Bekering en doop

BACK-TO-BASICS 1

Ger de Koning

Webwinkel: www.uitgeverijdaniel.nl
Bestellingen: info@uitgeverijdaniel.nl

© 2021 tweede druk – Uitgeverij Daniël, Zwolle, NL, ISBN 978-90-79718-93-1
© 2003 eerste druk – Uitgeverij Daniël, Zwolle

Omslagontwerp: Jan Paul Spoor
Lay-out: Jan Noordhoek

Niets uit deze uitgave mag – anders dan voor eigen gebruik – worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden d.m.v. druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever of de auteur.

Het gebruik van de Herziene Statenvertaling is in dit commentaar toegestaan onder voorwaarde van de volgende duidelijke copyrightvermelding:
De bijbeltekst in deze uitgave is ontleend aan de Bijbel in de Herziene Statenvertaling,
© Stichting HSV 2010.
© Stichting HSV en Uitgeverij Jongbloed – Heerenveen. Alle rechten voorbehouden.

De bijbelteksten in deze uitgave uit Nieuwe Testament zijn ontleend aan de TELOS-vertaling. Voor gebruik van teksten uit de TELOS-vertaling is toestemming onder voorwaarde van de volgende duidelijke copyrightvermelding:
© Grace Publishing House – Rhenen. Alle rechten voorbehouden.

Inhoud

Tekstgebruik 6

Vertalingen 6

Afkortingen Bijbelboeken 7

Oude Testament 7

Nieuwe Testament 8

Vooraf 9

Deel 1: Bekering 11

Ben je bekeerd? 11

Bekering en spijt 11

Zondaar door geboorte 12

Verandering 12

Spijt 13

Bekering 13

Wat bekering niet is 13

Innerlijke verandering 13

Uiterlijke gevolgen 14

Een bevel van God 14

God is lankmoedig én heilig 15

Waarvan en tot wie moet een mens zich bekeren? 15

Bekeerd om God te dienen 15

Geniet van de zonde 16

De eerste mens 16

Drie gelijkenissen 17

Gods werk voor en in de zondaar 17

Bekering, het werk van de drie-enige God 18

De verloren zoon 18

De ontvangst 18

Deel 2: De doop 20

‘De eerste mens’ en de doop 20

Wie gelooft, is behouden 20

Behouden door de doop 21

Doop is voor het leven op aarde 21

Gedoopt tot de dood van Christus 22

Dopen en zonden afwassen 22

Doop en oordeel 23

Doop en vergeving van zonden 23

Doop en zondvloed 24

Doop en een goed geweten 25

Israël in Egypte 25

Israël en de Rode Zee 26

Wandelen in nieuwheid van leven 26

Het koninkrijk der hemelen 27

Verschil tussen ‘koninkrijk’ en ‘gemeente’ 28

Dopen: een opdracht 28

De ‘doopformule’ 29

Onder het gezag van de Heer Jezus 29

Niet: ‘Koning’, maar: ‘Heer’ 29

Besnijdenis en doop 30

Wat zegt deze tekst? 30

Ten slotte 31

Andere publicaties 32

Tekstgebruik

Vertalingen

Alle tekstaanhalingen uit het Oude Testament komen uit de Herziene Statenvertaling (HSV). De tekstaanhalingen uit het Nieuwe Testament komen uit de Herziene Voorhoeve-uitgave, ook wel TELOS-vertaling genoemd.

Afkortingen Bijbelboeken

Oude Testament

Thora

Gn – Genesis

Ex – Exodus

Lv – Leviticus

Nm – Numeri

Dt – Deuteronomium

Historische boeken

Jz – Jozua

Ri – Richteren

Ru – Ruth

1Sm – 1 Samuel

2Sm – 2 Samuel

1Kn – 1 Koningen

2Kn – 2 Koningen

1Kr – 1 Kronieken

2Kr – 2 Kronieken

Ea – Ezra

Ne – Nehemia

Es – Esther

Poëtische boeken

Jb – Job

Ps – Psalmen

Sp – Spreuken

Pr – Prediker

Hl – Hooglied

Profetische boeken

Js – Jesaja

Jr – Jeremia

Kl – Klaagliederen

Ez – Ezechiël

Dn – Daniël

Hs – Hosea

Jl – Joël

Am – Amos

Ob – Obadja

Jn – Jona

Mi – Micha

Na – Nahum

Hk – Habakuk

Zf – Zefanja

Hg – Haggaï

Zc – Zacharia

Ml – Maleachi

Nieuwe Testament

Mt – Mattheüs

Mk – Markus

Lk – Lukas

Jh – Johannes

Hd – Handelingen

Rm – Romeinen

1Ko – 1 Korinthiërs

2Ko – 2 Korinthiërs

Gl – Galaten

Ef – Efeziërs

Fp – Filippenzen

Ko – Kolossenzen

1Th – 1 Thessalonicenzen

2Th – 2 Thessalonicenzen

1Tm – 1 Timotheüs

2Tm – 2 Timotheüs

Tt – Titus

Fm – Filémon

Hb – Hebreeën

Jk – Jakobus

1Pt – 1 Petrus

2Pt – 2 Petrus

1Jh – 1 Johannes

2Jh – 2 Johannes

3Jh – 3 Johannes

Jd – Judas

Op – Openbaring

Vooraf

Bij de eerste uitgave van dit boekje in 2003 schreef ik onderstaande inleiding. Nu ik deze nog een keer doorlees in verband met een nieuwe druk, blijkt dat ze in 2021 nog net zo actueel, zo niet actueler, is. Hier volgt de ongewijzigde inleiding:

Eind vorige eeuw wilde de Britse premier John Major campagne gaan voeren tegen de verloedering van de Britse samenleving. Deze campagne heette ‘Back to Basics’ (= terug naar de basisbeginselen). [Zie: https://en.wikipedia.org/wiki/Back_to_Basics_(campaign)]. Hij wilde terug naar de basisbeginselen: respect voor orde en gezag, een deugdelijk gezinsleven, streng onderwijs en een harde aanpak van de criminaliteit. De campagne was nog maar net gestart of er kwam een lawine van schandalen aan het licht! Mensen die de moraalverbetering het hardst predikten, bleken schuldig te zijn aan allerlei immorele praktijken, zowel in seksueel als in crimineel opzicht.

De campagne heeft schipbreuk geleden. Niet alleen in Engeland, maar overal wordt de maatschappelijke chaos met het verstrijken van de tijd groter. Daardoor blijft de noodzaak van ‘Back to Basics’ onveranderd bestaan. Alleen is het voor het slagen van een terugkeer naar de basisbeginselen belangrijk te weten welke basisbeginselen kans van slagen hebben en waar die te vinden zijn. Als mensen daarvoor de criteria opstellen, is mislukking opnieuw verzekerd.

Basisbeginselen die altijd waar blijven, vinden we niet bij mensen, maar bij God. Hoe Hij over alles denkt, heeft Hij laten opschrijven in de Bijbel. Daar kunnen we terecht voor basisbeginselen die werken, altijd en overal. Wie echt ‘Back to Basics’ wil, zal terug moeten naar de Bijbel. De stelling Back to Basics geldt niet alleen voor maatschappelijke en sociale verhoudingen. Ook voor de christenheid, waartoe ieder behoort die belijdt christen te zijn, is het hoog tijd terug te keren naar de basisbeginselen.

In het eens christelijke Nederland worden de normen en waarden van de Bijbel steeds vaker genegeerd of aangepast aan de tijd waarin wij leven. Of ze worden buiten ‘onze’ tijd geplaatst door te verklaren dat het wel gold voor ‘toen’, maar niet voor ‘nu’. Steeds meer christenen raken verwijderd van de basisbeginselen omdat die niet, of verminkt, worden gepredikt.

De serie ‘Back-To-Basics’ wil hierin een richtingaanwijzer zijn en een helpende hand bieden. Het is de bedoeling om met de hulp van de Heer enkele boekjes uit te geven, waarin op een eenvoudige manier een aantal basisbeginselen van het christelijk leven naar voren wordt gebracht. Back-To-Basics 0 gaat over een levende relatie met de Heer Jezus. Die relatie is de absolute basis van alle volgende basisbeginselen met betrekking tot het leven in de wereld.

Het deeltje dat je nu onder ogen hebt – Back-To-Basics 1 – sluit daarop aan. Het gaat hierin over bekering, wat dat inhoudt, en over de doop die op de bekering moet volgen, wat de betekenis daarvan is en waarom die moet plaatsvinden.

Je hebt misschien vragen als:

⮚ Hoe weet ik of ik bekeerd ben?

⮚ Wat is dat: ‘bekering’?

⮚ Ik ben toch altijd al een ‘kind van God’ geweest…?

⮚ Is de doop in de plaats van de besnijdenis gekomen?

⮚ Hoezo is de doop ‘een begrafenis’?

⮚ Wast het doopwater zonden af?

⮚ Lukt een christelijke levenswandel beter als je gedoopt bent?

Daarbij komt nog dat er bij christenen nogal verschillen van mening over de doop zijn:

⮚ Sommigen geloven dat je als baby gedoopt moet worden,

⮚ Anderen zeggen dat je er volwassen voor moet zijn,

⮚ Weer anderen zeggen dat je een kind moet dopen in de veronderstelling dat het kind dan wedergeboren is.

Dat er zoveel vragen en meningen zijn, veroorzaakt begrijpelijkerwijs verwarring als je over dit onderwerp nadenkt.

Misschien herken je één of enkele van de genoemde vragen en meningen. Van andere vragen of meningen vraag je je misschien af waarom ze er zijn. Weet je, het zijn allemaal vragen die van belang zijn in verband met het onderwerp waarover ik graag wat met jou wil delen. Voor mij is de Bijbel de enige norm. Ik ga ervan uit dat dat voor jou ook zo is. Wat zegt de Bijbel als het gaat om onderwerpen als ‘bekering’ en ‘doop’? Met dit boekje wil ik je helpen om in de Bijbel antwoorden te vinden op jouw vragen over wat bekering is en wat de doop betekent.

Ger de Koning,
Middelburg, november 2003, nieuwe druk juni 2021

Deel 1: Bekering

Ben je bekeerd?

Ik hoor nogal eens over mensen die zich willen laten dopen. Regelmatig heb ik zelf ook mensen mogen dopen. Ik vind dat een voorrecht. Het is fijn te merken dat er nog steeds (jonge) mensen zijn, die ervan willen getuigen dat zij de Heer Jezus willen volgen. Dat is namelijk wat iemand met de doop zegt: Ik ben een discipel – dat is: leerling, volgeling – van de Heer Jezus. Uit de gesprekken die ik met ‘doopkandidaten’ heb gehad, blijkt vaak dat er best nog wel wat vragen zijn over de doop. Dat is helemaal niet erg. Een gesprek vooraf heeft niet de betekenis van het afleggen van een soort toelatingsexamen. Het gaat niet om ‘de goede antwoorden’. Nee, het is juist goed om erover na te denken en vragen te hebben en te stellen. Vragen zijn vaak een bewijs dat iemand nadenkt over wat hij doet of wil doen. Zeker als je pas bekeerd bent, zul je nog een hoop vragen hebben. Hoe beter je weet wat je doet, des te beter ook kun je verantwoording afleggen aan ieder die jou ernaar vraagt.

Voordat ik op een aantal vragen inga die vaak in verband met de doop worden gesteld, is de eerste vraag waarop een ondubbelzinnig antwoord gegeven moet worden, deze: Ben je bekeerd? Pas daarna kunnen we praten over de doop. Bekering en doop liggen in elkaars verlengde en zijn onlosmakelijk aan elkaar verbonden. Op de bekering móet de doop volgen. Vandaar eerst mijn vraag aan jou: Ben je bekeerd?

Bekering en spijt

Ik kan wel een paar antwoorden bedenken op mijn vraag naar jouw bekering. Je verleden en je achtergrond zullen een grote rol spelen. Het kan best zijn dat je op mijn vraag naar je bekering een helder antwoord kunt geven. Zo recht uit je hart. Je hebt de Heer Jezus echt als je Heiland aangenomen en leren kennen omdat je enorm in de ellende zat. Je had van je leven een puinhoop gemaakt. Misschien ben je verslaafd geweest aan van alles en nog wat. Het kan zijn dat je heel wat op je geweten hebt door leugen, diefstal en geweldsdelicten. Op een gegeven moment zag je het helemaal niet meer zitten. Je wilde er een eind aan maken. Toen kwam je in aanraking met het evangelie van Jezus Christus.

Misschien herken je jezelf wel een beetje in koning Manasse die ooit over Israël regeerde. Die man had het zo vreselijk bont gemaakt. Ik kan me niet voorstellen dat jij je nog grover hebt misdragen. Maar die man kwam zó in het nauw, dat hij de gunst van God zocht. Hij verootmoedigde zich diep voor God. En God bewees hem genade. Je vindt zijn indrukwekkende bekering in 2 Kronieken 33. Je moet zijn verhaal maar eens lezen (2Kr 33:1-20).

Het kan ook best zijn, dat jij helemaal niet direct een helder antwoord op mijn vraag kunt geven. Dat kom ik ook tegen. Je herkent jezelf echt niet in lieden als Manasse uit 2 Kronieken 33. Je hebt een braaf leven geleid. Misschien moet je toegeven dat, nu je eens bewust over die vraag nadenkt, je daar niet eens zo gemakkelijk een antwoord op kunt geven. Je gelooft in de Heer Jezus. Daarmee bedoel je dat je gelooft dat Hij hier heeft geleefd en is gestorven aan het kruis en is opgestaan en zo. Maar wat is nou ‘bekering’?

Misschien denk je van binnen wel dat je altijd al, vanaf dat je kon denken, een kind van God geweest bent. Je bent met ‘het geloof’ opgevoed. Het evangelie is je als het ware met de paplepel ingegoten. Toch weet je ook wel dat je slecht bent, dat je vanbinnen niet deugt. Het kan zijn dat je al tijden bidt of dat slechte mag veranderen, maar het verandert niet. Soms heb je echt spijt van bepaalde daden en gedachten.

Het is ook goed denkbaar dat jij jezelf ergens tussen de twee voorgestelde personen in plaatst of dat jij in jouw leven beide ‘soorten’ gedragingen hebt gekend.

Zondaar door geboorte

Mocht jij menen dat het mogelijk is vanaf de geboorte een kind van God te zijn, dan ben je niet de enige. Iemand met wie ik een keer een gesprek over de doop had, had dezelfde mening. Om dat te bewijzen wees hij op Johannes de doper. Die was immers al vanaf de moederschoot met de Heilige Geest vervuld (Lk 1:15). Dat lijkt een sterk voorbeeld, temeer omdat de Heer Jezus van hem zegt: “Onder hen die uit vrouwen geboren zijn, is geen grotere opgestaan dan Johannes de doper” (Mt 11:11).

Toch blijkt juist uit het feit dat Johannes uit zondige ouders is geboren, dat ook Johannes van zijn geboorte af een zondaar was. Ook voor hem geldt wat in Psalm 51 staat: “Zie, ik ben in ongerechtigheid geboren, in zonde heeft mijn moeder mij ontvangen” (Ps 51:7). Lees ook eens wat in Job 14 staat: “Wie zal een reine geven uit een onreine?” (Jb 14:4). Het lijkt me sterk dat deze verzen niet voor Johannes de doper en ook niet voor jou zouden gelden.

De Heer Jezus zegt: “Wat uit het vlees geboren is, is vlees” (Jh 3:6). Dat betekent dat ieder mens een zondaar is, alleen al doordat hij geboren is uit zondige ouders. In Romeinen 5 wordt net zoiets gezegd: “Daarom, zoals door één mens de zonde in de wereld is gekomen en door de zonde de dood, en zo de dood tot alle mensen is doorgegaan, doordat allen gezondigd hebben” (Rm 5:12). Je ziet dat je als zondaar geboren wordt en niet als kind van God.

De enige mens die niet als zondaar is geboren, is de Heer Jezus. Hij is wel geboren uit een vrouw, maar niet verwekt door een zondige vader. Over Hem lees je dan ook bij de aankondiging van Zijn geboorte: “De Heilige Geest zal over u [Maria] komen en de kracht van de Allerhoogste zal u overschaduwen; daarom zal ook dat Heilige Dat geboren zal worden, Gods Zoon worden genoemd” (Lk 1:35).

Verandering

Als jij zegt dat je weet dat je slecht bent en vanbinnen niet deugt, lijkt dat alleen met je gevoel te maken te hebben. Je hebt ook echt wel eens spijt van bepaalde daden of woorden. Je wilt dat daarin verandering komt en daar bid je voor. Je wilt graag van dat rotgevoel af. Je wilt het misschien liever niet horen, maar er is slechts één manier waarop dat kan: je moet toegeven dat er van jou helemaal niets deugt en dat jij vanuit jezelf alleen maar kunt zondigen. Sommige mensen klinkt dat nogal hard in de oren. Ze geven wel toe dat ze zondaars zijn, maar dan in de zin van: aan iedereen mankeert wel wat. En als je goed je best doet, valt het allemaal best mee.

Ik neem aan dat jij niet bij dat soort mensen hoort. Toch moet jij misschien nog meer doorkrijgen hoe hopeloos slecht jij van nature bent. Daarin zal geen verandering komen door het zelf te proberen, niet door veel te bidden en ook niet door goede voornemens. Ik herhaal het woord van de Heer Jezus: “Wat uit het vlees geboren is, is vlees” (Jh 3:6). Dat kan je onbegrijpelijk in de oren klinken. Dat was ook bij Nicodémus in Johannes 3 het geval. De Heer Jezus vertelt Nicodémus over de noodzaak om opnieuw geboren te worden. Hij begreep er ook niets van. Maar de Heer Jezus legt dan uit dat je alleen opnieuw geboren kunt worden door een werk van de Heilige Geest en het woord van God (Jh 3:3-8).

Iemand moet inzien dat hij een zondaar is, dat ook erkennen tegenover God en vervolgens geloven in de Heer Jezus. Dan is hij een kind van God (Jh 1:12). Zo iemand wordt door God niet meer gezien als een nakomeling van Adam, de eerste mens en vader van alle zondaars. Zo iemand hoort bij de Heer Jezus, die ‘de laatste Adam’ en ‘de tweede Mens’ wordt genoemd (1Ko 15:45,47). Het is niet waar dat jij altijd een kind van God geweest bent. Je kunt alleen een kind van God worden door je te bekeren. Dat is echt wat anders dan ergens spijt van hebben.

Spijt

Als je spijt hebt van bepaalde daden of gedachten, wil dat nog niet zeggen dat je je hebt bekeerd. Het kan zijn dat je baalt van de gevolgen van wat je hebt gedaan en dat je daarom spijt hebt. Maar in je hart heb je eigenlijk geen hekel aan dat wat je gedaan hebt. Als je op een leugen wordt betrapt, dan kun je zeggen dat je spijt hebt van die leugen. Maar die spijt kan gemakkelijk te maken hebben met het feit dat je betrapt bent. Daardoor ben je bang dat anderen je niet meer vertrouwen. Je vindt de schade die jouw eigen persoon heeft opgelopen erger dan de daad die je hebt gedaan. Bij spijt denk je meer aan jezelf dan aan dat wat je God ermee hebt aangedaan.

Bekering

Maar wat is nou ‘bekering’? Van bekering is pas sprake als je eerlijk zegt bijvoorbeeld dat je gelogen hebt. Dit heet: je zonden belijden. Je stemt er dan ook uit overtuiging mee in dat je inderdaad niet te vertrouwen bent. Je erkent ook dat het bij jou vanbinnen, in je hart, niet deugt. Je zult je zonde bij de naam moeten noemen en om vergeving vragen aan God en ook aan hem of haar tegen wie je hebt gelogen. Je ziet in dat je door die zonde de straf van God verdient. Je ziet in dat het rechtvaardig is, als God jou voor je zonden in de hel zou werpen.

Bekering is geen oppervlakkige zaak, maar een diepgaand werk. Het gaat niet om je gevoel, maar om je geweten. Dat moet in het licht van God komen. Je zou kunnen zeggen, dat bekering is: naar God toe gaan om Zijn licht over jou te laten schijnen en zo jezelf door Hem te laten oordelen. Het houdt ook in, dat je voor Hem belijdt dat jij tot nu toe Hem niet gehoorzaam was en dat jouw leven als gevolg daarvan door en door fout was. Ook zal er berouw in je hart zijn dat je tot nu toe zo hebt geleefd.

Wat bekering niet is

Let wel op. Bekering is niet dat je bepaalde dingen die je altijd deed, nu opeens niet meer doet. Het is niet dat je loskomt van de een of andere onhebbelijkheid of schadelijke gewoonte. Je kunt bijvoorbeeld voor jezelf tot de nuchtere constatering komen dat het je niet veel oplevert als je steeds je ouders tegenspreekt, of dat het bekijken van porno je nou ook niet echt gelukkig maakt. Het is zeker noodzakelijk dat je van beide zaken loskomt. Het is dan ook prachtig als het je lukt. Je houdt er zelfs een lekker gevoel aan over, je geeft jezelf een schouderklopje. Misschien dat ook anderen jou ervoor prijzen. Toch is dit niet wat de Bijbel ‘bekering’ noemt. Bekering heeft niet in de eerste plaats met uiterlijke dingen te maken, maar met je innerlijk, met het veroordelen van jezelf.

Innerlijke verandering

Bekering wil zeggen dat er een innerlijke verandering plaatsvindt. Je raakt ervan overtuigd dat een leven zonder God een leven voor de zonde is. Die overtuiging krijg je alleen als je in het licht van God komt. Dat betekent dat je jezelf ziet tegenover Hem Die heilig en rechtvaardig is. In het licht van God kom je tot een berouwvol veroordelen van het kwaad, de zonde, en van jezelf. Je leest bijvoorbeeld de woorden “hebt dan berouw en bekeert u” (Hd 3:19; 26:20) en je merkt dat het verlangen in je hart opkomt om daaraan te gehoorzamen.

‘Berouw hebben’ heeft niets te maken met wat ik hierboven noemde oppervlakkige spijt. Bij echt berouw is er vanbinnen iets gebeurd, er is een innerlijke omkeer geweest. Je bent compleet van gedachten veranderd over jezelf en over God. Vroeger had je het goed getroffen met jezelf. Bij berouw is daar een eind aan gekomen: bij berouw veroordeel je jezelf. Vroeger had je zo je eigen gedachten over God en zette je Hem bij wijze van spreken naar je hand. Bij berouw is ook daar een eind aangekomen: bij berouw erken je Hem in Zijn volle rechtvaardigheid. Wie zich bekeert, leeft niet meer zijn of haar eigen leven met de rug naar God toegekeerd, maar die heeft zich juist naar God gekeerd.

Uiterlijke gevolgen

Een echte bekering zal in de praktijk van elke dag te zien zijn. Bekering zal een radicale verandering van je dagelijkse levensstijl tot gevolg hebben. Als iemand een losbandig leven heeft geleid en die persoon bekeert zich, dan valt het iedereen op die hem of haar kende, dat zo iemand radicaal anders gaat leven. Met zo iemand gaat het net zoals met koning Manasse waarover ik het in het begin had. Maar ook als een ‘nette’ zondaar zich bekeert, zal dat te zien zijn.

Wat dat betreft kunnen we veel leren van de gelovigen in Thessalonika. In de hele omgeving werd over de bekering van die mensen gesproken. Er ging een geweldig getuigenis van hen uit, zodat Paulus hun kon schrijven dat hij overal hoorde: “hoe u zich van de afgoden tot God hebt bekeerd om de levende en waarachtige God te dienen en Zijn Zoon uit de hemelen te verwachten, Die Hij uit de doden heeft opgewekt, Jezus, Die ons redt van de komende toorn” (1Th 1:9). Als jij zegt dat je je hebt bekeerd, moet dat te zien zijn. Een bekering zonder daden die laten zien dat de bekering echt is, is geen bekering. Dat is alleen gepraat. Lees in dit verband maar eens wat Johannes de doper daarvan in Lukas 3 zegt (Lk 3:8-14).

Wil je een paar bewijzen van echte bekering? Als je echt bekeerd bent, zul je de Heer Jezus liefhebben, ernaar verlangen Hem beter te leren kennen, behoefte hebben om te bidden en de Bijbel te lezen, over Hem willen praten met anderen die Hem nog niet kennen. De liefde voor de Heer Jezus wordt gezien in gehoorzaamheid aan Zijn Woord. Een duidelijke uiting van die gehoorzaamheid is bijvoorbeeld dat je je laat dopen.

Een bevel van God

Weet je waarom bekering nodig is? Dat is nodig omdat God het gebiedt. Je moet je bekeren. Luister maar: “God beveelt nu aan de mensen, dat zij zich allen overal moeten bekeren” (Hd 17:30). God is geen God Die zómaar iets doet of zegt omdat het toevallig bij Hem opkomt. Zinloze bevelen kunnen wel door grillige, wispelturige aardse heersers worden gegeven, maar niet door God. Als God iets gebiedt, heeft dat altijd een bedoeling. Hij roept op tot bekering “omdat Hij een dag heeft bepaald, waarop Hij het aardrijk in gerechtigheid zal oordelen, door een Man Die Hij daartoe heeft bestemd, waarvan Hij aan allen zekerheid heeft gegeven door Hem uit de doden op te wekken” (Hd 17:31). Hier staat dat God de Heer Jezus, “een Man”, op een bepaalde dag naar de aarde zal sturen om te oordelen. Ieder mens die zich niet heeft bekeerd, zal door de Heer Jezus worden geoordeeld (Jh 5:22,27).

God is lankmoedig én heilig

Je moet niet denken dat God het fijn vindt om mensen te oordelen. Integendeel! Hij heeft de Heer Jezus nog steeds niet naar de aarde gestuurd om te oordelen omdat Hij geduldig is, “daar Hij niet wil dat iemand verloren gaat, maar dat allen tot bekering komen” (2Pt 3:9). Zijn oproep die nog steeds aan mensen wordt gedaan om zich te bekeren, bewijst Zijn lankmoedigheid, Zijn geduld met de mensen. Gehoorzaamheid aan dit bevel tot bekering is absoluut noodzakelijk omdat God heilig is, terwijl de mens door de zonde totaal verdorven is. Als God die mens in Zijn prachtige hemel wil kunnen ontvangen – en dat wil Hij maar wát graag! – dan is er bij die mens een totale verandering nodig, zowel van zijn innerlijk als van zijn praktijk. Als een mens zich bekeert, ontvangt hij een nieuw leven dat helemaal past bij de heilige natuur van God. Maar er is nog meer te zeggen over bekering. Om te beginnen kunnen we kijken naar de vraag:

Waarvan en tot wie moet een mens zich bekeren?

Het antwoord daarop staat in 1 Thessalonicenzen 1. Iedereen in de omgeving van de gemeente van Thessalonika wist dat ze bekeerd waren. Paulus schreef hun: “hoe u zich van de afgoden tot God hebt bekeerd” (1Th 1:9). Een mens moet zich bekeren van de afgoden en tot God. Iemand die niet bekeerd is, heeft een ander doel in zijn leven dan iemand die wel bekeerd is. Een ongelovige leeft voor zichzelf. Heel zijn streven is erop gericht in dit leven goed aan zijn trekken te komen. Zo kan iemand keihard studeren. Hij doet dit alleen maar om later een goede baan te krijgen met een hoog salaris. Daarmee kan hij allemaal leuke dingen doen. Een ander vindt daar geen bal aan, maar presteert goed in de sport of in muziek. Daar valt eer te behalen. Hij kickt erop als mensen zeggen: ‘Wat ben jij daar goed in.’ Een meisje kan zich bijvoorbeeld druk maken om haar lichaam. Hoe zie ik eruit? Hoe zwaar ben ik? Zij kickt er op als mensen tegen haar zeggen: ‘Wat zie je er goed uit.’ Ik zou nog een heleboel andere dingen kunnen noemen, hele nette, maar ook hele zondige.

De dingen die ik heb genoemd, zijn in zichzelf niet eens zondige dingen. Het is niet verkeerd om goed je best te doen op school, zodat je een goede baan zult krijgen; het is ook niet verkeerd om lekker te sporten en te musiceren, of je lichaam netjes te verzorgen. Maar waar draait het bij dit alles om? Ze doen het allemaal voor zichzelf en niet voor God. Aan de eer van God wordt niet gedacht. De eigen persoon en het bevredigen van eigen genot staan in het middelpunt en niet de Heer Jezus. En van deze levensinstelling – het gericht zijn op zichzelf en het alleen denken aan eigen plezier – moet de mens zich bekeren.

Iedereen die niet Christus als het middelpunt van zijn leven heeft, staat zelf in het middelpunt. Zijn afgoden zijn de dingen waar hij of zij voor leeft. Zich daarvan bekeren wil zeggen dat ze geoordeeld worden in het licht van God. Dat houdt in dat je je ervan afkeert en dat in plaats daarvan God nu alle aandacht krijgt. Hij wordt het middelpunt van het bestaan en niet meer de afgoden. Vanaf de bekering gaat alles draaien om Hem en Zijn wil.

Bekeerd om God te dienen

Bekering “tot God” betekent ook dat je je hebt bekeerd tot een Persoon en niet tot een godsdienst of een filosofie. Door je bekering hoor je niet meer op het gebied van de duisternis, maar ben je op het terrein van het licht terechtgekomen. Je bent door je bekering niet meer onder de macht van de satan, maar onder de macht van God (Hd 26:18). Dan kun je gaan beantwoorden aan het doel dat God met jouw bekering heeft en dat is “om de levende en waarachtige God te dienen en Zijn Zoon uit de hemelen te verwachten, Die Hij uit de doden heeft opgewekt, Jezus, Die ons redt van de komende toorn” (1Th 1:9,10).

Jouw bekering heeft als doel dat je God gaat dienen. Dat wil zeggen dat je jezelf bij alles afvraagt wat de Heer wil dat je zult doen en dat je niet doet wat je zelf wilt. Je kunt alleen bewijzen dat je bekering echt is door je manier van leven. Daarbij is de verwachting van de terugkeer van de Heer Jezus belangrijk. Zonder dat je naar Hem uitziet, komt er van God dienen niet veel terecht. Bekering is een praktische zaak: wie bekeerd is, dient God en verwacht de Heer Jezus.

Het kan zijn dat door zo over bekering na te denken, je tot de conclusie komt dat je je nog niet hebt bekeerd. Dan is nu het moment gekomen om op je knieën te gaan en je zonden aan God te belijden. Erken dat het werk van de Heer Jezus op het kruis ook voor jou nodig was. Vertrouw erop dat Hij daar de straf voor jou droeg. Als je dat in kinderlijk geloof aanneemt, mag je weten een kind van God te zijn (Jh 1:12).

Geniet van de zonde

Bekering is een daad van gehoorzaamheid, zegt God. Als je je hebt bekeerd, zojuist of al langer geleden, mag je doorlezen. Dat mag natuurlijk altijd, maar zonder bekering heeft het geen zin. Dan kun je beter van de zonde genieten. Klinkt dat je vreemd in de oren? Luister dan maar eens naar wat Paulus zegt in 1 Korinthiërs 15. Het gaat daar over het geloof in de opstanding van doden. Wie dat niet gelooft, wordt door Paulus als volgt aangespoord: “Als er geen doden worden opgewekt, laten wij eten en drinken, want morgen sterven wij” (1Ko 15:32). Wie zich niet bekeert, houdt geen rekening met de dood en het hiernamaals en moet het van het leven hier-en-nu hebben. Je zou kunnen denken dat je van je leven dan maar een groot feest moet maken! Als je zo denkt, is dat een fatale vergissing! Paulus zegt er daarom direct achteraan: “Dwaalt niet!” Het is een afschuwelijke dwaling te menen dat het met de dood allemaal voorbij is.

De eerste mens

De uitdrukkingen ‘eerste mens’ en ‘tweede mens’ komen voor in 1 Korinthiërs 15 (1Ko 15:45,47). Het lijkt misschien alsof ze zomaar uit de lucht komen vallen in deze verhandeling over de bekering. Toch hebben ze veel met ons onderwerp te maken. Ik zal proberen uit te leggen waaruit dat blijkt.

Om het mogelijk te maken dat een mens zich bekeert, laat God in Zijn genade nog steeds de indringende en tegelijk ook schitterende boodschap van bekering prediken. Hij laat aan zondaars weten dat de Heer Jezus voor hen in de dood is gegaan. Hij heeft het volle oordeel gedragen dat over de zonde móet komen. Dit betekent dat de volle, rechtvaardige toorn, de terechte straf van God over de zonde op Hém kwam. Door wat Hij deed op het kruis is “de eerste mens” volkomen geoordeeld.

Wat is nu die “eerste mens”? Met “de eerste mens” wordt in de eerste plaats Adam bedoeld (1Ko 15:45). Hij is een zondaar geworden en daardoor is hij onder het oordeel van God gevallen. In de tweede plaats worden daarmee ook al zijn nakomelingen bedoeld (Rm 5:12). Ieder mens die zich niet heeft bekeerd, hoort bij ‘de eerste mens’.

God kan op geen enkele manier iets met ‘de eerste mens’ te maken hebben, want God en de zonde hebben geen enkel raakvlak. ‘De eerste mens’ is de mens die leeft in de zonde. Je kunt ook zeggen: de mens die los van God voor zijn lusten leeft. In de dood van Christus is ‘de eerste mens’ in zijn zondige leven volledig geoordeeld. De ‘eerste mens’ bestaat voor God niet meer, die heeft voor Hem afgedaan.

Dat zal je allemaal radicaal in de oren klinken. Dat is ook de bedoeling, want het is ook radicaal. Het kan ook niet anders. Als God ook nog maar een ietsje in de mens zou zien dat goed was, zou Hij dat nog weer hebben kunnen uitbouwen tot iets dat helemaal goed was. Maar er valt aan de oude mens, de eerste mens, niets op te knappen. Het enige wat God kon doen en ook gedaan heeft, is deze eerste mens oordelen. Dat is nou precies wat jij hebt ingezien en wat jou tot bekering bracht. Zie je dat het alles met ons onderwerp te maken heeft?

Drie gelijkenissen

Je hebt doorgelezen. Ik richt me nu tot jou als iemand die bekeerd is. Je schaamt je als je eraan denkt dat de Heer Jezus de straf kreeg die jij had verdiend. Je bent je ervan bewust geworden dat je echt een verloren schaap was dat van geen kant deugde en dat de goede Herder je nu gevonden heeft!

Je zult wel merken dat anderen die ook kinderen van God zijn, er blij om zijn dat jij je hebt bekeerd. Ik vind het schitterend dat ik de dingen die ik schrijf met jou mag delen. Maar niet alleen wíj zijn blij. In Lukas 15 staat, dat er blijdschap is bij God in de hemel over één zondaar die zich bekeert (Lk 15:7,10). Lees dat hoofdstuk eerst (Lk 15:1-32). Dat hoofdstuk wil je laten zien welk belang God heeft bij jouw bekering. Daarover heb ik het nog niet met je gehad en ik vind het belangrijk je daarover nu iets te schrijven.

Als je Lukas 15 leest, luister je naar de Heer Jezus, Die daar drie gelijkenissen uitspreekt:
1. over een verloren schaap (Lk 15:4-7);
2. over een verloren drachme, dat is een zilveren munt (Lk 15:8-10);
3. over een verloren zoon (Lk 15:11-32).

De Heer Jezus vertelt deze gelijkenissen om de genade van God te laten zien. Hij laat twee aspecten van de liefde van God zien:
1. in gelijkenis 1 en 2 zie je de liefde die zoekt;
2. in gelijkenis 3 zie je de liefde waarmee iemand wordt ontvangen.
De gelijkenissen 1 en 2, die van het schaap en van de munt, geven de bedoeling van de bekering aan: het schaap en de munt zijn terug bij hun oorspronkelijke eigenaar.
Gelijkenis 3, die van de verloren zoon, laat zien hoe God dit bewerkt.

Gods werk voor en in de zondaar

Van alle drie lees je dat ze verloren waren. En elk van de drie laat van dit verloren zijn een bepaalde kant zien. Het weggelopen schaap stelt de schuldige zondaar voor. De zondaar is van God weggelopen. De profeet Jesaja zegt dat treffend: “Wij allen dwaalden als schapen, wij wendden ons ieder naar zijn eigen weg” (Js 53:6). Het schaap stelt de zondaar voor die leeft in zijn zonden. Bij de munt zie je iets anders. In een munt is geen leven, dat is een dood ding. Ook dat geldt voor de zondaar. In Efeziërs 2 staat van de zondaar: “Toen u dood was in uw overtredingen en zonden” (Ef 2:1).

Noch het schaap, noch de munt heeft iets gedaan om terug te komen bij hun eigenaar. Geen van beide heeft gevraagd om gevonden te worden. Het initiatief gaat in beide gevallen van de eigenaar uit, er gebeurt iets voor hen. Zo heeft God met de zondaar gedaan. De zondaar vroeg niet naar Hem, maar Hij zocht de zondaar op.

In de verloren zoon zie je wat er in het hart van de zondaar plaatsvindt. Er gebeurt iets in hem. De gelijkenis van de verloren zoon is de uitwerking van de gelijkenis van het verloren schaap en de verloren munt. De vader zegt in Lukas 15: “Deze zoon van mij was dood [als de munt] en is weer levend geworden, hij was verloren [als het schaap] en is gevonden” (Lk 15:24,32)

Bekering, het werk van de drie-enige God

De drie gelijkenissen laten nog iets moois zien: in de bekering van een zondaar is de drie-enige God aan het werk. In gelijkenis 1 zie je de Heer Jezus als de goede Herder Die Zijn schaap opzoekt. En als Hij het heeft gevonden is Hij blij. Ook er is blijdschap in de hemel. Deze blijdschap ontstaat “over één zondaar die zich bekeert” (Lk 15:7). Gelijkenis 2 toont de moeite die de Heilige Geest doet om het verlorene te zoeken en te vinden, hoe Hij bezig is een dode zondaar terug te brengen op de plek waar deze hoort. Ook hier is het gevolg dat er blijdschap is “over één zondaar die zich bekeert” (Lk 15:10).

De vreugde in de hemel is niet over jouw behoudenis, niet over het feit dat jij in de hemel zult komen, maar over jouw bekering. Natuurlijk betekent jouw bekering dat jij behouden bent en in de hemel zult komen, maar dat is niet wat hier als oorzaak van de blijdschap in de hemel wordt gegeven. De bekering staat centraal. Wat bekering inhoudt, weet je: het houdt in dat jij je zonde hebt beleden, dat jij jezelf veroordeelt en dat jij God rechtvaardigt, dat je Hem ‘gelijk geeft’. Dat is nu precies wat in de derde gelijkenis zo prachtig tot uiting komt. Daarin zie je bovenal de blijdschap van de Vader.

De verloren zoon

De jongste zoon keert zijn vader de rug toe. Dat is wat de zondaar heeft gedaan. Ver van zijn vader leeft hij een zondig, losbandig leven. Zolang hij geld heeft, heeft hij vrienden. Als het op is, zijn ze weg. Niemand die nog iets om hem geeft. Ten slotte hebben zelfs de varkens het beter dan hij. In zo’n situatie komt een mens terecht als hij zich van God afkeert.

Misschien heb jij niet op die manier geleefd en ben je ook niet jaloers geworden op wat varkens te eten krijgen. Toch moet je beseffen dat jij, toen je nog niet bekeerd was, in precies dezelfde situatie was. Ga maar na: hoe kwam die jongen tot inkeer? De omkeer begint met “toen kwam hij tot zichzelf” (Lk 15:17). Dat is zijn bekering. Hij wordt stilgezet op zijn verkeerde weg, denkt na, herinnert zich hoe goed hij het thuis had, ziet in dat hij gezondigd heeft, erkent dat en staat op en gaat naar zijn vader.

Dat is wat bij ieder mens moet gebeuren en wat ook bij jou is gebeurd. Tot aan het moment van je bekering draaide alles in jouw leven om jezelf. Je deed waar je zelf zin in had. Je leefde met je rug naar God toe. Maar op een bepaald moment ben je tot jezelf gekomen, heb je over jezelf en je leven nagedacht en zag je in dat een dergelijk leven leeg en doelloos is. Je bent tot God gegaan en hebt dat voor Hem beleden. Dat is het werk van de Geest van God.

De ontvangst

Waar Gods Geest werkt, zie je altijd twee dingen. In de eerste plaats wordt het geweten overtuigd van zonde, gerechtigheid en oordeel (Jh 16:8). Je beseft dat je gezondigd hebt en dat God rechtvaardig is als Hij jou daarvoor oordeelt. Dat zou je bang moeten maken om God te ontmoeten. Het tweede wat de Geest van God bewerkt, is dat je niet bij God wegloopt, maar juist met je zonden naar Hem toe gaat. De Geest van God bewerkt vertrouwen dat je met je zonden bij God kunt komen en dat Hij je niet afwijst, maar je juist met open armen ontvangt.

Dat is wat je ook zo prachtig in deze gelijkenis vindt. Moet je maar eens zien hoe zijn vader hem ontvangt. Toen de jongen “nog veraf was, zag zijn vader hem en werd met ontferming bewogen, en hij liep snel op hem toe, viel hem om de hals en kuste hem innig” (Lk 15:20). Kun jij je een schitterender ontvangst indenken? Hier zie je het resultaat van bekering: de zondaar die van God is weggelopen, die Hem de rug toekeerde, is teruggegaan naar God. En Die sluit hem als zijn Vader in de armen.

Die ervaring zul jij ook hebben. Geen vrees meer voor God. Hij wil immers nu je Vader zijn. Dat is een prachtige en een vertrouwelijke relatie! Door Zijn Woord wil Hij tot je spreken en je laten zien wat Hij kan doen in het leven van een christen. Lees daarom elke dag Zijn Woord.

Deel 2: De doop

‘De eerste mens’ en de doop

Zoals we in deel 1 hebben gezien, is er niet het geringste linkje in ‘de eerste mens’ waarmee hij nog aan God verbonden zou zijn. Dat klopt ook met wat de Bijbel op andere plaatsen zegt, zoals: “Er is niemand die goed doet, er is er zelfs niet één” (Rm 3:12). Dit laat geen uitzondering toe. Jij valt ook onder dit getuigenis. Wie daarvan niet ten volle overtuigd is, kan niet worden gedoopt. Als jij je laat dopen, stem je namelijk in met dit radicale oordeel over jou. De doop betekent dat je dit oordeel van God over ‘de eerste mens’ van harte erkent. Dat wil zeggen dat jij zonder tegenwerpingen aanvaardt en belijdt dat jij de dood verdiende.

Tegelijk weet je dat Christus, ‘de tweede mens’, in jouw plaats de dood van de zondaar is gestorven. In genade heeft Hij alles op Zich genomen wat jij verdiende. Door je te laten dopen ‘rechtvaardig je God’, dat wil zeggen dat je God gelijk geeft dat Hij jou als zondaar moest oordelen. Je legt daarvan door middel van de doop voor iedereen zichtbaar getuigenis af.

Natuurlijk getuig je ook door je manier van leven van je geloof in de Heer Jezus. Je zult niet meer na schooltijd met je medestudenten de kroeg in duiken. Of je nu student, werknemer, huisvrouw, chef, directeur of wat dan ook bent, je veranderde ‘lifestyle’ zal vragen oproepen. Juist door de doop getuig je, zonder woorden, maar o zo indringend, dat het oude voorbij is en dat je een nieuw leven leidt. Je getuigenis begint met de doop.

Ik zei al dat de doop onlosmakelijk aan de bekering is verbonden. Dat verzin ik niet, dat wordt duidelijk uit de teksten die we nu samen gaan bekijken.

Wie gelooft, is behouden

We beginnen met een bekend en belangrijk vers in Markus 16 waar het verband tussen bekering en doop duidelijk blijkt: “Wie gelooft en gedoopt is, zal behouden worden” (Mk 16:16).

Voordat ik ga vertellen wat deze tekst betekent, is het nodig eerst te zeggen wat hij niet betekent. Er is namelijk gebleken dat dit vers aanleiding geeft tot misverstand. Op het eerste gezicht lijkt deze tekst te zeggen dat geloof niet voldoende is om behouden te worden. Er staat immers dat je, om behouden te zijn, niet alleen moet geloven, maar ook nog gedoopt moet zijn: ‘Wie gelooft én gedoopt is’. Om dit misverstand uit de weg te ruimen, is het goed te bedenken dat het woord ‘behouden’ in meerdere betekenissen voorkomt.

Als Paulus tegen de gevangenbewaarder in Handelingen 16 zegt: “Geloof in de Heer Jezus en u zult behouden worden” (Hd 16:31), wil dat zeggen dat geloof in de Heer Jezus genoeg is om gered te worden voor de eeuwigheid. Hij rept met geen woord over de doop. Het is zoals het in Johannes 3 staat: “Wie in de Zoon gelooft, heeft eeuwig leven” (Jh 3:36). Een van de rovers die naast de Heer Jezus was gekruisigd, is een duidelijk voorbeeld van iemand die voor eeuwig behouden is, zonder gedoopt te zijn. Hij beleed vlak voor zijn dood zijn geloof in de Heer Jezus, toen hij tegen Hem zei: “Jezus, denk aan mij, wanneer U in Uw koninkrijk komt.” Het schitterende antwoord dat hij van de Heer Jezus te horen kreeg, maakt ondubbelzinnig duidelijk dat deze man behouden was: “Voorwaar, Ik zeg u: vandaag zult u met Mij in het paradijs zijn” (Lk 23:42-43).

Wie bekeerd is, hoeft er daarom nooit aan te twijfelen waar hij of zij in de eeuwigheid zal zijn!

Behouden door de doop

De behoudenis die het gevolg is van de doop moet daarom met iets anders te maken hebben dan met het eeuwig in de hemel zijn. Dat is ook zo. De doop heeft uitsluitend te maken met ons verblijf op aarde. De doop heeft alleen betekenis voor deze aarde en heeft niets te maken met de hemel. De plaats waar we heengaan, de hemel, is een schitterende plaats omdat daar de Heer Jezus is. Bij Hem zullen we eeuwig zijn. Maar als we op aarde bij Hem willen zijn, kunnen we alleen maar bij Hem zijn op de plaats van Zijn verwerping. Op aarde en voor het oog van deze wereld lig je eruit als je je bij Hem voegt. En je voegt je bij Hem in Zijn dood als je wordt gedoopt (Rm 6:4; vgl. 1Ko 10:2).

In Markus 16 wordt de doop in één adem genoemd met geloof: “Wie gelooft en gedoopt is, zal behouden worden” (Mk 16:16). Behouden voor de eeuwigheid word je alleen door geloof. Maar wie echt gelooft in de Heer Jezus als Degene Die voor zijn zonden stierf, zal ook graag op aarde bij Hem willen horen. Deze twee dingen horen bij elkaar: in Hem geloven voor de eeuwigheid én in de praktijk van je leven laten zien dat je van Hem bent. Als ik zeg dat ik wel in de eeuwigheid in de hemel bij Hem wil zijn, maar hier op aarde liever niet hoor bij een Christus Die verworpen is, ben ik een huichelaar.

Wat in Markus 16:16 staat, komt uit de mond van de Heer Jezus Zelf. Hij Zelf doet hiermee een beroep op ieder die in Hem gelooft om zich bij Hem te voegen en in Zijn verwerping te delen. Door je te laten dopen voeg jij je bij een verworpen Heiland. Denk je niet dat dit voor Hem een grote vreugde betekent? Denk je niet dat het Hem veel verdriet zal doen als we ons ervoor schamen om Zijn verwerping met Hem te delen?

Doop is voor het leven op aarde

De doop heeft alleen betekenis voor ons leven op aarde. Deze betekenis is niet in één oogopslag duidelijk als je de verschillende teksten over de doop op een rij zet. Ik moet eerlijk zeggen dat het bij mij ook even heeft geduurd, voordat ik begreep waarom de doop alleen van betekenis is voor het leven op aarde. Ik kan me levendig voorstellen dat je echt wel even tijd nodig hebt om dit aspect van de doop helder te krijgen. Maar het feit dat je dit boekje leest, bewijst dat je die tijd ervoor over hebt. Ik van mijn kant wil je graag op weg helpen, want het is belangrijk dat je goed ziet dat de doop alleen te maken heeft met jouw leven op aarde.

Dit laatste is steeds de achtergrond waartegen je de teksten die over de doop gaan, moet lezen. Het feit dat de doop niet te maken heeft met de eeuwigheid en de hemel, maar alleen met de tijd dat je als kind van God op aarde leeft, betekent trouwens niet dat de doop niet zo belangrijk is. Voor God is de doop belangrijk, zoals voor Hem alles belangrijk is wat met Zijn Zoon, Jezus Christus te maken heeft. Daarbij doet het er niet toe of het nu gaat om de hemel of dat het gaat om de aarde. Voor God is er in de hemel én op de aarde maar één Persoon om Wie het gaat, en dat is Zijn Zoon. Daarom geeft Hij in Zijn Woord aan dat wie met Zijn Zoon de plaats in de hemel wil delen, ook zal delen in de plaats die Zijn Zoon op aarde had en heeft.

Dat je in de hemel bij Hem hoort, dat wist je al. Dat je deelt in Zijn plaats op aarde laat je zien door je te laten dopen. Door het geloof in Zijn Naam ben je door Hem aangenomen en gered, en zul je in de hemel komen. Maar je bent nog niet bij Hem in de hemel. Je bent nog op aarde, waar God nog steeds oneer wordt aangedaan en waar de zonde heerst. Hier werd Christus tot zonde gemaakt en hier is Hij gestorven. De enige mogelijkheid om te laten zien dat je op aarde bij Hem hoort, is door je te laten dopen.

Gedoopt tot de dood van Christus

Zoals ik al zei, voeg jij je door je te laten dopen bij een gestorven Christus. Je wordt gedoopt tot de dood van Christus. Deze uitdrukking kom je tegen in Romeinen 6:3. Door je te laten dopen laat je in beeld zien dat jij ook in de dood bent gegaan. Toen Christus stierf onder het oordeel van God, stierf jij daar ook. Als je wordt gedoopt, getuig je daarmee dat jij in Zijn dood gestorven bent en daarom ook met Hem in de doop symbolisch wordt begraven. Je neemt door je te laten dopen dezelfde plaats in als Christus op aarde had. Weet je wat het laatste was dat de wereld van de Heer Jezus zag toen Hij op aarde was? Dit: dat Hij dood aan het kruis hing en daarna in een graf werd gelegd. De wereld had Hem verworpen en gedood. Daarom bestaat Hij voor de wereld niet meer en gelooft de wereld niet in Hem. Die plaats deel jij met Hem als jij je laat dopen.

Je wordt, zoals Romeinen 6 zegt, “tot Zijn dood gedoopt” (Rm 6:4). Het oordeel van God rust op de hele wereld met uitzondering van twee plaatsen. De eerste plaats is het kruis van Christus, want daar is Gods oordeel over Hem heengegaan en is dat oordeel volledig uitgeoefend over de zonden van ieder die gelooft. De tweede plaats is het graf van de Heer Jezus, want daarin werd de gestorven Jezus gelegd als bewijs van het voltrokken vonnis over de zonden. Door de doop voeg jij je bij de gestorven Jezus in Zijn graf.

Wat betekent het om in een graf te worden gelegd? Wie wordt begraven, wordt onder de grond gestopt. De begrafenis is voorbij en het leven op aarde gaat verder. Niemand bekommert zich meer om iemand die begraven is. Dat is sinds de begrafenis van Christus nog steeds de plaats die de wereld Hem geeft. Hij heeft afgedaan. Dat is de plaats die jij, door je te laten dopen, vrijwillig inneemt. Je voegt je door je te laten dopen bij Hem op aarde.

Dopen en zonden afwassen

Dit aspect – dat de doop alleen te maken heeft met het leven van de christen op aarde – zul je steeds weer terug vinden in andere teksten die over de doop gaan. Laten we eens kijken naar de doop van Paulus. Toen hij tot bekering gekomen was, kreeg hij te horen: “Sta op, laat je dopen en je zonden afwassen” (Hd 22:16). Waren zijn zonden dan nog op hem? Was hij, zoals in 1 Korinthiërs 15 gezegd wordt, nog in zijn zonden (1Ko 15:17)? Nee, zijn zonden waren hem vergeven. Ananias noemt hem immers “broeder” (Hd 9:17). Zijn zonden waren afgewassen “door de Naam van de Heer Jezus Christus en door de Geest van onze God” (1Ko 6:11). Alleen, net als we hebben gezien bij de betekenis van het woord ‘behoudenis’ in Markus 16 (Mk 16:16), is het ook hier belangrijk te kijken naar het verband waarin deze uitdrukking voorkomt. Als je dan kijkt naar 1 Korinthiërs 6 wordt duidelijk dat het daar gaat om het afwassen van de zonden voor de eeuwigheid (1Ko 6:11). In die betekenis was Paulus al van zijn zonden afgewassen bij zijn bekering. Als hij gestorven zou zijn, voordat hij was gedoopt, dan ging hij naar de hemel om voor eeuwig bij de Heer Jezus te zijn. Hij was namelijk een van zijn zonden gereinigd mens.

Maar, ik herhaal het omdat hierover geen misverstand mag bestaan, er is ook nog zoiets als bij de Heer Jezus zijn op aarde. Ook met het oog op zijn leven op aarde was het noodzakelijk dat Paulus’ zonden werden afgewassen. Zolang hij niet gedoopt was, was hij voor God nog iemand die hoorde bij de wereld waarin hij leefde. God wist wat er in het hart van Paulus was, maar Hij wilde ook dat Paulus tegenover de wereld om hem heen duidelijk maakte dat hij niet meer een van hen was. Door gehoorzaam te zijn aan de opdracht om zich te laten dopen kon iedereen die deze christenvervolger kende, het zien: zijn zonden zijn weggewassen. Vanaf het moment dat hij was gedoopt, kon de wereld geen beslag meer op hem leggen alsof hij er nog bij hoorde. Vanaf zijn doop rekende God hem niet meer als in verbinding met deze wereld.

Ik hoop dat je nu een beetje beter begrijpt, waarom de doop juist voor de aarde belangrijk is.

Doop en oordeel

Voor ik met je naar een volgende tekst ga, wil ik je een verhaaltje doorgeven dat ik een tijdje geleden las en dat je misschien helpt de betekenis van de doop nog iets beter te begrijpen. Het verhaaltje zegt iets over het oordeel van God en hoe iemand die zich laat dopen dit oordeel ondergaat. Het oordeel van God rust op deze wereld.

Ik heb er al op gewezen dat er twee plaatsen zijn waarop het oordeel niet rust omdat het daar al geweest is: het kruis en het graf. Het oordeel komt echter wel over de wereld omdat die in het boze ligt (1Jh 5:19; Jh 12:31). De gelovige is al geoordeeld in het oordeel dat God over Christus bracht op het kruis. Hij erkent dat door zich symbolisch te laten begraven in het water van de doop.

Het verhaaltje kan duidelijk maken hoe God de wereld en het watergraf ziet. Voor de afwisseling gaat het deze keer niet over water, maar over vuur, dat trouwens in de Bijbel steeds naar oordeel verwijst. Op een enorme prairie staat een boerderij. Tot zijn grote schrik ziet de boer in de verte een grote prairiebrand die door de wind zijn kant wordt opgeblazen. Hoe kan die boer nu aan het alles verterende vuur ontkomen? Hij begint het stuk prairie in de directe omgeving van zijn boerderij te verbranden. Als het vuur van de grote brand bij zijn boerderij komt, zie je dat de brand links en rechts om de boerderij heen verder trekt. De boerderij blijft gespaard, omdat alles om de boerderij heen al verbrand was. Daar was, om zo te zeggen, het oordeel al geweest. Het grote vuur had daar niets meer dat het nog kon verteren.

Zo kun je ook kijken naar de wereld waarin je leeft en waarvoor het grote oordeel van God dreigend naderbij komt, terwijl jij door de doop laat zien dat het oordeel over jou al voltrokken is.

Doop en vergeving van zonden

Het zal duidelijk zijn dat het doopwater geen zonden voor God kan wegnemen. Dat kan alleen door het bloed van de Heer Jezus. Het doopwater is gewoon water en dit water heeft geen enkele mystieke werking op iemands innerlijk. Het afwassen van de zonden door de doop heeft dan ook alleen te maken met de plaats van de christen in de wereld. Zolang je niet gedoopt bent, hoor je uiterlijk gezien nog bij de wereld. Dan heb je nog niet op aarde je plaats ingenomen met de Heer Jezus in Zijn dood. Voor God staat jouw leven op aarde dan nog in verbinding met ‘de eerste mens’. Daarin komt een radicale verandering, zodra jij gedoopt wordt, want dan word jij door de doop gevoegd bij Christus in Zijn dood.

De volgende tekst waar ik met jou naar wil kijken, is in Handelingen 2. Daar lezen we: “Bekeert u, en laat ieder van u gedoopt worden in de Naam van Jezus Christus tot vergeving van zonden” (Hd 2:38). Wat geldt voor het ‘afwassen van zonden’ door de doop (Hd 22:16), geldt ook voor de ‘vergeving van zonden’ door de doop. Ook hier is geen sprake van enige mystieke, verborgen werking van het doopwater. Zoals we naar Handelingen 22:16 hebben gekeken, moeten we ook kijken naar Handelingen 2:38.

Staat er nu dat je zonden pas worden vergeven als je bent gedoopt? Ja, dat staat er. Maar ik zeg er direct bij dat deze vergeving te maken heeft met de plaats die jij hier op aarde inneemt. Als jij je hebt bekeerd, mag je er zeker van zijn dat God jou je zonden heeft vergeven. Lees maar wat staat in Kolossenzen 1 (Ko 1:14). Door het werk van de Heer Jezus kon God jou de vergeving van je zonden schenken en daardoor ben je volmaakt geschikt om voor eeuwig in de hemel te zijn (Hb 10:10,14-18). Nog eens: verlossing door het bloed heeft te maken met de hemel en de eeuwigheid.

Jouw bekering heeft echter ook te maken met je leven op aarde. Zolang jij niet gedoopt bent, ben jij voor God op aarde nog steeds als een van die talloze mensen die nog geen vergeving van zonden hebben. Een verandering in jouw positie op aarde kan alleen gebeuren door de doop. Ik denk dat je door Handelingen 22:16 en Handelingen 2:38 al een beetje gaat begrijpen, hoe belangrijk God het vindt dat jij je laat dopen.

Zo denkt God erover en ieder die Zijn Woord serieus neemt, zal graag net zo gaan denken over de doop als Hij. Als jij het met Hem eens bent, zul je graag voldoen aan Zijn opdracht om je te laten dopen. Voor God komt jouw leven op aarde door jouw doop in een ander licht te staan. Wanneer jij in het water van de dood – waarvan de doop een beeld is – bent gegaan, mag je zeggen dat God jou in je leven op aarde niet meer tot de wereld rekent, maar als iemand die van zijn zonden is bevrijd.

Doop en zondvloed

Om het doopwater ‘water van de dood’ te noemen is niet zo vreemd als het misschien lijkt. In de Bijbel staat namelijk een vers over de doop waaruit blijkt dat het water van de doop water van de dood is. Luister maar naar het volgende vers waar we naar gaan kijken: “De lankmoedigheid van God bleef afwachten in de dagen van Noach, terwijl de ark gereedgemaakt werd waarin weinigen, dat is acht zielen, gered werden door water. Dit behoudt nu ook u: het tegenbeeld de doop” (1Pt 3: 20-21). Hier staat dat Noach door water werd gered. Dit water was het water van de zondvloed. Deze zondvloed betekende de dood voor alle leven op aarde.

Toen Noach in de ark ging en God de deur achter hem toesloot, zat hij daar zo veilig als wat voor de wateren van de zondvloed. Toch kon hij niet zeggen dat hij al gered was, want zodra hij in de ark was, barstte de zondvloed los. Maar terwijl de wateren van het oordeel van God de aarde overspoelden, werd Noach in de ark gered. De ark werd door het water opgetild van de verdorven aarde en toen het water was gezakt, kwam de ark als het ware op een nieuwe aarde terecht. Noach stapte uit de ark en zette zijn voeten op een nieuwe, gereinigde aarde.

Dat is nu, zegt Petrus, precies wat er gebeurt als jij wordt gedoopt. Door je te laten onderdompelen in het doopwater onderga je in beeld het oordeel van God. En net zoals Noach veilig was in de ark, ben jij veilig in Christus. In het geval van Noach trof het oordeel de ark, in jouw geval weet je dat het oordeel Christus trof. Alleen door de zondvloed kon Noach een nieuwe wereld binnenstappen. Alleen door de dood van Christus kun jij bij Hem zijn op aarde.

Als je niet gedoopt bent, ben je in zekere zin nog niet gered. Bij het behouden zijn (Mk 16:16), het afwassen (Hd 22:16) en de vergeving van de zonden (Hd 2:38) door de doop, ging het om het bij Christus horen op aarde. Zo gaat het ook bij het gered worden door de doop niet om in de hemel bij Christus te zijn, maar om op aarde bij Christus te zijn. Zolang je niet gedoopt bent, heb je nog niet openlijk laten zien dat je op aarde bij Hem hoort. En dat wil je juist graag laten zien.

Doop en een goed geweten

De vraag om gedoopt te worden, komt voort uit een goed geweten (1Pt 3:21). Je ziet dat bijvoorbeeld bij de man uit Ethiopië in Handelingen 8 (Hd 8:36). Hij had het evangelie gehoord en aangenomen en vroeg vervolgens om gedoopt te worden. Een goed geweten verlangt ernaar gedoopt te worden om daarmee een bewijs van trouw tegenover de Heer af te leggen. Wie zich laat dopen, laat daardoor in beeld zien dat hij voorgoed van het oude leven afscheid heeft genomen, zoals ook Christus door de dood “is afgesneden uit het land van de levenden” (Js 53:8). Je weet immers dat Hij vanwege het oordeel over de zonde in de dood gegaan is.

Noach werd gered omdat hij het getuigenis van God had geloofd. Maar hij kon de nieuwe aarde alleen betreden, nadat hij door de zondvloed was heengegaan. De christen is ook door het geloof gered. En ook hij kan in deze wereld die onder het oordeel ligt, alleen in verbinding met Christus zijn als hij door de dood heen gaat. Daarvan is de doop het beeld. Meerdere keren blijkt dat je bij de doop moet denken aan de dood. Vandaar dat het niet vreemd is dat het water van de doop ook wel een watergraf wordt genoemd.

Israël in Egypte

Nu we toch even een uitstapje hebben gemaakt naar het Oude Testament, kunnen we ook uit de geschiedenis van Israël nog iets leren over de doop. De doortocht door de Rode Zee wordt namelijk door Paulus in 1 Korinthiërs 10 ook met de doop in verband gebracht: “Want ik wil niet, broeders, dat u onbekend is, dat onze vaderen allen onder de wolk waren, allen door de zee zijn heengegaan, allen tot Mozes gedoopt zijn in de wolk en in de zee” (1Ko 10:1-3). Aan de woorden “ik wil niet … dat u onbekend is” kun je zien dat Paulus het belangrijk vindt dat de Korinthiërs – en ook jij en ik – dit zullen weten.

Paulus verwijst hier naar de uittocht van het volk Israël (“onze vaderen”) uit Egypte. Deze gebeurtenis vind je in Exodus 12-14. Zolang Israël zich in Egypte bevond, waren ze in slavernij. God ging hen daaruit bevrijden. Hij liet Zijn plagen over het land Egypte gaan, maar de farao bleef hardnekkig weigeren het volk te laten gaan. Toen kwam de laatste plaag: de dood van alle eerstgeborenen. God “trof alle eerstgeborenen in hun land, de eerste [vruchten] van al hun mannelijke kracht” (Ps 105:36).

Dit oordeel ging aan Israël voorbij omdat ze beschermd werden door het bloed aan de deurposten. Het bloed was een bewijs dat het oordeel ‘een ander’ had getroffen die de dood was ingegaan. Dat was het lam. Dit is een prachtig beeld van het bloed van Christus. Achter Zijn bloed is ieder veilig die zijn zonden heeft beleden. “Zonder bloedstorting is er geen vergeving” (Hb 9:22). “Het bloed van Jezus, Zijn Zoon, reinigt ons van alle zonde” (1Jh 1:7). Het bloed van Christus beschermt ieder die gelooft tegen het oordeel van God. Toch was Israël nog steeds in Egypte.

Israël en de Rode Zee

Pas toen ze door de Rode Zee heen waren gegaan, waren ze ook bevrijd uit Egypte. In de Rode Zee kwamen alle vijanden van Israël om. De Rode Zee is een beeld van de doop. Als ik dat op mijzelf toepas (en jij op jezelf) betekent het dit: ik ben pas van de wereld bevrijd, als ik me heb laten dopen. In de dood van Christus is alles wat mij gevangenhield, omgekomen. Zonde, wereld en dood hebben voor mij hun macht verloren. Immers, toen Christus stierf, stierf ik ook. Door mij te laten dopen erken ik dat alle vroegere machten geen gezag meer over mij kunnen uitoefenen omdat ik bij Christus in Zijn dood hoor.

Wat voor gezag kan iemand over een dode hebben? Je kunt er tegen praten, roepen, schreeuwen – er komt geen enkele reactie. Een dode kun je niet verleiden. Elke opdracht die je hem zou geven, zou met doods stilzwijgen worden beantwoord. Dat is mijn positie als ik mij door de doop bij Christus voeg. Egypte is een beeld van de wereld. Nu ik op aarde bij een dode Christus hoor, ben ik vrij van de wereld. De doop is een beeld van de dood die een totale scheiding aanbrengt tussen mij en alles wat in de dood van Christus is weggedaan. Op dezelfde manier bracht de Rode Zee een totale scheiding tussen de Israëlieten en de Egyptenaren.

Met het beeld van de Rode Zee in je achterhoofd begrijp je nu ook de vermaning van Paulus aan de gelovigen in Rome: “Hoe zouden wij, die ten opzichte van de zonde gestorven zijn, nog daarin leven?” (Rm 6:2). Als de gelovige van de zonde is bevrijd, is het toch te gek voor woorden dat hij daar weer in gaat leven? Dat zou hetzelfde zijn als wanneer Israël weer terugkeerde naar Egypte om daar weer slavendienst te gaan doen. In de doop heeft de gelovige erkend dat Gods oordeel over de zonde terecht was en op grond daarvan is hij gedoopt.

Wat vervolgens moet gebeuren, is een wandelen “in nieuwheid van leven” (Rm 6:4). De dood van Christus, waartoe iemand wordt gedoopt, maakt een scheiding tussen de gelovige aan de ene kant, en de macht van de zonde, het vlees en de wereld aan de andere kant. Als je weer de wereld en de zonde gaat dienen, doe je alsof die scheiding er niet is.

Wandelen in nieuwheid van leven

Er is een radicaal verschil tussen je ‘oude levenswandel’ en het ‘in nieuwheid van leven wandelen’ waarover het gaat in de eerste verzen van Romeinen 6. Daar wordt over de doop gesproken tot christenen die zich al hadden laten dopen (Rm 6:1-4). Sommigen waren vergeten wat de doop betekende. Ze hielden er gedachten op na die in strijd waren met wat ze in de doop hadden laten zien. Daarom herinnert Paulus hen aan hun doop. Zulke herinneringen heb ik nodig en zul jij ook nodig hebben. Je zult je vast en zeker steeds meer gaan verbazen over de overvloed aan genade die God door Christus aan jou heeft bewezen. Hoe groter jouw besef van de zonde wordt, des te meer zul je gaan beseffen hoe groot Zijn genade is.

Maar dat zal toch niet betekenen dat je dan maar in de zonde blijft voortleven? Als je zo zou denken, zou je niets begrijpen van het werk van Christus en wat God met de zonde heeft gedaan. Weet je nog wat God met de zonde heeft gedaan? Hij heeft de zonde, dat is de bron, de wortel waaruit de boze daden voortkomen, in Christus geoordeeld. En jij bent in Christus onder het oordeel van God gestorven. Net zo zeker als Christus in de dood is gegaan, ben jij in Zijn dood voor de zonde gestorven. Dan is het toch ondenkbaar dat je in de zonde zou blijven voortleven?

Om deze eenvoudige gedachtegang kracht bij te zetten wijst Paulus hier op de doop. Wie zich laat dopen, erkent en verklaart openlijk dat de dood de enige oplossing was die God voor de zonde had. God kan met een mens die in de zonde leeft, niets anders doen dan over hem het oordeel van de dood vellen. Door je te laten dopen erken je dat en laat je je symbolisch met Christus begraven. Het is net als in het leven van elke dag: wie is gestorven, moet worden begraven. Voor zo iemand is het leven op aarde afgelopen en na de begrafenis is er ook niets meer van zo iemand te zien. Dat geldt ook voor jou als jij je hebt laten dopen. Het is met je oude leven-in-de-zonde afgelopen.

De doop is de toegang tot een ‘wandelen in nieuwheid van leven’. Dat je met Christus gestorven bent, heb je door je doop beleden. Maar de Heer Jezus is niet in de dood gebleven en jij niet in het watergraf. De Heer Jezus is opgestaan en van jou mag worden verwacht dat je na je doop leeft in verbinding met Hem. Dan zullen de mensen zien dat je Christus hebt aangedaan (Gl 3:27). Het klinkt misschien wat oneerbiedig, maar het is te vergelijken met het aantrekken van een nieuwe jas. De mensen zien dat je iets nieuws aan hebt. Voor het vertonen van Christus is je nationaliteit, je sociale of maatschappelijke status of je geslacht van geen belang. Iedereen die gedoopt is, heeft Christus aangedaan en behoort nu Hem en niet zichzelf te laten zien. Er is er maar Eén Die gezien wordt.

Het koninkrijk der hemelen

Door de doop doe je Christus aan. Dat heeft te maken met wat de mensen van jou zien. Er is nog iets anders van belang in verbinding met de doop en dat is het terrein waarop jij je bevindt. Door de doop kom je, zoals je al weet, op een nieuw terrein. Voordat je bent gedoopt, hoor je nog bij de wereld, Hij rekent je daar nog toe. Nadat je bent gedoopt, hoor ben je op een nieuw terrein. Dat nieuwe terrein wordt in de Bijbel het ‘koninkrijk der hemelen’ genoemd. Op dat terrein heeft de Heer Jezus alles te zeggen. Hij is daar de Gezaghebber, de Koning. Bij een koning hoort een koninkrijk. De mensen in dat koninkrijk zijn de onderdanen van de koning. Door je te laten dopen kom je in het koninkrijk van de Heer Jezus.

Je kunt zeggen dat de doop de deur is die toegang geeft tot het gebied waar de Heer Jezus regeert. Dat is namelijk de gedachte die verbonden is met ‘het koninkrijk der hemelen’. Je ziet de verbinding tussen het koninkrijk der hemelen en de doop in Mattheüs 3 (Mt 3:2-6). Later krijgt Petrus van de Heer Jezus de sleutels van het koninkrijk der hemelen toevertrouwd (Mt 16:19). Waar gebruikt hij die? In Handelingen 2 voor de Joden (Hd 2:38-41) en in Handelingen 10 voor de heidenen (Hd 10:47-48). In beide gevallen roept hij op tot de doop in de Naam van Jezus Christus, om zich onder Zijn gezag te stellen.

Ik zal je uitleggen wat ‘het koninkrijk der hemelen’ is. Deze uitdrukking kom je tegen in het evangelie naar Mattheüs. Deze evangelist beschrijft de Heer Jezus als de Koning van Israël. In dat evangelie zie je hoe Hij tot Zijn volk komt om door hen te worden aangenomen. Maar wat gebeurt er? Zij willen Zijn onderdanen niet zijn. Ze willen niet dat Hij over hen regeert (Lk 19:14). Hij wordt verworpen!

Is het nu voorbij? Komt Zijn koninkrijk niet? Nee, het ís niet voorbij. Zijn koninkrijk zál komen. Daarvoor zal Hij nog een keer naar de aarde terugkomen. Daar ga ik nu niet verder op in. Waar het me nu om gaat, is dat er ook nu, in de tijd waarin jij en ik leven, sprake is van het koninkrijk der hemelen. Want de Heer Jezus regeert ook nu. Aan Hem is immers alle macht in de hemel en op de aarde gegeven (Mt 28:18). Er is sinds de hemelvaart van de Heer Jezus een Koning in de hemel Die regeert over onderdanen op aarde die zich in Zijn koninkrijk bevinden. Maar, en dat is belangrijk om goed te zien, Hij regeert nu op een verborgen manier en wel over allen die Zijn gezag erkennen. Over de verborgen vorm die het koninkrijk nu heeft, spreekt de Heer Jezus uitvoerig in Mattheüs 13 aan de hand van een aantal gelijkenissen. Het voert te ver om daar op in te gaan. Als je er meer van wilt weten, kun je daarvoor terecht op de website Kingcomments.com.

Hoewel Zijn koninkrijk nog niet openlijk zichtbaar is, is Zijn heerschappij wel een realiteit. Hij regeert over de harten van Zijn onderdanen. Petrus zegt dat zo: “Heiligt Christus als Heer in uw harten” (1Pt 3:14). Uiteraard zal het in het leven van een echte onderdaan van dat koninkrijk zichtbaar worden dat Christus inderdaad zijn Heer is.

En hoe wordt iemand een burger van dát koninkrijk? Door zich te laten dopen. Door de doop steek je de grens over die ligt tussen de wereld en het koninkrijk der hemelen. Dat koninkrijk heet koninkrijk der hemelen omdat daarin wordt geregeerd naar hemelse regels. In dat koninkrijk regeert de hemelse Mens, de Heer Jezus Christus. Voor de wereld is Hij nog verborgen, maar zij die gedoopt zijn, belijden dat ze Hem kennen en gehoorzamen. Over hen oefent Hij Zijn regering uit.

Verschil tussen ‘koninkrijk’ en ‘gemeente’

Nu we aangekomen zijn bij de uitdrukking ‘koninkrijk der hemelen’, lijkt het me goed om kort iets te zeggen over het verschil met de ‘gemeente’. Gods Woord laat er geen twijfel over bestaan dat iedereen die zich met oprecht berouw tot God heeft bekeerd en in het geloof de Heer Jezus als Verlosser heeft aangenomen een lid van de gemeente van Christus is geworden. Zo iemand heeft nieuw leven, dat is leven uit God, ontvangen. Daar draagt de doop niets aan bij. Hoe kan een uiterlijke handeling als de doop in het innerlijk van iemand nieuw leven bewerken? Dat is onmogelijk. Daarom zijn het koninkrijk der hemelen en de gemeente twee zaken die goed onderscheiden moeten worden. Bij de gemeente word je gevoegd door nieuw leven en verzegeling met de Heilige Geest. Het koninkrijk der hemelen ga je binnen door je te laten dopen.

Dopen: een opdracht

Over het binnengaan in het koninkrijk der hemelen gaat het ook in Mattheüs 28 (Mt 28:19). Daar vinden we de opdracht van de Heer Jezus om discipelen te maken. In het slothoofdstuk van dit evangelie, dat de Heer Jezus als Koning voorstelt, zie je Hem als de opgestane Koning. Voordat Hij naar de hemel teruggaat, geeft Hij Zijn discipelen een opdracht. Die opdracht krijgen ze, nadat Hij Zich in Zijn koninklijke majesteit heeft voorgesteld: “Mij is gegeven alle macht in hemel en op <de> aarde” (Mt 28:18). Dan klinken Zijn woorden: “Gaat dan heen, maakt alle volken tot discipelen, hen dopend tot de Naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest” (Mt 28:19). Uit deze woorden blijkt dat de opdracht om uit te gaan en discipelen te maken, niet beperkt is tot Israël. “Alle volken” kunnen onderdanen, volgelingen van deze Koning worden.

Hoe kan dat gebeuren? Door gedoopt te worden. Door de doop worden volken discipelen. Door de doop komen zij in het koninkrijk der hemelen. De doop is de toegangspoort om in dat koninkrijk binnen te komen. Wie niet gedoopt is, staat erbuiten. Ook hier zie je weer dat de doop te maken heeft met je positie op aarde. Letterlijk staat er: discipelt alle volken door hen te dopen. Dat benadrukt nog meer dat je alleen door je te laten dopen een discipel, een leerling en volgeling van de Heer Jezus kunt worden. Dan ben je in Zijn koninkrijk gekomen, sta je onder Zijn gezag en kun je verder onderwijs ontvangen over Zijn geboden. Je ziet dat christen worden, dat wil zeggen je bekering en dopen, en de geboden van de Heer bewaren niet te scheiden zijn.

De ‘doopformule’

Nu we het toch over Mattheüs 28:19 hebben, kan ik nog iets zeggen over de doopformule die hier staat. Je wordt gedoopt tot “de Naam van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest”. Wanneer je je laat dopen wordt de Naam van de drie-enige God over je uitgesproken. Je wordt tot de Vader, de Zoon en de Heilige Geest gevoegd. Wat hierin tot uiting komt, is dat je de christelijke doop ondergaat.

Aan Israël had God Zich doen kennen als “De HEERE, onze God, de HEERE is één!” (Dt 6:4). In het christendom heeft God Zich geopenbaard als de drie-enige God: Vader, Zoon en Heilige Geest. Degene die jou doopt, voegt jou door het uitspreken van die Naam toe aan het christelijk getuigenis op aarde. Hoewel er drie namen worden genoemd, spreekt de Heer Jezus toch van “de Naam”, enkelvoud, “van de Vader en de Zoon en de Heilige Geest”. Dit onderstreept dat er één God is, maar Die Zich sinds de tijd van het Nieuwe Testament als drie Personen doet kennen.

Onder het gezag van de Heer Jezus

In het koninkrijk der hemelen is de Heer Jezus de Koning, de Gezaghebber. Hij oefent Zijn gezag niet uit door met Zijn vuist op tafel te slaan. Hij dwingt ons tot niets. Dat is het bijzondere van Hem. Hij werkt van binnenuit. En wij willen ons vrijwillig onder Zijn gezag plaatsen. Als je van iemand houdt, wil je graag doen wat die ander van je verlangt, wat het je ook zou mogen kosten. Als je er dan ook nog van overtuigd bent dat die ander nooit dingen van je vraagt die schadelijk voor jou zouden zijn, maar die je integendeel alleen maar voordeel opleveren, doe je het extra graag.

In Johannes 14 zegt de Heer Jezus: “Wie Mijn geboden heeft en ze bewaart die is het die Mij liefheeft” (Jh 14:21). En twee verzen verder zegt Hij: “Als iemand Mij liefheeft, zal hij Mijn woord bewaren” (Jh 14:23). Het nieuwe leven dat je hebt gekregen bij je bekering, wil niets liever dan Hem gehoorzaam zijn. Dat is geen zware last, maar een vreugde. “Zijn geboden zijn niet zwaar” schrijft de apostel Johannes (1Jh 5:3). De problemen die wij ondervinden bij het doen van de wil van God liggen in onszelf. Wij moeten leren onze wil volkomen te onderwerpen aan Gods wil. Soms staan onze belangen en de belangen die God op het oog heeft tegenover elkaar. Hoe meer wij ons in de praktijk afstemmen op de wil van God, des te meer zullen wij Zijn bevelen begrijpen en uitvoeren.

Wie zich laat dopen, geeft daarmee te kennen dat zijn eigen wil niet meer telt, maar alleen de wil van de Heer Jezus. Je komt, zoals gezegd, door je te laten dopen in een rijk waarover een Koning regeert, en wie zich heeft laten dopen, is een onderdaan van Hem. Hij heeft gezag over Zijn onderdanen.

Niet: ‘Koning’, maar: ‘Heer’

Het is opmerkelijk dat je in het Nieuwe Testament nergens vindt dat de gelovigen van de gemeente Hem ‘Koning’ noemen. Consequent wordt in de brieven over de Heer Jezus als ‘Heer’ gesproken. Dat is de relatie die Hij heeft als de Gezaghebber tegenover hen die op Zijn gebied, het koninkrijk der hemelen, gekomen zijn. Het onderscheid is niet onbelangrijk. Als ‘Koning’ staat Hij in verbinding met Zijn aardse volk Israël. Zo kom je Hem telkens tegen in het Oude Testament. Het is de titel die verband houdt met Zijn regering straks in het openbaar. In die titel zelf ligt een zekere afstand tussen Hem en Zijn onderdanen.

De gelovigen van het Nieuwe Testament, onder wie ook wij zijn, zullen Hem bij voorkeur aanspreken als ‘Heer’ Jezus. Hij is de ‘Heer’ van iedere individuele gelovige. Hem als Heer te erkennen zit hem natuurlijk niet in de uitdrukking op zich. Als je over Hem of tot Hem spreekt als ‘Heer’ Jezus, betekent dat nog niet automatisch dat jouw leven daarvan ook een getuigenis is. En dat is nu juist wel de bedoeling. Het is zelfs onlosmakelijk verbonden aan het geloven met het hart: “Dit is het woord van het geloof dat wij prediken: dat, als u met uw mond Jezus als Heer zult belijden en met uw hart geloven dat God Hem uit de doden heeft opgewekt, u behouden zult worden. Want met het hart gelooft men tot gerechtigheid en met de mond belijdt men tot behoudenis” (Rm 10:9-10). De belijdenis van je mond heeft te maken met de hele praktijk van je leven, wat de mensen van je horen en zien. En dat begint met de doop. In je doop getuig je ervan dat het met je oude leven is gedaan en dat je voortaan alleen de Heer Jezus wilt gehoorzamen.

Besnijdenis en doop

Ik kan dit boekje over ‘bekering en doop’ niet afsluiten zonder in te gaan op een uitdrukking die je mogelijk wel eens bent tegengekomen of die je zelfs vertrouwd in de oren klinkt. Het gaat om de uitdrukking dat ‘de doop in de plaats van de besnijdenis’ is gekomen. Je vraagt je af waar men het vandaan haalt? Dat staat in de Heidelbergse Catechismus, bij zondag 27, vraag 74. Nu is dat niet de Bijbel en daarom is het terecht dat we nagaan of wat bij zondag 27, vraag 74 hierover wordt gezegd wel in overeenstemming met de Bijbel is.

Van de serie verwijsteksten die bij zondag 27, vraag 74 worden aangehaald, is alleen in Kolossenzen 2 iets te ontdekken over een verband tussen ‘besnijdenis’ en ‘doop’ (Ko 2:11). Alleen is het van belang die tekst goed te lezen en niet met een ‘verbondsbril’ op, want dan ga je ‘erin lezen’ wat er niet staat. Met ‘verbondsbril’ bedoel ik dat men de Bijbel leest vanuit de gedachte dat de kerk in de plaats van Israël is gekomen. Als gevolg daarvan zegt men dat God in plaats van met Israël nu met de kerk Zijn verbond heeft gesloten. Daardoor geeft men de besnijdenis een betekenis die vreemd is aan wat God ermee bedoelde toen Hij de besnijdenis instelde. De besnijdenis is namelijk een instelling van God. In Genesis 17 vind je die instelling (Gn 17:9-14). Daar wordt duidelijk dat de besnijdenis het teken is van het verbond van God met Abraham en zijn nageslacht. Het nageslacht van Abraham is het volk Israël. Ieder Israëlitisch jongetje moest op de achtste dag na zijn geboorte worden besneden.

Zij die geloven dat God in deze tijd een verbond heeft met de kerk, zeggen dat het teken daarvan niet meer de besnijdenis, maar de doop is. Daarom, zo zegt men, moeten ook kinderen van ouders die naar de kerk gaan, gedoopt worden. Die kinderen moeten immers opgenomen worden in Gods verbond met de kerk. Om deze redenering te bewijzen, beroept men zich onder andere op Kolossenzen 2:11.

Wat zegt deze tekst?

Nu moeten we maar eens naar die tekst kijken: “In Hem bent u ook besneden met een besnijdenis, niet met handen verricht, in het uittrekken van het lichaam van het vlees, in de besnijdenis van Christus” (Ko 2:11)

In de eerste plaats valt op dat er gesproken wordt over “een besnijdenis, niet met handen verricht”. Het gaat duidelijk niet om eenzelfde handeling als bij Israël. Dat zou ruimte geven aan de doop, want dat is echt wat anders dan de besnijdenis. Vervolgens lezen we verder en vinden we de verklaring van de besnijdenis, namelijk dat deze gebeurt “in het uittrekken van het lichaam van het vlees, in de besnijdenis van Christus”. Het gaat om “het uittrekken van het lichaam van het vlees”. Hiermee wordt bedoeld dat het zondige vlees geoordeeld is. Dat gebeurde toen Christus op kruis het oordeel erover onderging (Rm 8:3). De gelovige is ontdaan van wat hem vroeger kenmerkte: het vlees. Het is ‘uitgetrokken’, het mag geen rol meer spelen. En hoe is dat gebeurd? “In de besnijdenis van Christus.” Dit kan natuurlijk niet slaan op wat er op de achtste dag letterlijk met Hem gebeurde (Lk 2:21). Waarop moet het dan slaan? Zoals gezegd: op het oordeel dat Hij op het kruis ontving. Hier wordt duidelijk dat de besnijdenis niet alleen een letterlijke, maar ook een geestelijke betekenis heeft (vgl. Rm 2:28-29).

Als je nu verder leest in Kolossenzen 2, dan zie je dat op “de besnijdenis van Christus” volgt: “met Hem begraven in de doop” (Ko 2:12a). Dat is best logisch. Na het oordeel van de dood over het vlees, volgt de begrafenis in de doop. Als je goed leest, is de conclusie eenvoudig: de besnijdenis is niet de begrafenis, de besnijdenis wordt niet vervangen door de doop, maar de begrafenis vólgt op de besnijdenis.

Ik denk dat je hieruit ook deze les kunt leren: lees nauwkeurig wat er staat. Vaak wordt dan al een hoop duidelijk. Verkeerd lezen van een bepaalde tekst zet je ook op het verkeerde been bij andere teksten. Je kunt dat alleen voorkomen als je steeds aan de Heer vraagt om Zelf door de Heilige Geest Zijn Woord te verklaren. Deze houding zal je tevens bewaren om vanuit de hoogte met anderen te praten die overtuigd zijn van een andere uitleg.

Ten slotte

Het is belangrijk dat je na je doop gaat wandelen, leren en groeien. Dan geef je inhoud aan het laatste deel van de ‘zendingsopdracht’ van de Heer Jezus: “Hen lerend te bewaren alles wat Ik u geboden heb” (Mt 28:19). Ik zou je willen aanraden elke dag een stukje uit de evangeliën te lezen. Je begint in het evangelie naar Mattheüs en gaat vervolgens de andere drie evangeliën door. Je leert dan veel over het leven van de Heer Jezus, wat Hij gedaan heeft en hoe Hij het gedaan heeft. Hij is in alles het grote Voorbeeld.

Naast dit regelmatig lezen van de Bijbel, is het ook van belang de Bijbel te gaan bestuderen. Daarvoor neem je wat meer tijd, daar ga je voor zitten. Begin met de brief aan de Romeinen. In die brief wordt uitvoerig geschreven over het werk dat de Heer Jezus aan het kruis heeft volbracht. Op grond daarvan kon God jou rechtvaardig verklaren. In die brief gaat het vooral om je persoonlijke verhouding tot God en de Heer Jezus. Daarom is het belangrijk die brief als eerste te bestuderen. Je kunt daarvoor het commentaar gebruiken dat ik over die brief speciaal voor jou heb geschreven. Het staat op de website www.kingcomments.com. Het is ook belangrijk dat je dit lezen en bestuderen van de Bijbel biddend doet. Gebed is spreken met God. Je mag met Hem spreken als met je Vader, want dat is Hij door je geloof in de Heer Jezus.

Ik wens je van harte Gods zegen toe!

Andere publicaties

Op de website www.oudesporen.nl staan onder het menu ‘Artikelen’ en het submenu ‘Auteurs -> Ger de Koning’ de volgende commentaren en publicaties:

- De serie ‘Toegelicht en toegepast’, een commentaarreeks van de bijbelboeken van het Oude Testament.

- De ‘Zie-serie’, een commentaarreeks van de vier Evangeliën en Handelingen.

- De ‘Rotsvast-serie’, een commentaarreeks met een verklaring van de nieuwtestamentische bijbelboeken vanaf de brief aan de Romeinen tot en met Openbaring. Deze serie heeft tot doel hen die jong zijn in het geloof te helpen bij het lezen en leren begrijpen van Gods Woord.

- Publicaties over diverse onderwerpen.

Van diverse Nederlandse publicaties zijn vertalingen in andere talen beschikbaar.

Alle commentaren en publicaties zijn vrij te downloaden als pdf-bestand en als e-book.

Als er een ISBN wordt vermeld, is het boek ook als paperback te bestellen. Dat kan door op het betreffende ISBN te klikken. Voor een Nederlandse publicatie verschijnt de site www.uitgeverijdaniel.nl. Deze publicatie kan ook via de christelijke boekhandel worden besteld. Voor een in het Duits vertaalde publicatie met een ISBN verschijnt de site www.daniel-verlag.de.

De Nederlandse commentaren en de in het Duits vertaalde commentaren staan ook op www.kingcomments.com. Bijbelboeken en verzen kunnen eenvoudig en snel worden benaderd. De commentaren kunnen worden gelezen op elk beeldscherm, van pc tot smartphone. Meer info staat onder ‘Informatie’ op de site. Het is raadzaam die informatie eerst te lezen.