Ezechiël

Toegelicht & toegepast 26

De Heerlijkheid van God

Ger de Koning

Webwinkels: www.zoeklicht.nl

www.uitgeverijdaniel.nl

Bestellingen: boekhandel@zoeklicht.nl

info@uitgeverijdaniel.nl

© Uitgeverij Het Zoeklicht & Uitgeverij Daniël 2019

ISBN / EAN: 978-90-64513-00-8

© 2017 Uitgeverij Daniël, Zwolle, NL

Omslagfoto: De Klaagmuur (foto iStock)

Omslagontwerp: Theis-Jan Goudswaard

Lay-out: Jan Noordhoek

Niets uit deze uitgave mag – anders dan voor eigen gebruik – worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden d.m.v. druk, fotokopie, microfilm of op welke andere wijze ook zonder de voorafgaande schriftelijke toestemming van ‘Uitgeverij Daniël’ of de auteur.

Het gebruik van de Herziene Statenvertaling is in dit commentaar toegestaan onder voorwaarde van de volgende duidelijke copyrightvermelding: ‘De bijbeltekst in deze uitgave is ontleend aan de Bijbel in de Herziene Statenvertaling, © Stichting HSV 2010.

Alle rechten voorbehouden, © Stichting HSV en Uitgeverij Jongbloed – Heerenveen.’

Inhoud

Inhoud 4

Tekstgebruik 14

Vertalingen 14

Verwijzingen 14

Afkortingen Bijbelboeken 15

Oude Testament 15

Nieuwe Testament 16

Haakjes 17

Oude Testament 17

Nieuwe Testament 17

Vooraf 18

Het boek Ezechiël 20

De persoon Ezechiël 20

Chronologie 20

Een profeet van God in Babel 21

De heerlijkheid van Christus 22

Indeling van het boek 22

Ezechiël 1 24

Ez 1:1-3 | De hemel wordt geopend 24

Ez 1:4-14 | De levende wezens 26

Ez 1:15-21 | De wielen en hun beweging 31

Ez 1:22-25 | Onder het gewelf 33

Ez 1:26-28 | Boven het gewelf 34

Ezechiël 2 37

Ez 2:1-7 | De roeping van Ezechiël 37

Ez 2:8-10 | De boekrol 40

Ezechiël 3 41

Ez 3:1-9 | Ezechiël eet de boekrol op 41

Ez 3:10-15 | Ezechiël komt bij de ballingen 43

Ez 3:16-21 | Wachter over het huis van Israël 44

Ez 3:22-27 | De HEERE verschijnt opnieuw 47

Ezechiël 4 49

Inleiding 49

Ez 4:1-3 | De belegering van Jeruzalem uitgebeeld 49

Ez 4:4-8 | De jaren van de ongerechtigheid 50

Ez 4:9-17 | Eten en drinken van Ezechiël 52

Ezechiël 5 55

Ez 5:1-4 | Hoofdhaar en baard afscheren en verdelen 55

Ez 5:5-10 | De zonden van Jeruzalem 56

Ez 5:11-17 | Betekenis van het verdelen van het haar 57

Ezechiël 6 60

Ez 6:1-7 | Oordeel over de bergen van Israël 60

Ez 6:8-10 | Een overblijfsel 61

Ez 6:11-14 | Oordeel door zwaard, honger en pest 62

Ezechiël 7 64

Ez 7:1-4 | Het oordeel is totaal 64

Ez 7:5-9 | Het oordeel staat voor de deur 64

Ez 7:10-13 | De ondergang voltrekt zich 65

Ez 7:14-27 | Reactie op het oordeel 67

Ezechiël 8 71

Inleiding 71

Ez 8:1-6 | Het afgodsbeeld van de na-ijver 71

Ez 8:7-13 | Afgoderij door de oudsten 73

Ez 8:14-15 | Tammuzverering door vrouwen 74

Ez 8:16 | Aanbidding van de zon 75

Ez 8:17-18 | Het oordeel van de HEERE 75

Ezechiël 9 77

Ez 9:1-4 | De Man met de schrijverskoker 77

Ez 9:5-7 | Het oordeel begint bij het huis van God 79

Ez 9:8-11 | Ezechiëls reactie – antwoord van de HEERE 80

Ezechiël 10 82

Inleiding 82

Ez 10:1-7 | De Man in linnen moet vuur uitstrooien 82

Ez 10:8-17 | De cherubs 83

Ez 10:18-22 | De heerlijkheid van de HEERE vertrekt 85

Ezechiël 11 87

Ez 11:1-4 | De vorsten van Jeruzalem bedenken onrecht 87

Ez 11:5-13 | De vorsten van Jeruzalem bestraft 88

Ez 11:14-15 | De broeders van de profeet 89

Ez 11:16-21 | Belofte van herstel 90

Ez 11:22-23 | Het vertrek van de heerlijkheid 92

Ez 11:24-25 | Ezechiël weer bij de ballingen 93

Ezechiël 12 94

Inleiding 94

Ez 12:1-7 | De ballingschap uitgebeeld 94

Ez 12:8-16 | De ballingschap van de koning 95

Ez 12:17-20 | Eten en drinken in angst 97

Ez 12:21-28 | Verachting van de ware profetie 97

Ezechiël 13 100

Inleiding 100

Ez 13:1-16 | Oordeel over de valse profeten 100

Ez 13:17-23 | Oordeel over de valse profetessen 103

Ezechiël 14 106

Ez 14:1-11 | Straf over de afgodendienaars 106

Ez 14:12-23 | Vier straffen en drie rechtvaardigen 108

Ezechiël 15 112

Inleiding 112

Ez 15:1-5 | Het nutteloze hout van de wijnstok 112

Ez 15:6-8 | De toepassing van de gelijkenis 113

Ezechiël 16 115

Inleiding 115

Ez 16:1-7 | Afkomst van Jeruzalem 115

Ez 16:8-14 | Opkomst van Jeruzalem 116

Ez 16:15-22 | Verval van Jeruzalem 118

Ez 16:23-29 | Jeruzalem gaat maar door met zondigen 120

Ez 16:30-34 | Jeruzalem, een bijzondere hoer 122

Ez 16:35-43 | Jeruzalem geoordeeld door haar minnaars 122

Ez 16:44-52 | Jeruzalem vergeleken met haar ‘zusters’ 124

Ez 16:53-59 | Belofte van herstel 126

Ez 16:60-63 | Het nieuwe verbond met Jeruzalem 128

Ezechiël 17 129

Inleiding 129

Ez 17:1-10 | Gelijkenis van de twee arenden 129

Ez 17:11-21 | Uitleg van de gelijkenis 131

Ez 17:22-24 | Het twijgje van de HEERE 133

Ezechiël 18 135

Inleiding 135

Ez 18:1-20 | Verantwoordelijkheid van elke generatie 135

Ez 18:21-32 | Verantwoordelijkheid en bekering 140

Ezechiël 19 144

Inleiding 144

Ez 19:1-9 | De leeuwin 144

Ez 19:10-14 | De verdroogde wijnstok 145

Ezechiël 20 147

Inleiding 147

Ez 20:1-3 | De oudsten komen de HEERE raadplegen 147

Ez 20:4-9 | Israëls afgoderij in Egypte 148

Ez 20:10-17 | Israëls afgoderij in de woestijn 149

Ez 20:18-26 | Afgoderij van de kinderen in de woestijn 151

Ez 20:27-29 | Israëls afgoderij in het beloofde land 152

Ez 20:30-32 | Het vonnis 153

Ez 20:33-44 | Rechtszaak en herstel in de toekomst 154

Ez 20:45-49 | Het oordeelsvuur in het Zuiderland 156

Ezechiël 21 158

Ez 21:1-7 | Het volk wordt afgeslacht 158

Ez 21:8-17 | Het zwaardlied 159

Ez 21:18-23 | Het orakel van Nebukadrezar 161

Ez 21:24-27 | De laatste koning 163

Ez 21:28-32 | Het oordeel over Ammon 164

Ezechiël 22 165

Inleiding 165

Ez 22:1-16 | De bloedstad: Jeruzalem en haar zonden 165

Ez 22:17-22 | De smeltoven: de zonden van de bloedstad bestraft 167

Ez 22:23-29 | Het verdorven land 168

Ez 22:30-31 | Niemand in de bres 170

Ezechiël 23 171

Inleiding 171

Ez 23:1-4 | Ohola en Oholiba 171

Ez 23:5-10 | De zonde van Ohola en het oordeel over haar hoererij 172

Ez 23:11-21 | De zonde van Oholiba: hoererij 173

Ez 23:22-35 | Strafgerichten over Oholiba 175

Ez 23:36-49 | Het einde van Ohola en Oholiba 177

Ezechiël 24 180

Inleiding 180

Ez 24:1-14 | Gelijkenis van de kookpot 180

Ez 24:15-18 | Dood van Ezechiëls vrouw 183

Ez 24:19-24 | Betekenis van de dood van Ezechiëls vrouw 184

Ez 24:25-27 | Dag van de verwoesting van de tempel 185

Ezechiël 25 186

Inleiding 186

Ez 25:1-7 | Oordeel over Ammon 186

Ez 25:8-11 | Oordeel over Moab 188

Ez 25:12-14 | Oordeel over Edom 188

Ez 25:15-17 | Oordeel over de Filistijnen 189

Ezechiël 26 191

Inleiding 191

Ez 26:1-14 | Het oordeel over Tyrus 191

Ez 26:15-21 | Reactie op de val van Tyrus 193

Ezechiël 27 196

Inleiding 196

Ez 27:1-3 | De hoogmoed van Tyrus 196

Ez 27:4-11 | Beschrijving van het schip 196

Ez 27:12-25 | De handelsbetrekkingen 198

Ez 27:26-36 | De schipbreuk 199

Ezechiël 28 201

Inleiding 201

Ez 28:1-5 | De hoogmoed van de vorst van Tyrus 201

Ez 28:6-10 | Het oordeel over de vorst van Tyrus 202

Ez 28:11-19 | Klaaglied over de koning van Tyrus 203

Ez 28:20-24 | Het oordeel over Sidon 205

Ez 28:25-26 | Belofte van herstel voor Israël 206

Ezechiël 29 208

Inleiding 208

Ez 29:1-12 | Het oordeel over Egypte 208

Ez 29:13-16 | Herstel van een overblijfsel van Egypte 211

Ez 29:17-21 | Egypte als loon voor Nebukadrezar 211

Ezechiël 30 213

Inleiding 213

Ez 30:1-12 | De oordeelsdag over Egypte 213

Ez 30:13-19 | Oordeel over de steden van Egypte 215

Ez 30:20-26 | Het oordeel over de farao 216

Ezechiël 31 218

Inleiding 218

Ez 31:1-18 | Assyrië als waarschuwend voorbeeld 218

Ezechiël 32 222

Ez 32:1-16 | Klaaglied over de farao 222

Ez 32:17-32 | Klacht over Egypte 224

Ezechiël 33 228

Inleiding 228

Ez 33:1-9 | De plicht van de wachter 228

Ez 33:10-20 | Oproep tot bekering 230

Ez 33:21-22 | Bericht van de val van Jeruzalem 232

Ez 33:23-29 | Aanmatiging van de overgeblevenen 232

Ez 33:30-33 | Horen, maar niet doen 233

Ezechiël 34 235

Inleiding 235

Ez 34:1-10 | ‘Wee’ over de slechte herders 235

Ez 34:11-16 | De HEERE weidt Zelf Zijn schapen 237

Ez 34:17-22 | De HEERE oordeelt 238

Ez 34:23-31 | Belofte van de ene Herder 239

Ezechiël 35 242

Inleiding 242

Ez 35:1-15 | Profetie over het Seïrgebergte 242

Ezechiël 36 245

Inleiding 245

Ez 36:1-7 | De indringers verdreven 245

Ez 36:8-15 | Israël draagt vrucht en wordt bevolkt 246

Ez 36:16-21 | Geduld ter wille van Zijn Naam 247

Ez 36:22-32 | Een nieuw hart en een nieuwe geest 248

Ez 36:33-38 | Het enige doel: de glorie van de HEERE 250

Ezechiël 37 252

Inleiding 252

Ez 37:1-10 | Het visioen van de beenderen 252

Ez 37:11-14 | Verklaring van het visioen 254

Ez 37:15-28 | God zal Juda en Israël herenigen 255

Ezechiël 38 258

Inleiding 258

Ez 38:1-9 | Profetie over Gog 258

Ez 38:10-13 | Overleggingen van Gog 260

Ez 38:14-16 | Gog en zijn bondgenoten 261

Ez 38:17-23 | Gog geoordeeld door de HEERE 262

Ezechiël 39 265

Inleiding 265

Ez 39:1-16 | Gog als buit voor Israël 265

Ez 39:17-24 | Het oordeel over Gog verheerlijkt de HEERE 267

Ez 39:25-29 | Israël hersteld in het land 268

Ezechiël 40 270

Een afbeelding van de tempel van Ezechiël 270

Inleiding 270

Ez 40:1-4 | Ezechiël in een visioen naar Jeruzalem 273

Ez 40:5 | De buitenste muur 276

Ez 40:6-16 | De buitenste oostpoort 277

Ez 40:17-19 | Plaveisel en dertig kamers 280

Ez 40:20-23 | De buitenste noorderpoort 281

Ez 40:24-27 | De buitenste zuiderpoort 282

Ez 40:28-31 | De zuiderpoort van de binnenste voorhof 282

Ez 40:32-34 | De oostpoort van de binnenste voorhof 283

Ez 40:35-37 | De noorderpoort van de binnenste voorhof 283

Ez 40:38-43 | Voorwerpen voor de offerdienst 283

Ez 40:44-47 | Kamers voor de zangers en de priesters 284

Ez 40:48-49 | De voorhal 286

Ezechiël 41 287

Inleiding 287

Ez 41:1-4 | Het heilige en het heilige der heiligen 287

Ez 41:5-11 | De zijvertrekken 288

Ez 41:12 | Het bouwwerk ten westen van het tempelhuis 290

Ez 41:13-15a | De maten van het huis 290

Ez 41:15b-21 | Materialen en versiering 292

Ez 41:22 | Het altaar in de tempel 293

Ez 41:23-26 | De deuren 295

Ezechiël 42 296

Inleiding 296

Ez 42:1-12 | De priestervertrekken van de tempel 296

Ez 42:13-14 | Waar de priestervertrekken voor dienen 297

Ez 42:15-20 | Het heilige gebied rondom het tempelterrein 299

Ezechiël 43 301

Inleiding 301

Ez 43:1-5 | De heerlijkheid van de HEERE keert terug 301

Ez 43:6-12 | De HEERE te midden van Zijn volk 302

Ez 43:13-17 | Het altaar 306

Ez 43:18-27 | De inwijding van het altaar 308

Ezechiël 44 311

Inleiding 311

Ez 44:1-3 | De gesloten oostpoort 311

Ez 44:4-9 | Het heiligdom niet weer ontheiligen 312

Ez 44:10-16 | Ontrouwe en trouwe Levieten 313

Ez 44:17-27 | De heiligheid van de zonen van Zadok 315

Ez 44:28-31 | Het erfdeel van de zonen van Zadok 319

Ezechiël 45 320

Inleiding 320

Ez 45:1-8 | Het land dat voor de HEERE is 320

Ez 45:9-12 | Rechtvaardige maten en gewichten 322

Ez 45:13-17 | Hefoffer voor de vorst 323

Ez 45:18-20 | Offer op nieuwjaar 324

Ez 45:21-25 | De grote jaarfeesten 325

Ezechiël 46 328

Inleiding 328

Ez 46:1-15 | Het offer van de vorst 328

Ez 46:16-18 | Erfelijk bezit van de vorst 332

Ez 46:19-24 | De keukens van de tempel 333

Ezechiël 47 335

Inleiding 335

Ez 47:1-12 | Het water uit de nieuwe tempel 335

Ez 47:13-20 | De grenzen van het land 339

Ez 47:21-23 | Erfelijk bezit van de vreemdeling 340

Ezechiël 48 342

Inleiding 342

Ez 48:1-7 | Nieuwe verdeling van het noorden 343

Ez 48:8-14 | Het hefoffer voor de HEERE 343

Ez 48:15-19 | De stad en haar gebied 344

Ez 48:20-22 | Het heilige hefoffer 345

Ez 48:23-29 | Nieuwe verdeling van het zuiden 346

Ez 48:30-34 | De poorten van de stad 346

Ez 48:35 | De naam van de stad 348

Bijlage 1– Plattegrond van de tempel (500 el in het vierkant) 349

Bijlage 2 – Summier overzicht toekomstige gebeurtenissen 350

Andere publicaties 353

Tekstgebruik

Vertalingen

Alle tekstaanhalingen uit het Oude Testament komen uit de Herziene Statenvertaling (HSV). De tekstaanhalingen uit het Nieuwe Testament komen uit de Herziene Voorhoeve-uitgave, ook wel TELOS-vertaling genoemd.

Verwijzingen

De tekst van Ezechiël staat in dit commentaar. In een aantal gevallen worden tekstverwijzingen voluit geciteerd. Alle andere tekstverwijzingen kan de lezer zelf in de Bijbel opzoeken.

Afkortingen Bijbelboeken

Oude Testament

Thora

Gn – Genesis

Ex – Exodus

Lv – Leviticus

Nm – Numeri

Dt – Deuteronomium

Historische boeken

Jz – Jozua

Ri – Richteren

Ru – Ruth

1Sm – 1 Samuel

2Sm – 2 Samuel

1Kn – 1 Koningen

2Kn – 2 Koningen

1Kr – 1 Kronieken

2Kr – 2 Kronieken

Ea – Ezra

Ne – Nehemia

Es – Esther

Poëtische boeken

Jb – Job

Ps – Psalmen

Sp – Spreuken

Pr – Prediker

Hl – Hooglied

Profetische boeken

Js – Jesaja

Jr – Jeremia

Kl – Klaagliederen

Ez – Ezechiël

Dn – Daniël

Hs – Hosea

Jl – Joël

Am – Amos

Ob – Obadja

Jn – Jona

Mi – Micha

Na – Nahum

Hk – Habakuk

Zf – Zefanja

Hg – Haggaï

Zc – Zacharia

Ml – Maleachi

Nieuwe Testament

Mt – Mattheüs

Mk – Markus

Lk – Lukas

Jh – Johannes

Hd – Handelingen

Rm – Romeinen

1Ko – 1 Korinthiërs

2Ko – 2 Korinthiërs

Gl – Galaten

Ef – Efeziërs

Fp – Filippiërs

Ko – Kolossers

1Th – 1 Thessalonikers

2Th – 2 Thessalonikers

1Tm – 1 Timotheüs

2Tm – 2 Timotheüs

Tt – Titus

Fm – Filémon

Hb – Hebreeën

Jk – Jakobus

1Pt – 1 Petrus

2Pt – 2 Petrus

1Jh – 1 Johannes

2Jh – 2 Johannes

3Jh – 3 Johannes

Jd – Judas

Op – Openbaring

Haakjes

Oude Testament

In de bijbelgedeelten van het Oude Testament worden twee soorten haakjes gebruikt:

Ronde haakjes ( )

Deze dienen uitsluitend om het lezen en begrijpen van de tekst te vergemakkelijken. Ze geven aan dat een bepaald gedeelte een soort tussenzin vormt die de eigenlijke loop van het verhaal of het betoog enigszins onderbreekt. De woorden tussen ronde haakjes behoren tot de grondtekst.

Vierkante haakjes [ ]

Deze haakjes staan om woorden die in de gedrukte uitgave van de Herziene Statenvertaling cursief staan. Omdat ik in dit boek de hele bijbeltekst cursief weergeef, maak ik gebruik van deze haakjes om deze woorden die cursief in de gedrukte uitgave staan te markeren. Deze haakjes geven aan dat de ingesloten woorden niet in de grondtekst voorkomen, maar in het Nederlands zijn ingevoegd om de tekst begrijpelijk te maken.

Nieuwe Testament

In de bijbelgedeelten van het Nieuwe Testament worden drie soorten haakjes gebruikt. Ik citeer wat hierover in het ‘Voorwoord’ van de TELOS-vertaling wordt gezegd:

‘In de vertaling zijn drie soorten haakjes gebruikt:

Ronde haakjes ( )

Deze dienen uitsluitend om het lezen en begrijpen van de tekst te vergemakkelijken; zij geven aan dat een bepaald gedeelte een soort tussenzin vormt die de eigenlijke loop van het verhaal of het betoog enigszins onderbreekt.

Vierkante haakjes [ ]

Deze geven aan dat de ingesloten woorden niet in de grondtekst voorkomen, maar in het Nederlands moeten worden ingevoegd om de tekst begrijpelijk te maken; deze woorden moeten dus altijd gelezen worden. Met name het (bepaalde) lidwoord ontbreekt nogal eens in het Grieks, waar dat in het Nederlands wel noodzakelijk is; aangezien verschillende uitleggers van mening zijn dat het al of niet voorkomen van het lidwoord vaak van grote betekenis is, is ernaar gestreefd dit overal in de vertaling tussen haakjes te plaatsen waar het in de grondtekst ontbreekt.

Scherpe haakjes < >

Deze geven aan dat de ingesloten woorden in sommige handschriften wel en in andere niet voorkomen. ‘

Vooraf

Deze toelichting op het bijbelboek Ezechiël is bedoeld als een hulp bij persoonlijke studie van dit bijbelboek. Ieder die deze toelichting gebruikt, wordt aangeraden dat te doen op dezelfde wijze als de Joden in Beréa naar de uitleg van het Woord luisterden: “Zij ontvingen het Woord met alle bereidwilligheid, terwijl zij dagelijks de Schriften onderzochten of deze dingen zo waren” (Hd 17:11).

Het boek Ezechiël geeft op een bijzondere wijze inzicht in de heerlijkheid van de God van Israël. Ezechiël valt enkele keren op zijn gezicht neer bij het zien van die heerlijkheid. Dat is ook de uitwerking bij ons als wij ons voor de werking van Gods Geest openstellen bij het lezen van dit boek.

Het meeste van wat in dit commentaar aan de lezer wordt doorgegeven, is niet origineel. Ik heb dankbaar gebruikgemaakt van wat anderen van de Heer aan inzicht over dit boek hebben gekregen. Ik heb er wel veel nieuwe ontdekkingen door gedaan en ben daardoor nog weer meer onder de indruk gekomen van de rijkdom van Gods Woord.

Het is niet mijn gewoonte om namen te noemen van hen van wie ik hulp heb gekregen – in schriftelijke of gesproken vorm – bij het schrijven van een commentaar. Het lijkt mij duidelijk dat het niet mogelijk is een commentaar te schrijven zonder hulp van anderen. Het kan iemand zijn die een omvangrijke uitleg heeft gegeven, het kan ook iemand zijn die op een detail heeft gewezen met een suggestie voor een verbetering. De Heer heeft het in de gemeente ook zo geregeld, dat de leden elkaar nodig hebben om de taak te verrichten die Hij ieder lid heeft gegeven. Hij zal ieder die een bijdrage aan dit boek heeft gegeven, daarvoor belonen. Ik zou zomaar iemand kunnen vergeten, maar Hij vergeet er niet één.

Ik maak nu een uitzondering door te vermelden dat ik de Heer bijzonder dankbaar ben voor de hulp die ik van Ron Vellekoop uit Zoetermeer heb gekregen. Het gaat dan ook om een bijzondere vorm van samenwerking aan dit boek. We hebben intensief over vele passages overlegd. Zijn bijdrage heeft talloze inhoudelijke en taalkundige verbeteringen tot gevolg gehad.

In een van zijn eerste bijdragen schrijft hij: ‘Ik ben diep onder de indruk dat Hij Die op de troon is gezeten, is afgedaald en in een kribbe heeft gelegen. Gewikkeld in doeken. En dat Hij Die daar heeft gelegen, nu weer op die troon zit. Met de tekenen van lijden en sterven in Zijn handen en in Zijn zijde …’

Dit is wat wij de lezer toewensen: diep onder de indruk raken van de Heer Jezus Christus. Om Zijn heerlijkheid gaat het in het boek Ezechiël en in dit commentaar.

Ger de Koning

Middelburg, september 2017

Reageren op de inhoud kan door

te bellen: 0118 638458 of

te mailen: ger.de.koning@gmail.com

Het boek Ezechiël

De persoon Ezechiël

Van de persoonlijke geschiedenis van Ezechiël weten we alleen wat we van hem in dit boek vinden en wat bekend is van de tijd waarin hij leeft. Enkele dingen die we van hem weten:

1. Zijn naam (Ez 1:3). Ezechiël betekent ‘God maakt sterk’ of ‘Moge God sterken’.
2. Tijdens de regering van Jojachin is hij in ballingschap gevoerd (Ez 1:2).
3. In het vijfde jaar van zijn ballingschap wordt hij tot profeet geroepen (Ez 1-3).
4. De naam van zijn vader en dat hij tot een priestergeslacht behoort (Ez 1:3).
5. Hij is getrouwd geweest. Zijn vrouw sterft tijdens zijn dienst, maar God verbiedt hem nadrukkelijk om te rouwen (Ez 24:16-18).
6. Hij heeft een eigen woning (Ez 8:1). De oudsten van Israël komen daar naar hem toe om hem om raad te vragen.
7. Hij is ongeveer tweeëntwintig jaar als profeet actief geweest, van 593 v.Chr. tot 571 v.Chr. (Ez 1:2; 29:17).

Chronologie

De tijd waarin hij leeft, kunnen we het best begrijpen aan de hand van een overzicht van enkele voorafgaande gebeurtenissen:

1. De tien stammen zijn in 722 v.Chr. door de Assyriërs weggevoerd.
2. De twee stammen maken daarna nog een opwekking mee. Die opwekking vindt onder Josia plaats, die van 640/639-609 v.Chr. koning over Juda is (2Kn 21:24-23:30; 2Kr 33:25-35:27). De opwekking is echter maar tijdelijk.
3. Josia wordt opgevolgd door zijn zoon Joahaz, ook Sallum genoemd. Joahaz is in het jaar 609 v.Chr. slechts drie maanden koning (2Kn 23:30-34; 2Kr 36:1-4).
4. Daarna komt een andere zoon van Josia op de troon, Jojakim, ook Eljakim genoemd (2Kn 23:34-24:6; 2Kr 36:4-8; Jr 36; Dn 1:1-2). Hij regeert van 609-598 v.Chr. Tijdens zijn regering komt, rond het jaar 606 v.Chr., Nebukadrezar{1} naar Jeruzalem en belegert de stad. De HEERE geeft Jojakim en een deel van het tempelgerei in zijn hand (2Kr 36:5-8; Dn 1:1-2). Ook wordt op bevel van Nebukadrezar een aantal “Israëlieten … uit het koninklijk geslacht en uit de edelen” naar Babel getransporteerd, onder wie “uit de Judeeërs: Daniël, Hananja, Misaël en Azarja” (Dn 1:1-6). Hiermee gaat de profetie van Jesaja aan Hizkia (Js 39:5-7; 2Kn 20:16-18) in vervulling.
5. Na de dood van Jojakim komt de zoon van Jojakim, Jojachin (Jechonia, Chonia), een kleinzoon van Josia, op de troon (2Kn 24:6-17; 2Kr 36:9-10). Hij regeert van 7 december 598 tot 16 maart 597 v.Chr., dat is slechts drie maanden en tien dagen (2Kr 36:9). Wanneer Nebukadrezar in 597 v.Chr. Jeruzalem belegert, gaan Jojachin en een aantal anderen de stad uit naar de koning van Babel, die hen gevangenneemt (2Kn 24:12). Van deze wegvoering maakt Ezechiël deel uit (2Kn 24:14-16; Ez 1:1-2). Hij is dan vijfentwintig jaar oud.
6. Zedekia (Mattanja), een derde zoon van Josia, is de laatste koning van Juda (2Kn 24:17-20; 25:1-7; 2Kr 36:10-14). Hij wordt door Nebukadrezar aangesteld in de plaats van Jojachin en regeert van 597-587 v.Chr.
7. Zedekia komt aan zijn einde omdat hij in opstand komt tegen Nebukadrezar. Hij trekt tegen Jeruzalem op en verwoest de stad in 586 v.Chr. en voert nog een aantal van de bevolking in ballingschap (2Kn 25:11).
8. Ten slotte vindt rond 582 v.Chr. de laatste wegvoering plaats (Jr 52:30).

Een profeet van God in Babel

Zoals we hierboven in de chronologie zien, is Zedekia, een van de zonen van Josia, door Nebukadrezar als opvolger van Jojachin aangesteld om Juda te besturen. Tijdens zijn bestuur gebruikt God de profeet Jeremia om in Juda en Jeruzalem het volk en zijn slechte koning Zedekia te waarschuwen. We vinden zijn dienst terug in het naar zijn naam genoemde bijbelboek Jeremia. Ook onder de ballingen gebruikt God een profeet om het deel van Zijn volk dat in ballingschap is te waarschuwen: Ezechiël. Zowel Jeremia als Ezechiël profeteert over de val, maar ook over het herstel van Jeruzalem en Juda. Dat herstel wordt verbonden met de komst, dat wil zeggen de wederkomst, van de Messias.

Profeten zijn altijd in het beloofde land tot profeet geroepen. Ezechiël vormt daarop, samen met Daniël, een uitzondering. We zien in het boek Ezechiël – en ook in het boek Daniël – dat Gods tegenwoordigheid niet begrensd is tot de tempel in Jeruzalem, wat veel Joden hebben gemeend. Zelfs David heeft in die richting gedacht. We beluisteren dat in wat hij zegt als hij door Saul verjaagd is uit zijn erfdeel (1Sm 26:19-20). Zo voelen ook de Joden die in ballingschap zijn gevoerd zich ver van de tegenwoordigheid van God. Het is voorstelbaar dat het voor Ezechiël een grote verrassing is wanneer de heerlijkheid van God hem in Babel verschijnt. Hij zal daar niet op hebben gerekend.

Waarom roept God een profeet in Babel? Hij heeft Zijn handen toch van de ballingen in Babel afgetrokken? Zij die in Juda zijn, zijn toch op de plaats waar God is? Het is echter precies andersom. Dat heeft Jeremia keer op keer in zijn prediking naar voren gebracht. Zij die naar Babel zijn weggevoerd, zijn op de plaats waar God hen wil hebben. Wie in Jeruzalem en Juda zijn achtergebleven, bekeren zich niet en blijven ongehoorzaam aan God. Daarom zullen ook zij uit het land verwijderd worden.

In Babel wordt het volk als geheel niet gehoorzaam aan God. Er zijn zelfs valse profeten werkzaam die de zaken omkeren door het volk voor te houden dat ze snel weer in Juda terug zullen zijn. In Zijn genade geeft God daarom in Babel ook een man die Zijn volk vertelt dat ze geen valse hoop moeten koesteren op een spoedig herstel, maar dat erkenning van Gods oordeel de weg van zegen opent.

De heerlijkheid van Christus

We zien in dit boek van begin tot eind de soevereiniteit en heerlijkheid van de HEERE. Hij is soeverein in alles wat Israël en alle volken betreft, hoe het er soms ook op lijkt dat de mens Hem dwarsboomt. Ezechiël is een boek waarin vaak over de Geest van God wordt gesproken. De Geest wordt negentien keer{2} genoemd. Het hoeft dan ook geen verbazing te wekken dat in dit boek wel tot achttien keer de “heerlijkheid” van de HEERE of van God wordt genoemd{3}. De Heilige Geest doet immers niets anders dan de Heer Jezus verheerlijken (Jh 16:14), want om Hem gaat het als er over de heerlijkheid van de HEERE of van God wordt gesproken (Jh 12:37-42).

Ezechiël is in veel opzichten een type van Christus. Dat zien we vooral in de vaak voorkomende uitdrukking “mensenkind” die de HEERE gebruikt om hem aan te spreken. Deze uitdrukking komt ruim honderd keer in het Oude Testament voor, waarvan meer dan negentig keer in dit boek. ‘Mensenkind’ is de vertaling van het Hebreeuwse ben adam, dat ‘zoon [van] adam of mens’ of ‘mensenzoon’ betekent, wat een betere vertaling is dan ‘mensenkind’. De naam ‘mensenzoon’ is de naam die in de evangeliën en in het boek Openbaring voor de Heer Jezus wordt gebruikt. Hij is de ware Zoon des mensen. Het is de titel die zowel Zijn vernedering en verwerping als Zijn verhoging aanduidt (Mt 8:20; Lk 9:22; Op 14:14).

Indeling van het boek

Het boek kan als volgt worden ingedeeld:

A. Inleiding (Ez 1-3)
1. Het visioen van de heerlijkheid van de HEERE (Ez 1)
2. De roeping van Ezechiël (Ez 2-3)

B. De val van Jeruzalem (Ez 4-24)
1. Aankondiging van het oordeel over Jeruzalem en het land (Ez 4-7)
2. De heerlijkheid van de HEERE verlaat Jeruzalem (Ez 8-11)
3. De zonden van de leiders aan de kaak gesteld (Ez 12-17)
4. Verdediging van Gods rechtvaardigheid (Ez 18-21)
5. De schuld en het einde van Jeruzalem (Ez 22-24)

C. Oordeel over de volken (Ez 25-32)
1. Ammon (Ez 25:1-7)
2. Moab (Ez 25:8-11)
3. Edom (Ez 25:12-14)
4. Filistea (Ez 25:15-17)
5. Tyrus (Ez 26:1-28:19)
6. Sidon (Ez 28:20-26)
7. Egypte (Ez 29-32)

D. De toekomstige heerlijkheid van Israël (Ez 33-39)
1. De trouwe wachter en de trouwe Herder (Ez 33-34)
2. Een vernieuwd land (Ez 35-36)
3. Een vernieuwd volk (Ez 37)
4. Verdelging van de laatste vijand (Ez 38-39)

E. De heerlijkheid van de HEERE in de nieuwe tempel (Ez 40-48)
1. De nieuwe tempel (Ez 40:1-43:12)
2. De nieuwe priesterdienst (Ez 43:13-47:12)
3. De nieuwe indeling van het land (Ez 47:13-48:35)

Ezechiël 1

Ez 1:1-3 | De hemel wordt geopend

1 In het dertigste jaar, in de vierde [maand], op de vijfde van de maand, toen ik te midden van de ballingen aan de rivier de Kebar was, gebeurde het [dat] de hemel geopend werd en ik visioenen van God kreeg te zien. 2 Op de vijfde van de maand – het was het vijfde jaar van de ballingschap van koning Jojachin – 3 kwam het woord van de HEERE uitdrukkelijk tot Ezechiël, de zoon van Buzi, de priester, in het land van de Chaldeeën bij de rivier de Kebar, en de hand van de HEERE was daar op hem.

De woordvolgorde van vers 1 is in de oorspronkelijke tekst iets anders dan in de hier gebruikte HSV. Het boek begint in de oorspronkelijke tekst met “en het gebeurde”. Dat legt de nadruk op een activiteit, het handelen van God.

Voordat wordt gezegd wat er gebeurt, wat God doet, volgt eerst een tijdsaanduiding{4}. Dat is de datering van de roeping van Ezechiël tot profeet. Het is een onbepaalde tijdsaanduiding: “In het dertigste jaar, in de vierde [maand], op de vijfde van de maand.” Er staat bijvoorbeeld niet bij dat het gaat om het dertigste jaar van een koning. Deze tijdsaanduiding is op verschillende manieren verklaard. De eenvoudigste, meest voor de hand liggende verklaring is dat het bij “het dertigste jaar” om de leeftijd van Ezechiël gaat.

Deze verklaring wordt ondersteund door het feit dat dertig jaar een leeftijd is waarop iemand priesterdienst mag gaan uitoefenen (Nm 4:1-3,23). Ezechiël behoort tot een priestergeslacht (vers 3). Hij bevindt zich echter niet in Jeruzalem om daar in de tempel het bijzondere voorrecht van priesterdienst uit te oefenen, maar in ballingschap buiten het land.

Dat zal voor hem een bijzondere beproeving zijn geweest. Uit alles wat we van hem weten, zien we zijn innige omgang met God. Voor zo iemand leeft sterk de wens die de zonen van Korach uitspreken: “Want één dag in Uw voorhoven is beter dan duizend [elders]; ik verkoos liever te staan op de drempel van het huis van mijn God dan lang te wonen in de tenten van de goddeloosheid” (Ps 84:11). God heeft echter andere plannen met hem: Hij roept hem tot profeet.

Dan worden we geïnformeerd over de plaats van handeling. De schrijver van het boek zegt dat hij “te midden van de ballingen aan de rivier de Kebar” is. Vers 3 verduidelijkt dat de rivier de Kebar “in het land van de Chaldeeën” is. Het gebruik van het woord “ik” maakt duidelijk dat de schrijver van het boek niemand anders is dan de profeet die de visioenen te zien krijgt: Ezechiël.

Ezechiël is daar, aan de rivier de Kebar, “te midden van de ballingen”. Hij is daar dus samen met andere ballingen. Hij mag dan priester zijn, zijn lot en zijn omstandigheden zijn daardoor niet anders. Hij deelt in de gevolgen van de totale ontrouw van het volk. God legt geen speciale bescherming rondom trouwe gelovigen als het gaat om tucht die Hij over het geheel brengt. Wat Hij wel in die omstandigheden doet, is de trouwe gelovigen steeds meer aan Zichzelf verbinden. Hij helpt hen om niet te bezwijken en gebruikt hen tot een getuigenis voor hun naasten, voor gelovigen én ongelovigen.

Op de vijfde dag van de vierde maand van het jaar waarin Ezechiël dertig is geworden – als de veronderstelling juist is dat het om zijn leeftijd gaat –, wordt in Babel voor hem “de hemel geopend” (vgl. Mt 3:16; Hd 7:56; 10:11; Op 4:1; 19:11) en krijgt hij “visioenen van God” te zien. Zijn oog wordt geopend voor wat een natuurlijk mens niet kan zien. De onzichtbare wereld wordt zichtbaar voor hem, zodat hij kan zien wat daar gebeurt.

Het dertigste jaar komt overeen met “het vijfde jaar van de ballingschap van koning Jojachin” (vers 2). Het is dus ook het vijfde jaar van de ballingschap van Ezechiël. Jojachin is na een regering van slechts drie maanden en tien dagen door Nebukadrezar naar Babel gebracht (2Kr 36:9-10). Dat is de wegvoering die rond 597 v.Chr. heeft plaatsgevonden.

Als Ezechiël vijf jaar in ballingschap is, komt op de nog eens nauwkeurig gedateerde dag – “de vijfde van de maand” (verzen 1,2) – “het woord van de HEERE uitdrukkelijk” tot hem (vers 3). Terwijl hij visioenen van God te zien krijgt, spreekt de HEERE in duidelijke, niet mis te verstane taal tot hem. Wat hij te horen krijgt, onderstreept dat wat hij in de visioenen ziet, werkelijkheid is en geen inbeelding. Tevens wordt de bron van de dienst van Ezechiël ondubbelzinnig vastgesteld. Hij heeft geen enkele inbreng in zijn roeping. De visioenen komen van God, de Almachtige (vers 1). Het woord komt “van de HEERE”, de naam van God in verbinding met de mens en in het bijzonder met Zijn volk.

Het woord komt “tot Ezechiël”. Hier noemt hij voor de eerste keer zijn naam, nadat hij in vers 1 tweemaal over “ik” heeft gesproken. Verder wordt in dit boek zijn naam alleen nog in Ezechiël 24:24 genoemd. Ezechiël heeft – in overeenstemming met de betekenis van zijn naam – de kracht van God door de Geest op bijzondere wijze tijdens zijn dienst ervaren.

Ezechiël is “de zoon van Buzi, de priester”. Van Buzi (betekent ‘veracht’, ‘versmaad’) is niets bekend dan alleen wat hier van hem staat, dat is zijn naam en zijn dienst. Hier zien we dat Ezechiël tot een geslacht van priesters behoort, net als zijn tijdgenoot Jeremia (Jr 1:1). Daarin ligt ongetwijfeld de reden van het feit dat Jeruzalem en alles wat met de tempel en de offerdienst te doen heeft een centrale rol in zijn boek spelen. Hij is priester in hart en nieren.

Terwijl Ezechiël “in het land van de Chaldeeën bij de rivier Kebar” is, komt “de hand van de HEERE” op hem. Het land van de Chaldeeën is de landstreek rondom Babel. De Chaldeeën vormen de kern van het Babylonische rijk. In het vreemde land komt de hand van de HEERE op hem om hem in te leiden in Zijn gedachten. Hij wordt gegrepen door die hand en komt daardoor onder de macht en invloed van de Geest van God (Ez 3:14,22; 8:1; 33:22; 37:1; 40:1). Zo wordt hij een instrument voor het meedelen van de waarheid van God en wordt hij ervoor bewaard zijn eigen gedachten mee te delen. De hand van de Heer kan ook ten oordeel op iemand zijn (Hd 13:11).

Het moet voor Ezechiël een grote bemoediging zijn geweest, nadat hij al zo’n lange tijd in Babel is, een blik in en een woord uit de hemel te krijgen. Hij zal dat ook nooit hebben verwacht, vertrouwd als hij is met de gedachte dat God in de tempel in Jeruzalem woont. Daar is hij ver van verwijderd. Maar God is niet gebonden aan plaats en tijd en maakt Zich bekend aan ieder van wie het hart naar Hem uitgaat. Hij geeft Ezechiël inzage in Zijn werk, dat doorgaat ondanks de ontrouw van Zijn volk. Hierdoor leert Ezechiël om boven de omstandigheden van het moment uit te stijgen en de dingen die op aarde gebeuren te bezien vanuit Gods perspectief.

De rest van het hoofdstuk is gewijd aan het visioen dat Ezechiël van de heerlijkheid van de HEERE ziet (vers 28; vgl. Js 6:1-3). Naar dit visioen wordt ook in Ezechiël 10-11 verwezen. De profeet probeert dit visioen waarmee zijn dienst als profeet wordt ingewijd te beschrijven. De woorden die hij gebruikt om te beschrijven wat hij ziet, maken duidelijk dat een volledige beschrijving de mogelijkheden van de menselijke taal te boven gaat.

Ez 1:4-14 | De levende wezens

4 Toen zag ik, en zie, een stormwind kwam uit het noorden, een grote wolk, flitsend vuur en een lichtglans eromheen. En uit het midden ervan [kwam] iets als de schittering van edelmetaal, uit het midden van het vuur. 5 Uit het midden daarvan [kwam] een gedaante van vier levende wezens. Dit was hun uiterlijk: zij hadden de gedaante van een mens. 6 Ieder afzonderlijk had vier gezichten en ieder afzonderlijk van hen had vier vleugels. 7 Hun voeten waren rechte voeten en hun voetzolen waren als de voetzolen van een kalf, glinsterend als de schittering van gepolijst koper. 8 Aan hun vier zijden, onder hun vleugels, waren mensenhanden. Wat betreft hun gezichten en hun vleugels [gold] van alle vier: 9 Hun vleugels raakten elkaar. Zij draaiden zich niet om wanneer zij gingen, zij gingen ieder recht voor zich uit. 10 Hun gezicht leek op het gezicht van een mens, bij alle vier van rechts op de kop van een leeuw, bij alle vier van links op de kop van een rund, en alle vier hadden zij de kop van een arend. 11 Hun gezichten en hun vleugels waren naar boven uitgestrekt. Ieder had twee vleugels die elkaar raakten, en ieder had twee [vleugels] die hun lichaam bedekten. 12 Zij gingen ieder recht voor zich uit. Waar de Geest heen wilde gaan, [daarheen] gingen zij. Zij draaiden zich niet om wanneer zij gingen. 13 Wat de gedaante van de levende wezens betreft: hun uiterlijk was als brandende kolen in het vuur, als het uiterlijk van fakkels. Dat [vuur] ging heen en weer tussen de levende wezens. Het vuur had lichtglans en uit het vuur schoot een bliksem. 14 En de levende wezens schoten heen en weer als een bliksemschicht.

De visioenen beschrijven de heerlijkheid van de HEERE op Zijn troon. Een troon is het centrum van regering, wat betekent dat Ezechiël de HEERE in Zijn regering ziet. De troon heeft de vorm van een wagen, waardoor we kunnen spreken van de troonwagen van God. Menselijke woorden schieten tekort om God en Zijn regering te kunnen beschrijven. Vandaar dat Ezechiël steeds vergelijkingen maakt die hij laat voorafgaan door uitdrukkingen als “iets als” of “de gedaante van” of “leek op”. Zelfs de vergelijking blijft vaag. Hoe zouden mensen ook de heerlijkheid van de eeuwige, oneindige God ten volle kunnen omschrijven?

God rijdt op Zijn troonwagen door de geschiedenis. Hij houdt de geschiedenis in Zijn hand, zowel die van Zijn volk als die van Babel en elk ander volk. Als de troonwagen al zo heerlijk is, hoe groot is dan de heerlijkheid van Hem Die daarop troont. Geen macht kan die wagen tegenhouden. Gods Geest bepaalt de weg.

De beschrijving begint met de regering van God om aan Ezechiël en ons te laten zien dat God boven alles staat en dat Hij nooit de controle over de gebeurtenissen verliest. Alles ligt vast in Zijn handen, ook al worden wij, die vaak alleen “onder de zon” (Pr 1:9) kijken, wel eens door twijfel en vrees overvallen. Dit besef kan iedereen troosten die in moeilijke omstandigheden is.

Het eerste wat Ezechiël ziet als de hemel is opengegaan, is een stormwind uit het noorden (vers 4). De stormwind uit het noorden is het symbool voor het leed dat vijanden uit het noorden over Israël brengen (vgl. Jr 1:14), maar dat doen als een oordeel dat van God komt (Ez 13:11-13). Door de storm spreekt Hij tot Zijn volk (Ps 50:3).

Omdat de storm van God komt, is het niet alleen een oordelende stormwind. Er is ook “een grote wolk”, wat wijst op de heerlijkheid van de HEERE. Hij is in het oordeel aanwezig. Hoewel er flitsend vuur van oordeel uit komt, is er een “lichtglans” omheen. Die lichtglans wordt veroorzaakt door iets wat doet denken aan “de schittering van edelmetaal” die “uit het midden van het vuur” komt (vgl. vers 27; Ez 8:2).

Het tafereel laat zien dat het oordeel uit het noorden van God komt, dat het van Hem uitgaat. De vijand dient het plan van God en kan niets doen dan alleen wat God wil. De “lichtglans eromheen” laat zien dat God de grens van het oordeel bepaalt. Hij verzoekt niet boven vermogen (1Ko 10:13{5}).

De uitdrukking “schittering van edelmetaal” komt nog twee keer voor in het Oude Testament, beide keren in dit boek (Ez 1:27; 8:2). Het is de beschrijving van een kenmerk van Hem Die op de troon zit en regeert en daarbij een volkomen zuiver, onbuigzaam oordeel uitvoert. Vuur is een beeld van Gods oordeel. Het vuur verteert alles wat niet in overeenstemming is met Gods gerechtigheid. In het oordeel schittert Zijn gerechtigheid.

We zien in de beschrijving behalve diverse kenmerken of eigenschappen van God ook dat het een uit het ander voortkomt. Dat de schittering van edelmetaal uit het midden van het vuur komt, kan ook op de gelovige worden toegepast. God wil in het leven van de Zijnen bewerken dat Zijn eigenschappen in hen zichtbaar worden. In dit verband kunnen we zeggen dat Hij erop uit is de Zijnen als edelmetaal te maken, als mensen die Zijn beeld weerspiegelen. Daartoe bestuurt Hij alles. Hij werkt eraan dat alles uit ons leven verdwijnt wat die schittering bedekt (Hb 12:10; 1Pt 1:6-7).

Dan verschijnt er uit het midden van het vuur “een gedaante van vier levende wezens” (vers 5; Op 4:6-9; 5:6-11,14; 6:1-7; 7:11; 14:3; 15:7; 19:4). Het betreft hier cherubs (Ez 10:15,19), dat zijn machtige wezens die als opdracht hebben te waken over de heiligheid, majesteit en heerschappij van God (vgl. Gn 3:24{6}; Ps 99:1{7}; Hb 9:5).

De algemene aanblik van de wezens is dat ze “de gedaante van een mens” hebben. Dat laat enerzijds zien dat Gods regering door een Mens, de Zoon des mensen, wordt uitgevoerd (Jh 5:27). Anderzijds is Gods regering gericht op de mens en doet Hij wat past bij de mens, opdat deze zal beantwoorden aan Zijn doel. De Zoon, Die Mens is geworden, heeft op volmaakte wijze beantwoord aan wat God van de mens vraagt. Voor ons, mensen, is dat een grote genade. We mogen weten dat we worden geregeerd door de levende God Die als Mens niet dichter bij ons kan komen.

In onze tijd zijn twee ontwikkelingen te zien die de mens zijn menselijkheid ontnemen. De eerste ontwikkeling is de ‘ontmenselijking’ van de mens, dat wil zeggen dat de mens zich steeds beestachtiger en steeds meer mechanisch gaat gedragen. De tweede ontwikkeling is dat de computer steeds ‘menselijker’ wordt gemaakt. God heeft ons laten zien welke waarde de mens voor Hem heeft door in Christus Mens te worden. Hij laat de waarde van de mens ook in het oordeel zien dat Hij over hem voltrekt.

Ieder van de wezens heeft “vier gezichten” (vers 6). Bij de mens is het ‘gezicht’ het voornaamste onderdeel van het lichaam, want daaraan kan men elkaar als individu herkennen. Daarnaast kan men aan bepaalde gezichtsuitdrukkingen vaak gevoelens aflezen (Gn 31:2). We kennen het gezegde: Zijn gezicht spreekt boekdelen. In de “vier gezichten” die ieder van de vier wezens heeft, laat God zien op welke wijze Hij regeert en wat Zijn bedoelingen daarmee zijn.

Ieder van hen heeft ook “vier vleugels”. Bij ‘vleugels’ kunnen we denken aan bewegingsvrijheid. Vogels gebruiken hun vleugels om zich los van en boven de aarde te verplaatsen. Vleugels spreken ervan dat Gods handelen verheven is en door niets op aarde kan worden tegengehouden. De vleugels laten zien dat de levende wezens in Gods nabijheid kunnen komen (vgl. Ex 19:4). Ze spreken ook van bescherming, veiligheid, geborgenheid (Ps 91:4{8}; Op 12:14{9}; Ru 2:12).

“Hun voeten waren rechte voeten”, wat wil zeggen dat hun wandel of de weg die zij gaan om Gods recht te handhaven, nooit kronkelend, maar – in tegenstelling tot de wandel van de mens – altijd kaarsrecht is (vers 7). Niemand kan Hem van Zijn doel doen afwijken. De “voetzolen als de voetzolen van een kalf” zien op de volharding (waarvan het kalf een symbool is) waarmee God Zijn weg gaat.

Het “gepolijst koper” spreekt van Gods gerechtigheid. Dat is af te leiden uit de geschiedenis van het oordeel over Korach, Dathan en Abiram (Nm 16). De opstandelingen komen om door het vuur van Gods oordeel, maar de koperen vuurschalen worden er niet door verteerd (Nm 16:39). Zo is Gods gerechtigheid bestand tegen Zijn oordelen. Zijn oordelen zijn altijd rechtvaardig, en als Hij oordeelt, glinstert en schittert Zijn heerlijkheid.

“Onder hun vleugels”, die zij “aan hun vier zijden” hebben, dat wil zeggen naar alle windrichtingen, bevinden zich “mensenhanden” (vers 8). Handen zien op werken, iets doen. Het zijn hier ‘mensenhanden’, waaraan we zien dat hun snelle handelingen plaatsvinden op een voor mensen gebruikelijke wijze. Het kan ook zijn dat dit betekent dat zij mensen gebruiken voor het uitvoeren van hun dienst.

Dan worden “hun gezichten en hun vleugels” nader beschreven. De beschrijving geldt “van alle vier”. Dat wordt gezegd “hun vleugels raakten elkaar” (vers 9), lijkt erop te wijzen dat zij een kring vormen, zoals wij doen als we met vier mensen hand in hand staan en zo een kring vormen. Het toont aan dat ze een eenheid vormen. Die eenheid tonen ze ook in de weg die ze gaan. Zonder zich om te draaien gaan zij “ieder recht voor zich uit”. Dat laat zien dat Gods regering doorgaat en dat Hij niet op zaken terugkomt als ze eenmaal uitgevoerd zijn. Hij hoeft ook nooit op iets terug te komen of iets terug te nemen, want Zijn regering is altijd volmaakt. Tot die erkenning zullen wij altijd komen (vgl. Ez 14:22-23).

Het gezicht van de levende wezens heeft vier kenmerken (vers 10; vgl. Op 4:7). Deze vier kenmerken komen overeen met de vier groepen levende wezens die God in Genesis 1 schept: de mens, de wilde dieren, het vee en de gevleugelde vogels.

1. Het eerste kenmerk van het gezicht is dat het lijkt “op het gezicht van een mens”. De mens is geschapen naar het beeld en de gelijkenis van God (Ps 8:6-9). De wezens hebben de gedaante van een mens (vers 5), handen van een mens (vers 6) en hier lezen we dat hun gezicht lijkt op het gezicht van een mens.
2. Een volgend kenmerk is dat de gezichten van de wezens als we die “van rechts” bezien, lijken “op de kop van een leeuw”. Het Oude Testament tekent de leeuw als een dier vol kracht (2Sm 1:23) en met een dapper hart (2Sm 17:10). Hij jaagt met zijn gebrul angst aan en hij verscheurt zijn tegenstanders (Ps 22:14).
3. Het derde kenmerk is dat hun gezicht “van links” bezien “op de kop van een rund” lijkt. Het rund wordt gekenmerkt door horens en gespleten hoeven (vgl. vers 7). De mensen gebruiken het rund om lasten te dragen en bij het ploegen. Het rund kent zijn eigenaar (Js 1:3). Bij de opsomming van het vee wordt het rund meestal als eerste genoemd (denk aan de uitdrukking ‘os en ezel’) als het meest waardevolle dier op de boerderij.
4. Ten slotte hebben ze “alle vier … de kop van een arend”. De arend spreekt van snelheid (2Sm 1:23; Jb 9:26; Jr 4:13; Kl 4:19) en het vermogen om op te stijgen naar de hemel (Jb 39:30; Js 40:31). De arend heeft een scherp zicht (Jb 39:32).

Vermeldenswaard is nog wat over de vier levende wezens in een oud rabbijns commentaar, de zogeheten Midrasj, wordt opgemerkt (in diverse commentaren wordt deze opmerking aangehaald):

1. De mens is verheven boven alle schepselen.
2. De leeuw is verheven boven alle wilde dieren.
3. Het rund is verheven boven alle vee.
4. De arend is verheven boven alle vogels.

Het onderstreept dat al het geschapene, hoe verheven ook onder hun gelijke, aan God onderworpen is.

Deze vier kenmerken zien we ook terug in de vier beschrijvingen die we van de Heer Jezus in de evangeliën hebben. De leeuw wijst op de Koning, over Wie Mattheüs schrijft. Het rund doet denken aan de volhardende dienst, die we in de Heer Jezus als de ware Dienaar zien en over Wie Markus schrijft. Het gezicht van een mens komt overeen met de volkomen Mens Die ons door Lukas wordt voorgesteld. De arend ten slotte is het symbool voor de Zoon van God Die van de hemel kwam om ons de Vader te verklaren en Die zal komen om te oordelen. De evangelist Johannes stelt Hem zo aan ons voor in zijn evangelie.

“Hun gezichten en hun vleugels waren naar boven uitgestrekt” (vers 11), wat wil zeggen dat ze alleen oog hebben voor de hemel. Daarvandaan ontvangen ze hun opdrachten. Die opdrachten voeren ze in eenheid uit, wat wordt voorgesteld in de “twee vleugels die elkaar raakten”. Er is een ongestoorde samenwerking. Bij de uitvoering van hun werk bedekken ze met twee vleugels hun lichaam, want het gaat niet om hen, maar om hun werk.

Als ze gaan, gaat “ieder recht voor zich uit” (vers 12). Ze gaan dus een rechte weg, recht op het gestelde doel af. In hun gaan worden ze geleid door “de Geest”. Waarheen Hij wil gaan, daarheen gaan zij. Elk eigenmachtig optreden is hun vreemd. Daarom hoeven ze zich ook niet om te draaien als ze gaan. Ze gaan de goede weg en doen de juiste dingen. Ze moeten op geen enkel punt hun route ‘herberekenen’. Er is ook niets wat ze moeten herzien omdat ze het verkeerd zouden hebben gedaan.

In de voorgaande verzen 4-12 zijn de dragers van de troon, de cherubs, beschreven. In de verzen 13-14 volgt een beschrijving van wat hen kenmerkt. Die kenmerken maken duidelijk dat de troon een troon van oordeel is (vgl. Dn 7:9-10). Hun gedaante is niet die van lieflijke engeltjes, maar is “als brandende kolen in het vuur, als het uiterlijk van fakkels” (vers 13). Dit vuur gaat tussen hen “heen en weer”, wat op de beweeglijkheid van het oordeel ziet waardoor de dreiging die van hen uitgaat, wordt vergroot.

Het vuur heeft twee kenmerken. Het heeft een “lichtglans” en er schiet “een bliksem” uit. De lichtglans maakt alles openbaar, niets kan verborgen blijven. De bliksem oordeelt alles wat openbaar is gemaakt door de lichtglans. Het oordeel vindt plaats in het volle licht en met de onnavolgbare snelheid en onvoorspelbaarheid van de bliksem.

Ook de wezens zelf schieten “heen en weer als een bliksemschicht” (vers 14). Behalve dat de levende wezens recht voor zich uit gaan, bewegen zij zich ook met de snelheid en grilligheid van de bliksem. Mensen hebben daar geen grip op, maar worden erdoor verteerd als zij zich niet buigen voor Gods regering.

Ez 1:15-21 | De wielen en hun beweging

15 Toen ik die levende wezens zag, zie, er was een wiel op de grond naast die levende wezens, bij alle vier aan de voorkant ervan. 16 Het uiterlijk van de wielen en hoe zij gemaakt waren, was als de schittering van een turkoois. Alle vier hadden dezelfde gedaante: hun uiterlijk en hun bouw waren zo, alsof er een wiel midden in een ander wiel zat. 17 Wanneer zij gingen, konden zij naar vier zijden gaan. Zij draaiden zich niet om wanneer zij gingen. 18 Wat hun velgen betreft: die waren hoog en die waren vreeswekkend. Verder zaten hun velgen rondom vol ogen, bij alle vier. 19 Wanneer de levende wezens gingen, gingen die wielen naast hen mee, en wanneer de levende wezens werden opgeheven van de aarde, werden [ook] de wielen opgeheven. 20 Waar de Geest heen wilde gaan, [daarheen] gingen zij, [zij gingen] waar de Geest heen wilde gaan. De wielen werden tegelijk met hen opgeheven, want de Geest van de levende wezens was in die wielen. 21 Wanneer zij gingen, gingen die [ook]. Wanneer zij stilstonden, stonden die [ook] stil. Wanneer zij van de aarde werden opgeheven, werden de wielen tegelijk met hen opgeheven, want de Geest van de levende wezens was in die wielen.

Na de vleugels worden nu de wielen van de levende wezens beschreven. De vleugels zijn voor de hemel, de wielen voor de aarde. Ieder levend wezen heeft “een wiel op de grond naast” zich en tegelijk ook “aan de voorkant ervan” (vers 15). De wielen verbinden de troonwagen met de aarde. Een wiel wijst erop dat de troon van God niet statisch, maar dynamisch is. Er is geen stilstand. Alles is in beweging en voortgang, op weg naar Gods doel.

De wielen staan ‘op de grond’. Dat betekent dat God Zijn weg op aarde gaat. Hij bepaalt de loop van de geschiedenis en de gebeurtenissen. Hij is Degene Die was en is, en ook Degene Die komt, waarin we Zijn handelend optreden zien (Op 1:8).

De wielen wijzen op de omwenteling van de tijd, waarbij de omwenteling door God gebeurt. God is de handelende God. Hij heeft hemel en aarde geschapen, maar die vervolgens niet aan zichzelf overgelaten. Hij draagt de schepping sinds haar ontstaan voortdurend “door het woord van Zijn kracht” (Hb 1:3). In het woord ‘dragen’ zit beweging. Hij draagt of brengt de schepping naar Zijn doel.

De wielen stralen “als de schittering van een turkoois” (vers 16). Een turkoois is een edelsteen. Het is de eerste steen van de vierde rij van edelstenen op het borstschild van de hogepriester (Ex 28:20; 39:13). Dat doet denken aan het evangelie van Johannes, het vierde evangelie. Daarin zien we de hemelse Mens, God de Zoon, op aarde. De kleur van de turkoois is blauwgroen.

Ezechiël ziet “het uiterlijk van de wielen”, een aanzicht, maar ook “hoe zij gemaakt waren”, de bouw, de samenstelling. Het is “alsof er een wiel midden in een ander wiel” zit. Daardoor lijkt het er soms op dat de wielen tegen elkaar in lopen. Zo kan het ook in ons leven wel eens lijken. Maar de wielen grijpen in elkaar als de raderen van een uurwerk, waarin ook radertjes zijn die tegengesteld draaien, terwijl zij toch meewerken om de wijzers vooruit te laten gaan. Zo is het met de wegen van God. Ze grijpen altijd in elkaar en zitten elkaar nooit dwars, maar werken steeds samen om Gods doel in de geschiedenis en ook in ons leven te bereiken.

De wielen van Gods troon kunnen alle kanten op, maar ze draaien zich niet om (vers 17). Dat ze alle kanten op kunnen, wil niet zeggen dat er willekeur is of, zoals wij zeggen, dat iets nog alle kanten op kan, wat onzekerheid over het verloop geeft. Bij God is dat niet zo. Hij bepaalt de weg en kent geen beperkingen in Zijn handelen. Hij weet voor alles en iedereen de beste weg en dat door de tijd heen. De tijd is ook in Zijn handen. We zien een indrukwekkend voorbeeld van Gods regering in de hele geschiedenis van Jozef (Gn 37-50). Alles wat Jozef is overkomen, is door God zo bestuurd om met hem tot Zijn doel te komen. Zo gaat het ook in ons leven.

Als God handelt, hoeft Hij daar nooit op terug te komen (Nm 23:19a{10}). Zijn werk is altijd volmaakt, “want al Zijn wegen zijn [een en al] recht (Dt 32:4a). Een illustratie daarvan zien we in de wagens van de volken die niet kunnen gaan waarheen ze willen omdat ze “tussen twee bergen … van koper” rijden (Zc 6:1). Dit betekent dat God de loop van die wagens bepaalt.

Wij kunnen God daarin niet narekenen. Dat zien we ook in vers 18. Zijn wegen zijn “hoog”, hemelhoog. Zijn weg is in het heiligdom in de hemel en daarom hoger dan onze wegen (vgl. Js 55:9{11}). Als we dat zien, zijn Gods wegen voor ons “vreeswekkend”, dat wil zeggen dat ze ons vrees of ontzag voor Hem inboezemen. Dat is ook terecht en gepast. We voelen onze nietigheid in het licht van Zijn soevereiniteit en heerlijkheid.

Verder zien we dat “bij alle vier” wielen “hun velgen rondom vol ogen” zitten. Dat wijst erop dat Gods regering niet blindelings uitgevoerd wordt of van toevalligheden aan elkaar hangt, maar dat God al Zijn regeringshandelingen met inzicht verricht. Hij weet op volmaakte wijze al Zijn handelingen met elkaar te verbinden, zodat Hij daar komt waar Hij heen wil. Dat geldt ook voor alle handelingen van alle mensen en alle volken. Hij is Alwetend en Zijn ogen doorlopen de hele aarde om naar Zijn wijsheid ten gunste van de Zijnen te handelen (2Kr 16:9a{12}; Sp 15:3).

De wielen zijn onlosmakelijk aan de levende wezens verbonden (vers 19). Niet de wielen bepalen de weg, maar de levende wezens. De wielen zijn de middelen waarmee de levende wezens zich verplaatsen. De levende wezens die Gods troon dragen, bepalen de weg. De wielen wijzen op de weg die Gods regering gaat. Soms wordt de wagen van Gods regering van de aarde opgeheven. Dat wijst erop dat er tijden zijn dat God Zich terugtrekt en de mens aan zichzelf overlaat (Js 18:4; Hs 5:15), zonder echter in de geringste mate de controle over de aarde te verliezen. Hij blijft er als het ware boven hangen.

De wezens worden bestuurd door de Geest van God (vers 20). De Geest is de werkzame Persoon. Door Hem doen God en Christus alles. We zien dat al in het begin van de Bijbel (Gn 1:2). De Geest werkt in de wezens, die gaan waarheen de Geest wil dat ze gaan. Er is geen enkele weerspannigheid of aarzeling. Alles is zeker. Wanneer zij van de aarde worden opgeheven, verheffen ook de wielen zich van de aarde.

Nog eens wordt de eenheid van de wezens en de wielen benadrukt (vers 21). Beide gaan of staan stil. Deze volkomen eenheid tussen de wezens en de wielen zien we ook als de wezens van de aarde worden opgeheven, want dan worden “de wielen tegelijk met hen opgeheven”. Dat komt omdat de Geest niet alleen de levende wezens bestuurt, maar ook de wielen. Alles in de regering van God, alles wat de troon van God betreft, is volmaakt harmonieus omdat de Geest van God alles leidt. Alle middelen staan Hem ten dienste en Hij bepaalt welke Hij gebruikt en wanneer.

Ez 1:22-25 | Onder het gewelf

22 En boven de hoofden van de levende wezens was [iets] wat leek op een gewelf, als de schittering van ontzagwekkend ijs[kristal], vanboven over hun hoofden uitgespannen. 23 Onder het gewelf stonden hun vleugels recht naar elkaar toe. Ieder had er twee die [hun lichamen] vanvoren bedekten, en ieder had er twee die hun lichamen vanachteren bedekten. 24 Ik hoorde, toen zij gingen, het geruis van hun vleugels. [Het klonk] als het bruisen van machtige wateren, als de stem van de Almachtige, [als] het geluid van een gedruis, als het geluid van een leger. Als zij stilstonden, lieten zij hun vleugels hangen. 25 Toen kwam er een stem van boven het gewelf dat boven hun hoofden was. Als zij stilstonden, lieten zij hun vleugels hangen.

Dan ziet Ezechiël boven de hoofden van de levende wezens een soort gewelf (vers 22). Dat gewelf herinnert aan de tweede scheppingsdag, toen God het gewelf maakte (Gn 1:6-8). We kunnen bij dit gewelf denken aan het voor ons zichtbare hemelgewelf. De schittering ervan doet Ezechiël denken aan “ontzagwekkend ijs[kristal]” (vgl. Op 4:6a{13}; 22:1{14}). Het fonkelt en schittert en is doorzichtig en vast. Het is een overweldigende aanblik van Gods vaste regering over de hele aarde, waarin niets aanwezig is wat verontreinigt. Water kan verontreinigd worden, maar niets kan de reinheid en glans van kristal aantasten.

Weer beschrijft Ezechiël de vleugels van de wezens (vers 23), die hier in directe verbinding met dit gewelf worden gebracht. De wielen worden niet genoemd, want we bevinden ons bij de hemel, waar de regering haar oorsprong heeft. De vleugels staan “recht naar elkaar toe” gericht, ze zijn recht, evenals de voeten (verzen 7,12). Dat toont aan dat al Gods wegen in de hemel en Zijn wegen op aarde recht zijn. Gods regering over de engelen in de hemel is net zo recht als Zijn regering over de mensen op aarde.

Behalve dat hun vleugels recht naar elkaar toe staan, bedekken ze er ook hun lichamen mee. Ze werken harmonieus samen aan de handhaving van Gods recht. In het bedekken van zichzelf van voren en van achteren zien we dat ze zichzelf wegcijferen zowel wat hun toekomst (“vanvoren”) als wat hun verleden (“vanachteren”) betreft (vgl. Js 6:2).

In de vorige verzen heeft Ezechiël bepaalde dingen gezien, maar nu hoort hij ook iets (vers 24). Als de wezens hun vleugels gebruiken om te gaan, klinkt dat “als het bruisen van machtige wateren” (vgl. Ez 43:2), waarin “de stem van de Almachtige” doorklinkt (vgl. Op 1:15b). Zijn stem klinkt als de donder (Jb 37:4; Ps 29:3-4). Het geluid doet denken aan “gedruis”, rumoer en tumult, en aan “het geluid van een leger”. Al deze vergelijkingen die Ezechiël gebruikt om te beschrijven wat hij hoort, passen bij de hele beschrijving van Gods regering.

Ezechiël hoort het geluid zolang de wezens gaan en dus hun vleugels gebruiken. Als ze stilstaan, gebruiken ze hun vleugels niet en laten die hangen. Dan wordt het stil. De wezens staan in rust, klaar om een volgend bevel te krijgen en uit te voeren.

In de stilte klinkt er een stem van boven het gewelf (vers 25). Nog eens wordt er gewezen op de houding van rust van de wezens, waardoor de stilte is ontstaan. Het is alsof tot hen het bekende militaire bevel heeft geklonken: ‘Op de plaats: rust!’ Die houding van rust en stilte en tevens eerbied is belangrijk om te kunnen luisteren naar de stem die nu gaat spreken.

Ez 1:26-28 | Boven het gewelf

26 En boven het gewelf dat boven hun hoofden was, was iets met het uiterlijk van een saffiersteen, [iets] wat leek op een troon. En daarboven, op wat op een troon leek, was iets wat leek op een mens. 27 Toen zag ik [iets] als de schittering van edelmetaal, rondom van binnen als het uiterlijk van vuur. Vanaf datgene wat eruitzag als Zijn heupen naar boven, en vanaf datgene wat eruitzag als Zijn heupen naar beneden, zag ik [iets] als het uiterlijk van vuur met een lichtglans eromheen. 28 Zoals het uiterlijk van de regenboog, die in de wolken [verschijnt] op de dag van de regen, zo was het uiterlijk van de lichtglans rondom. Het was de verschijning van de gedaante van de heerlijkheid van de HEERE. Toen ik dat zag, wierp ik mij met mijn gezicht [ter aarde], en ik hoorde de stem van Iemand Die sprak.

In deze verzen worden we nog hoger gevoerd. We bevinden ons nu “boven het gewelf” (vers 26). Voordat Ezechiël de stem hoort spreken, ziet hij iets boven het gewelf dat boven de hoofden van de levende wezens is. Hij is al vaag geweest in de beschrijving van alles wat hij heeft gezien, maar nu wordt hij nog vager. Steeds komen de woorden ‘wat leek op’ of ‘had de gedaante van’ of ‘iets als’ terug. Wat en Wie hij ziet, is God op de troon van Zijn heerlijkheid. Maar hoe zou een mens dat volledig kunnen waarnemen en omschrijven?

Het eerste waaraan Ezechiël moet denken bij wat hij boven het gewelf ziet, is “iets met het uiterlijk van een saffiersteen”. Saffier is een kostbare, transparant blauwe edelsteen. Het is een van de meest waardevolle edelstenen. De kleur blauw is zó kenmerkend voor deze steen, dat in het verleden alle blauwe stenen ‘saffier’ zijn genoemd. De saffier is de tweede steen van de tweede rij van edelstenen op het borstschild van de hogepriester (Ex 28:18; 39:11). De blauwe saffier is een zinnebeeld van de hemelse dingen. Deze schitterende blauwe kleur straalt af van iets “wat op een troon leek”. Op wat op een troon lijkt, neemt hij iets waar “wat leek op een mens”. Als God verschijnt, is dat in de gedaante van een Mens.

Hier zien we dat de wereld wordt geregeerd door een Mens in de heerlijkheid. Van wat Ezechiël slechts vaag heeft gezien, kennen wij de werkelijkheid. Wij weten dat de Heer Jezus als Mens van de Vader het oordeel in handen heeft gekregen (Jh 5:27{15}; Hd 17:31) en dat Hem “alle macht in hemel en op <de> aarde” is gegeven (Mt 28:18). Hij is de Mensenzoon aan Wie alle dingen onderworpen zijn, hoewel we dat op dit ogenblik nog niet zien. Maar we zien Hem in de hemel, met eer en heerlijkheid gekroond (Hb 2:8b-9a{16})!

Zijn regering doet denken aan “de schittering van edelmetaal” (vers 27). Alle onrecht zal Hij verdelgen met het vuur van het oordeel dat uit Hem voorkomt. Zijn hele gestalte, vanaf “Zijn heupen naar boven” en vanaf “Zijn heupen naar beneden”, ziet eruit als “vuur met een lichtglans eromheen”. Hij is de Mens Die in verbinding met de hemel staat (“Zijn heupen naar boven”) en Zijn weg op aarde (“Zijn heupen naar beneden”) in gerechtigheid gaat. De heupen stellen de kracht voor die nodig is om te lopen. In Ezechiël gaat Hij Zijn weg in oordeel, zoals Hij eens op aarde Zijn weg in genade en vernedering is gegaan.

Het visioen eindigt niet met de verschijning van Christus als Rechter van de hele aarde, maar met “het uiterlijk van de regenboog” (vers 28). Dit wijst op een indrukwekkende manier op Gods genade die ook bij de uitvoering van Zijn rechtvaardige oordelen aanwezig is (Gn 9:12-17; Op 4:3). Hij denkt in de toorn aan ontfermen (Hk 3:2). Dit is voor ons een grote troost wanneer we, in Gods regeringswegen met ons, door grote beproevingen gaan. Gods regering is voor de Zijnen altijd vermengd met genade. Altijd zal Christus Zijn belofte nakomen dat Hij met ons zal zijn “alle dagen tot aan de voleinding van de eeuw” (Mt 28:20).

Dan dringt het tot Ezechiël door dat “de verschijning van de gedaante” die “van de heerlijkheid van de HEERE” is. De aanblik van de heerlijkheid van God in oordeel en genade doet hem op zijn gezicht vallen. We zien een dergelijke reactie bij Daniël en Johannes (Dn 8:17; 10:8-9; Op 1:17). Het is te hopen dat ook wij momenten kennen dat wij, overweldigd door de grootheid en majesteit van God, op ons gezicht vallen en Hem aanbidden.

In die houding van ontzag en aanbidding kan God tot hem – en ook tot ons – spreken. Tot nu toe heeft hij alleen geluid gehoord, nu hoort hij een stem die woorden spreekt die hij kan verstaan. Het spreken van God is een bewijs dat Hij bemoeienis met ons heeft.

Ezechiël 2

Ez 2:1-7 | De roeping van Ezechiël

1 Hij zei tegen mij: Mensenkind, ga op uw voeten staan, en Ik zal met u spreken. 2 Terwijl Hij tot mij sprak, kwam de Geest in mij. Hij deed mij op mijn voeten staan en ik luisterde naar Hem Die tot mij sprak. 3 Hij zei tegen mij: Mensenkind, Ik zend u naar de Israëlieten, naar die opstandige volken, die tegen Mij in opstand zijn gekomen. Zij en hun vaderen hebben tot op deze zelfde dag tegen Mij overtreden. 4 En deze kinderen zijn schaamteloos en hardleers. Ik zend u naar hen toe. U moet tegen hen zeggen: Zo zegt de Heere HEERE. 5 En zij, of zij luisteren of [dat] niet doen – zij zijn immers een opstandig huis – zij zullen weten dat er een profeet in hun midden geweest is. 6 Maar u, mensenkind, wees niet bevreesd voor hen, wees niet bevreesd voor hun woorden, hoewel er prikkels en dorens bij u zijn en u bij schorpioenen verblijft. Wees niet bevreesd voor hun woorden en wees niet ontsteld voor hun blik, want zij zijn een opstandig huis! 7 Maar u moet Mijn woorden tot hen spreken, of zij luisteren of [dat] niet doen, want zij zijn opstandig!

Als God iemand een visioen van Zijn heerlijkheid geeft, is dat altijd met een doel: Hij wil de mens bekendmaken met Zijn wil en voornemen. Met het visioen maakt God ook duidelijk wat de mens met het visioen moet doen. Als Ezechiël in aanbidding voor God ligt, zegt God tegen hem dat hij weer moet opstaan, want Hij wil met hem spreken (vers 1).

Deze volgorde is ook voor ons belangrijk. Als wij in aanbidding in het heiligdom zijn, kan de Heer ons een opdracht geven naar buiten toe. We moeten eerst de heerlijkheid van de Heer Jezus in het heiligdom zien – wat door het lezen van de Schrift gebeurt – en kunnen dan namens Hem naar buiten gaan om daar van Hem te getuigen. Het zijn de twee vormen van priesterdienst die wij hebben, waarover Petrus schrijft (1Pt 2:5{17},9{18}). Na aanbidding in het heiligdom komt de dienst in het openbaar.

De HEERE spreekt Ezechiël aan met “mensenkind”, of “mensenzoon” of “zoon van Adam” (vers 3). Dit is het eerste woord dat de Persoon op de troon tegen Ezechiël zegt, een woord dat een contrast aangeeft met die heerlijke en machtige God. Bij Hem vergeleken is Ezechiël maar een zwak, sterfelijk mensenkind.

De naam ‘mensenzoon’ is typisch voor dit boek. Hij komt meer dan negentig keer voor en altijd wordt Ezechiël ermee bedoeld. De naam wordt ook nooit voor een andere profeet gebruikt. Het betekent dat hij gewoon mens is. Tegelijk is Ezechiël in zijn dienst een type van Christus. De Heer Jezus, Die ook vaak Mensenzoon wordt genoemd, is Mens, waarbij we eraan moeten denken dat Hij als Mens uniek is, want Hij is door Zijn verwekking door de Heilige Geest zonder zonde (Lk 1:35; Hb 4:15).

Het is een indrukwekkende genade dat God dit mensenkind tot Zijn volk wil zenden, en niet de ontzagwekkende levende wezens van Ezechiël 1. De openbare aanwezigheid van deze wezens te midden van het volk zou een ogenblikkelijke verdelging van de opstandigen tot gevolg hebben. Daarom stuurt God Ezechiël als “mensenzoon”, waardoor we in hem opnieuw een prachtig beeld van Christus in Zijn leven op aarde te midden van hetzelfde opstandige volk zien. Hij, Die in Zichzelf “te rein van ogen is” om “het kwade aan te zien” (Hk 1:13a), komt bij een door en door zondig volk om het te verlossen.

Het lijkt alsof Ezechiël zelf geen kracht heeft om op te staan. De Geest Die in Ezechiël 1 de levende wezens bestuurt (Ez 1:20), komt in de profeet (vers 2). Dat is niet om blijvend in hem te wonen. Hij komt ook niet nu pas tot geloof. De Geest woont pas in de gelovige na de Pinksterdag. Dat gebeurt zodra iemand het evangelie van zijn behoudenis heeft geloofd (Ef 1:13{19}). In het Oude Testament werkt Hij in de gelovige. Daarvoor komt Hij tijdelijk in of over hem om hem in staat te stellen een bepaalde dienst te doen.

Ezechiël krijgt de opdracht naar de Israëlieten te gaan, die door de HEERE “opstandige volken” worden genoemd omdat ze tegen Hem “in opstand zijn gekomen”. Ze zijn ook niet zomaar een keer opstandig, maar hun hele leven en geschiedenis vertonen dit gedrag, “tot op deze zelfde dag”, dat is deze dag waarop de HEERE hier tot Ezechiël spreekt.

Het woord “volken” (Hebr. gojim) wordt door de Joden met minachting gebruikt voor de heidenvolken, de volken die de HEERE niet dienen en geen relatie met Hem hebben. De HEERE gebruikt die naam nu voor Zijn volk dat van Hem is afgeweken en gelijk is geworden aan de heidenvolken. Dat maakt de dienst van Ezechiël noodzakelijk en ook zwaar.

De Israëlieten hebben al zo vaak de oproep gekregen zich te bekeren van hun boze weg, maar “deze kinderen zijn schaamteloos en hardleers” (vers 4). Het is geen publiek dat gemakkelijk te benaderen is en openstaat voor een woord van de HEERE. De HEERE stelt Ezechiël de zaak niet mooier voor dan die is.

Ezechiël moet naar dit schaamteloze en hardleerse volk toe gaan en tegen hen te zeggen: “Zo zegt de Heere HEERE.” Hij komt niet met een eigen boodschap maar met die van Adonai Jahweh. “Heere” (Adonai) is de naam van God als de soevereine Heer Die alles bestuurt. “HEERE” (Jahweh) is de naam van God die wijst op Zijn verbondsbetrekking met Zijn volk.

Deze dubbele naam komen we vaak tegen in dit boek. Hij herinnert eraan dat de HEERE Zijn uitverkoren volk nog altijd liefheeft en het ten slotte ook zal zegenen. Voor ons betekent die naam dat Hij boven al onze moeilijkheden staat en de loop van ons leven tot in de kleinste bijzonderheden bestuurt. Hij heeft ons lief en heeft gedachten van vrede over ons.

Ezechiël moet niet op een warme ontvangst voor zijn boodschap rekenen, want ze zijn “een opstandig huis” (vers 5). Het woord “immers” geeft aan dat hij dat ook wel weet. Het gaat er echter niet in de eerste plaats om of ze luisteren of niet luisteren, maar dat ze zullen moeten erkennen dat er een profeet in hun midden is geweest (vgl. Ez 33:33). Ze zullen zonder verontschuldiging zijn als God hen vanwege hun zonden oordeelt. Dan zullen ze moeten erkennen dat hij een echte profeet is geweest (Dt 18:21-22; Jr 28:9).

Dat Ezechiël, een gewoon mens, geen gewillige luisteraars voor zijn boodschap zal ontmoeten, blijkt wel uit de woorden van bemoediging die God tot hem spreekt (vers 6). Hij moet niet bang voor hen zijn en ook niet voor wat ze zeggen. Dat wordt in dit vers liefst vier keer door God gezegd. Ze zullen hem het leven heel moeilijk maken. God vergelijkt deze mensen met “prikkels en dorens” en “schorpioenen”. Dat zijn afschrikwekkende benamingen.

Prikkels en dorens zijn het gevolg van de zondeval (Gn 3:18). Schorpioenen veroorzaken een hevige pijn als zij iemand steken, wat ze doen met de gifstekel aan hun achterlijf. Ezechiël is omgeven door mensen die deze kenmerken vertonen. Elke aanraking met deze mensen veroorzaakt hem pijn. De Heer Jezus heeft dat op volmaakte wijze gevoeld (Ps 57:5{20}). Ezechiël moet zich niet door hen laten intimideren, niet door hun gemene woorden en niet door hun blikken vol haat.

Onverschrokken moet hij de woorden van de HEERE, “Mijn woorden”, tot hen spreken (vers 7). Hoe zij daarop reageren, is niet zijn zaak. De kracht van Gods woorden moet klinken tot hen die “opstandig” zijn. Daaruit blijkt wel dat hij er niet op moet rekenen dat ze naar hem zullen luisteren. Daarbij verwerpen ze niet hem, maar de HEERE, in Wiens Naam hij komt en Wiens woorden hij spreekt (vgl. 1Sm 8:7).

Ook wij leven in een deel van de wereld waar al vaak het Woord van God heeft geklonken, maar waar men steeds duidelijker dit Woord verwerpt. Dat geldt niet alleen voor de wereld zonder God, maar ook voor de zogenaamde christelijke wereld. Als wij tot de mensen spreken, is er hoofdzakelijk afwijzing. Toch moeten we prediken in Naam van de Heer omdat wij weten “hoezeer de Heer te vrezen is” (2Ko 5:11). “De liefde van Christus dringt ons” (2Ko 5:14) om dat te doen.

Ez 2:8-10 | De boekrol

8 Maar u, mensenkind, luister naar wat Ik tot u spreek. Wees niet opstandig, zoals dit opstandige huis. Doe uw mond open en eet wat Ik u geef. 9 Toen zag ik, en zie, er was een hand naar mij uitgestoken. En zie, daarin was een boekrol. 10 En Hij spreidde die voor mijn gezicht uit: hij was vanvoren en vanachteren beschreven. Er waren klaagliederen, zuchten en weeklachten op geschreven.

Voordat Ezechiël de opdracht uitvoert, zegt God tegen hem dat hij moet luisteren naar wat Hij tot hem spreekt (vers 8). Eerst luisteren en dan spreken. Hoe zullen we weten wat we moeten spreken, als wij niet eerst luisteren? God waarschuwt Ezechiël dat hij niet dezelfde opstandige gezindheid moet hebben als het volk. In dat geval kan hij de hem opgedragen dienst niet verrichten. Hij moet ervoor oppassen niet op dezelfde manier als het volk te reageren. Daarom moet hij in gehoorzaamheid zijn mond opendoen en eten wat God hem geeft.

Eten wijst op vereenzelviging met de boodschap. De boodschap van God voor het volk moet eerst door het binnenste van Ezechiël heen gaan. Hij moet zelf het woord ondergaan, het moet een deel van hem worden, voordat hij de boodschap kan doorgeven. Wie een boodschap uit het Woord van God doorgeeft, moet zich eerst met dat Woord hebben gevoed. Een dienaar is geen luidspreker die woorden doorgeeft die hem niet raken. Het woord moet eerst een uitwerking hebben in de dienaar. De dienaar moet leren dat hij niet leeft van brood alleen, “maar van alle woord dat door [de] mond van God uitgaat” (Mt 4:4).

Dan ziet Ezechiël een hand die naar hem wordt uitgestoken met daarin een boekrol (vers 9; vgl. Op 5:1). Het is de hand van de HEERE die aan Ezechiël de boekrol te eten geeft. De HEERE Zelf spreidt de boekrol voor het gezicht van Ezechiël uit (vers 10). Hij is bezig Ezechiël op zijn dienst voor te bereiden.

De boekrol is aan beide zijden beschreven. Het wijst op de volheid van het Woord en ook op de evenwichtigheid daarvan. Wat erop geschreven staat, zijn “klaagliederen, zuchten en weeklachten”. De evenwichtigheid is dat het oordeel volkomen in evenwicht met de ontrouw van Gods volk is. Ezechiël ziet hier de droevige en onheilspellende inhoud van zijn prediking. God laat hem hier het moeilijkste deel van zijn werk zien.

Ezechiël 3

Ez 3:1-9 | Ezechiël eet de boekrol op

1 Daarna zei Hij tegen mij: Mensenkind, eet wat u aantreft. Eet deze rol op, ga, spreek tot het huis van Israël. 2 Toen deed ik mijn mond open en Hij gaf mij die rol te eten. 3 Hij zei tegen mij: Mensenkind, geef uw buik te eten, vul uw binnenste met deze rol, die Ik u geef. Toen at ik en hij werd in mijn mond als honing zo zoet. 4 Toen zei Hij tegen mij: Mensenkind, ga, begeef u naar het huis van Israël en spreek tot hen met Mijn woorden. 5 Want u wordt niet gezonden naar een volk met een onbegrijpelijke taal en een moeilijke spraak, [maar] naar het huis van Israël, 6 niet naar veel volken met een onbegrijpelijke taal en een moeilijke spraak, van wie u de woorden niet kunt verstaan. Als Ik u naar hen gezonden zou hebben, zouden die geluisterd hebben! 7 Maar het huis van Israël wil naar u niet luisteren, omdat zij naar Mij niet willen luisteren, want heel het huis van Israël heeft een hard voorhoofd en zij zijn hardleers. 8 Zie, Ik zal uw gezicht even hard maken als hun gezicht, en uw voorhoofd even hard als hun voorhoofd. 9 Uw voorhoofd zal Ik maken als diamant, harder dan steen. Wees niet bevreesd voor hen en wees niet ontsteld voor hun blik, want zij zijn een opstandig huis!

In het geval van Jeremia is het voldoende dat de HEERE zijn mond aanraakt om hem Zijn woorden te geven (Jr 1:9). Bij Ezechiël gaat Hij anders te werk. De HEERE geeft hem de opdracht de boekrol op te eten die Hij hem aanbiedt (vers 1). Dat betekent dat hij moet spreken wat de HEERE hem ingeeft en niets anders (vgl. Jr 1:9; 15:16). Ook maakt het duidelijk dat de boodschap die hij doorgeeft, deel van hem zelf is. Hij moet zich de inhoud en strekking van het Godswoord dat hem wordt toevertrouwd eigen maken (vgl. Jh 6:52-53). Zo moet hij tot het huis van Israël spreken. Zijn hele persoon is betrokken bij de profetieën die hij zal uitspreken.

Ezechiël opent zijn mond om het woord te ontvangen (vers 2). Hij toont daarmee zijn bereidwilligheid om te eten. Hij uit geen bezwaren, wat anderen wel hebben gedaan toen zij werden geroepen (Ex 3:11,13; 4:1,10,13; Jr 1:6; Jn 1:3). Dan geeft de HEERE hem de rol om die op te eten. Hij zegt erbij dat Ezechiël, die een mensenkind is en helemaal afhankelijk is van Hem, zijn buik te eten moet geven (vers 3). De rol komt van Hem, het zijn woorden van God. Zo moeten wij Zijn Woord in ons hart bewaren (Ps 119:11{21}).

Het woord moet in zijn buik, dat is in zijn innerlijk, komen. Hij moet zijn binnenste, zijn diepste gevoelens, vullen met de rol, dat wil zeggen met de woorden van God. Hij moet helemaal vol zijn van de boodschap die hij moet brengen, zodat er geen ruimte voor iets anders is. Zo is de Heer Jezus altijd volkomen in de dingen van Zijn Vader (Lk 2:49). Voor iets anders is geen ruimte. Zo moeten wij alleen naar de Heer Jezus kijken en van al het andere afzien (Hb 12:2).

Als Ezechiël de boekrol eet, wordt die in zijn mond zoet als honing (vgl. Jr 15:16a{22}; Ps 119:103; Op 10:8-9). Het geeft hem de voorsmaak ervan dat het doen van Gods wil een aangename bezigheid zal zijn, hoezeer hij ook van de kant van de mensen tegenstand zal ondervinden.

God zegt tegen dit mensenkind dat hij zich klaar moet maken en naar het huis van Israël moet gaan (vers 4). Tot hen moet hij dan met Gods woorden spreken, niet zijn eigen woorden. Wij kunnen de boodschap niet zelf uitzoeken en ook niet welke woorden wij gebruiken om Gods boodschap door te geven. Alleen de woorden van God kunnen uitwerking hebben.

Het zijn woorden die het volk waar hij naartoe wordt gezonden, kan verstaan (vers 5). Er is geen tolk nodig en er is ook geen uitlegger nodig. De taal waarin Israël Gods woorden te horen krijgt, is verstaanbaar en begrijpelijk. God laat Zijn Woord altijd op verstaanbare wijze prediken. Het is ook voor onze prediking belangrijk dat wij verstaanbaar en begrijpelijk spreken als we een woord van de Heer aan anderen doorgeven.

Ezechiël wordt niet gezonden naar veel volken die een heel andere taal spreken en met wie hij niet kan communiceren (vers 6). Als de mensen van die volken iets tegen hem zouden zeggen, zou hij hen niet kunnen verstaan. Dan zegt God iets opmerkelijks. Hij zegt dat die vreemde volken ondanks de taalbarrière zouden luisteren als Hij Ezechiël tot hen zou hebben gezonden (vgl. Mt 11:21-23). Hieruit blijkt dat opstandige vooringenomenheid een grotere hindernis vormt om Gods Woord aan te nemen dan een taalbarrière.

Maar van het huis van Israël moet de HEERE tegen Ezechiël zeggen dat zij niet naar hem zullen luisteren (vers 7). De oorzaak daarvan is dat ze niet naar God willen luisteren. Er is bij hen geen gedachte aan Hem, ze denken niet aan Hem. Dat wordt weergegeven door hun “harde voorhoofd”. Hun houding komt voort uit een groot innerlijk verzet. Hun hardleersheid zegt iets over de gezindheid van hun hart. Ze zijn niet bereid om te luisteren (vgl. Hd 7:51{23}).

Ezechiël moet daar niet van onder de indruk komen. De HEERE zal hem zo toerusten, dat hij zijn boodschap onverschrokken kan brengen (vers 8). Hij zal zijn boodschap even onverzettelijk brengen als zij onverzettelijk zijn in het aannemen daarvan. De HEERE zal zijn voorhoofd als diamant maken (vers 9). Hij krijgt een hard voorhoofd, maar geen verhard hart, wat het volk wel heeft. Door zijn harde voorhoofd zal hij bewaard blijven voor hun intimidatie en voor hun aanvallen om hem het zwijgen op te leggen. Hij hoeft niet bang voor hen te zijn, wat ook hun spottende en dreigende opmerkingen en houding zijn. Ook hun blikken vol haat en afwijzing hoeven hem geen schrik aan te jagen. Het hoort bij hun opstandigheid tegen de HEERE.

Ez 3:10-15 | Ezechiël komt bij de ballingen

10 Verder zei Hij tegen mij: Mensenkind, al Mijn woorden die Ik tot u spreek, neem [ze op] in uw hart en luister [ernaar] met uw oren. 11 Ga, begeef u naar de ballingen, naar uw volksgenoten en, of zij luisteren, of [dat] niet doen, spreek tot hen en zeg tegen hen: Zo zegt de Heere HEERE! 12 Toen hief de Geest mij op en ik hoorde achter mij een geluid van een groot gedreun: Geloofd zij de heerlijkheid van de HEERE vanuit Zijn plaats! 13 En [ik hoorde] het geluid van de vleugels van de levende wezens die elkaar raakten, het geluid van de wielen vlak bij hen en het geluid van een groot gedreun. 14 Toen hief de Geest mij op en voerde mij weg en ik ging weg, bitter bedroefd en hevig ontdaan, en de hand van de HEERE was zwaar op mij. 15 Zo kwam ik bij de ballingen van Tel-Abib, die bij de rivier de Kebar woonden. Ik verbleef waar zij woonden. Ik verbleef daar ontzet in hun midden, zeven dagen.

Al de woorden die God tot hem, een mensenkind, zal spreken, moet hij eerst opnemen in zijn hart en daarna moet hij ernaar luisteren met zijn oren (vers 10). Om te beginnen benadrukt God dat Ezechiël “al” Zijn woorden in zijn hart moet opnemen. Ezechiël mag geen woorden weglaten die hij niet begrijpt of waarvan de inhoud hem niet aanstaat. Hij heeft de hele boekrol moeten opeten (verzen 1-3). Voor ons geldt evenzeer dat wij al de woorden van God in ons hart zullen opnemen (vgl. Ko 3:16a{24}).

Verder kunnen wij Gods Woord alleen horen, dat wil zeggen ernaar luisteren en begrijpen, als we een hart, een gezindheid, een verlangen, hebben om wat God zegt, ook te doen. Onze gezindheid bepaalt of we ervoor openstaan om met onze oren te luisteren. Het is ermee als met de gelovigen in Beréa van wie we eerst lezen dat zij het Woord met alle bereidwilligheid hebben ontvangen. Dat laat hun gezindheid zien. Direct daarna lezen we dat zij dagelijks de Schriften hebben onderzocht of de dingen die door Paulus zijn verkondigd daarmee overeenstemmen (Hd 17:11).

Dan krijgt Ezechiël een nadere beschrijving van hen tot wie hij zijn boodschap moet richten (vers 11; vgl. vers 4). Het zijn de ballingen te midden van wie hij zich bevindt. Hij moet zich niet boven hen voelen, want zij zijn zijn “volksgenoten”, mensen van hetzelfde volk als waartoe hij behoort. Of ze nu wel of niet luisteren, het maakt niet uit, als Ezechiël maar tot hen spreekt als mond van “de Heere HEERE” (Adonai Jahweh). Hij moet duidelijk zeggen dat de woorden die hij spreekt, Zijn woorden zijn. We kunnen alleen Gods Woord brengen als we een indruk hebben opgedaan van de heerlijkheid van Christus, als we daarvan iets hebben gezien door het lezen van Gods Woord.

Als God zo tot Ezechiël heeft gesproken, heft de Geest hem op (vers 12). Hij krijgt een visioen. Terwijl dat gebeurt, hoort hij achter zich het geluid van een groot gedreun en een lofprijzing voor de HEERE. Verder hoort hij het geluid van de vleugels van de levende wezens. Zij komen in beweging (vers 13). Hij hoort ook het geluid van de vier wielen en het geluid van een groot gedreun. Dat is het geluid van de troonwagen van de HEERE die zich in beweging zet, maar Ezechiël ziet de troonwagen niet.

Dan heft de Geest hem verder op en voert hem weg (vers 14). Hij is zich bewust van wat er met hem gebeurt. Hij gaat weg, terwijl hij bitter bedroefd en hevig ontdaan is. Wat er met hem is gebeurd en wat hem is verteld, heeft hem diep geraakt. De boodschap die hij heeft gegeten en nu moet gaan brengen, maakt grote indruk op hem. Hij voelt de hand van de HEERE zwaar op zich drukken. De boodschap die hij moet brengen, is zwaar.

In die hartsgesteldheid komt hij bij de ballingen van Tel-Abib die bij de rivier de Kebar wonen (vers 15). Als de HEERE Ezechiël in een visioen verschijnt, bevindt Ezechiël zich te midden van de weggevoerden (Ez 1:1,3). Nadat hij zijn roeping heeft ontvangen, heft de Geest hem op en brengt hem weer terug bij de rivier de Kebar. De profeet heeft zijn roeping voor zijn dienst gekregen op de plaats waar de heerlijkheid van de HEERE woont (vers 12).

Ezechiël neemt te midden van de ballingen zijn plaats weer in als een van hen. Hij deelt in hun ballingschap. De ballingen bevinden zich in Tel-Abib. ‘Abib’ is de naam van de eerste maand, van de vorming van de aren, van het groen worden van wat op het land staat. ‘Tel’ betekent heuvel of hoop. De naam Tel-Abib spreekt van herstel en opleving. Hij laat iets zien van het werk van de Heer Jezus waardoor dat alleen mogelijk is. Hij is de tarwekorrel die in de aarde is gevallen en is gestorven en daardoor een rijke vrucht voortbrengt (Jh 12:24).

Ezechiël begint niet direct met de uitvoering van zijn opdracht. Zeven dagen lang is hij ontzet of verstomd over wat hij heeft gezien en gehoord (vgl. Jb 2:13{25}). Deze zeven dagen durende stomme verbijstering zal sterk de aandacht hebben getrokken van zijn omgeving (vgl. Lk 1:21-22). Voor zijn medeballingen zal het een aanwijzing zijn dat hem iets bijzonders is overkomen, zodat zij zich niet al te zeer zullen verbazen wanneer hij als profeet in hun midden gaat optreden.

Ez 3:16-21 | Wachter over het huis van Israël

16 Het gebeurde na verloop van zeven dagen dat het woord van de HEERE tot mij kwam: 17 Mensenkind, Ik heb u aangesteld tot wachter over het huis van Israël. Wanneer u uit Mijn mond een woord hoort, moet u hen namens Mij waarschuwen. 18 Als Ik tegen de goddeloze zeg: U zult zeker sterven, en u hebt hem niet gewaarschuwd en u hebt niet gesproken om de goddeloze voor zijn goddeloze weg te waarschuwen om hem in het leven te behouden: die goddeloze zal in zijn ongerechtigheid sterven, maar Ik zal zijn bloed van uw hand eisen. 19 Maar u, als u de goddeloze waarschuwt en hij zich niet van zijn goddeloosheid en van zijn goddeloze weg bekeert, zal hij in zijn ongerechtigheid sterven, maar u hebt uw leven gered. 20 En als een rechtvaardige zich van zijn gerechtigheid afwendt en onrecht begaat en Ik een struikelblok voor hem leg, zal híj sterven. Omdat u hem niet gewaarschuwd hebt, zal hij in zijn zonde sterven. Zijn rechtvaardige daden die hij gedaan heeft, zullen niet [meer] in herinnering gebracht worden, maar zijn bloed zal Ik van uw hand eisen. 21 Maar u, als u de rechtvaardige waarschuwt, opdat de rechtvaardige niet zondigt, en hij [inderdaad] niet zondigt, zal hij zeker in leven blijven omdat hij gewaarschuwd is, en hebt ú uw leven gered.

Na zeven dagen van ontzetting over wat hij heeft gezien en gehoord, komt het woord van de HEERE tot hem (vers 16). Hij krijgt te horen wat zijn profetische taak zal zijn. Er is dit keer geen sprake van een visioen. De HEERE (Jahweh, de Heer Jezus) Zelf komt tot hem als het Woord. Dit gaat verder dan dat Ezechiël alleen woorden hoort. Wat hij hoort en de Persoon Die spreekt zijn Dezelfde. Het ziet op de vereenzelviging van het Woord en de Persoon van Christus (Jh 1:1).

De HEERE spreekt hem aan als “mensenkind” (vers 17). Deze uitdrukking luidt, zoals eerder is opgemerkt, in het Hebreeuws ben adam, dat is ‘zoon van Adam’, en geeft aan dat het gaat om iemand die tot het menselijk geslacht behoort. Hierdoor wordt het contrast tussen de verhevenheid van de hemelse Spreker, de Zoon van God, het eeuwige Woord, en een sterfelijk, aards mensenkind duidelijk getekend.

De HEERE zegt tegen hem dat Hij hem tot wachter over het huis van Israël heeft aangesteld. Een wachter is iemand die waarschuwt als er gevaar dreigt (Js 21:6; Jr 6:17). Het woord voor ‘wachter’ komt van het Hebreeuwse woord voor vooroverbuigen, wat iemand op een toren doet om nog scherper te kunnen zien. Ezechiël moet, als hij een woord uit de mond van God hoort, het volk namens Hem waarschuwen. Als het volk volhardt in zijn zonde zal het namelijk omkomen.

Ezechiël moet ook voor of met het oog op de HEERE en niet alleen namens Hem waarschuwen. De dreiging van het oordeel gaat namelijk van de HEERE uit. Hij stelt Ezechiël als wachter aan tussen Zich en het volk, opdat Hij het oordeel niet hoeft te laten komen.

Deze opdracht legt een grote verantwoordelijkheid op Ezechiël. Hij moet in zijn dienst niet bang zijn voor het volk, maar voor de HEERE ingeval hij weigert het woord te spreken dat de HEERE hem te spreken geeft (vgl. Am 3:8). Later wordt deze opdracht herhaald, aan het begin van het vierde deel van het boek (Ez 33:1-9). God bepaalt de dienst van de Zijnen. Daaraan heeft de dienaar zich te houden. Bij ontrouw gaat de dienaar niet vrijuit (Sp 24:11-12). Paulus was zich dit ook goed bewust (1Ko 9:16{26}).

Dan worden Ezechiël vier gevallen voorgesteld die hij in zijn dienst zal tegenkomen en waarvan God hem de verantwoordelijkheid voorstelt. Twee keer gaat het om de goddeloze (verzen 18-19) en twee keer om de rechtvaardige (verzen 20-21). Zowel de prediker als degene tot wie wordt gepredikt, heeft een eigen verantwoordelijkheid. Ezechiël moet prediken omdat God het zegt. Het resultaat ervan is een zaak van God. Opmerkelijk is ook nog dat Ezechiël zijn medeballingen niet zozeer als groep moet aanspreken, maar individueel, hoofd voor hoofd.

Eerst komt het woord over de goddeloze. Als God tegen de goddeloze zegt dat hij zal sterven en Ezechiël waarschuwt hem niet, dan is Ezechiël schuldig aan diens bloed (vers 18). Waarschuwt hij de goddeloze wel, dan heeft Ezechiël zijn eigen leven gered (vers 19). Het oordeel komt over de goddeloze om zijn eigen moedwillige overtreden en zijn volharden in het kwaad.

Dan is er een woord met betrekking tot het waarschuwen van een rechtvaardige die onrecht begaat (vers 20). Een rechtvaardige is iemand die in de weg van God wandelt (vgl. Lk 1:6). Het gaat daarbij alleen over de praktijk, het uiterlijk, en niet over het innerlijk, over het feit of iemand leven uit God heeft. Komt er in de levenswandel van zo iemand een verandering ten kwade, dan moet de profeet hem waarschuwen. Als hij dit nalaat, brengt hij dezelfde schuld over zich als in het geval dat hij heeft nagelaten de goddeloze te waarschuwen (vers 18).

Het gaat om een rechtvaardige die zich van zijn gerechtigheid afwendt en onrecht begaat. Het woord ‘bekeren’ in vers 19 en ‘afwenden’ in vers 20 is in het Hebreeuws hetzelfde woord. Een rechtvaardige die zich afwendt, bekeert zich dus van zijn gerechtigheid. Zo’n rechtvaardige keert zich moedwillig af van de dingen die in de ogen van de HEERE goed zijn. Het gaat niet om een aanvankelijk onbewuste zonde of om een eenmalig zondigen. Het gaat om een gerichte keuze om een andere weg in te slaan. Zo iemand heeft het Woord van God tot zijn beschikking, maar kiest ervoor om niet te luisteren.

Voor zo iemand zal de HEERE “een struikelblok” leggen en daardoor “zal híj sterven”. Het struikelblok dat de HEERE voor de rechtvaardige legt, is geen verzoeking tot zonde, want “Hijzelf verzoekt niemand” (Jk 1:13). Het gaat om een test van wat iemand belijdt. We kunnen denken aan omstandigheden die de HEERE toelaat waardoor een rechtvaardige in een crisis terechtkomt. Wat doet hij dan? Als hij de verkeerde weg opgaat, moet hij worden gewaarschuwd. Als dat niet gebeurt, is hij, die dit had moeten doen, schuldig aan de ondergang van de rechtvaardige. Al de rechtvaardige daden van de rechtvaardige helpen hem niet meer. De waarde ervan vervalt als hij voortgaat op zijn zondige weg.

Ezechiël moet niet alleen de goddeloze en de afgedwaalde rechtvaardige waarschuwen, hij moet ook de rechtvaardige waarschuwen die nog niet is afgedwaald (vers 21). Dat is een preventief waarschuwen, opdat de rechtvaardige niet tot zonde komt. Ezechiël moet dus niet alleen het verlorene zoeken, maar ook waken over hen die de rechte weg gaan om hen daarop te houden. Dit is waken over de zielen (Hb 13:17).

De verantwoordelijkheid is groot, ook voor ons, om mensen te waarschuwen. We weten dat we daarin wel eens falen. Dan kunnen we dat belijden. Ook voor bloedschuld die in die gevallen op ons rust, is vergeving mogelijk (1Jh 1:9).

Ez 3:22-27 | De HEERE verschijnt opnieuw

22 De hand van de HEERE was daar op mij en Hij zei tegen mij: Sta op, vertrek naar de vallei en daar zal Ik met u spreken. 23 Ik stond op en vertrok naar de vallei, en zie, daar stond de heerlijkheid van de HEERE, zoals de heerlijkheid die ik gezien had bij de rivier de Kebar. En ik wierp mij met mijn gezicht [ter aarde]. 24 Toen kwam de Geest in mij en deed mij op mijn voeten staan. Hij sprak met mij en zei tegen mij: Ga naar binnen, sluit u op binnen in uw huis. 25 En wat u betreft, mensenkind, zie, zij zouden touwen om u [heen] slaan en u daarmee binden. Daarom moet u zich niet in hun midden begeven. 26 Uw tong zal Ik aan uw gehemelte doen kleven, zodat u stom wordt en u voor hen niet kunt zijn als iemand die bestraft, want zij zijn een opstandig huis! 27 Maar als Ik met u spreek, zal Ik uw mond openen en zult u tegen hen zeggen: Zo zegt de Heere HEERE: Wie luistert, laat hij luisteren. Wie [dat] nalaat, laat die het [maar] nalaten, want zij zijn een opstandig huis!

De hand van God is op Ezechiël als hij in Tel-Abib is (vers 22). Dat Gods hand op hem is, betekent dat God beslag op hem legt en met hem aan het werk gaat. Het houdt ook in dat Hij hem beschermt en leidt. Dan geeft Hij hem de opdracht naar de vallei te vertrekken, waar Hij met hem zal spreken. Een vallei is een lage plaats. Het stelt voor dat we op een plaats van nederigheid moeten zijn om de woorden van de Heer te horen. Op die plaats ziet Ezechiël, voordat hij zijn dienst begint, nog een keer de heerlijkheid van de HEERE (vers 23; Ez 1:28). Die verschijnt hem niet zoals in Ezechiël 1, maar staat er al. Opnieuw valt hij op zijn gezicht.

Ook hier laat de Geest hem weer op zijn voeten staan (vers 24; Ez 2:2). De Geest geeft de kracht om de heerlijkheid van God te zien en verder te gaan in de dienst. Ezechiël moet zich in zijn huis opsluiten. Dat lijkt een vreemde opdracht voor iemand die het volk moet waarschuwen. Maar God bepaalt voor ieder van Zijn dienaren afzonderlijk hoe hij Zijn boodschap moet brengen. Iedere profeet brengt Zijn boodschap op een manier die op bijzondere wijze tot het volk spreekt en op bijzondere wijze aansluit bij hun toestand. Mensen die Gods Woord willen horen, moeten naar Ezechiël toe komen.

De touwen waarvan hier sprake is, zullen om hem heen worden geslagen, zodat hij zich niet in het midden van het volk kan begeven (vers 25). De HEERE Zelf zal hem binden en hem zo nog verder isoleren (Ez 4:8). Zijn hele afzondering wordt nog versterkt door de stomheid die de HEERE hem oplegt (vers 26; vgl. Jb 29:10; Ps 22:16; 137:6). Een dergelijk optreden onderstreept de ernst van de boodschap van Ezechiël voor een opstandig huis.

Zijn stomheid zal niet blijvend zijn (vers 27). Ook wordt zijn stomheid onderbroken door perioden waarin hij kan spreken (Ez 8:1; 11:25). Ezechiël kan bij dit spreken zijn huis niet verlaten. Na de verwoesting van Jeruzalem verandert dit op Gods bevel en spreekt hij weer (Ez 24:25-27; 33:21-22). Zo kan ook onze dienst veranderen. Het is belangrijk ons door de Geest te laten leiden. Als Ezechiël weer moet gaan spreken, moet hij weer zeggen: “Zo zegt de Heere, HEERE.” Zijn toehoorders spreekt hij persoonlijk aan: “Wie luistert, laat hij luisteren. Wie [dat] nalaat, laat die het [maar] nalaten”, terwijl het volk als geheel “een opstandig huis” is.

Ezechiël 4

Inleiding

Ezechiël 4 is een vervolg op een gedeelte dat in Ezechiël 3:22 begint. Ezechiël moet in zijn huis blijven en zijn tong zal aan zijn gehemelte kleven. Hij kan dus niet vrij onder de ballingen verkeren en mensen waarschuwen. In zijn huis moet hij verschillende symbolische handelingen verrichten om zijn boodschap voor te stellen. Daarin laat hij zien wat er met Jeruzalem zal gebeuren. De HEERE heeft daarmee meerdere doelen:

1. Hij wil de ballingen hierdoor tot nadenken bewegen, opdat ze tot inkeer komen.
2. Hij wil de ballingen hierdoor duidelijk maken dat zij niet op korte termijn zullen terugkeren naar Jeruzalem. De koning van Babel, Nebukadrezar, zal Jeruzalem innemen.
3. De profeet wordt hierdoor met het volk vereenzelvigd en voelt wat zij voelen wanneer Gods tucht over hen komt. Een dienaar van God die zelf lijdt, is veel beter in staat om hen die hetzelfde lijden ondergaan, te begrijpen en te waarschuwen.

Ez 4:1-3 | De belegering van Jeruzalem uitgebeeld

1 En u, mensenkind, neem u een tegel, leg die vóór u neer en teken daarop een stad, Jeruzalem. 2 Sla het beleg ervoor, bouw er een schans tegen, werp er een belegeringsdam tegenaan, stel legerkampen ertegen op en zet er rondom stormrammen tegen in. 3 En u, neem u een ijzeren bakplaat en zet die als een ijzeren muur tussen u en de stad. Houd dan uw blik er vast op gericht: zo raakt zij in belegering en zult u haar belegeren. Dit is een teken voor het huis van Israël.

Ezechiël, weer “mensenkind” genoemd, moet een tegel nemen en daar Jeruzalem op tekenen (vers 1). Hij mag niet spreken, maar hij kan wel communiceren met zijn handen. De tegel die hij moet gebruiken, is een kleitafel, het gewone schrijfmateriaal van de Babyloniërs. Om er goed op te kunnen tekenen moet Ezechiël die vóór zich neerleggen, want hij moet zich goed op de tekening concentreren.

Vervolgens moet hij op de tekening aangeven hoe Jeruzalem belegerd zal worden (vers 2). Hij moet het beleg voor de stad slaan, de stad dus belegeren. De HEERE geeft hem nauwgezette instructies hoe hij dat moet doen. Hij moet er “een schans”, dat is een aanvalstoren, tegen bouwen, er “een belegeringsdam” tegenaan werpen, “legerkampen” ertegen opstellen en rond de hele stad “stormrammen” ertegen inzetten. De mensen zullen zich rondom hem hebben verzameld en hebben begrepen wat hij uitbeeldt.

Als de tekening klaar is, moet Ezechiël “een ijzeren bakplaat” nemen, dat is een plaat waarop men brood bakt (vers 3; Lv 2:5). De bakplaat is een gewoon gebruiksvoorwerp dat meestal van aardewerk is gemaakt. Een ijzeren bakplaat is in die tijd een uniek voorwerp. Die ijzeren plaat moet hij tussen zich en de stad zetten die hij zojuist heeft getekend. De plaat symboliseert “een ijzeren muur” en stelt de scheiding tussen God en Zijn volk voor die het volk veroorzaakt heeft door hun zonden (Js 59:2{27}).

Dan geeft de HEERE Ezechiël de opdracht zijn blik vast op de stad te richten. De blik is een blik vol dreiging. Zoals Ezechiël naar zijn tekening kijkt, kijkt de HEERE naar de stad. Alle gebeden uit de stad dringen niet door tot de hemel. Ze worden tegengehouden door de ijzeren plaat. De band met God is afgesneden, Hij levert Jeruzalem uit aan de vijand.

Terwijl Ezechiël tekent, is het alsof hij zelf de stad belegert. Dat is in zekere zin ook zo. De vijand zal dit wel met de stad doen, maar het is in werkelijkheid God Zelf Die in en door de vijand de stad belegert en daarmee Zijn toorn over de stad brengt. Door de opdracht aan Ezechiël om dit uit te tekenen laat Hij hem beleven wat Hij met de stad gaat doen (vgl. Lk 19:43{28}). Tevens is zijn tekening “een teken voor het huis van Israël”.

Een teken is nodig als woorden niet meer worden gehoord. Valse profeten in Jeruzalem verkondigen dat de ballingen binnen een jaar zullen terugkeren naar Jeruzalem (Jr 28:2-4). Ook zijn er profeten die profeteren dat Jeruzalem geen zwaard zal zien en geen honger zal krijgen (Jr 14:13-16; 23:16-17). God heeft anders gesproken. De ballingen kunnen, als ze openstaan voor dit teken, zien wat er met Jeruzalem gaat gebeuren.

Ez 4:4-8 | De jaren van de ongerechtigheid

4 En u, ga op uw linkerzij liggen en leg daarop de ongerechtigheid van het huis van Israël. Zoveel dagen als u erop ligt, zult u hun ongerechtigheid dragen. 5 En Ík leg u de jaren van hun ongerechtigheid op overeenkomstig het aantal dagen: driehonderdnegentig dagen dat u de ongerechtigheid van het huis van Israël dragen zult. 6 Hebt u dit voltooid, dan moet u vervolgens op uw rechterzij gaan liggen. Dan zult u veertig dagen de ongerechtigheid van het huis van Juda dragen. Voor elk jaar leg Ik u een dag op. 7 En u zult uw blik richten op de belegering van Jeruzalem, terwijl u er met uw ontblote arm tegen profeteert. 8 En zie, Ik zal touwen om u [heen] slaan, zodat u zich niet kunt omkeren van uw [ene] zij op uw [andere] zij, totdat u de dagen van uw belegering hebt voltooid.

In de symbolische handeling van de verzen 1-3 heeft Ezechiël God voorgesteld in Zijn handelingen met Jeruzalem. In de symbolische handeling die hij nu moet verrichten, stelt hij het volk voor. Daarbij is zijn persoonlijke betrokkenheid groot. Hij moet aan den lijve voelen wat het volk zal meemaken. Het zijn de twee aspecten van de dienst die iedere dienaar moet kennen en doorleven. Enerzijds moet hij delen in Gods gevoelens over het kwaad en anderzijds moet hij delen in de smart van hen over wie dit kwaad komt, in het besef deel uit te maken van dit volk en niet beter te zijn dan zij.

God vertelt Ezechiël wat hij moet doen. Ezechiël moet op zijn “linkerzij” gaan liggen en “daarop de ongerechtigheid van het huis van Israël” leggen (vers 4). Het gaat hier uiteraard niet om een plaatsvervangend dragen van de ongerechtigheid. Dat kan alleen de Heer Jezus (Js 53:6,12). Het gaat om het ondergaan en ervaren van de gevolgen van de ongerechtigheid. De ongerechtigheid van het volk is doen wat slecht is in de ogen van God en het benadelen van hun naasten, hun volksgenoten, op alle terreinen van het leven.

Ezechiël moet de ongerechtigheid op zijn linkerzij leggen, de zij waarop hij ligt. Dat houdt tegelijk in dat hij op de ongerechtigheid ligt. Ezechiël beeldt hierdoor uit dat hij zich met Gods volk in zijn ongerechtigheid vereenzelvigt. Het zal voor het volk een aangrijpende prediking zijn.

De tijd dat hij zo moet liggen, wordt door God gesteld op “driehonderdnegentig dagen”, waarbij Ezechiël voor elk jaar een dag moet lijden (vers 5). Op welke tijdsperiode in de geschiedenis van Israël (de twaalf stammen) de driehonderdnegentig jaar slaat, is niet duidelijk. Meerdere commentatoren nemen aan dat deze periode begint met de scheuring van Israël in twee en tien stammen en dan met name de invoering van de afgoderij door Rehabeam in Israël door het maken van de twee gouden kalveren (1Kn 12:28-30). In elk geval gaat het om de ongerechtigheid, de zonden, van alle twaalf stammen, dus Israël als geheel. Zij vormen Gods volk, hoezeer ze ook gescheiden van elkaar hebben geleefd.

Als die dagen zijn voltooid, moet de profeet op zijn “rechterzij” gaan liggen (vers 6). Op die zij moet hij “veertig dagen” liggen om “de ongerechtigheid van het huis van Juda” te dragen. Ook hier staat een dag voor een jaar. De periode van veertig dagen sluit aan op die van driehonderdnegentig dagen. God zegt namelijk tegen Ezechiël dat hij “vervolgens” een aantal dagen op zijn rechterzij moet gaan liggen en dat hij dit moet doen wanneer hij de dagen op zijn linkerzij “voltooid” heeft.

Dat er voor Juda een extra aantal dagen van het dragen van ongerechtigheid aan wordt toegevoegd, is omdat Juda nog zwaarder heeft gezondigd dan Israël (Ez 23:11-35). Dat wordt door de volgende verzen onderstreept. Daarin gaat het over de belegering van Jeruzalem, waar de Judeeërs zich op dat moment bevinden.

God spreekt tot Ezechiël over de belegering van Jeruzalem. Deze in totaal vierhonderddertig dagen dat Ezechiël op zijn zij ligt, moet hij zijn “blik richten op de belegering van Jeruzalem” (vers 7; vers 3), wat erop neerkomt dat hij naar zijn tekening moet kijken. Hij moet dat doen met “ontblote arm”. De ontblote arm van Ezechiël symboliseert dat God klaarstaat om in oordeel te handelen (vgl. Js 52:10a{29}). Ezechiëls profetie bestaat niet uit woorden, maar uit zijn houding. Alles wat hij uitbeeldt, spreekt met grote kracht tot het geweten.

God zal hem dusdanig in bedwang houden – daarvan spreken de touwen die Hij om Ezechiël heenslaat – dat hij deze zware taak tot het einde toe zal kunnen volbrengen (vers 8). Dit heeft ook een symbolische betekenis. God zegt tegen hem dat hij gebonden zal zijn “totdat u de dagen van uw belegering hebt voltooid”. Dat betekent dat het dragen van de ongerechtigheid direct verbonden is aan de belegering van Jeruzalem door de legers van de koning van Babel.

Door te spreken over “uw belegering” wordt de belegering van Jeruzalem als een daad van Ezechiël voorgesteld, waarbij we direct moeten bedenken dat we hier symbolisch het handelen van God Zelf met Jeruzalem zien. De touwen maken ook duidelijk dat het volk zich onmogelijk aan dit oordeel van God kan onttrekken. God voert Zijn oordeel uit. Hij zal de stad in handen van Nebukadrezar geven en de inwoners in ballingschap laten wegvoeren.

Ez 4:9-17 | Eten en drinken van Ezechiël

9 En u, neem u tarwe, gerst, bonen, linzen, gierst en spelt. Doe die dan in één pot en maak daarvan voor uzelf brood. Het aantal dagen dat u op uw zij ligt, driehonderdnegentig dagen, moet u dat eten. 10 Uw voedsel dat u moet eten, zal in gewicht twintig sikkel per dag zijn. Op vaste tijden moet u dat eten. 11 U moet een afgemeten hoeveelheid water drinken, een zesde deel van een hin. Op vaste tijden moet u dat drinken. 12 U moet verder een gerstekoek eten, en die voor hun ogen bakken op klonten menselijke uitwerpselen. 13 En de HEERE zei: Zo zullen de Israëlieten hun brood onrein eten onder de heidenvolken waarheen Ik hen verdrijf. 14 Toen zei ik: Ach, Heere HEERE, zie, mijn ziel is nooit verontreinigd, omdat ik van mijn jeugd af tot nu toe geen kadaver of wat verscheurd is, gegeten heb. Er is geen onrein vlees in mijn mond gekomen. 15 Daarop zei Hij tegen mij: Zie, Ik geef u rundermest in plaats van menselijke uitwerpselen. Bereid daarop uw brood. 16 Hij zei tegen mij: Mensenkind, zie, Ik laat het in Jeruzalem aan brood ontbreken. In afgewogen hoeveelheid en vol bezorgdheid zullen zij brood eten, en met een afgemeten hoeveelheid en met ontzetting zullen zij water drinken, 17 omdat zij aan brood en water gebrek hebben. De een zal met de ander ontzet zijn, zij zullen in hun ongerechtigheid wegkwijnen.

De volgende handeling die Ezechiël moet verrichten, staat ook in verband met de hiervoor uitgebeelde belegering van Jeruzalem als gevolg van hun ongerechtigheid (verzen 4-8). Hij moet voedselschaarste uitbeelden (vers 9). Dat wijst erop dat hongersnood de stad zal treffen als gevolg van de belegering. Hij moet diverse graangewassen en peulvruchten nemen om daarvan brood te maken.

”Tarwe” wordt gebruikt om het beste brood van te bakken. Als tarwe echter schaars is, moet het worden gemengd met andere granen van mindere kwaliteit, zoals “gerst … gierst en spelt”. “Bonen” en “linzen” zijn geen granen, maar wel gebruikelijke voedingsmiddelen (vgl. 2Sm 17:27-29). Als ze echter bij elkaar moeten worden genomen om brood te maken, geeft dat wel de schaarste van deze voedingsmiddelen aan. Er is dan sprake van een soort ‘oorlogsbrood’, dat wordt gegeten in tijden van voedselschaarste. Ezechiël moet alle bestanddelen “in één pot” doen en mengen en er brood van maken. Dat brood moet hij eten gedurende de dagen dat hij op zijn zij ligt, driehonderdnegentig dagen lang.

Het rantsoen is “twintig sikkel per dag”, dat is tweehonderd tot driehonderd gram (vers 10). Dat rantsoen moet hij op vaste tijden eten, dat wil zeggen dat hij het over verschillende maaltijden verdeelt en niet alles in één keer opeet. Ook het water is op rantsoen (vers 11). Hij krijgt per dag “een zesde deel van een hin”, dat is ongeveer een liter. Voor een heet land is dat heel weinig. Hij moet ook het water verdelen over de dag.

Hij krijgt ook nog de opdracht om “een gerstekoek” te eten, die hij voor de ogen van de ballingen moet bakken “op klonten menselijke uitwerpselen” (vers 12). Dit is kenmerkend voor de noodtoestand waarin Jeruzalem zal komen te verkeren. Op die noodtoestand wijst hij door dit “voor hun ogen” te doen. De HEERE verklaart de handeling die Hij Ezechiël voorschrijft (vers 13). Het is symbolisch voor de tijd dat de Joden in de verstrooiing zijn, zowel in Babel als in de tijd na het jaar 70. Zij zullen zich onder de volken bevinden en vaak gedwongen worden voedsel te eten dat volgens de wet onrein is (Hs 9:3-4).

Als trouwe Jood schrikt Ezechiël ervoor terug zijn brood op deze wijze te bereiden en te eten en maakt hierover zijn bezwaar bij de HEERE bekend (vers 14; vgl. Hd 10:14{30}). Het gebruik van menselijke uitwerpselen als brandstof om op te koken wordt nergens uitdrukkelijk verboden. Toch is de afschuw die Ezechiël toont wel begrijpelijk als we weten wat God gezegd heeft over het behandelen van die uitwerpselen (Dt 23:13-15). We moeten er ook bij bedenken dat God zojuist Zelf aan deze symbolische handeling de verklaring heeft verbonden dat de Israëlieten hun brood “onrein eten” onder de heidenvolken.

Ezechiël wijst God erop hoe hij zich altijd aan de wet heeft gehouden, al vanaf zijn jeugd. Nooit heeft hij iets gegeten wat verboden was om te eten (Lv 11:39; Ex 22:31). Hij heeft nooit onrein vlees gegeten. Zoals een priester betaamt, heeft hij zich altijd streng aan de spijswetten gehouden. Het is zijn vurig verlangen dit ook in het land van ballingschap te blijven doen (vgl. Dn 1:8{31}).

God houdt rekening met het geweten van Zijn dienaar. Hij staat hem toe in plaats van menselijke uitwerpselen “rundermest” te gebruiken om daarop zijn brood te bereiden (vers 15). Hij heft Zijn opdracht niet op, maar maakt het Ezechiël gemakkelijker Hem te gehoorzamen.

God weet dat wij tijd nodig hebben om onze zienswijze aan te passen aan Zijn zienswijze. Deze Goddelijke fijngevoeligheid is een voorbeeld voor ons in onze omgang met medegelovigen die soms moeite hebben met dingen waarin wij vrij zijn voor de Heer (Rm 14:1-4; 15:1-4).

God verklaart de handelingen die Ezechiël moet verrichten (verzen 16-17). Hij spreekt hem weer aan met “mensenkind”. Wat Ezechiël moet uitbeelden, is het gebrek aan voldoende brood in Jeruzalem tijdens de belegering. Ook het water zal schaars zijn. De maaltijden die anders vreugdevolle aangelegenheden zijn, zullen droevig en smartelijk worden. Ontzetting zal heersen omdat de maaltijden in het teken van ontbering en gebrek staan. “Zij zullen in hun ongerechtigheid wegkwijnen”, wat betekent dat ze hun ontbering en gebrek en ontzetting door hun eigen gedrag over zich hebben gehaald en dat ze ten slotte van honger zullen sterven.

Ezechiël 5

Ez 5:1-4 | Hoofdhaar en baard afscheren en verdelen

1 En u, mensenkind, neem u een scherp zwaard. U moet [dat] voor uzelf [als] kappersscheermes gebruiken, en dat over uw hoofd en over uw baard laten gaan. Daarna moet u voor uzelf een weegschaal nemen en de [haren] verdelen. 2 Een derde [deel] moet u midden in de stad met vuur verbranden als de dagen van de belegering voorbij zijn, en een derde moet u nemen [en] met het zwaard daaromheen slaan, en een derde in de wind verstrooien, en Ik zal het zwaard achter hen trekken. 3 Een klein aantal daarvan moet u dan nemen en in de punten van uw [mantel] binden. 4 Dan moet u er nog [meer] van nemen en deze midden in het vuur werpen en die met vuur verbranden. Daaruit zal een vuur voortkomen tegen heel het huis van Israël.

Ezechiël wordt nog sterker persoonlijk betrokken bij de oordelen die hij moet aankondigen. Hij moet met een scherp zwaard zijn hoofdhaar en baard afscheren (vers 1). Dat is een grote smaad voor hem (vgl. 2Sm 10:4; 1Kr 19:4; Ne 13:25) en is voor een priester zelfs verboden (Lv 21:5{32}; Ez 44:20). Dat hij een scherp zwaard als scheermes moet gebruiken, laat zien dat het om een handeling gaat die symbolisch het oordeel van God voorstelt (Dt 32:41; Js 7:20).

Dan moet hij een weegschaal nemen en de haren verdelen. Dat ziet op een zeer precieze afweging, want haren zijn zo licht, dat ze nauwelijks te wegen zijn. Die precieze afweging betekent dat ieder de straf krijgt die hij verdient, niet meer en niet minder. God straft volkomen rechtvaardig (Op 20:12-13).

Hij moet de haren in drie hopen verdelen (vers 2). Met elk van die hopen moet hij iets doen:
1. Een derde deel van het haar moet hij “midden in de stad” – dat is midden op de tekening die hij op de kleitafel heeft gemaakt (Ez 4:1) – leggen en met vuur verbranden. De HEERE zegt erbij dat hij dat moet doen “als de dagen van de belegering voorbij zijn”.
2. Een volgende derde deel haren moet hij nemen en “met het zwaard daaromheen slaan”.
3. Het laatste derde deel moet hij “in de wind verstrooien”. Die haren worden overal heengevoerd.

Het oordeel komt niet over al het haar (vers 3). Ezechiël moet een paar haren nemen, “een klein aantal”, en die in de punten van zijn mantel binden. Er zijn ook haren die Ezechiël direct in het vuur moet werpen om ze met vuur te verbranden (vers 4). Die worden niet pas na de dagen van de belegering verbrand. Uit dit deel “zal een vuur voortkomen tegen heel het huis van Israël”, dat wil zeggen dat het alles wat er dan nog van over is, zal verbranden.

Ez 5:5-10 | De zonden van Jeruzalem

5 Zo zegt de Heere HEERE: Dit is Jeruzalem: Ik heb het te midden van de heidenvolken gezet met landen eromheen. 6 Maar het was ongehoorzaam aan Mijn bepalingen, tot goddeloosheid toe, meer dan de heidenvolken, en aan Mijn verordeningen, meer dan de landen die eromheen zijn, want zij hebben Mijn bepalingen verworpen en in Mijn verordeningen zijn zij niet gegaan. 7 Daarom, zo zegt de Heere HEERE: Omdat uw rumoer dat van de heidenvolken die rondom u zijn, [nog] heeft overtroffen, u in Mijn verordeningen niet gegaan bent, Mijn bepalingen niet gedaan hebt, zelfs niet gedaan hebt overeenkomstig de bepalingen van de heidenvolken die rondom u zijn, 8 daarom, zo zegt de Heere HEERE: Zie, Ik zál u, ja Ik! Ik zal in uw midden oordelen voltrekken voor de ogen van de heidenvolken. 9 Ik zal onder u doen wat Ik niet [eerder] gedaan heb en zoals Ik [ook] niet meer doen zal, vanwege al uw gruweldaden. 10 Daarom zullen in uw midden vaders [hun] kinderen opeten, en kinderen zullen hun vaders opeten. Ik zal strafgerichten over u voltrekken en zal al wat van u overblijft, naar alle wind[streken] verstrooien.

De Heere HEERE (Adonai Jahweh) verklaart Ezechiël de betekenis van de symbolische handelingen, die hij op zijn beurt aan Gods volk moet doorgeven. De handelingen betreffen Jeruzalem dat door de HEERE als middelpunt van alle volken, als de navel van de aarde (Ez 38:12; vgl. Dt 32:8{33}), is gesteld (vers 5). Globaal gezien kunnen we zeggen dat Israël het geografisch centrum van drie werelddelen is: Europa, Azië en Afrika. Tevens is Jeruzalem het geestelijk centrum van de wereld, waar de troon van de HEERE zal staan en vanwaar Hij Zijn Woord uit laat gaan tot onderwijzing van alle volken (Js 2:2-4; Mi 4:1-3).

Dan volgt het “maar” van God ten aanzien van de stad (vers 6). Jeruzalem heeft op afschuwelijke wijze tegen Hem gezondigd. Ze is ongehoorzaam geweest aan Zijn bepalingen. De zonde van Jeruzalem is zelfs groter dan die van alle heidenvolken om haar heen. Terwijl zij de kennis van God hebben ontvangen, hebben de inwoners van Jeruzalem Zijn bepalingen verworpen en Zijn verordeningen naast zich neergelegd. Wat is dat een grote belediging voor Hem, Die hen zo heeft verzorgd met goede bepalingen en verordeningen.

Zelfs naar heidense normen gerekend hebben de inwoners van Jeruzalem het gruwelijk verdorven (vers 7). Heidenen blijven trouw aan hun afgoden, hoewel die geen goden zijn, maar de inwoners van Jeruzalem hebben de ware God verloochend en zijn de afgoden gaan dienen. Dit is een dramatische ontwikkeling. Hun rumoer is daardoor in de oren van God groter dan dat van de afgodische heidenen.

Daarom zál de HEERE Jeruzalem (vers 8), dat wil zeggen dat Hij Jeruzalem zal straffen (vgl. Na 2:13; 3:5; Jr 23:31). Hij zegt het met grote nadruk: “Ik … ja Ik!” Hij zal Jeruzalem oordelen voor de ogen van de heidenvolken, in overeenstemming met de ontrouw tegenover Hem die Jeruzalem ook voor de ogen van de heidenvolken heeft begaan.

Het oordeel dat Hij over Jeruzalem zal brengen, zal zonder weerga zijn (vers 9). Dat is vanwege al haar gruweldaden. Jeruzalem heeft het er zelf naar gemaakt. De oordelen zullen een verschrikkelijke hongersnood veroorzaken, zo groot, dat sommigen tijdens het beleg van Jeruzalem tot kannibalisme vervallen, waarbij zelfs vaders hun eigen kinderen en kinderen hun eigen vaders opeten (vers 10). Een diepere val van het moreel besef van de mens is niet mogelijk. Zo hevig zullen Gods strafgerichten van over Jeruzalem zijn (Lv 26:29; Dt 28:53; 2Kn 6:28-29; Jr 19:9; Kl 2:20; 4:10).

Ez 5:11-17 | Betekenis van het verdelen van het haar

11 Daarom, [zo waar] Ik leef, spreekt de Heere HEERE, voorwaar, omdat u Mijn heiligdom verontreinigd hebt met al uw afschuwelijke [afgoden] en met al uw gruweldaden, daarom zal Ik [u] ook kaalscheren, [u] niet ontzien en zal Ik ook geen medelijden hebben. 12 Een derde [deel] van u zal door de pest sterven en door de honger in uw midden omkomen, en om u heen zal een derde door het zwaard vallen, een derde zal Ik naar alle wind[streken] verstrooien en Ik zal achter hen het zwaard trekken. 13 Dan zal Mijn toorn ten uitvoer gebracht worden en Ik zal Mijn grimmigheid op hen doen rusten en troost halen. Dan zullen zij weten dat Ík, de HEERE, in Mijn na-ijver heb gesproken, wanneer Ik Mijn grimmigheid tegen hen ten uitvoer gebracht heb. 14 Ik zal u tot een puinhoop maken en tot smaad onder de heidenvolken die rondom u zijn, voor de ogen van ieder die voorbijgaat. 15 Wanneer Ik over u strafgerichten voltrek in toorn, in grimmigheid en in grimmige bestraffingen, zullen de smaad en de hoon voor de heidenvolken die rondom u zijn, onderwijs en een [reden tot] ontzetting zijn. Ík, de HEERE, heb gesproken. 16 Wanneer Ik de boosaardige pijlen van de honger, die tot verderf leiden en die Ik afschiet om u te gronde te richten, op hen afschiet, zal Ik de honger over u doen toenemen en het u aan brood laten ontbreken. 17 Ik zal honger en [wilde] dieren, die u van kinderen beroven, over u zenden. Pest en bloed[vergieten] zullen onder u rondwaren. Ik zal het zwaard over u brengen. Ík, de HEERE, heb gesproken.

De woorden “Ik leef, spreekt de Heere HEERE, voorwaar”, zijn een eedzwering van de HEERE (vers 11). Hij spreekt Zich in dit boek meerdere keren zo uit (Ez 5:11; 14:16,18,20; 16:48; 17:16; 18:3; 20:31,33; 33:11; 34:8; 35:6,11). Hij zweert bij Zijn eigen leven. Dat betekent dat Zijn beslissing absoluut is. Dat is altijd alles wat Hij zegt, maar Hij wil Jeruzalem van de zwaarte van Zijn beslissing onder de indruk brengen. Hij is ook uiterst verbolgen over haar zonden. Die zijn dan ook niet gering. Jeruzalem heeft Zijn heiligdom verontreinigd met haar afschuwelijkheden, dat zijn haar afgoden, en met haar gruweldaden, dat is haar afgoderij, de dingen die de inwoners van Jeruzalem doen voor hun afgoden.

Daarom zal de HEERE Jeruzalem “kaalscheren”, wat betekent dat Hij van Jeruzalem alle eer en sieraad zal afnemen. Daarbij zal Hij haar niet ontzien en Hij zal het doen zonder medelijden. Hij zal geen genade meer bewijzen, zoals Hij in het verleden zo vaak, telkens weer, wel heeft gedaan. Dat Hij geen medelijden met Jeruzalem heeft, laat niet een onbarmhartige God zien, maar een hardnekkige stad die niet wil breken met haar ongerechtigheden. Daarom moet Hij Jeruzalem oordelen en is er geen ontkoming voor de stad (vgl. Ps 130:3{34}).

Door de belegering van de stad zal een derde deel door de pest en de honger omkomen (vers 12). Pest en honger horen bij elkaar. Pest is een gevolg van de honger. Zij die menen Gods tucht te kunnen ontlopen door te vluchten, zullen door het zwaard van de vijand worden gedood. Zij die gevangengenomen worden en overal heen worden verstrooid, zullen evengoed door het zwaard vallen.

Wanneer God dit zware oordeel over Jeruzalem brengt en Zijn grimmigheid op haar inwoners rust, zal Hem dat troost geven (vers 13). Na alles wat Hij van de kant van Jeruzalem heeft moeten verdragen, wat ze Hem allemaal heeft aangedaan om Hem te krenken, zal Hij Zich vrij voelen van haar wanneer Hij Zich op deze manier aan haar heeft bekendgemaakt. Hij laat niet eindeloos met Zich spotten. Hij is een na-ijverig God en zal Zijn grimmigheid tegen de stad ten uitvoer brengen, omdat Jeruzalem Hem daartoe heeft gedwongen. Hij maakt een puinhoop van Jeruzalem (vers 14). De heidenvolken rondom de stad zullen van de smaad horen die Jeruzalem is aangedaan. De smadelijke ondergang van de stad zal door ieder worden gezien die er voorbijgaat.

De strafgerichten die God in Zijn toorn over de stad voltrekt, geven uiting aan Zijn grimmigheid (vers 15). Het zijn grimmige bestraffingen. God laat door deze woorden Zijn diepe verontwaardiging horen. Wat Hij Jeruzalem in Zijn grimmige bestraffing heeft aangedaan, levert de heidenvolken rondom hen stof tot smaad en hoon. Maar dat niet alleen. Het levert ook onderwijs en reden tot ontzetting.

Er gaat eveneens een waarschuwende boodschap naar de heidenvolken van uit. Jeruzalem en de volken moeten zich goed realiseren dat Hij, de HEERE, het heeft gesproken. Het zijn geen woorden zonder betekenis, het is geen dreiging vanuit machteloze toorn die de kracht mist om zich te doen gelden. Wat God zegt, doet Hij.

Hij heeft honger aangezegd die in de stad zal komen (vers 16). Dat is geen loos dreigement, maar Hij zal de honger in de stad laten komen als “boosaardige pijlen” die Hij Zelf afschiet. Die pijlen leiden tot verderf en richten hen te gronde. De honger zal werkelijk toenemen en het brood om de honger te stillen zal ontbreken. Hoe wanhopig ze ook zullen zoeken, het zal er niet zijn.

De honger zal door de HEERE gezonden worden en in het directe gevolg ervan komen ook de wilde dieren (vers 17). Beide plagen zullen hen van hun kinderen beroven. Behalve deze twee plagen zijn er ook nog de pest en het zwaard. Die zullen onder hen rondwaren en hun slachtoffers maken. De combinatie van deze vier oordelen zal een complete verwoesting en uitroeiing tot gevolg hebben. Er valt niet aan te twijfelen dat het zo zal gaan, want “Ík (met nadruk), de HEERE, heb gesproken”.

Ezechiël 6

Ez 6:1-7 | Oordeel over de bergen van Israël

1 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 2 Mensenkind, richt uw blik op de bergen van Israël, en profeteer ertegen. 3 Zeg: Bergen van Israël, luister naar het woord van de Heere HEERE! Zo zegt de Heere HEERE tegen de bergen en tegen de heuvels, tegen de [water]stromen en tegen de dalen: Zie, Ík ga het zwaard over u brengen en zal uw hoogten vernielen. 4 Uw altaren zullen verwoest worden en uw wierookaltaren in stukken gebroken. Ik zal uw dodelijk gewonden doen vallen vóór uw stinkgoden. 5 Ik zal de dode lichamen van de Israëlieten vóór hun stinkgoden leggen en Ik zal uw beenderen rondom uw altaren verstrooien. 6 In al uw woongebieden zullen de steden verwoest worden en de hoogten een wildernis worden, zodat uw altaren verwoest en verlaten zijn, uw stinkgoden in stukken gebroken en weggedaan worden, uw wierookaltaren stukgebroken worden en uw werken verdelgd. 7 In uw midden zullen de gesneuvelden liggen. Dan zult u weten dat Ik de HEERE ben.

Het woord van de HEERE komt tot Ezechiël (vers 1). Hij, “mensenkind”, moet “zijn blik op de bergen van Israël richten” (vgl. Ez 4:3) en ertegen profeteren (vers 2). De uitdrukking “bergen van Israël” komt alleen in Ezechiël voor (Ez 6:2,3; 19:9; 33:28; 34:13,14; 35:12; 36:1,4,8; 37:22; 38:8; 39:2,4,17). De bergen van Israël is een bergketen die in het hart van Israël ligt en zich uitstrekt over een lengte van ongeveer 250 km van de vlakte van Jizreël, net ten noorden van Nabloes of Sichem, tot aan het zuidelijke einde van de Dode Zee. In die bergen liggen onder andere Jeruzalem, Bethel, Ai, Sichem, Bethanië en Hebron. Daar zijn Abraham, Sarah, Izak, Rebekka, Lea, Jakob, Jozua, Jozef en David begraven. Ze vormen het grootste deel van wat nu de Westelijke Jordaanoever of Westbank wordt genoemd.

Op dat gebied moet Ezechiël zijn blik richten omdat de Israëlieten daar hun afgodenaltaren hebben opgericht om hun afgoden te dienen. In het aanspreken van de bergen wordt alles en iedereen aangesproken die bij deze afgoderij betrokken is. Deze afgoderij gaat vaak samen met gewijde prostitutie en allerlei andere liederlijkheden.

Ezechiël moet tegen deze bergen, en ook de lagere “heuvels”, het woord van de Heere HEERE ten oordeel prediken (vers 3). De HEERE zal het zwaard erover brengen, over de afgodendienaars en de afgodshoogten en alles wat er in de directe omgeving van is, zoals de waterstromen en de dalen. Met waterstromen en dalen worden mogelijk de verkwikkingen en vruchtbare grond bedoeld die zij als zegen aan hun afgoden toeschrijven.

We kunnen van de gehoorzaamheid van Ezechiël veel leren. God geeft hem niet alleen de woorden die hij moet spreken, maar bepaalt ook tegen wie ze gesproken moeten worden. En Ezechiël gehoorzaamt. Hij vraagt niet of het zin heeft tegen Jeruzalem te profeteren dat op duizend kilometer afstand ligt (Ez 4:3,7). Hij vraagt ook niet of de bergen en heuvels van Israël het geluid van zijn stem wel zullen horen. Hij doet eenvoudig wat van hem wordt gevraagd.

De plaatsen van aanbidding van de afgoden zullen in stukken worden gebroken (vers 4). De afgodendienaars zullen vóór hun stinkgoden dodelijk gewond neerliggen (vgl. Lv 26:30{35}). Het is het toonbeeld van de waanzin van hun afgodendienst. Met de grootste verachting noemt God hun afgoden “stinkgoden” (Statenvertaling: “drekgoden”). Onder het ‘toeziend’ oog van deze stinkgoden zal Hij hun dodelijk gewonden doen vallen. Dan zal duidelijk zijn dat deze stinkgoden geen hand uitsteken om het onheil af te weren. De dode lichamen liggen daar, vóór de stinkgoden (vers 5). Iemand die zulke goden aanbidt, heeft werkelijk zijn verstand verloren. Wat een dwaasheid is het toch om dode materie te aanbidden en daar zijn heil van te verwachten!

Deze goden verspreiden geen aangename geur, maar stank, de stank van de dodelijk gewonden die vóór hen liggen. God voert de smaad tot een toppunt door de beenderen van de gedoden rond hun altaren te verstrooien. Deze straf heeft een dubbel effect. Aan de overtreders wordt de eer van een begrafenis onthouden – een begrafenis wordt op hoge prijs gesteld – en tegelijk worden de door hen als heilig beschouwde plaatsen verontreinigd.

Het oordeel van God zal alles verwoesten wat onder de invloed van de stinkgoden is gekomen (vers 6). In alle woongebieden zal Hij door middel van de vijand de steden verwoesten. De hoogten waarop ze hun afgoderij hebben gepleegd, zullen een wildernis worden. Het oordeel zal grondig zijn en niets overlaten van de altaren, de stinkgoden, de wierookaltaren en de werken van de afgodendienaars. De Heilige Geest gebruikt een veelvoud aan woorden om de verwoesting zo indrukwekkend mogelijk te beschrijven: “verwoest”, “wildernis”, “verwoest en verlaten”, “in stukken gebroken en weggedaan”, “stukgebroken”, “verdelgd”.

Te midden van al deze puinhopen liggen de gesneuvelden (vers 7). Het hele gebied is een open massagraf vol met lijken en verwoeste woonplaatsen. Dan zullen ze eindelijk weten dat Hij de HEERE is. De erkenning daarvan zal voor hen geen leven betekenen. Ze hebben de kans voorbij laten gaan, elke keer dat de HEERE hen tot bekering heeft opgeroepen.

De uitdrukking “dan zult u weten dat Ik de HEERE ben” of een bijna identieke uitdrukking, komt vaak voor in dit boek. Deze uitdrukking ontbreekt echter opmerkelijk genoeg in Ezechiël 40-48. Tegelijk is dat begrijpelijk, want in dat gedeelte van het boek gaat het over het vrederijk en daar zullen ze allen de HEERE kennen en weten dat Hij de HEERE is (Jr 31:34).

Ez 6:8-10 | Een overblijfsel

8 Maar Ik zal [er onder u] laten overblijven, omdat er onder u zullen zijn die aan het zwaard ontkomen onder de heidenvolken, wanneer u over de landen verstrooid wordt. 9 Dan zullen diegenen van u die ontkomen, aan Mij denken onder de heidenvolken waar zij gevangengenomen zijn, omdat Ik gebroken ben door hun hart, dat hoererij bedrijft, dat van Mij afgeweken is, en door hun ogen, die in hoererij achter hun stinkgoden aan gaan. Dan zullen zij van zichzelf walgen om de slechte daden die zij door al hun gruweldaden gedaan hebben. 10 Dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben. Ik heb niet zonder reden gesproken dat Ik hun dit kwaad zou aandoen.

Hoewel het oordeel zo hevig is, belooft God dat er zullen “overblijven” (vers 8). Hier is te midden van alle ontrouw en waarschuwingen een eerste verwijzing naar een overblijfsel en daarmee naar herstel. Dit overblijfsel zal wel verstrooid worden, maar onder de heidenvolken waar ze dan zullen zijn, zullen ze tot bekering komen en aan de HEERE denken (vers 9; vgl. Jr 51:50{36}; Zc 10:9{37}). Hij heeft hen moeten verstrooien omdat zij Zijn hart hebben gebroken door de afdwalingen van hun hart waardoor hun ogen in hoererij achter hun stinkgoden aan zijn gegaan. De afgoderij van Israël wordt voorgesteld als hoererij, als ontrouw aan het huwelijksverbond tussen de HEERE en Zijn volk (vgl. Ex 34:15; Hs 1:2).

Hun ogen spelen een grote rol in hun ontrouw aan God (Ez 18:12,15; 20:24; vgl. Nm 15:39). Door de ogen is de zonde in de wereld gekomen: Eva zag (Gn 3:6). Als het volk door Gods werk in hen tot inkeer komt, zullen ze van zichzelf walgen om al hun gruweldaden, om al hun walgelijke afgodische praktijken. Dit walgen van zichzelf moeten ook wij kennen om werkelijk de Heer te kennen en lief te hebben.

Ook dit gedeelte eindigt met “dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben”, een wetenschap die hier niet door het oordeel komt, zoals in vers 7, maar door de genade die hen tot bekering heeft gebracht (vers 10). Ze zullen erkennen dat Hij volkomen rechtvaardig met hen heeft gehandeld. De volle vervulling hiervan zal door het overblijfsel in de eindtijd worden ervaren.

Ez 6:11-14 | Oordeel door zwaard, honger en pest

11 Zo zegt de Heere HEERE: Sla uzelf in uw hand, stamp met uw voet en zeg ‘ach’ over alle gruwelijke slechte daden van het huis van Israël, want zij zullen door het zwaard, door de honger en door de pest vallen. 12 Wie ver weg is, zal door de pest sterven, wie dichtbij is, zal door het zwaard vallen en wie overgebleven en gespaard is, zal door de honger sterven. Zo zal Ik Mijn grimmigheid tegen hen ten uitvoer brengen. 13 Dan zult u weten dat Ik de HEERE ben, als hun gesneuvelden te midden van hun stinkgoden rondom hun altaren liggen, op elke hoge heuvel, op alle bergtoppen, onder elke bladerrijke boom en onder elke dicht[bebladerde] eik, [op] de plaats waar zij voor al hun stinkgoden een aangename geur hebben bereid. 14 Zo zal Ik Mijn hand tegen hen uitstrekken, en Ik zal van het land een woestenij maken, ja, woester dan de woestijn van Dibla, in al hun woongebieden. Dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben.

Ezechiël krijgt de opdracht om zichzelf in de hand te slaan, met zijn voet te stampen en ‘ach’ te zeggen, als een uiting van afkeer over “alle gruwelijke slechte daden van het huis van Israël” (vers 11). Hij wordt zo weer persoonlijk betrokken bij het oordeel dat God over Zijn volk brengt. De aankondiging van oordeel is geen gevoelloze zaak. Het bewerkt een emotionele reactie bij ieder die dit moet doen.

Het oordeel zal over Jeruzalem komen door het zwaard van de vijand, door de honger vanwege de belegering en door de pest die als gevolg van de verhongering zal komen. Het volk heeft hier niet de keus om een van deze plagen te kiezen, zoals eens David (2Sm 24:13-14), maar zal door elke plaag worden getroffen.

De pest die door het land waart, zal allen treffen die verder weg in het land wonen (vers 12). Het zwaard treft hen die in en om de stad zijn, omsingeld door de vijanden. Wie zich heeft kunnen verbergen en voor het zwaard gespaard is gebleven, zal de langzame hongerdood sterven. Op deze wijze zal God Zijn grimmigheid ten uitvoer brengen. Hij kondigt duidelijk aan wat Hij zal doen.

Als de gesneuvelden op al die plaatsen liggen waar zij hun stinkgoden eer hebben bewezen, zullen ze weten dat Hij de HEERE is (vers 13). Hier hebben we weer die kennis van de HEERE door en na het oordeel. Het is vreselijk God te leren kennen in het oordeel (Hb 10:31{38}). Die kennis zullen ze ook opdoen door Gods oordeel over hun land dat Hij tot een woestenij zal maken die erger is dan de woestijn van Dibla (vers 14). De woestijn van Dibla ligt vermoedelijk ten oosten van Moab (zie Nm 33:46 Almon-Diblathaïm en Jr 48:22 Beth-Diblathaïm).

Ezechiël 7

Ez 7:1-4 | Het oordeel is totaal

1 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 2 En u, mensenkind, zo zegt de Heere HEERE over het land van Israël:
Het einde is gekomen, het einde
over de vier hoeken van het land.
3 Nu is het einde er voor u,
Ik zal Mijn toorn op u afsturen,
u oordelen overeenkomstig uw wegen,
u al uw gruweldaden vergelden.
4 Ik zal u niet ontzien,
Ik zal geen medelijden hebben,
want Ik zal u uw wegen vergelden,
en uw gruweldaden zullen in uw midden zijn.
Dan zult u weten, dat Ik de HEERE ben.

“Het woord van de HEERE” komt tot Ezechiël (vers 1). Hij, “mensenkind”, moet namens “de Heere HEERE” het woord spreken “over het land van Israël” (vers 2). Het oordeel blijft niet beperkt tot de bergen en heuvels, het centrum van het land, waarover het vorige hoofdstuk handelt. Het einde komt “over de vier hoeken van het land”, dus over het hele land, tot in alle hoeken ervan (vgl. Js 11:12).

Het woord “einde” wordt in de verzen 2-3 drie keer vermeld en krijgt daardoor nadruk. Het wordt ook nog twee keer in vers 6 vermeld; zie ook Amos 8:2. Het einde is er voor het land omdat de HEERE Zijn toorn erop afstuurt (vers 3). Dat is een angstaanjagende boodschap. Die moet tot het volk worden gebracht.

De HEERE moet Zijn oordeel laten komen over de slechte wegen die het land is gegaan. Zijn oordelen zijn daarmee in overeenstemming. Ook zal Hij hun al hun gruweldaden vergelden. De ongerechtigheid is zo groot en hun tergen van de HEERE zo grievend, dat Hij het land niet zal ontzien en geen medelijden zal hebben (vers 4).

Wanneer Hij zo met het land zal handelen, zullen ze weten dat Hij de HEERE is. Dit refrein staat ook in de verzen 9 en 27, waardoor dit hoofdstuk in drie delen kan worden verdeeld. Alle leed dat de HEERE over Zijn land zal brengen, heeft tot doel om het schuldige volk tot erkenning van Zijn recht en majesteit te brengen.

Ez 7:5-9 | Het oordeel staat voor de deur

5 Zo zegt de Heere HEERE:
Onheil op onheil! Zie, het komt eraan.
6 Een einde is gekomen,
het einde is gekomen, het ontwaakt tegen u! Zie, het komt eraan.
7 De ondergang is over u gekomen, inwoner van het land,
de tijd is gekomen,
de dag van verwarring is nabij, en geen vreugdekreet [weerklinkt] van de bergen.
8 Nu zal Ik binnenkort Mijn grimmigheid over u uitstorten,
Mijn toorn tegen u ten uitvoer brengen,
Ik zal u oordelen overeenkomstig uw wegen,
en u al uw gruweldaden vergelden.
9 Ik zal niets ontzien,
en geen medelijden hebben,
Ik zal u overeenkomstig uw wegen vergelden,
en uw gruweldaden zullen in uw midden zijn.
Dan zult u weten dat Ik, de HEERE, het ben Die slaat.

De Heere HEERE (Adonai Jahweh) laat Ezechiël – en door hem het volk – weten dat de tijd van Zijn geduld voorbij is (vers 5). Zijn geduld met hen is op. Het ene onheil zal het andere onheil in rap tempo opvolgen en het komt eraan! Deze onheilen kondigen het einde aan (vers 6). “Het einde” wordt voorgesteld als een persoon die ontwaakt, zich in beweging zet en tot actie overgaat.

Wanneer het einde er aankomt, betekent dat de ondergang van “de inwoner van het land” (vers 7). Dan is “de dag” gekomen dat de verwarring de overhand krijgt en de vreugde verstomt. Voor hen die denken dat die dag hun vreugde zal brengen, is het een desillusie, want die dag brengt oordeel, schrik en ontsteltenis (Am 5:16-20). “De dag” is de dag van de HEERE, de dag dat Hij openlijk zal oordelen en Zich niet langer verborgen zal houden.

“Binnenkort” zal dat gebeuren, dan stort de HEERE Zijn grimmigheid over het land uit (vers 8). Hij zal Zijn toorn niet meer inhouden, maar ten uitvoer brengen en het land oordelen in overeenstemming met de zondige wegen die het is gegaan. Zijn toorn is volkomen gerechtvaardigd. Hij zal het land al zijn gruweldaden vergelden.

Als Hij Zijn oordelen over het land brengt, zal Hij daarbij niets ontzien en geen medelijden hebben (vers 9). Als Hij ramp op ramp over het land brengt, zullen de Israëlieten weten dat Hij de HEERE is (verzen 4,27).

Het handelen van de HEERE wordt in de voorgaande verzen in korte zinnen weergegeven. De verzen 5-9 zijn voor een groot deel een herhaling van de verzen 1-4. Het is een dubbel getuigenis en het zijn als het ware uitroepen die in grote bewogenheid worden gedaan. Ze moeten het volk onder de indruk brengen van de verschrikkingen van de komende oordelen die met grote snelheid en onafwendbaar naderen.

Ez 7:10-13 | De ondergang voltrekt zich

10 Zie, de dag!
Zie, het komt eraan,
de ondergang voltrekt zich.
De staf geeft bloesem,
de overmoed staat in bloei.
11 Het geweld is opgerezen tot een staf van goddeloosheid,
niets [blijft er] van hen [over], niets van hun rumoer, niets van hun geraas en niets van hun praal.
12 De tijd is gekomen,
de dag is genaderd.
Laat de koper niet blij zijn,
en laat de verkoper geen rouw bedrijven,
want een brandende [toorn] ligt op heel de menigte van het [land].
13 Ja, de verkoper zal naar het verkochte niet terugkeren,
ook al zouden beiden nog in leven zijn,
want het visioen over heel de menigte [van het land] zal niet herroepen worden,
en vanwege zijn ongerechtigheid zal niemand zijn leven behouden.

De aankondiging van de dag van de HEERE klinkt opnieuw (vers 10). De vele herhalingen van de aankondiging van het oordeel leggen grote en ernstige nadruk op de onveranderlijkheid ervan. “Zie, het komt eraan”, wordt ook meerdere keren gezegd (verzen 5,6,10). De waarschuwing klinkt keer op keer. Het moet voor ons een aansporing zijn de mensen om ons heen te waarschuwen voor het oordeel dat komt, want “de Rechter staat voor de deur” (Jk 5:9b).

“De ondergang voltrekt zich”, want de koning van Babel staat op het punt naar het land te trekken. “De staf geeft bloesem” wil zeggen dat Gods tucht – gesymboliseerd door de staf – op het punt staat zich te laten gelden in de komst van de legers van Babel. “De overmoed staat in bloei” wil zeggen dat Babel in de overmoed van zijn hart zal handelen.

In plaats van de staf van Gods tucht te erkennen en zich daarvoor te buigen is het geweld opgerezen als een staf (vers 11). De goddeloosheid van Gods volk heeft de staf doen rijzen. Ze steunen op geweld om zichzelf te handhaven. Hun staf is een staf van goddeloosheid. Daarom zal er door het oordeel dat God door middel van de koning van Babel over hen brengt niets van hen overblijven. Al hun lawaai, al hun zinloos woordengeraas, al hun pronkerigheid verdwijnt.

Nog eens wordt de waarschuwing herhaald dat de tijd van het oordeel gekomen is en dat de dag van het oordeel is genaderd (vers 12). In zo’n tijd van dreiging willen mensen hun spullen wel verkopen, want dan hebben ze er niets meer aan. Mogelijk heeft Paulus aan dit gedeelte gedacht wanneer hij de Korinthiërs schrijft dat de tijd kort is en dat zij het kopen en het gebruik van middelen in dat licht moeten zien (1Ko 7:29-31).

Opkopers maken graag gebruik van de ellende van anderen om tegen uiterst lage prijzen aan veel bezit te komen. Zij worden gewaarschuwd zich daar niet over te verheugen. Verrijking ten koste van de ellende van anderen wordt door God vergolden. Ook zij zullen niet aan het oordeel ontkomen dat de hele menigte treft. De verkoper moet zich ook maar niet druk maken over het verlies van zijn bezittingen. Hij doet er beter aan zich zorgen te maken over zijn ziel (Lk 12:13-21).

De verkoper zal zijn bezittingen nooit meer terugzien, ook al zou zowel hij als de koper nog in leven zijn (vers 13). Het visioen van het oordeel van de ballingschap voor “heel de menigte [van het land] zal niet herroepen worden”, want het staat vast. Zowel de verkoper als de koper heeft in ongerechtigheid geleefd. Zij zullen hun leven niet kunnen behouden, maar omkomen.

Ez 7:14-27 | Reactie op het oordeel

14 Zij hebben op de trompet geblazen,
zij hebben alles gereedgemaakt, maar niemand trekt ten strijde,
want Mijn brandende [toorn] is over heel de menigte van het [land].
15 Het zwaard buiten,
de pest en de honger binnen:
wie op het veld is,
zal door het zwaard sterven,
de honger en de pest zullen verteren
wie in de stad is.
16 En wie van hen ontkomen, zullen [wel] ontkomen,
maar zullen op de bergen zijn
als duiven [uit] de dalen.
Zij allen kermen,
ieder om zijn ongerechtigheid.
17 Alle handen zullen slap worden,
en water loopt [langs] alle knieën.
18 Zij zullen zich omgorden met rouwgewaden,
huiver zal hen bedekken,
schaamte zal op alle gezichten zijn,
en kaalheid op al hun hoofden.
19 Zij zullen hun zilver op de straten werpen,
en hun goud zal tot onreinheid zijn.
Hun zilver en hun goud zal hen niet kunnen redden op de dag van de verbolgenheid van de HEERE.
Hun ziel zullen zij [er] niet [mee] verzadigen,
en hun ingewanden zullen zij [er] niet [mee] vullen,
want het is voor hen een struikelblok van ongerechtigheid geweest.
20 De pracht van Zijn sieraad heeft Hij tot iets voortreffelijks gesteld,
maar zij hebben er beelden van hun gruweldaden [en] van hun afschuwelijke [afgoden] van gemaakt.
Daarom heb Ik dat voor hen tot [een voorwerp van] onreinheid gemaakt.
21 Ik zal het als prooi in de hand van de vreemden geven,
en als buit aan de goddelozen van de aarde,
zodat zij het ontheiligen zullen.
22 Ik zal Mijn aangezicht van hen afwenden,
en zij zullen Mijn verborgen [plaats] ontheiligen:
gewelddadigen zullen er binnenkomen
en die ontheiligen.
23 Leg de ketting klaar,
want het land is vol bloedgerichten,
en de stad vol geweld.
24 Ik zal de boosaardigste heidenvolken doen komen,
en zij zullen hun huizen in bezit nemen.
Ik zal de trots van de machtigen doen ophouden,
en zij die hen heiligen, zullen ontheiligd worden.
25 Angst overvalt [hen].
Zij zullen vrede zoeken, maar die zal er niet zijn.
26 Ramp op ramp zal er komen,
gerucht op gerucht zal er zijn.
Zij zullen bij een profeet een visioen zoeken,
bij de priester zal [onderwijs in] de wet verdwijnen,
raad bij de oudsten.
27 De koning zal rouw bedrijven, de vorst zal zich in wanhoop hullen,
en de handen van de bevolking van het land zullen verlamd zijn van schrik.
Ik zal met hen doen overeenkomstig hun [eigen] weg,
en volgens hun [eigen] bepalingen zal Ik hen oordelen.
Dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben.

In een wanhopige poging om het oordeel in de vorm van de aanstormende vijand te keren hebben ze op de trompet geblazen om de strijders te mobiliseren (vers 14). Maar niemand heeft de moed om ten strijde te trekken, ook al staan ze ervoor gereed. Ze zijn als verlamd. Dat is door de brandende toorn van de HEERE die op hen rust. De dood is overal (vers 15). Buiten de stad, op het veld, maakt het oorlogsgeweld zijn slachtoffers. In de stad heersen dood en verderf door de pest en de honger.

Sommigen zullen weten te ontkomen en menen in de bergen een veilig heenkomen te vinden (vers 16). Zij zijn als weerloze duiven, waarvan de dalen de natuurlijke verblijfplaats is, maar daaruit zijn weggevlucht uit angst voor de vijand om hun toevlucht in de bergen te zoeken, waar ze zich alleen en niet thuis voelen. Ze zullen daar ieder voor zich kermen om hun ongerechtigheid. Ze kunnen het oorlogsgeweld om zich heen misschien wel ontvluchten, maar de diepgewortelde angst voor de vijand en uiteindelijk voor de HEERE zal hen dag en nacht kwellen en rusteloos maken. Ze zullen beseffen dat zij door hun eigen zonden dit leed over zich hebben gehaald.

Ze zullen zonder kracht zijn, terwijl het water – hier een verzachtende uitdrukking voor urine – langs hun knieën loopt (vers 17). Ze zijn volslagen gedemoraliseerd en machteloos tot verzet. Hun uiterlijk is het toonbeeld van rouw, huiver, schaamte en kaalheid (vers 18). Elke aantrekkelijkheid is verdwenen en vervangen door tekenen van rouw en ellende.

Het zilver en goud waar ze zo aan hangen en waarvan ze afgodsbeelden hebben gemaakt, zullen ze als onrein wegwerpen (vers 19; vgl. Js 2:20{39}). Ze zullen inzien hoe nutteloos die dingen zijn om hen te redden van de verbolgenheid van de HEERE (Sp 11:4{40}; Zf 1:18{41}). Al dit slijk van de aarde verzadigt de ziel niet en vult de buik niet. Goud en zilver stillen Gods toorn niet (vgl. Ps 49:8-10; Sp 10:2). Hun zilver en goud hebben hen tot ongerechtigheid gebracht, zoals rijkdom dat ook vandaag zo vaak bij mensen doet.

In plaats van God te eren in “de pracht van Zijn sieraad”, dat is de tempel, en Hem daardoor te laten zien dat Hij voortreffelijk voor hen is, hebben ze van Zijn tempel een afgodstempel gemaakt en die verontreinigd (vers 20). Daarom geeft Hij die nu over in de handen van de vijand die hem verder zal ontwijden. Hij heeft Zijn tempel voor hen tot een voorwerp van onreinheid gemaakt. God verdraagt geen uiterlijke aanbidding die vergezeld gaat van afgoderij, want dat is een aantasting van het wezen van aanbidding. Alle aanbidding komt uitsluitend aan God toe. God verdraagt geen voorwerp van aanbidding buiten Hem Zelf (Mt 4:9-10).

Hij zal hen “als prooi” overleveren “in de hand van de vreemden” en “als buit aan de goddelozen van de aarde”, dat zijn de Babyloniërs (vers 21). Die zullen Gods sieraad, Zijn tempel, binnenkomen. Hun onheilige handelingen zullen de tempel ontheiligen en daardoor ontheiliging over hen brengen. Hij zal Zijn aangezicht van hen afwenden, wat wil zeggen dat Hij hen niet meer in gunst aanziet (vers 22). Hij zal Zijn tempel, “Mijn verborgen [plaats]”, waarop zij zich zo beroemen (Jr 7:4), overgeven aan de Babyloniërs. Die zullen er gewelddadig binnendringen en hem ontheiligen.

Ezechiël moet weer een symbolische handeling verrichten. Hij moet een ketting klaarleggen om daarmee aan te geven dat de overgeblevenen van Gods volk in ballingschap zullen worden weggevoerd (vers 23; Jr 39:7; 40:1). God kan hen niet langer handhaven in Zijn land, want ze hebben het vol bloed gemaakt door onschuldigen te doden. De stad Jeruzalem is vol geweld van de een tegen de ander. Met de rechten van de ander wordt geen rekening gehouden.

God zal “de boosaardigste heidenvolken”, dat zijn Babel en de door hem onderworpen volken, naar Israël zenden (vers 24). Die zullen hun huizen in bezit nemen en hen zo van alle geborgenheid beroven. De trots van de machtigen, dat zijn de vorsten, de leiders, zal ophouden. Ze zullen niets meer hebben om zich op te beroemen. Zij die hen heiligen, hun valse priesters, zullen geen invloed meer hebben. Ze zullen hun bijzondere status van heiligheid verliezen.

Angst zal hen overvallen en over hen heersen (vers 25). Wanhopig zullen ze naar vrede zoeken, maar die zal er niet zijn. Uiterlijke rampen zullen elkaar in snel tempo opvolgen (vers 26). Behalve wat ze meemaken, horen ze ook geruchten van nog meer onheil, waardoor ze innerlijk tot wanhoop gedreven zullen worden (vgl. Ez 21:7; Jr 51:46; Mt 24:6). Op geruchten heb je geen grip.

De drie bronnen van kennis om aan de weet te komen wat ze moeten doen, zullen falen. De profeet krijgt geen visioen of openbaring meer, de priester geeft geen onderricht meer uit de wet en de oudsten hebben geen wijsheid meer om raad te geven. Niemand heeft een antwoord op de rampspoed die hen treft, omdat de verbinding met de hemel verbroken is (vgl. Mi 3:7). De stilte van het graf heerst.

De hoogste gezagsdrager, de koning (Zedekia), bedrijft rouw (vers 27). De vorst (hoge regeringsfunctionaris) is in wanhoop gehuld. Ze staan machteloos en kunnen geen uitkomst bieden. Het gevolg is dat het gewone volk van schrik verlamde handen heeft die tot niets meer in staat zijn.

God handelt met Zijn volk overeenkomstig hun eigen weg. Ze plukken de vruchten van hun zondige levenswandel. Hij oordeelt hen naar hun eigen bepalingen waarnaar zij hun leven hebben ingericht en geleefd. Er is in Zijn handelen geen enkele willekeur. Alles wat Hij over hen brengt, hebben ze zichzelf aangedaan. Door alles wat hen vanwege de HEERE overkomt, zullen ze weten dat Hij de HEERE is (verzen 4,9). Ze hebben met Hem te doen, niet met Nebukadrezar.

Met het volgende hoofdstuk begint een nieuw deel, wat we kunnen opmaken uit de vermelding van een nieuwe datum en dat de hand van de HEERE op Ezechiël valt (Ez 8:1).

Ezechiël 8

Inleiding

Hier begint het tweede gedeelte (Ez 8-11) van het tweede hoofddeel (Ez 4-24) dat de val van Jeruzalem behandelt. Het is als volgt opgebouwd:
1. De afgoderij in de tempel (Ez 8).
2. Het oordeel over de inwoners van Jeruzalem (Ez 9).
3. De heerlijkheid van de HEERE verlaat de tempel (Ez 10).
4. Jeruzalem, een pot (Ez 11:1-13).
5. Het heiligdom van de weggevoerden (Ez 11:14-25).

Ez 8:1-6 | Het afgodsbeeld van de na-ijver

1 Het gebeurde in het zesde jaar, in de zesde [maand], op de vijfde van de maand, toen ik in mijn huis zat en de oudsten van Juda vóór mij zaten, dat daar de hand van de Heere HEERE op mij viel. 2 Ik zag, en zie, een gedaante [met] een uiterlijk als van vuur: vanaf datgene wat eruitzag als Zijn heupen naar beneden toe, was vuur, en [het deel] vanaf Zijn heupen naar boven was als een glanzend uiterlijk, als de schittering van edelmetaal. 3 Hij strekte [iets] uit [met] de vorm van een hand en pakte mij bij mijn hoofdhaar. Toen hief de Geest mij op tussen de aarde en de hemel en in visioenen van God bracht Hij mij naar Jeruzalem, naar de ingang van de poort van de binnenste [voorhof] die naar het noorden gekeerd is, waar zich de zetel van het afgodsbeeld van de na-ijver bevond, dat na-ijver oproept. 4 En zie, daar was de heerlijkheid van de God van Israël, overeenkomstig de verschijning die ik in de vallei gezien had. 5 Hij zei tegen mij: Mensenkind, sla toch uw ogen op in de richting van het noorden. Toen sloeg ik mijn ogen op in de richting van het noorden. En zie, ten noorden van de poort van het altaar [stond] in de ingang het afgodsbeeld van de na-ijver. 6 Daarop zei Hij tegen mij: Mensenkind, ziet u wat zij doen? Grote gruweldaden, die het huis van Israël hier doet, zodat Ik ver wegga van Mijn heiligdom. En u zult nog meer grote gruweldaden zien.

In augustus/september van het jaar 592 v.Chr. – dat is veertien maanden na zijn roepingsvisioen (Ez 1:1) – krijgt Ezechiël bezoek van de oudsten van Juda (vers 1). Hij zit in huis, zoals de HEERE hem heeft bevolen. Wie het woord van de HEERE wil horen, moet naar hem toe komen. Ezechiël blijkt bekend te zijn bij het volk. De leiders van de ballingen zijn naar hem toe gekomen om te horen of hij een boodschap van de HEERE voor hen heeft. Ze zijn vóór Ezechiël gaan zitten om naar hem te luisteren.

Dat ze “de oudsten van Juda” worden genoemd, kan erop wijzen dat zij dit al waren toen ze weggevoerd werden en dat ze ook nu in ballingschap een bepaalde gezagspositie hebben. Ze zijn inmiddels ruim zes jaar in ballingschap en waarschijnlijk willen ze wel van Ezechiël weten hoe het in Jeruzalem gaat. Het visioen dat Ezechiël krijgt, biedt geen hoop op een spoedige terugkeer, want de stad zondigt zwaar. Als gevolg daarvan zullen ook de inwoners van Jeruzalem die er nog zijn, uit de stad verdreven worden. Dat is wat anders dan de valse profeten zeggen, die de ballingen een spoedige terugkeer naar Juda en Jeruzalem voorspellen.

Als de oudsten vóór Ezechiël zitten, valt de hand van de HEERE, dat is de Geest van God, op hem, waardoor hij in een visionaire toestand komt. Dat de hand van de HEERE op hem valt, wijst er op dat het plotseling, onverwachts, gebeurt. Het maakt ook duidelijk dat hij de Geest niet beveelt tot hem te komen of zelfs maar enige invloed op Hem kan uitoefenen. Gods Geest is soeverein en Hij heeft gezag over Ezechiël.

Ezechiël krijgt een boodschap voor deze leiders van Gods volk. Die boodschap komt tot hem door “een gedaante met een uiterlijk als van vuur” (vers 2). Het lijdt geen twijfel dat dit een verschijning van de Heer Jezus vóór Zijn vleeswording is. Net als de beschrijving van de verschijning in Ezechiël 1 is ook deze beschrijving vaag. Ook is hij net zo indrukwekkend als die in Ezechiël 1. Zijn heupen krijgen extra aandacht. Het is het lichaamsdeel waarin de kracht zit om te wandelen. Het herinnert aan de Heer Jezus Die wandelt te midden van de zeven kandelaars om te oordelen (Op 1:12-16).

Zijn heupen staan in verbinding met de aarde (“naar beneden”) en met de hemel (“naar boven”). Naar beneden toe is er “vuur” te zien en naar boven toe zien we “een glanzend uiterlijk, als de schittering van edelmetaal”. Het oordeel, waarvan het vuur spreekt, voert Hij beneden, op aarde, uit. Hij doet dat omdat Hij als de Mens uit de hemel de glans van de hemel is en alles op aarde in overeenstemming met de hemel brengt. Het oordeel moet worden uitgevoerd om dat doel te bereiken, want de zonde heerst op aarde. Door het oordeel zal Hij ervoor zorgen dat de bede wordt vervuld dat Gods wil zal gebeuren, “zoals in [de] hemel, zo ook op aarde” (Mt 6:10).

Deze Persoon pakt hem met wat op een hand lijkt bij zijn hoofdhaar (vers 3). Dat geeft hem het gevoel dat werkelijk gebeurt wat hij in het visioen ziet. Dan heft de Geest hem op tussen de aarde en de hemel en brengt hem in visioenen naar Jeruzalem en daar naar de tempel, Gods woonplaats in Jeruzalem. Terwijl Ezechiël lichamelijk in zijn huis bij de oudsten zit, ervaart hij in het visioen hoe de Geest hem brengt naar de ingang van de poort van de binnenste voorhof die naar het noorden is gekeerd.

De binnenste voorhof is de plaats waar het brandofferaltaar staat waarop de brandoffers tot heerlijkheid van God worden geofferd. Die plaats vertoont echter een ander beeld. Daar staat “de zetel van het afgodsbeeld van de na-ijver, dat na-ijver oproept”. Met een dergelijke gruwel op deze plaats wordt God wel op een bijzonder weerzinwekkende manier beledigd. Het roept Zijn na-ijver op. Zijn na-ijver heeft zowel betrekking op Zijn majesteitelijke heiligheid als op Zijn overweldigende liefde. Beide worden getart. Deze gruwel is een diep smadelijke behandeling van “de heerlijkheid van de God van Israël” die daar nog steeds woont (vers 4).

God zegt tegen Ezechiël dat hij, mensenkind, zijn ogen in de richting van het noorden moet opslaan (vers 5). Ezechiël doet dat. Dan ziet hij wat God ziet. Wat hij waarneemt, “het afgodsbeeld van de na-ijver”, is iets afstotelijks voor een priester die God in Zijn huis wil dienen (vgl. 2Kn 23:6). Wat hij ziet, is een afgodsbeeld dat de HEERE tot na-ijver, tot jaloersheid, brengt. Hij kan het niet toestaan dat Zijn volk andere goden liefheeft naast Hem.

De HEERE vraagt Ezechiël of hij wel ziet wat ze doen (vers 6). Hij wijst er met nadruk op dat Ezechiël het in zich moet opnemen. Dat is opdat hij zal voelen wat de HEERE voelt bij deze grote belediging. Hij zegt tegen Ezechiël dat de grote gruweldaden van het huis van Israël Hem dwingen Zich ver van Zijn heiligdom te verwijderen. Hier kondigt de HEERE aan dat Hij Zijn heiligdom moet verlaten. Hij moet als het ware Zelf in ballingschap gaan. Wat Ezechiël heeft gezien, zijn ook niet de enige gruweldaden die het volk bedrijft. Hij zal er nog meer te zien krijgen.

Ez 8:7-13 | Afgoderij door de oudsten

7 Toen bracht Hij mij bij de ingang van de voorhof. Ik zag, en zie, een gat in de muur. 8 Daarop zei Hij tegen mij: Mensenkind, breek toch door de muur heen. Toen brak ik door de muur heen, en zie, er was een ingang. 9 Toen zei Hij tegen mij: Ga naar binnen en zie de boosaardige gruweldaden die zij hier doen. 10 Ik ging naar binnen en ik zag, en zie, alle vormen van kruipende dieren, afschuwelijke dieren en alle stinkgoden van het huis van Israël, helemaal in het rond in de muur gegrift. 11 En zeventig mannen uit de oudsten van het huis van Israël stonden ervoor, terwijl Jaäzanja, de zoon van Safan, in hun midden stond, ieder met zijn wierookvat in zijn hand, terwijl een geurige wolk van reukwerk opsteeg. 12 Daarop zei Hij tegen mij: Hebt u gezien, mensenkind, wat de oudsten van het huis van Israël in de duisternis doen, ieder in de kamer [waar] zijn afbeelding zich bevindt? Want zij zeggen: De HEERE ziet ons niet, de HEERE heeft het land verlaten. 13 Verder zei Hij tegen mij: U zult nog meer grote gruweldaden zien die zij doen.

De HEERE brengt hem in het visioen bij de ingang van de voorhof, waar hij een gat in de muur ziet (vers 7). Hij krijgt de opdracht door de muur heen te breken, waarschijnlijk omdat het gat te klein is om er doorheen te kruipen (vers 8). Als hij dat heeft gedaan, ziet hij een ingang. De HEERE zegt tegen hem dat hij door die ingang naar binnen moet gaan en vertelt erbij dat hij “de boosaardige gruweldaden” zal zien die in die ruimte gebeuren (vers 9). Ezechiël gaat naar binnen en ziet dat er op de muur, helemaal in het rond, “alle vormen van kruipende dieren, afschuwelijke dieren en alle stinkgoden van het huis van Israël” gegrift staan (vers 10).

Dan ziet hij dat er zeventig mannen van de oudsten van het huis van Israël voor staan (vers 11). Het getal zeventig is niet zonder betekenis. Het is de voltallige oudstenraad. Zij vertegenwoordigen het hele volk. Jaäzanja, de zoon van Safan, speelt onder deze afvallige leiders de hoofdrol. Zijn naam wordt als enige vermeld. Ook wordt vermeld dat hij “in hun midden” staat, wat aangeeft dat hij in dit gebeuren een centrale plaats inneemt. Er wordt naar hem gekeken, hij geeft het voorbeeld.

Zijn vader Safan is een trouwe man geweest die een belangrijke rol heeft vervuld in de opwekking onder koning Josia (2Kr 34:14-20). Jaäzanja heeft ook broers en neven die de HEERE trouw zijn (Jr 26:24; 29:3; 36:10-11; 40:7). Jaäzanja betekent ‘Jahweh luistert’, maar hij leeft niet naar de betekenis van die naam. Hij is een diep triest voorbeeld van iemand die tot een gezin behoort waar de Heer wordt gediend, maar zich bewust van Hem afkeert en de wereld gaat dienen en daarin zelfs een leider van de afvalligheid wordt. Het laat de ernstige waarheid zien dat geloof geen erfgoed is. Iedere persoon is zelf voor God verantwoordelijk.

Alle oudsten hebben ieder een wierookvat in de hand, waarvan een geurige wolk van reukwerk, het symbool van aanbidding, opstijgt. Ze zijn vol overgave bezig met het bedrijven van hun afgoderij. De HEERE vraagt Ezechiël of hij wel heeft gezien wat de oudsten van het huis van Israël “in de duisternis doen” (vers 12). Wat zij doen, kan het daglicht niet verdragen. Ze zijn er als groep, maar ieder is op zijn eigen duistere manier in zijn eigen kamer, zijn eigen hart en gedachten, bezig met zijn eigen afbeelding.

Daarbij menen ze in hun verblinding en dwaasheid dat de HEERE hen niet ziet. Hij heeft immers het land verlaten, zo zeggen ze. Misschien hebben ze wel als argument gebruikt dat Hij hen wel van de Babylonische belegering zou hebben bevrijd als Hij nog in het land zou zijn. Zo beschuldigen ze Hem van ontrouw en rechtvaardigen ze hun afgodische praktijken. Terwijl zij zo praten en hun afgoderij bedrijven, slaat de HEERE hen gade en laat wat zij zeggen en doen zelfs in een visioen aan Ezechiël zien. Tot welke dwaasheden kan een mens toch vervallen als hij God buitensluit!

Dit tafereel herinnert aan de “onvruchtbare werken van de duisternis”, aan de dingen die “in het geheim gebeuren”, waarvan Gods Woord zegt dat ze moeten worden veroordeeld (Ef 5:11-12). Ons lichaam is een tempel van de Heilige Geest, maar het kan gebeuren dat wij in de verborgen hoeken van ons hart zondige gedachten koesteren. Door Zijn Geest wil God die muur doorbreken. Hij wil ons de zonde duidelijk maken, opdat we die veroordelen.

Wat Ezechiël heeft gezien, zijn nog niet alle gruweldaden. Hij zal er nog meer zien (vers 13).

Ez 8:14-15 | Tammuzverering door vrouwen

14 Toen bracht Hij mij bij de ingang van de poort van het huis van de HEERE die aan de noordkant is, en zie, daar zaten vrouwen die de Tammuz beweenden. 15 Hij zei tegen mij: Hebt u [het] gezien, mensenkind? U zult, opnieuw, nog grotere gruweldaden zien dan deze.

De HEERE brengt Ezechiël naar de ingang van de poort van het huis van de HEERE die aan de noordkant is (vers 14). Daar ziet hij vrouwen zitten huilen. Ze zijn verdrietig omdat de Tammuz gestorven is. De Tammuz is een natuurgod, de beschermgod van de akkerbouw en de kudden. Het geloof in de Tammuz zegt dat hij ieder jaar in de vierde maand (juni/juli) sterft, wat het huilen van de vrouwen hier verklaart. Men gelooft ook dat hij elk voorjaar weer levend wordt. Het verdriet is dan ook niet diep.

Deze vrouwen huilen over een dode god op de plaats waar de ware God woont en geëerd zou moeten worden. Zij bewijzen de natuur de eer die alleen de ware God toekomt. We zien dat in onze tijd in de milieubeweging die steeds godsdienstigere trekken krijgt en oproept tot ‘terug naar de natuur’. De New-age beweging is de geestelijke drager van dit gedachtegoed. Hierin zijn demonische machten en krachten op de achtergrond bezig en zij nemen de aanbidding in ontvangst die alleen God toekomt.

Wat Ezechiël nu heeft gezien, is wel heel schokkend: vrouwen die een potje zitten te janken vanwege de zogenaamde dood van een zogenaamde afgod. Dat is wel een bijzonder tarten van God. God vestigt nadrukkelijk de aandacht van Ezechiël erop met de vraag of hij het heeft gezien (vers 15). Hij wil hem betrekken in Zijn grote afschuw hiervan. En nog heeft Ezechiël daarmee niet alle gruweldaden gezien. Hij zal er nog meer zien, en zelfs nog weer grotere dan deze.

Ez 8:16 | Aanbidding van de zon

16 Daarop bracht Hij mij naar de binnenste voorhof van het huis van de HEERE. En zie, [bij] de deur van de tempel van de HEERE, tussen de voorhal en het altaar, bevonden zich ongeveer vijfentwintig mannen, met hun rug naar de tempel van de HEERE en hun gezichten naar het oosten. Die bogen zich neer naar het oosten, voor de zon.

Ezechiël wordt vervolgens door de HEERE naar de binnenste voorhof van Zijn huis gebracht om de vierde gruwel te zien. Op een nauwkeurig omschreven locatie – bij “de deur van de tempel van de HEERE, tussen de voorhal en het altaar” – ziet hij ongeveer vijfentwintig mannen. Ze staan met hun rug naar de tempel van de HEERE.

Hem de rug toekeren is wel een duidelijke houding van verachting van de HEERE (2Kr 29:6{42}). Ze provoceren Hem extra door dat te doen op de plaats waar Hij zo graag Zijn volk met hun gezicht naar Hem toe gericht wil ontvangen. Ze staan met hun rug naar Hem toe en met hun gezicht naar het oosten. In die richting buigen ze zich neer voor de zon. God en Zijn inzettingen, waarin Hij heeft bepaald dat ze zich niet voor enig deel van Zijn schepping mogen buigen (Ex 20:4-5; Dt 5:8-9), worden verworpen.

Ez 8:17-18 | Het oordeel van de HEERE

17 Toen zei Hij tegen mij: Hebt u [het] gezien, mensenkind? Is er iets geringer voor het huis van Juda dan deze gruweldaden hier te doen? Ja, zij vervullen het land met geweld. Steeds opnieuw verwekken zij Mij tot toorn. En zie, zij steken wijnranken in hun neus. 18 Daarom zal ook Ik handelen in grimmigheid: Ik zal niemand ontzien en Ik zal geen medelijden hebben. Al roepen zij met luide stem ten aanhoren van Mij, toch zal Ik niet naar hen luisteren.

Weer vraagt de HEERE aan Ezechiël of hij, mensenkind, het heeft gezien (vers 17). Hij betrekt hem in Zijn waarneming. Hij betrekt hem ook in Zijn beoordeling als Hij aan hem vraagt of het huis van Juda het nog wel erger kan maken dan wat ze nu doen met deze gruweldaden. Dit slaat toch alles? Erger kan toch niet? Als Ezechiël misschien wat aarzeling heeft gehad om het oordeel aan te kondigen, dan is hij door wat de HEERE hem heeft laten zien toch wel overtuigd van de rechtvaardigheid ervan.

Het geweld dat het land vult, is door hen veroorzaakt. Ze hebben de HEERE tot toorn verwekt, niet zo maar eens een keer of af en toe, maar steeds opnieuw, continu. Daarbij steken ze ook nog “wijnranken in hun neus” of, zoals het ook kan worden vertaald, “wijnranken in Mijn neus”. De betekenis ervan is onduidelijk. Gezien het verband en de verontwaardiging van de HEERE over dit gebruik, kunnen we denken aan een buitengewoon stuitend en verwerpelijk gebaar naar Hem. We kunnen dit misschien vergelijken met uitdrukkingen die wij kennen, zoals verachtelijk de tong naar Hem uitsteken, een lange neus naar Hem trekken of obscene gebaren met handen en vingers naar Hem maken.

De HEERE kan niet anders dan in Zijn grimmigheid met hen handelen (vers 18). Dat zal een volkomen gerechtvaardigd handelen zijn. Hij zal daarbij niemand ontzien en met niemand medelijden hebben. Ze hebben het er zelf naar gemaakt. Als ze dan luid tot Hem roepen, zal Hij niet naar hen luisteren. De tijd dat Hij luistert, is voorbij omdat zij nooit naar Hem hebben geluisterd.

In dit hoofdstuk is de diagnose gesteld. Er is vastgesteld hoe verschrikkelijk het met het volk gesteld is. God heeft geen ander alternatief dan het oordeel, dat in het volgende hoofdstuk wordt voorgesteld. Het is nog niet het daadwerkelijke oordeel. Ezechiël is nog steeds in visionaire toestand. Het werkelijke oordeel komt wanneer Nebukadrezar de stad Jeruzalem zal verwoesten.

Ezechiël 9

Ez 9:1-4 | De Man met de schrijverskoker

1 Daarna riep Hij ten aanhoren van mij [met] luide stem: Kom naar voren, [u] die de stad gaat straffen, ieder met zijn verdelgingswapen in zijn hand. 2 En zie, zes mannen kwamen vanuit de richting van de Bovenpoort, die naar het noorden gekeerd is, ieder met zijn vernietigingswapen in zijn hand. Eén Man in hun midden was gekleed in linnen met een schrijverskoker aan Zijn middel. Toen kwamen zij binnen en gingen naast het koperen altaar staan. 3 De heerlijkheid van de God van Israël verhief zich van boven de cherub waarop Hij rustte, naar de drempel van het huis, en Hij riep naar de Man Die in linnen gekleed was, Die de schrijverskoker aan Zijn middel had. 4 En de HEERE zei tegen Hem: Trek midden door de stad, midden door Jeruzalem, en zet een merkteken op de voorhoofden van de mannen die zuchten en kermen over al de gruweldaden die in het midden ervan gedaan worden.

Het visioen dat Ezechiël ziet, gaat hier verder. Nu hoort hij de HEERE roepen, niet tot hem, maar tot mannen die de stad moeten straffen (vers 1). Deze mannen zijn engelen (vgl. Gn 18:2; 19:13). Zij moeten naar voren komen omdat ze Zijn oordeel moeten gaan voltrekken dat Hij aan het einde van het vorige hoofdstuk heeft aangekondigd. Daarvoor moeten ze gewapend zijn met een verdelgingswapen dat ze in de hand moeten hebben, klaar voor direct gebruik. Het Hebreeuwse woord voor verdelgingswapen houdt in dat het een instrument is dat wordt gebruikt om iets te verderven.

Er komen zes mannen naar voren vanuit het noorden (vers 2). Dat ze uit het noorden komen, laat zien uit welke richting het oordeel van God komt. De Babyloniërs zullen vanuit het noorden komen en Jeruzalem verwoesten.

Er is nog een zevende Man bij hen. Hij staat in hun midden en is in linnen gekleed. Linnen kleren zijn priesterkleren (Ex 28:42; Lv 16:4; vgl. Dn 10:5; 12:6) die de heiligheid van God symboliseren. Deze zevende Man heeft geen verdelgingswapen in de hand, maar een schrijverskoker aan Zijn middel. Hij moet niet verdelgen, maar beschermen tegen de verdelging. Hij is de Engel van de HEERE, in Wie we de Persoon van de Heer Jezus herkennen, “Die ons redt van de komende toorn” (1Th 1:10).

Dan komen ze allen binnen en gaan naast het koperen altaar staan. Het koperen altaar is een beeld van het kruis en de offerdood van de Heer Jezus. De dood van Christus is het middel waardoor God genade kan bewijzen aan berouwvolle zondaars. Wie die redding weigert, zal zelf Gods oordeel moeten ondergaan en omkomen. Hun plaats naast het koperen altaar wijst erop dat het oordeel dat over Jeruzalem zal worden uitgeoefend, in volkomen overeenstemming is met de gerechtigheid van Gods oordeel dat de Heer Jezus op het kruis heeft getroffen.

Als de mannen die het oordeel moeten uitvoeren samen met de Man met de schrijverskoker zijn binnengekomen, verheft “de heerlijkheid van de God van Israël” zich van boven de cherubs (vers 3). Hij verplaatst Zich van de cherubs naar de drempel van de tempel en begeeft zich als het ware op de weg naar buiten. Hier zien we de eerste aanwijzing dat God bezig is de tempel, Zijn huis, te verlaten.

Wat had de heerlijkheid van God op de drempel moeten aantreffen? De poortwachters. Maar geen trouwe poortwachter is opgekomen voor de eer van God toen de vier vormen van afgoderij die in het vorige hoofdstuk zijn beschreven, de tempel zijn binnen gevoerd en daar zijn bedreven. Er is geen Pinehas opgestaan om deze gruwelen te verwijderen (Nm 25:6-9).

Als Gods heerlijkheid op de drempel staat, roept Hij naar de Man Die in linnen is gekleed en Die de schrijverskoker aan Zijn middel heeft. Hij geeft de Man de opdracht om midden door de stad te trekken en een merkteken te zetten op de hoofden van hen die zuchten en kermen vanwege de gruwelen die in het midden van de stad worden gedaan (vers 4).

De hele stad is vol afgoderij, maar er is een rest die daaraan niet meedoet. Niet alleen doen zij er niet aan mee, maar zij lijden er ook onder. Ze lijden innerlijk, ze “zuchten”, en geven daaraan luid uiting, ze “kermen”. Voor hen geldt het woord van de Heer: “Gelukkig zij die treuren, want zij zullen vertroost worden” (Mt 5:4). Lijden wij bij het zien van alle gruwelen die om ons heen gebeuren en houden wij ons daar ver vandaan?

De HEERE kent hen, zoals de Heer Jezus in alle tijden van verval de enkelingen kent die de Zijnen zijn (2Tm 2:19-22). De Heer Jezus – Hij is de Man met de schrijverskoker – moet op de voorhoofden van hen die treuren een merkteken zetten. Dat merkteken zal hen beschermen tegen het verdelgingswapen van de zes mannen die na Hem de stad zullen doortrekken om te verdelgen. Het is geen teken van bloed aan de deurposten van hun huizen, zoals bij het Pascha (Ex 12:7,13), maar een persoonlijk teken van het kruis aan hun voorhoofd.

Het Hebreeuwse woord dat met “merkteken” is vertaald, is tav. Dat is ook de laatste letter van het Hebreeuwse alfabet. Deze letter komt overeen met onze letter ‘t’. In de tijd van Ezechiël werd deze letter in de vorm van een kruis geschreven, zoals we ook herkennen in onze letter ‘t’. We kunnen er wel de toepassing in zien dat de gelovigen in Jeruzalem voor het oordeel worden bewaard door het teken van het kruis dat door de Man in linnen kleren op hun voorhoofden is aangebracht.

In de toekomst, in de tijd van de grote verdrukking, zullen de gelovigen een soortgelijk teken op hun voorhoofd krijgen (Op 7:3{43}; Op 9:4; 14:1). In tegenstelling daarmee zullen de afvalligen het merkteken van het beest op hun voorhoofd dragen (Op 13:16-17{44}; Op 14:9; 20:4). Een geestelijke toepassing van het kruis op het voorhoofd voor ons is dat wij in zelfoordeel leven en niet meer de dingen bedenken van het vlees, van de mens, maar die van God.

Ez 9:5-7 | Het oordeel begint bij het huis van God

5 Maar tegen die [andere mannen] zei Hij ten aanhoren van mij: Trek achter Hem aan door de stad, en dood! Ontzie niemand en heb geen medelijden. 6 Dood ouderen, jongemannen en meisjes, kleine kinderen en vrouwen, om hen te gronde te richten. Raak echter niemand aan op wie het merkteken is. Begin vanuit Mijn heiligdom. Toen begonnen zij bij de oudere mannen die zich vóór het huis bevonden. 7 Hij zei tegen hen: Verontreinig het huis, vul de voorhoven met gesneuvelden, ga naar buiten. Toen gingen zij naar buiten en zij sloegen toe in de stad.

De voltrekkers van het oordeel krijgen de opdracht achter de Man in linnen aan te trekken (vers 5). Ze moeten zonder iemand te ontzien en zonder enig medelijden voor wie dan ook door de stad trekken en doden. Het oordeel is zonder aanzien des persoons, er wordt niet gelet op leeftijd en geslacht (vers 6; vgl. 2Kr 36:17{45}). Ze mogen echter niemand zelfs maar aanraken die het merkteken heeft dat door de Man in linnen is aangebracht. Het teken is de zekere bescherming tegen het oordeel, omdat Hij het heeft aangebracht.

De HEERE zegt ook waar de zes mannen moeten beginnen. Naar het Goddelijk beginsel moeten ze daar beginnen waar de ergste zonden zijn gebeurd en dat is op de plaats waar de grootste voorrechten zijn gegeven. Juist op die plaats heeft Zijn volk die versmaad en vervangen door de grootste gruwelen. Het is een illustratie van het gezegde: het verderf van het beste is het ergste verderf. Daarom moeten ze bij het huis van God beginnen. Zij die in de nauwste relatie tot God staan en in Zijn huis dienen, zijn het meest verantwoordelijk in overeenstemming met dit grote voorrecht te leven. Als dat niet gebeurt, zijn zij het meest schuldig.

Dat hebben de twee oudste zonen van Aäron ervaren. Zij zijn God in Zijn woonplaats genaderd op een eigenzinnige manier. Daarvoor heeft God hen moeten oordelen. Als reden voor dit oordeel spreekt Hij uit: “In hen die tot Mij naderen, wil Ik geheiligd worden” (Lv 10:3). Naar dit beginsel handelt God ook met Zijn nieuwtestamentische huis, de gemeente: “Want het is nu <de> tijd dat het oordeel begint bij het huis van God” (1Pt 4:17).

Wanneer de mannen beginnen te oordelen, beginnen ze ook bij de meest verantwoordelijken, “de oudere mannen”, de vijfentwintig die de zon aanbidden (Ez 8:16). Ze krijgen de opdracht “het huis” – hier veelzeggend niet ‘Mijn huis’ genoemd – met de gesneuvelden te verontreinigen (vers 7). Dat is niet anders dan zichtbaar maken wat de toestand van dat huis allang was. Zo maakt God de verborgen overtredingen zichtbaar.

Ez 9:8-11 | Ezechiëls reactie – antwoord van de HEERE

8 En het gebeurde terwijl zij toesloegen, dat ik [alleen] achterbleef. Toen wierp ik mij met mijn gezicht [ter aarde] en riep: Ach, Heere HEERE, gaat U heel het overblijfsel van Israël te gronde richten door Uw grimmigheid over Jeruzalem uit te storten? 9 Toen zei Hij tegen mij: De ongerechtigheid van het huis van Israël en van Juda is buitengewoon groot. Het land is vol bloed, en de stad vol buiging van het recht, want zij zeggen: De HEERE heeft het land verlaten, en: De HEERE ziet [het] niet. 10 Daarom zal Ik ook niemand ontzien, en Ik zal geen medelijden hebben. Ik zal hun weg op hun [eigen] hoofd doen neerkomen. 11 En zie, de Man Die in linnen gekleed was, aan Wiens middel de [schrijvers]koker [hing], kwam verslag uitbrengen en zei: Ik heb gedaan, zoals U Mij geboden had.

Het lijkt erop dat Ezechiël zich zo nauw betrokken heeft gevoeld bij wat de HEERE tegen de zes mannen en de Man in linnen heeft gezegd, dat hij zich in hun midden waant. Als hij de mannen ziet weggaan om toe te slaan, voelt hij zich alleen achterblijven (vers 8).

Niet het aanbrengen van het merkteken door de Man in linnen maakt grote indruk op hem, maar het toeslaan van de mannen met hun verdelgingswapen. Hij heeft gezien welke gruwelen het volk heeft bedreven (Ez 8). Wanneer hij echter ziet hoe het oordeel zonder medelijden wordt voltrokken, werpt hij zich op zijn gezicht en doet voorbede. Deze liefde voor een goddeloos volk dat door God geoordeeld moet worden, zien we ook bij mensen als Mozes en Paulus.

Hij roept het uit tot de Heere HEERE (Adonai Jahweh) of Hij van plan is wat er nog in Jeruzalem van Israël over is door Zijn grimmigheid te gronde te richten. Dat kan toch niet waar zijn? Ezechiël is nog te zeer verbonden aan de stad om te kunnen geloven dat de stad verwoest zal worden. We zien later hetzelfde bij de discipelen van de Heer Jezus. Zij zijn onder de indruk van de tempel, terwijl daar voor de Heer geen plaats is. Hij zegt hun dan ook dat er geen steen op de andere zal worden gelaten (Mk 13:1-2).

God geeft Ezechiël antwoord en verantwoordt Zich (vers 9). Israël en Juda hebben “buitengewoon” gezondigd. “Het land is vol bloed, en de stad vol buiging van het recht” (vgl. Ex 23:2b{46}) Twee keer gebruikt God het woord “vol”. De maat van de ongerechtigheid is vol. Het kan niet erger. God is geduldig, maar als de maat vol is, moet Hij oordelen. Als Zijn volk geen oog meer voor Hem heeft, als het doet alsof Hij er niet is, terwijl Hij zo vaak Zijn goedheid en ook Zijn tucht heeft laten zien, is hun situatie onverbeterlijk en moet het oordeel zonder uitzondering en zonder medelijden komen (vers 10). Ze krijgen niet meer dan ze verdienen, niets anders dan waar ze zelf om vragen. Hun eigenwillige weg komt op hun eigen hoofd.

Oordeel heeft echter niet het laatste woord. Op treffende wijze komt op dit moment de Man Die in linnen is gekleed met de schrijverskoker aan Zijn middel verslag uitbrengen (vers 11). Hij heeft gedaan wat Hem door God is geboden: Hij heeft het merkteken aangebracht op de voorhoofden van hen aan wie het oordeel voorbij zal gaan. Dit betekent dat niet heel het volk is verdelgd, maar dat er een overblijfsel is. God denkt aan de Zijnen wanneer ze in de grootste nood zijn en beschermt hen.

Een dergelijk verslag kan alleen de Heer Jezus uitbrengen. Alleen Hij kan zeggen: “Ik heb gedaan, zoals U Mij geboden had.” Geen ander mens heeft dat ooit voor God kunnen uitspreken of zal dat ooit kunnen uitspreken. Hij alleen heeft volmaakt gedaan wat Hem is opgedragen. Wat de Man hier zegt, herinnert op indrukwekkende wijze aan de woorden van de Heer Jezus tot Zijn Vader: “Ik heb U verheerlijkt op de aarde, terwijl Ik het werk heb voleindigd dat U Mij te doen hebt gegeven” (Jh 17:4). Daarbij hoort ook dat Hij hen zou bewaken die de Vader Hem heeft gegeven, wat Hij ook volmaakt heeft gedaan (Jh 17:12; 18:8-9).

Ezechiël 10

Inleiding

Dit hoofdstuk hangt nauw samen met Ezechiël 1. We vinden hier opnieuw de wagen die de troon draagt. Er worden enkele details herhaald en er worden ook nieuwe details toegevoegd. De hoofdgedachte van dit hoofdstuk is dat God alle oordeelsinstrumenten bestuurt die Hij gebruikt.

Ez 10:1-7 | De Man in linnen moet vuur uitstrooien

1 Daarna zag ik, en zie, boven het gewelf dat boven het hoofd van de cherubs was, was [iets] als een saffiersteen, met het uiterlijk van wat leek op een troon, [en] Hij verscheen boven hen. 2 Toen zei Hij tegen de Man Die in linnen gekleed was: Ga onder de cherub de ruimte tussen de wielen binnen, vul Uw beide handen met vurige kolen uit de ruimte tussen de cherubs, en strooi ze uit over de stad. Toen ging Hij voor mijn ogen naar binnen. 3 De cherubs stonden rechts van het huis toen de Man binnenkwam, en de wolk vervulde de binnenste voorhof. 4 Toen verhief de heerlijkheid van de HEERE zich van boven de cherub naar de drempel van het huis. Daarop werd het huis vervuld met de wolk en de voorhof was vol van de lichtglans van de heerlijkheid van de HEERE. 5 Het geluid van de vleugels van de cherubs was tot in de buitenste voorhof te horen, als de stem van de almachtige God wanneer Hij spreekt. 6 En het gebeurde toen Hij de Man Die in linnen gekleed was, geboden had: Neem vuur uit de ruimte tussen de wielen, uit de ruimte tussen de cherubs, dat Hij naast een wiel ging staan. 7 Daarop strekte de cherub vanuit de ruimte tussen de cherubs zijn hand uit naar het vuur dat in de ruimte tussen de cherubs was. Hij pakte [het] op en gaf het in de handen van Hem Die in linnen gekleed was. Die nam [het] aan en ging weg.

Wat Ezechiël in Ezechiël 1 slechts als ‘levende wezens’ heeft kunnen aanduiden, herkent hij nu als cherubs (vers 20). Wat hij ziet boven het gewelf dat boven het hoofd van de cherubs is (vers 1), heeft hij ook in Ezechiël 1:26 gezien. Hij ziet hier het uiterlijk van wat lijkt op een troon. In Ezechiël 1 ziet hij ook nog iets op de troon zitten wat lijkt op een Mens. Dat is hier niet het geval.

De HEERE geeft de Man in linnen de opdracht vurige kolen van tussen de cherubs te nemen, daarmee Zijn beide handen te vullen en ze over de stad uit te strooien (vers 2; vgl. Lk 12:49; Op 8:5). Dat betekent dat niet alleen het oordeel over de inwoners van Jeruzalem komt, maar dat ook de stad zelf met vuur zal worden verbrand. Daarmee ondergaat de stad hetzelfde oordeel dat eens over Sodom en Gomorra is gekomen (Gn 19:24; vgl. Op 11:8a).

Ezechiël ziet de Man naar binnen gaan in de ruimte tussen de cherubs. De plaats waar de cherubs staan als de Man binnenkomt, is rechts van het huis, dat is de zuidzijde van de tempel (vers 3). De wolk die de binnenste voorhof vervult, is de wolk van de heerlijkheid van de HEERE.

Daarna verheft de heerlijkheid van de HEERE zich van boven de cherub (enkelvoud) en gaat naar de drempel van het huis (vers 4). Nog eenmaal, voordat de heerlijkheid de tempel verlaat, vervult de wolk van de heerlijkheid het huis. Het is alsof de HEERE een laatste keer op indrukwekkende wijze laat zien dat de tempel Zijn huis is.

Het geluid van de vleugels van de cherubs geeft aan dat zij zich in beweging zetten (vers 5; vgl. Ez 1:24). Ze gaan het huis verlaten. Dit geluid is tot in de buitenste voorhof te horen, waar mogelijk op dat moment Joden hun godsdienstige verplichtingen aan het verrichten zijn. Het geluid doet denken aan de stem van de almachtige God wanneer Hij spreekt, mogelijk de donder (vgl. Jh 12:28-29; Ps 29:3-4). Het zijn als het ware Zijn afscheidswoorden die Hij vol dreiging spreekt tot het volk dat Hij gaat verlaten.

Dan wordt de blik weer gericht op de Man Die in linnen is gekleed en Die de opdracht heeft gekregen om vuur uit de ruimte tussen de wielen te nemen, dat is de ruimte tussen de cherubs (vers 6). De Man neemt plaats naast een wiel. Het vuur, een beeld van het oordeel, wordt door de cherub die zich in de ruimte tussen de cherubs bevindt, genomen uit de ruimte tussen de cherubs (vers 7). Het vuur dat hij in zijn hand heeft genomen, geeft hij in handen van de Man in linnen. Die neemt het aan en gaat weg. Hiermee sluit de beschrijving. Het uitstrooien van het vuur, waartoe bevolen is (vers 3), wordt niet beschreven. De aandacht van Ezechiël wordt in de eerste plaats geboeid door de verschijning van de Man en van de cherubs.

De Man in linnen Die de vurige kolen moet nemen, is Dezelfde als de Man met de schrijverskoker uit het vorige hoofdstuk. Hij ontvangt daar de opdracht om de trouwe gelovigen te verzegelen, zodat het oordeel aan hen zal voorbijgaan. Deze Man moet nu in opdracht van God het oordeel over de stad brengen. In het boek Openbaring zien we hetzelfde beeld. Dezelfde Engel Die vuur van het altaar moet nemen om het in oordeel op de aarde te werpen, heeft Zich vlak daarvoor beziggehouden met de gebeden van de heiligen (Op 8:3-5). De Man in Ezechiël en de Engel in Openbaring zijn beiden de Persoon van de Heer Jezus. In Hem zien we dat God zowel liefde als licht is.

Ez 10:8-17 | De cherubs

8 Er was bij de cherubs onder hun vleugels [iets] zichtbaar met de vorm van een mensenhand. 9 Toen zag ik, en zie, er waren vier wielen naast de cherubs: één wiel naast één cherub en een ander wiel naast een andere cherub. En het uiterlijk van de wielen was als de schittering van een turkooissteen. 10 En wat betreft het uiterlijk ervan, ze hadden alle vier dezelfde gedaante, alsof het [ene] wiel midden in het [andere] wiel zat. 11 Wanneer ze gingen, konden ze naar vier zijden gaan. Ze draaiden zich niet om wanneer ze gingen, want naar de plaats waarheen het hoofd zich wendde, [daar] gingen ze heen. Ze draaiden zich niet om wanneer ze gingen. 12 Hun hele lichaam dan, hun rug, hun handen, hun vleugels, en de wielen zaten rondom vol ogen. Alle vier hadden zij hun wielen. 13 Wat de wielen betreft, ze werden ten aanhoren van mij Galgal genoemd. 14 Iedere [cherub] had vier gezichten: het eerste gezicht was het gezicht van een cherub, het tweede gezicht het gezicht van een mens, het derde de kop van een leeuw, en het vierde de kop van een arend. 15 Toen verhieven de cherubs zich. Dit was hetzelfde levende wezen dat ik bij de rivier de Kebar gezien had. 16 Wanneer de cherubs gingen, gingen de wielen naast hen mee. Wanneer de cherubs hun vleugels ophieven om zich van de aarde te verheffen, draaiden die wielen ook niet bij hen vandaan. 17 Wanneer zij stilstonden, stonden die [ook] stil, en wanneer zij verheven werden, verhieven die zich [ook], want de geest van de levende wezens was in hen.

De beschrijving van de cherubs in de verzen 8-14 komt grotendeels overeen met die in Ezechiël 1 (zie commentaar daar). We zien ook hier bij de cherubs onder hun vleugels iets wat de vorm van een mensenhand heeft (vers 8). In de uitoefening van hun regering zijn de cherubs gericht op mensen, ze gaan te werk op een wijze die bij mensen past. De vleugels wekken de gedachte dat de oordelen van boven komen. De vier wielen laten zien dat Gods regering op aarde wordt uitgeoefend (vers 9). Ieder van de vier cherubs heeft een wiel naast zich. De wielen schitteren als een turkooissteen (zie commentaar bij Ezechiël 1:16).

De wielen zien er allemaal hetzelfde uit, “ze hadden alle vier dezelfde gedaante” (vers 10). Dat wijst erop dat er volstrekte eenheid in Gods regering is, dat God altijd volkomen consequent handelt. Dat het lijkt alsof het ene wiel in het midden van het andere wiel zit, wil zeggen dat al Gods regeringshandelingen op volmaakte wijze in elkaar grijpen. Bij Hem staan gebeurtenissen nooit op zichzelf, ze staan nooit los van elkaar. Het een heeft altijd met het ander te maken.

De weg die Hij in Zijn regeringswegen gaat, is onomkeerbaar (vers 11). Zijn doel ligt vast. Hij gaat op Zijn doel af, ook al gaat Hij daarbij vaak wegen die wij niet kunnen begrijpen. Zoals de wielen zich niet draaien als zij gaan, zo hoeft Hij nooit terug te komen op een weg die Hij is gegaan. Hij gaat nooit een verkeerde weg, Hij vergist Zich nooit. Dat mag een grote troost voor ons zijn als we bepaalde dingen in ons leven niet begrijpen, waarom die zo zijn gegaan als ze zijn gegaan. Ze gaan “naar de plaats waarheen het hoofd zich wendde”. Het hoofd stelt onder andere gezag voor (vgl. 1Ko 11:3). Dat wijst erop dat ze handelen op gezag van boven.

In Ezechiël 1 hebben we gezien dat de velgen van de cherubs vol ogen zijn. Hier zien we dat hun hele lichaam, “hun rug, hun handen, hun vleugels en de wielen rondom vol ogen zitten” (vers 12). Dat laat ons op nog nadrukkelijker wijze zien dat God de Alwetende is Die met volmaakt inzicht handelt.

“Hun rug” ziet op het verleden. God is niets vergeten van vroeger. Hij heeft volmaakte kennis van en inzicht in het verleden. Zijn handelingen in het heden sluiten daar op aan. Die handelingen zijn morgen weer verleden tijd, maar de uitwerking ervan niet. Ze werken door, ze zijn actief (“hun handen”) in het heden. De handen dragen bij aan het verwerkelijken van de toekomst, het bereiken van het doel dat God voor ogen staat en dat Hij altijd voor de aandacht heeft. Dit wordt gesymboliseerd door “de vleugels en de wielen”. De vier wielen van de cherubs brengen Hem waar Hij heen wil. De vleugels wijzen erop dat Hij alles op aarde vanuit de hemel bestuurt.

De wielen hebben ook een naam, “Galgal” (vers 13), dat ‘rad of wiel van een strijdwagen’ betekent (Ez 23:24; 26:10; Js 5:28; Jr 47:3). Het is ook wel vertaald met ‘werveling’ wat dan op de snelheid van de beweging ziet, en met ‘raderwerk’ wat dan op de organische eenheid van de troonwagen ziet.

Vervolgens worden de gezichten van de cherubs beschreven (vers 14), wat ook in Ezechiël 1 gebeurt. Iedere cherub heeft, net als de beschrijving in Ezechiël 1, vier gezichten. Drie gezichten zijn gelijk aan die in Ezechiël 1. Het eerste gezicht dat hier wordt genoemd, “het gezicht van een cherub”, wijkt echter af van de beschrijving in Ezechiël 1, waar we in plaats daarvan het gezicht van een rund hebben. Dat betekent dat het gezicht van een cherub er uitziet als het gezicht van een rund (vers 22).

De levende wezens uit Ezechiël 1 die Ezechiël bij de rivier de Kebar heeft gezien, zijn cherubs (vers 15). Ze worden hier voorgesteld als één levend wezen (“hetzelfde levende wezen”). De profeet ziet dit op het moment dat de cherubs zich verheffen. Hij ziet opnieuw de eenheid tussen de cherubs en hun vleugels en de wielen (verzen 16-17; Ez 1:19-21). Deze eenheid betreft zowel hun beweging als hun stilstaan (vers 17). Dit komt doordat de geest van de levende wezens ook in de wielen is. Wat de levende wezens bepalen, doen de wielen.

Ez 10:18-22 | De heerlijkheid van de HEERE vertrekt

18 Toen ging de heerlijkheid van de HEERE weg, van boven de drempel van het huis, en bleef boven de cherubs staan. 19 En de cherubs hieven hun vleugels op, en verhieven zich voor mijn ogen bij hun vertrek van de aarde, en de wielen tegelijk met hen. [Ieder] stond stil [bij] de ingang van de Oostpoort van het huis van de HEERE, met de heerlijkheid van de God van Israël van bovenaf boven hen. 20 Dit is het levende wezen dat ik gezien had onder de God van Israël bij de rivier de Kebar. Toen wist ik dat het cherubs waren. 21 Ieder afzonderlijk had vier gezichten en ieder afzonderlijk had vier vleugels met onder hun vleugels [iets] wat leek op mensenhanden. 22 Verder, waar hun gezichten op leken: het waren dezelfde gezichten die ik gezien had bij de rivier de Kebar, hun uiterlijk en zijzelf. Zij gingen ieder recht voor zich uit.

In Ezechiël 1 heeft Ezechiël de troonwagen in Babel gezien. Hier ziet hij de troonwagen in Jeruzalem. Het is alsof de troonwagen komt voorrijden om de heerlijkheid van de HEERE op te halen, zodat Hij daarop plaats kan nemen en kan vertrekken.

Dan gaat de heerlijkheid van de HEERE weg van boven de drempel van het huis en neemt plaats boven de cherubs (vers 18). Hij neemt Zijn plaats op Zijn troonzetel weer in om door de cherubs naar een volgende halte begeleid te worden (vers 19). Ezechiël ziet hoe de cherubs hun vleugels opheffen om van de aarde te vertrekken. Hij ziet ook hoe de wielen hetzelfde doen.

Ze vertrekken niet direct naar de hemel. Ze houden eerst halt bij de ingang van de Oostpoort van het huis van de HEERE. Daar blijft “de heerlijkheid van de God van Israël”, die zich boven hen bevindt, staan. Het is alsof er terughoudendheid bij God is om Zijn huis te verlaten.

Wat we tot nu toe hebben gezien van het vertrek van de HEERE en nog zullen zien, toont aan dat dit vertrek in etappen gebeurt.
1. Ezechiël ziet de heerlijkheid van de HEERE eerst in de binnenste voorhof (Ez 8:3-4). De HEERE heeft dan het allerheiligste verlaten.
2. Vervolgens gaat de HEERE naar de drempel van het huis (Ez 9:3), waar Hij met Zijn heerlijkheid de hele voorhof vervult (Ez 10:3-4).
3. Van de drempel verplaatst Hij Zich naar boven de cherubs (Ez 10:18), om met hen in de richting van de Oostpoort te gaan (Ez 10:19).
4. Vandaar vertrekt de heerlijkheid van de HEERE via het Kidrondal naar de Olijfberg om daarna volledig te verdwijnen (Ez 11:22-23).

Wanneer de heerlijkheid van de God van Israël is vertrokken, is het volk niet meer Gods volk, maar “Lo-Ammi”, dat is ‘niet Mijn volk’ (Hs 1:9). Als de Joden na de terugkeer uit de Babylonische ballingschap de tempel weer opbouwen, keert Gods heerlijkheid er niet in terug. In de Heer Jezus komt Zijn heerlijkheid voor korte tijd terug naar Zijn tempel (Ml 3:1; Lk 2:22), maar Hij wordt verworpen en gaat vanaf dezelfde Olijfberg naar de hemel (Hd 1:9-12) als vanwaar de heerlijkheid van de HEERE nu voor de ogen van Ezechiël vertrekt, zeshonderd jaar eerder. In het begin van het vrederijk zal Gods heerlijkheid weer tot Zijn tempel terugkeren (Ez 43:1-6).

Nadat Ezechiël alles heeft gezien, weet hij dat de levende wezens die hij heeft gezien, cherubs zijn (vers 20). Hij is een goede waarnemer met verlangen om te begrijpen wat de HEERE hem laat zien. Zo’n verlangen beloont Hij met inzicht in Zijn Woord en Zijn wegen. Ezechiël bevestigt hoe iedere cherub er afzonderlijk uitziet (vers 21). Het zijn dezelfde gezichten die hij bij de rivier de Kebar heeft gezien. Dit betreft zowel hun uiterlijk als hun wezen en de rechte weg die zij gaan (vers 22).

Ezechiël 11

Ez 11:1-4 | De vorsten van Jeruzalem bedenken onrecht

1 Toen hief de Geest mij op en bracht mij bij de Oostpoort van het huis van de HEERE, die naar het oosten gekeerd is. En zie, bij de ingang van de poort waren vijfentwintig mannen, en in hun midden zag ik Jaäzanja, de zoon van Azzur, met Pelatja, de zoon van Benaja, leiders van het volk. 2 Toen zei Hij tegen mij: Mensenkind, dit zijn de mannen die onrecht bedenken en verkeerde raad geven in deze stad, 3 zij die zeggen: Voorlopig [moeten wij] geen huizen bouwen. Deze [stad] is de pot en wij zijn het vlees. 4 Profeteer daarom tegen hen, profeteer, mensenkind!

Het visioen dat in Ezechiël 8 is begonnen, gaat hier nog steeds door. De Geest brengt Ezechiël naar de Oostpoort van het huis van de HEERE (vers 1), waar de troonwagen van de HEERE is gaan staan (Ez 10:19). Bij de ingang van de poort zijn vijfentwintig mannen, de politieke leiders van het volk. Aan de poort is de gedachte verbonden dat het de plaats is waar recht wordt gesproken door de leiders van een stad (Ru 4:1,11; Jb 5:4; Sp 8:3). Daar komt ook het volk samen om naar de rechters te luisteren (Jr 26:10-11).

Van de leiders worden er twee met name genoemd, terwijl met nadruk wordt vermeld dat zij “leiders van het volk” zijn. De HEERE zegt tegen Ezechiël wat deze leiders bedenken en welke raad ze in de stad geven (vers 2). Hij kent hun gedachten en hun woorden door en door. Hun diepst verborgen gedachten zijn een open boek voor Hem. Hij ziet ook de verborgen overleggingen van het hart (1Ko 4:5).

De raad die zij geven, gaat frontaal in tegen wat God heeft gezegd (vers 3). Ze zijn niet alleen zelf goddeloos en ongelovig, maar ze leiden Gods volk op zondige wegen en bewegen hen in te gaan tegen de woorden van God die Hij hun door Zijn profeten heeft laten verkondigen. Dat is hier de meest voor de hand liggende gedachte omdat wat zij zeggen, herinnert aan wat God Jeremia heeft laten zeggen over het bouwen van huizen door de ballingen in Babel. God heeft namelijk gezegd dat de ballingen wel huizen moeten bouwen in Babel (Jr 29:4-5a{47}). Daarmee geeft God aan dat de ballingen zich op een lang verblijf in Babel moeten voorbereiden.

Dit woord van Jeremia wordt hier door de autoriteiten in Jeruzalem belachelijk gemaakt. Zij zeggen dat voor hen het bouwen van een huis in Babel niet aan de orde is. Jeruzalem mag dan omsingeld zijn door de legers van de koning van Babel, maar natuurlijk zal de stad niet in handen van die legers vallen. Integendeel, ze sussen het volk met de beeldspraak van een pot en het vlees. Jeruzalem, zo zeggen zij, is de pot, en wij, de bewoners, zijn het vlees. Zoals een ijzeren pot het vlees tegen het vuur beschermt, zo beschermt de stad haar inwoners.

Misschien verwijzen ze ook naar wat Jeremia heeft gezien en gezegd over “een kokende pot” waarmee God het oordeel over Jeruzalem symboliseert (Jr 1:13-14). We zouden dit van deze spotters kunnen verwachten. Iemand die met God spot, kent geen grens, maar maakt alles belachelijk.

Vanwege hun grote ongehoorzaamheid moet Ezechiël “tegen hen” profeteren (vers 4). Het woord “profeteer” staat er twee keer en geeft de ernst van de opdracht aan. God wil hun laten weten dat Hij hun schaamteloze woorden hoort en dat Hij hen daarvoor zal straffen.

Ez 11:5-13 | De vorsten van Jeruzalem bestraft

5 Toen viel de Geest van de HEERE op mij en Hij zei tegen mij: Zeg: Zo zegt de HEERE: Dit hebt u gezegd, huis van Israël. Wat in uw geest opkomt, weet Ik. 6 U hebt in deze stad uw gesneuvelden talrijk gemaakt en haar straten met gesneuvelden gevuld. 7 Daarom, zo zegt de Heere HEERE: Uw gesneuvelden die u in het midden ervan hebt neergelegd, die zijn het vlees en deze [stad] is de pot. U echter zal Ik uit het midden ervan doen vertrekken. 8 Het zwaard hebt u gevreesd en het zwaard zal Ik over u brengen, spreekt de Heere HEERE. 9 Ik zal u uit het midden ervan doen vertrekken, u in de hand van vreemden geven en Ik zal strafgerichten over u voltrekken. 10 U zult door het zwaard vallen. Op het [grond]gebied van Israël zal Ik u berechten. Dan zult u weten dat Ik de HEERE ben. 11 Deze [stad] zal voor u niet als een pot zijn en ú zult in het midden ervan [niet] als vlees zijn: op het [grond]gebied van Israël zal Ik u berechten. 12 Dan zult u weten dat Ik de HEERE ben, omdat u niet in Mijn verordeningen bent gegaan. Overeenkomstig Mijn bepalingen hebt u niet gehandeld, maar overeenkomstig de bepalingen van de heidenvolken die rondom u zijn, hebt u gehandeld. 13 En het gebeurde terwijl ik profeteerde, dat Pelatja, de zoon van Benaja, stierf. Toen wierp ik mij met mijn gezicht [ter aarde] en riep met luide stem: Ach, Heere HEERE, maakt U een [vernietigend] einde aan het overblijfsel van Israël?

Na de opdracht om te profeteren valt de Geest van de HEERE op Ezechiël (vers 5). Profeteren wat God zegt, kan alleen door de Geest. Ezechiël krijgt ook van de HEERE te horen wat hij moet profeteren. Profeten mogen alleen het Woord van God doorgeven. Hier zien we de nauwe samenhang tussen de Geest en het Woord. Profetie maakt de overlegging van de harten van de hoorders openbaar (1Ko 14:25{48}). De HEERE weet wat er in de geest van deze mensen opkomt. Voor Hem zijn alle dingen naakt en geopend (Hb 4:13{49}; Jr 17:10a{50}; Ps 139:1-4).

De HEERE neemt het beeld over dat zij gebruiken en zegt dat de stad inderdaad de pot is en dat zij het vlees zijn, maar Hij geeft er wel een andere betekenis aan (verzen 6-7). Zeker, Jeruzalem is de pot, maar dan wel een pot die vol is met het vlees van gesneuvelden. Die gesneuvelden zijn daar door hen zelf neergelegd, want ze liggen daar als gevolg van hun dwaze raad. De leiders zullen in ‘de pot’ niet de vermeende bescherming vinden, maar eruit worden weggevoerd. Daar zal de HEERE Zelf voor zorgen.

De HEERE zal dat doen door het zwaard, waarvoor de leiders zo bang zijn, over hen te brengen (vers 8). Hier zien we dat deze leiders, ondanks hun grootspraak, zelf ook bang zijn. Dat Hij zal doen wat Hij zegt, wordt onderstreept door de woorden “spreekt de Heere HEERE”. Hun angst is terecht. De HEERE zal hen in de hand van “vreemden”, de Babyloniërs, geven en hen uit Jeruzalem doen vertrekken (vers 9; Ez 7:21). Door deze ‘vreemden’ zal Hij Zijn strafgerichten over deze leiders voltrekken (2Kn 25:1-7; Jr 39:1-9; 52:9-10,24-27). Waar ze zich veilig wanen, zullen ze door de HEERE berecht worden en hun verdiende straf krijgen (vers 10). Daardoor zullen ze weten dat Hij de HEERE is (Ez 6:7).

Jeruzalem zal voor hen geen pot zijn die hen beschermt tegen het oordeel (vers 11). Zij zijn ook niet het vlees dat behouden zal worden. De straf wordt wel door de Babyloniërs voltrokken, maar het is omdat de HEERE hen gebruikt. Zo zullen ze weten dat Hij de HEERE is (vers 12). Hij maakt Zich bekend in het oordeel dat Hij moet voltrekken omdat de leiders niet in Zijn verordeningen hebben gewandeld. Ze hebben integendeel gedaan naar de bepalingen van de heidenvolken rondom hen. Daarmee hebben ze Hem tot het uiterste getergd. Hij is een na-ijverig God Die niet met Zich laat spotten.

God bevestigt op indrukwekkende wijze Zijn woord door de plotselinge dood van een van de leiders, Pelatja, de zoon van Benaja (vers 13; vers 1). Hierdoor laat Hij ook op aanschouwelijke wijze het lot zien dat allen zal treffen. Dit is een werkelijkheid in het visioen. De mannen in Jeruzalem hebben de woorden van God die Ezechiël heeft geprofeteerd, niet gehoord. Door dit plotselinge oordeel worden de woorden van God bevestigd. Als Ezechiël later zijn boodschap aan de ballingen brengt, kan hij naar deze gebeurtenis verwijzen.

Gods oordeel over Pelatja en zijn eigen aankondiging van het oordeel maken bij de profeet weer een heftige reactie los (vgl. Ez 9:7-8). Weer treedt hij heftig geëmotioneerd als voorbidder voor zijn volk op. Als het overblijfsel van Juda en Jeruzalem wordt vernietigd, betekent dat het absolute einde van Israël. Dat kan toch niet zo zijn? Misschien ligt in deze klacht ook een zinspeling op de naam Pelatja, die betekent ‘Jah doet ontkomen’.

Ez 11:14-15 | De broeders van de profeet

14 Toen kwam het woord van de HEERE tot mij: 15 Mensenkind, het zijn uw broeders, uw broeders, mannen met het recht van lossing voor u, en heel het huis van Israël in zijn geheel, tegen wie de inwoners van Jeruzalem gezegd hebben: Houd u ver van de HEERE, ons is dit land als erfelijk bezit gegeven.

De HEERE antwoordt op de klacht van Ezechiël (vers 14). De profeet heeft voorbede gedaan, eerst voor de inwoners van Jeruzalem (Ez 9:8b) en daarna voor de leiders (vers 13b). Hij heeft God gevraagd of Hij heel het overblijfsel van Israël zou vernietigen. God antwoordt nu (vers 15) dat zijn broeders, in wie hij zoveel belangstelt, niet deze inwoners van Jeruzalem en deze leiders zijn, maar de Israëlieten die in ballingschap zijn gevoerd.

De ballingen worden door deze inwoners van Jeruzalem beschouwd als afgesneden van het volk van God. De herhaling van “uw broeders” dient om Ezechiël ervan te verzekeren dat zij zijn echte, ware broeders zijn, in tegenstelling tot de Israëlieten, die alleen de naam van Israël hebben en zich daar ook op beroemen, maar er niet naar leven. Zijn broeders hebben het recht van lossing (Lv 25:25{51}; Ru 2:20b).

De HEERE verwijst met het vermelden van “het recht van lossing” op het onvervreemdbare recht op het land waaruit ze zijn weggevoerd. Daarin ligt al een belofte van herstel opgesloten. De kern van het volk zijn de ballingen, bij wie zich spoedig nieuwe ballingen zullen voegen. God erkent hen als Zijn volk. Uit hen zal Hij Zich een overblijfsel vormen dat het land weer naar recht zal bezitten. Ze zijn het niet voorgoed kwijt, wat de inwoners van Jeruzalem in hoogmoed wel van hen menen.

Ook door de woorden ‘heel’ en ‘geheel’ in het zinsdeel “heel het huis van Israël in zijn geheel” wordt de nadruk gelegd op het totaal van wat God als Zijn volk ziet. Met dit geheel vormen “de inwoners van Jeruzalem” een contrast. Voor de inwoners van Jeruzalem, die zich het recht op het land aanmatigen, is het omgekeerde het geval. Hen ziet God niet meer als Zijn volk. Zij kijken met minachting naar de weggevoerde ballingen van wie zij vinden dat die ver van God zijn. De verdrijving uit het land betekent voor deze mensen in Jeruzalem de verwijdering uit Gods tegenwoordigheid.

In hun ongelovige aanmatiging menen zij dat de weggevoerden weg zijn bij de God van Israël, Die immers in Jeruzalem woont. Zo maken zij God naar de gewoonte van de afgoderij om hen heen tot een lokale god. Tegelijk eisen ze het land van de weggevoerden voor zichzelf op. Dat de heerlijkheid van God bezig is hen te verlaten, daar zijn ze blind voor.

Ez 11:16-21 | Belofte van herstel

16 Zeg daarom: Zo zegt de Heere HEERE: Hoewel Ik hen ver weggedreven heb onder de heidenvolken en hoewel Ik hen in de landen verspreid heb, toch zal Ik voor hen een heiligdom zijn, [hoe] kort [ook], in de landen waarin zij gekomen zijn. 17 Zeg daarom: Zo zegt de Heere HEERE: Ik zal u verzamelen uit de volken, en Ik zal u bijeenbrengen uit de landen waarover u [overal] verspreid bent, en Ik zal u het land van Israël geven. 18 Zij zullen daarheen komen en daaruit al zijn afschuwelijke [afgoden] en al zijn gruweldaden wegdoen. 19 Ik zal hun één hart geven en een nieuwe geest in uw binnenste geven. Ik zal het hart van steen uit hun vlees wegdoen en hun een hart van vlees geven, 20 zodat zij in Mijn verordeningen gaan en Mijn bepalingen in acht nemen en die houden. Dan zullen zij Mij een volk zijn, en zal Ík hun een God zijn. 21 Maar wat betreft het hart van hen die het hart van hun afschuwelijke [afgoden] en hun gruweldaden navolgen, hun [eigen] weg zal Ik op hun hoofd doen neerkomen, spreekt de Heere HEERE.

De inwoners van Jeruzalem zien de weggevoerden als door God verworpen, terwijl ze zichzelf als de trouwe Joden beschouwen. Op hun aanmatiging reageert God met beloften voor de weggevoerden (vers 16). Het zijn de eerste beloften van herstel in dit boek. God heeft hen wel ver weggedreven onder de heidenen en verspreid in de landen, maar daar zal Hij bij hen zijn. Ze zijn dan wel verstoken van de prachtige tempel en de dienst daarin, maar Hij zal Zelf een heiligdom voor hen zijn in het vreemde land (vgl. Js 57:15a{52}).

Ze zullen Zijn tegenwoordigheid op een bijzondere manier ervaren. De tegenwoordigheid van God is voor hen niet meer verbonden aan een bepaald gebouw (vgl. Jh 4:21,24). In de tijd waarin wij leven, een tijd waarin de kinderen van God ook verstrooid zijn (vgl. Jh 11:52), is het voor ons een grote bemoediging te weten en te ervaren dat de Heer Jezus een heiligdom voor ons wil zijn, ook al zijn we maar met enkelen (Mt 18:20{53}).

Voor de ballingen zal Hij slechts kort een heiligdom zijn. “Kort” kan ook “beperkt” betekenen. Dat Hij voor hen in Babel een beperkt heiligdom is, moeten we dan zo opvatten, dat zij geen tempel hebben en geen tempeldienst kunnen verrichten en tijdens de feesten van de HEERE geen plaats hebben om naar toe te gaan. Daardoor zijn ze beperkt in de uitingen van hun dienen van God. Maar God Zelf is hun heiligdom en dat kan natuurlijk niet beperkt zijn. Voor hen die op Hem hun vertrouwen stellen, verbindt Hij Zich niet aan een gebouw en inzettingen.

Dat Hij kort, in de zin van voor een korte tijd, hun heiligdom zal zijn in de landen waarheen ze verspreid zijn, houdt in dat er een einde aan de ballingschap zal komen. Op deze gedachte sluit het volgende vers aan, waarin de belofte van terugkeer naar hun land wordt gegeven (vers 17). Hij zal hen uit al de landen waarheen ze verdreven zijn, verzamelen en hun het land van Israël zal geven.

Hier geeft de HEERE deze belofte al voordat het hele volk uit het land is verdreven. Een eerste, voorlopige vervulling, op heel kleine schaal, is de terugkeer van een overblijfsel in de dagen van Ezra en Nehemia. In onze dagen beleven we in de terugkeer van de Joden naar hun land het begin van de uiteindelijke vervulling van deze belofte in de eindtijd.

Als de uiteindelijke vervulling plaatsvindt, zullen de Joden de afgoden en de afgoderij uit het land uitroeien (vers 18). Die afschuwelijke afgoden en gruweldaden zijn die, welke de antichrist zal invoeren. Deze situatie zal in Israël ontstaan na de opname van de gemeente.

Dat zij terugkeren en de afgoderij uitroeien, is het gevolg van het nieuwe hart dat de HEERE hun geeft (vers 19; vgl. Dt 30:5-6{54}). Dat nieuwe hart geeft Hij in de plaats van hun stenen hart. Het geven van nieuw leven en een nieuwe gezindheid is Zijn werk. Alleen God kan een zondaar veranderen. Een stenen hart is onaandoenlijk en hard. Een vlezen hart is een hart dat op het Woord van God reageert met geloof en gehoorzaamheid.

Door dat nieuwe hart zullen ze vanuit een andere geest leven. Ze krijgen één hart. Dit betekent dat alle dubbelhartigheid en huichelarij zijn verdwenen (Ps 86:11{55}). Het betekent ook dat ze in eenheid zullen leven, dat ze één van zin en één van gevoelen de HEERE zullen dienen.

God voorzegt hier een geestelijke vernieuwing (Ez 36:24-26). Dan zullen ze Hem gehoorzamen en aan Zijn verlangens beantwoorden (vers 20). De verbinding tussen hen als Zijn volk en Hem als hun God (Jr 11:4; 24:7; 30:22; 31:1,33; 32:38; Ez 14:11; 36:28; 37:23,27) is dan volledig hersteld, tot grote vreugde van God en ook van Zijn volk. Dit zal in het vrederijk werkelijkheid worden.

Maar ballingen die zich niet bekeren en zij die niet zijn weggevoerd en in Jeruzalem blijven, blijven volharden in hun afgoderij (vers 21). Zij volgen met hun hart “het hart van hun afschuwelijke [afgoden] en hun gruweldaden” na. Afgoden van zilver en goud hebben geen hart, geen leven. Dat hebben demonen wel. De harten van de demonen en de harten van de afgodenaanbidders verbinden zich. De HEERE zal hen in hun eigen afschuwelijke handelingen laten omkomen.

Ez 11:22-23 | Het vertrek van de heerlijkheid

22 Daarna hieven de cherubs hun vleugels op, en de wielen [verhieven zich] tegelijk met hen. En de heerlijkheid van de God van Israël was vanboven over hen. 23 Toen steeg de heerlijkheid van de HEERE op uit het midden van de stad en bleef op de berg staan die ten oosten van de stad lag.

Het visioen van Ezechiël nadert zijn einde. Ezechiël ziet het vertrek van “de heerlijkheid van de God van Israël” uit Jeruzalem (verzen 22-23). God vertrekt echter pas nadat Hij in de voorgaande verzen eerst vertroostende beloften over het herstel van een overblijfsel heeft gegeven. Dan trekt Hij Zich terug en laat stad en land aan hun lot over.

Als laatste halte neemt Hij plaats op de berg die ten oosten van Jeruzalem ligt, dat is de Olijfberg. Dat bepaalt ons erbij dat de heerlijkheid van God ook weer tot de stad zal terugkeren via de Olijfberg (Zc 14:4a{56}; Hd 1:9-12) om de beloften van de vorige verzen te vervullen. De heerlijkheid zal weer haar intrek nemen in de nieuwe tempel in het vrederijk (Ez 43:1-5).

Ez 11:24-25 | Ezechiël weer bij de ballingen

24 Daarop hief de Geest mij op en bracht mij in een visioen door de Geest van God bij de ballingen in Chaldea. Toen steeg het visioen dat ik gezien had, op, bij mij vandaan. 25 Toen sprak ik tot de ballingen al de woorden van de HEERE die Hij mij had doen zien.

Het visioen eindigt ermee dat Ezechiël zich door de Geest van God, Die hem het visioen heeft gegeven, opgeheven ziet en teruggebracht ziet bij de ballingen (vers 24). Al die tijd is hij lichamelijk bij de oudsten geweest (Ez 8:1). Als een trouwe getuige, als een wachter, deelt Ezechiël de ballingen alles mee wat de HEERE hem in het visioen heeft laten zien (vers 25).

Ezechiël 12

Inleiding

Met dit hoofdstuk begint het derde onderdeel van het grote tweede deel. Dit onderdeel, dat Ezechiël 12-17 omvat, stelt de zonden van de leiders aan de kaak. Dit hoofdstuk gaat in op de valse profetieën die in omloop zijn dat de bevrijding van Jeruzalem spoedig zal gebeuren en dat de ballingen spoedig zullen terugkeren. Het onderwijs van deze hoofdstukken rekent met dit valse optimisme af.

Ez 12:1-7 | De ballingschap uitgebeeld

1 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 2 Mensenkind, u woont te midden van een ongehoorzaam huis. Zij hebben ogen om te zien, maar zij kijken niet, zij hebben oren om te horen, maar zij luisteren niet, want zij zijn een opstandig huis! 3 En u, mensenkind, maak voor uzelf bagage voor de ballingschap gereed en ga voor hun ogen overdag in ballingschap: voor hun ogen moet u vanuit uw [woon]plaats naar een andere plaats in ballingschap gaan. Misschien zullen zij inzien dat zij een opstandig huis zijn. 4 Overdag moet u voor hun ogen uw bagage als bagage voor ballingschap naar buiten brengen. Zelf moet u dan voor hun ogen 's avonds naar buiten gaan, zoals ballingen wegtrekken. 5 Breek voor uzelf voor hun ogen door de muur heen en breng daar [alles] door naar buiten. 6 U moet het voor hun ogen op [uw] schouder dragen. In het donker moet u het naar buiten brengen. Uw gezicht moet u bedekken, zodat u het land niet kunt zien, want Ik heb u als wonderteken gegeven voor het huis van Israël. 7 Toen deed ik precies zoals mij geboden was. Overdag bracht ik mijn bagage naar buiten als bagage voor ballingschap en 's avonds brak ik voor mijzelf met de hand door de muur heen. In het donker bracht ik [alles] naar buiten [en] droeg ik het voor hun ogen op [mijn] schouder.

Vanaf het begin heeft de HEERE Ezechiël erop voorbereid dat de weggevoerden van Zijn volk als geheel niet naar Zijn Woord zullen luisteren (Ez 2:3-8; 3:7-9). Hier bevestigt Hij dat opnieuw (verzen 1-2). Als geheel zijn zij “een ongehoorzaam huis”. Hun ogen zijn blind voor hun zonden en hun oren zijn gesloten voor Gods Woord. De oorzaak daarvan is hun opstandigheid, zij zijn “een opstandig huis”.

Toch moet Ezechiël hun Gods boodschap overbrengen. Hij moet dat doen door zichtbare tekenhandelingen en een hoorbare verklaring daarvan. Hij moet een balling uitbeelden (vers 3). Dat zou ertoe kunnen leiden dat zij “misschien zullen … inzien dat zij een opstandig huis zijn”. Het woord “misschien” geeft ruimte voor een sprankje hoop dat er toch een enkeling zal zijn die zal luisteren.

Het bevel van de HEERE voor dit optreden van Ezechiël toont Zijn grote goedertierenheid dat Hij zulke middelen gebruikt om de aandacht van het opstandige volk te trekken. Hij zegt tegen Ezechiël wat hij moet meenemen, wat hij daarmee moet doen en dat hij naar een andere plaats moet gaan. Ezechiël moet alles doen “voor hun ogen”, een uitdrukking die in de verzen 3-7 zeven keer voorkomt.

Ezechiël moet het toneelstuk in twee bedrijven opvoeren, één bedrijf overdag en het andere ’s nachts. Het eerste bedrijf, overdag, bestaat eruit dat hij voor hun ogen “de bagage voor ballingen”, dat wil zeggen niet meer dan het allernodigste, uit huis naar buiten moet brengen (vers 4a; vgl. Jr 46:19). De opvoering van het tweede bedrijf vindt ’s nachts plaats (vers 4b). Terwijl de ballingen staan toe te kijken, moet hij ’s avonds zelf naar buiten komen en wegtrekken, zoals ballingen wegtrekken.

Om het op een echte vlucht te laten lijken moet hij door de muur heen breken om een vluchtweg te maken en daardoor alles naar buiten brengen (vers 5). Daarvoor moet hij alles op zijn schouder dragen, zoals ballingen dat doen (vers 6). Het moet ’s nachts gebeuren. Ook moet hij zijn gezicht bedekken, zoals mensen dat doen die niet herkend willen worden. Tevens is het een teken dat hij het land niet ziet, want hij vertrekt eruit. Zo zullen ook zij, die nu nog in Jeruzalem wonen, het land niet meer zien waaruit ze als ballingen zullen worden weggevoerd.

De HEERE heeft Ezechiël als een wonderteken gegeven. In dit wonderteken wordt niet alleen de toekomst bekendgemaakt, maar het laat ook zien hoe die er uitziet. In en tijdens het optreden van Ezechiël wordt de toekomst heden. Wat gaat gebeuren, wordt in het wonderteken in werkelijkheid gezien.

Ezechiël doet “precies” wat de HEERE hem heeft geboden (vers 7), hoewel hij mogelijk zelf ook nog niet heeft begrepen wat het betekent. Het bewijst de volkomen gehoorzaamheid van de profeet. Hij doet letterlijk wat de HEERE hem heeft gezegd. Al zijn handelingen worden nog een keer beschreven, behalve het bedekken van zijn gezicht. Zo staat hij daar te wachten op nadere instructies. Die komen ’s morgens. De HEERE geeft hem in de volgende verzen de verklaring, die hij ook moet doorgeven.

Ez 12:8-16 | De ballingschap van de koning

8 's Morgens kwam het woord van de HEERE tot mij: 9 Mensenkind, heeft het huis van Israël, dat opstandige huis, niet tegen u gezegd: Wat bent u aan het doen? 10 Zeg tegen hen: Zo zegt de Heere HEERE: Deze last geldt de vorst in Jeruzalem en heel het huis van Israël, dat in hun midden is. 11 Zeg: Ik ben uw wonderteken. Zoals ik gedaan heb, zo zal met hen gedaan worden: zij zullen door ballingschap in gevangenschap gaan. 12 En de vorst die in hun midden is, zal [de bagage] op [zijn] schouder dragen, in het donker, en naar buiten gaan. Zij zullen door de muur heen breken om [hem] erdoor naar buiten te brengen. Hij zal zijn gezicht bedekken om niet met [eigen] ogen het land te zien. 13 Ik zal Mijn net over hem uitspreiden, zodat hij in Mijn vangnet gevangen raakt. Ik zal hem brengen naar Babel, het land van de Chaldeeën, maar [ook] dat zal hij niet zien, hoewel hij daar zal sterven. 14 En allen die rondom hem zijn [als] zijn hulp, en al zijn troepen, zal Ik over alle wind[streken] verstrooien. Achter hen zal Ik het zwaard trekken. 15 Dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben, wanneer Ik hen onder de heidenvolken verspreid en hen in die landen verstrooi. 16 Maar Ik zal uit hen een [klein] aantal mannen doen overblijven van het zwaard, van de honger en van de pest, zodat zij al hun gruweldaden kunnen vertellen onder de heidenvolken waar zij komen. Dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben.

Als Ezechiël zijn toneelstuk heeft opgevoerd, komt de volgende morgen het woord van de HEERE tot hem (vers 8). De HEERE is als het ware benieuwd naar de reactie van het volk (vers 9). Hoe hebben ze op de voorstelling gereageerd? Hebben ze Ezechiël ook naar de betekenis gevraagd? Of ze het nu wel of niet gedaan hebben, in elk geval moet Ezechiël gaan vertellen wat hij met zijn opvoering heeft willen duidelijk maken (vers 10). Wat hij heeft uitgebeeld, is een last die geldt voor de vorst in Jeruzalem en heel het huis van Israël in Jeruzalem. Hij moet in duidelijke woorden zeggen dat hij een wonderteken is en dat wat hij heeft uitgebeeld, in werkelijkheid zal gebeuren met de vorst en de inwoners van Jeruzalem (vers 11).

Ezechiël zegt dat hij in zijn opvoering vooral heeft uitgebeeld wat er met de vorst zal gebeuren (vers 12). Die vorst is Zedekia. Enkele jaren later zal wat Ezechiël heeft uitgebeeld en hier nog eens wordt beschreven letterlijk met Zedekia gebeuren (2Kn 25:1-7; Jr 39:1-10; 52:7-11). Zedekia vlucht ‘s nachts door de muur. Maar de soldaten van de koning van Babel achtervolgen hem en grijpen hem. Zo spreidt de HEERE Zijn net over hem en neemt hem gevangen (vers 13). Het is geen domme pech dat Zedekia gegrepen wordt.

Zedekia wordt naar Ribla gebracht en daar worden hem zijn ogen uitgestoken. Daarna voeren de Chaldeeën hem naar Babel, maar hij kan dat land niet zien omdat hij blind is. Daar, in Babel, sterft hij. Zij die hem hebben geholpen bij zijn vlucht, worden door de HEERE over alle windstreken verstrooid en zullen daar door het zwaard vallen (vers 14). Door hun verspreiding en verstrooiing zullen ze weten dat Hij de HEERE is (vers 15).

De dramatische verovering van Jeruzalem en de uitroeiing van de inwoners ervan, zal geen definitief einde aan de inwoners maken (vers 16). De HEERE zal een klein aantal mannen in leven laten. Hij laat hen in leven, opdat zij de heidenvolken kunnen vertellen waarom hun dit alles is overkomen (vgl. Ez 14:22; 33:21). Het is de boodschap voor iedereen dat God het kwaad straft, hoelang het oordeel ook op zich laat wachten omdat Hij lankmoedig is. Het is dwaasheid om het eeuwig oordeel te loochenen als er zoveel bewijzen zijn dat God het kwaad straft.

We kunnen nog wel een les trekken uit het toneelstuk dat Ezechiël heeft opgevoerd. Is ons leven in overeenstemming met wat hij heeft laten zien? Hebben wij alleen het allernodigste en staan wij klaar om naar een andere plaats te gaan (1Pt 1:13{57}). Voor ons is het niet een vertrek om in ballingschap te gaan, maar naar het Vaderhuis. Misschien dat mensen ons dan zullen vragen waarom we leven zoals we doen. Dan kunnen we hen wijzen op de toorn van God die over de wereld komt en op de Heiland Die daarvan kan en wil redden. We kunnen dan getuigenis geven van de hoop die in ons is (1Pt 3:15a{58}).

Ez 12:17-20 | Eten en drinken in angst

17 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 18 Mensenkind, uw brood zult u eten met beving en uw water zult u drinken met siddering en vol bezorgdheid. 19 U moet tegen de bevolking van het land zeggen: Zo zegt de Heere HEERE over de inwoners van Jeruzalem in het land van Israël: Hun brood zullen zij vol bezorgdheid eten en met ontzetting zullen zij hun water drinken, omdat hun land een wildernis zal worden, [ontdaan] van al wat het bevat, vanwege het geweld van allen die het bewonen. 20 De bewoonde steden zullen verwoest worden en het land zal een woestenij worden. Dan zult u weten dat Ik de HEERE ben.

Ezechiël krijgt de opdracht van de HEERE om een tweede symbolische handeling uit te voeren (verzen 17-18). Hij moet een nieuw drama opvoeren. Hij moet zijn brood met beving eten en zijn water met siddering en vol bezorgdheid drinken. De verklaring daarvan moet hij meedelen aan de bevolking van het land, dat zijn de medeballingen in Babel. Door de wijze waarop hij zijn brood eet en zijn water drinkt, beeldt hij de honger en dorst en de geestelijke situatie uit die er in Jeruzalem zal zijn door de belegering van Nebukadrezar. Die situatie zal er ook daarna nog zijn, als slechts enkelen in de stad zijn achtergelaten (vers 19).

Ze zullen onder voortdurende bedreiging en spanning het karige rantsoen aan brood en water tot zich nemen. “Bezorgdheid” en “ontzetting” wijzen op de angst die de komende tijd zal kenmerken. De oorzaak van deze situatie is het geweld dat in de stad heerst. Iedereen is uit op eigen voordeel en zoekt dat ten koste van anderen. Het resultaat is de verwoesting van de bewoonde steden en het tot een woestenij worden van het land (vers 20). Zo zal bekend worden dat Hij de HEERE is, omdat ze op een andere manier niet naar Hem hebben willen luisteren.

Ez 12:21-28 | Verachting van de ware profetie

21 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 22 Mensenkind, wat is dat voor een spreekwoord [daar] bij u in het land van Israël: De dagen verstrijken en elk visioen gaat verloren? 23 Daarom, zeg tegen hen: Zo zegt de Heere HEERE: Ik zal dit spreekwoord doen ophouden, zodat men het in Israël niet meer als spreekwoord blijft gebruiken. Spreek daarentegen tot hen: De dagen zijn genaderd en de inhoud van elk visioen! 24 Want te midden van het huis van Israël zal er geen enkel vals visioen of vleiende waarzegging meer zijn. 25 Want Ík, de HEERE, zal spreken. Het woord dat Ik zal spreken, zal in vervulling gaan. Het wordt niet langer uitgesteld, want in uw dagen, opstandig huis, zal Ik een woord spreken en het ten uitvoer brengen, spreekt de Heere HEERE. 26 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 27 Mensenkind, zie, die van het huis van Israël zeggen: Het visioen dat hij ziet, geldt voor over vele dagen, hij profeteert over verre tijden. 28 Daarom, zeg tegen hen: Zo zegt de Heere HEERE: Geen van Mijn woorden zal nog uitgesteld worden. Het woord dat Ik gesproken heb, zal in vervulling gaan, spreekt de Heere HEERE.

Het woord van de HEERE komt weer tot Ezechiël als “mensenkind” (verzen 21-22). De HEERE wijst hem op de reactie van Zijn volk dat zich “in het land van Israël” bevindt op de profetieën die Hij heeft uitgesproken. Ze reageren met afwijzing en zeggen dat de profetie niet in vervulling gaat (Jr 17:15{59}; Am 6:3; Js 5:19). De dagen gaan maar door en er gebeurt niets van wat is aangekondigd. Ze geloven er gewoon niet in dat gaat gebeuren wat de profeten in de Naam van de HEERE aan hen hebben voorgehouden.

Ezechiël moet hun zeggen, in de Naam van de Heere HEERE, dat Hij hun spottende opmerkingen zal laten stoppen (vers 23; vgl. 2Pt 3:3-4{60}). Het lachen zal hun vergaan. De dagen die zijn aangekondigd en de profetie die is aangekondigd voor die dagen, zijn dichtbij. De tijd van de vervulling van het profetische woord is nabij. Dan is het voorbij met alle leugenprofetie die in wezen “vleiende waarzeggerij” is, ofwel een demonische activiteit (vers 24). Tijdens het leven van de leugenprofeten zal God Zijn woord in vervulling laten gaan en Hij zal het opstandige huis straffen (vers 25). Dan wordt de leugenprofetie openlijk gelogenstraft. De HEERE zal spreken en Zijn spreken is de garantie dat het gebeurt.

Het woord van de HEERE komt nog een keer tot Ezechiël over de houding van het volk tegenover de profetie (verzen 26-27). Er zijn ook mensen van het huis van Israël die zeggen dat het nog wel heel lang zal duren voordat zal gebeuren wat de HEERE heeft voorzegd. Dat is een andere houding dan die van de vorige categorie mensen. Zij loochenen de profetie niet, maar schuiven de vervulling ervan op de lange baan. De profetie heeft op hun leven geen effect. Het zal hun tijd wel duren. Ze laten zich niet door Gods Woord verontrusten en tot bekering brengen, maar gaan verder met hun goddeloze leven (Pr 8:11{61}). Ook zij krijgen te horen dat geen van de woorden van de HEERE nog zullen worden uitgesteld (vers 28). Het woord dat de HEERE heeft gesproken, zal in vervulling gaan.

Voor ons is het gevaar van de tweede houding ook groot. We geloven wel in wat Gods Woord over de toekomst zegt, maar de profetie heeft weinig effect op ons leven. Het is dringend nodig ons met de profetie van Gods Woord bezig te houden, zodat we zien dat de komst van Christus dichtbij is. Als we ons bezighouden met de profetie, gaat de morgenster op in onze harten (2Pt 1:19{62}) en weten we dat “de Zon der gerechtigheid” (Ml 4:2), dat is de Heer Jezus, spoedig zal verschijnen.

Het zal ons ook losmaken van de wereld en zijn dingen. De wereld is vol afgoderij, goddeloosheid en immoraliteit. Het oordeel kan niet lang meer op zich laten wachten. Laten wij niet zijn als de boze knecht die in zijn hart zegt: ‘Mijn heer wacht met te komen’ en zich vervolgens slecht gaat gedragen (Mt 24:48-51). Laten we uitzien naar de komst van de Heer Jezus als mensen die op hun Heer wachten en van wie de lampen brandend zijn en een helder licht laten stralen (Lk 12:35-36).

Ezechiël 13

Inleiding

Ezechiël heeft in de voorgaande hoofdstukken het oordeel van de HEERE over Jeruzalem, de vorsten en de koning aangekondigd. Nu richt hij zich tot de valse profeten in Jeruzalem. Jeremia heeft ook regelmatig tegen de valse profeten gesproken (Jr 23:13-15,21-22). De boodschap van de valse profeten in Jeruzalem die zo lang in Juda gefloreerd heeft, is overgewaaid naar Babel en is ook onder de ballingen in bloei geraakt. Dit hoofdstuk is een van die belangrijke hoofdstukken in het Oude Testament die over valse profetie gaan en deze valse profetie helder in het licht stellen.

Ez 13:1-16 | Oordeel over de valse profeten

1 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 2 Mensenkind, profeteer tegen de profeten van Israël die profeteren, en zeg tegen hen die naar eigen inzicht profeteren: Hoor het woord van de HEERE! 3 Zo zegt de Heere HEERE: Wee de dwaze profeten die hun [eigen] geest volgen zonder [iets] te hebben gezien! 4 Als vossen tussen de puinhopen zijn uw profeten geworden, Israël: 5 U bent niet in de bressen geklommen, en voor het huis van Israël wierp u geen muur op om op de dag van de HEERE staande te blijven in de strijd. 6 Zij schouwen valse [visioenen] en leugenachtige waarzeggerij, zij die zeggen: De HEERE spreekt. Hoewel de HEERE hen niet gezonden heeft, verwachten zij dat het woord zal uitkomen! 7 Ziet u [dan] geen vals visioen, en spreekt u geen leugenachtige waarzegging uit door te zeggen: De HEERE spreekt, hoewel Ík niet gesproken heb? 8 Daarom, zo zegt de Heere HEERE: Omdat u valse [dingen] spreekt en leugen schouwt, daarom: Zie, Ik zál u, spreekt de Heere HEERE. 9 Mijn hand zal tegen de profeten zijn die valse [visioenen] zien en leugen waarzeggen. Zij zullen niet tot de kring van Mijn volk behoren, zij worden niet ingeschreven in het register van het huis van Israël, en komen niet in het land van Israël. Dan zult u weten dat Ik de Heere HEERE ben. 10 Daarom, ja, omdat zij Mijn volk misleid hebben door te zeggen: Vrede, hoewel er geen vrede is, bouwt de [een] een wankele muur, en zie, [dan] bepleisteren [anderen] die met kalk. 11 Zeg tegen hen die met kalk bepleisteren, dat hij omvallen zal. Er komt een [alles] wegspoelende regen en u, hagelstenen, u zult neervallen en er zal een stormwind losbarsten. 12 Zie, als de muur omvalt, zal [dan] tegen u niet gezegd worden: Waar is de pleisterlaag die u aangebracht hebt? 13 Daarom, zo zegt de Heere HEERE: In Mijn grimmigheid zal Ik een stormwind doen losbarsten, in Mijn toorn zal er een [alles] wegspoelende regen komen, en hagelstenen in grimmigheid, tot een [vernietigend] einde. 14 Zo zal Ik de muur omverhalen die u met kalk bepleisterd hebt en Ik zal hem op de aarde neer doen storten, zodat zijn fundament blootgelegd wordt. Zo zal [de stad] vallen, en u zult in het midden ervan omkomen. Dan zult u weten dat Ik de HEERE ben. 15 Zo zal Ik Mijn grimmigheid ten uitvoer brengen tegen die muur en tegen hen die hem met kalk bepleisterden. Ik zal tegen u zeggen: Die muur is er niet [meer] en zij die hem bepleisterden, zijn er niet [meer], 16 [te weten] de profeten van Israël die over Jeruzalem profeteren en er een visioen van vrede voor zien, hoewel er geen vrede is, spreekt de Heere HEERE.

Het woord van de HEERE komt weer tot Ezechiël (vers 1). De HEERE noemt hem weer “mensenkind” (vers 2). Hij krijgt de opdracht om de valse profeten, die naar eigen inzicht (letterlijk ‘uit de harten’, vlg. Js 59:13) profeteren, op te roepen om naar het woord van de HEERE voor hen te luisteren. Deze profeten worden niet ‘de profeten van de HEERE’ genoemd, maar worden sarcastisch aangeduid als “de profeten van Israël”. Zij zijn de geestelijke leiders naar wie het opstandige volk graag luistert. Hun boodschap heeft echter geen hoger gezag dat hun eigen hart. Ze zijn te vergelijken met de valse leraren in onze tijd (2Pt 2:1-2{63}).

Het woord dat volgt, ontmaskert deze profeten en ze horen een hard oordeel over zich uitspreken. Het “wee” klinkt over hen die de HEERE “dwaze profeten” noemt (vers 3). Een dwaas is iemand die in zijn hart zegt: “Er is geen God” (Ps 14:1). Zo iemand is een arrogant persoon die gewetenloos handelt. Deze profeten zijn dwaas en handelen zonder rekening te houden met God. Ze volgen ook niet de Geest van God, maar hun eigen geest. Ze hebben niets gezien van het woord van de HEERE en toch profeteren ze in Zijn Naam.

De HEERE spreekt tot Israël over die dwaze profeten als “uw profeten …, Israël” (vers 4). Het zijn niet Zijn profeten, maar die van het volk (vgl. Kl 2:14). Hij vergelijkt die profeten met de sluwe vossen die tussen de puinhopen op zoek zijn naar iets van hun gading (vgl. Kl 5:18{64}; Hl 2:15; Lk 13:32). Vossen maken holen in de bouwvallen en ondergraven de fundamenten waardoor de bouwvallen nog groter worden. Zo ondergraaft de valse profeet de grondslagen van het leven van Gods volk. Hij is de oorzaak van de bouwval die Gods volk geworden is en maakt die voortdurend groter.

Valse profeten gaan niet in de bressen staan (vers 5), wat van voorbede en herstel spreekt (Ez 22:30; Ps 106:23{65}; Js 58:12b{66}). Ze hebben ook niet voorzien in een muur om hen te beschermen. Ze zijn niet ten gunste van het volk opgetreden, maar hebben het onheil van het volk bewerkt en zoeken dat nog steeds. Daarom kan het huis van Israël geen stand houden “op de dag van de HEERE”, dat is de dag waarop Jeruzalem wordt ingenomen door de vijand. Dat ziet op de aanstaande verovering door de legers van Babel, maar ook op de verwoesting van Jeruzalem in de eindtijd.

Wat deze valse profeten doen, is hun eigen fantasieën doorgeven die valse visioenen en leugenachtige waarzeggerijen zijn. Zij zeggen dat ze die visioenen van de HEERE hebben doorgekregen (vers 6), terwijl ze heel goed weten dat de HEERE hen niet heeft gezonden. Toch geloven ze dat hun woord zal uitkomen. Het is een grote misleiding van zichzelf én van Gods volk.

De HEERE houdt hun nog eens voor hoezeer ze bezig zijn met valse profetie waarbij ze zeggen dat de HEERE heeft gesproken, terwijl Hij niet gesproken heeft (vers 7). Die houding is een grote belediging voor Hem. Hem worden woorden in de mond gelegd die Hij niet heeft gesproken. Zoiets doen is verwerpelijk. Wat zouden wij zeggen als mensen woorden doorgeven die wij gezegd zouden hebben, terwijl wij die niet hebben gezegd? Is dat niet schokkend?

De Heere HEERE (Adonai Jahweh) zal hun het spreken van valse dingen en het schouwen van leugen vergelden (vers 8). Deze zonden kan Hij niet ongestraft laten. Hij zal Zijn hand in oordeel tegen de valse profeten keren vanwege hun valse visioenen en hun waarzeggen van leugen (vers 9). Zij zullen niet tot “de kring van Mijn volk”, dat wil zeggen het ware Israël, gerekend worden.

De HEERE weet precies wie tot de kring van Zijn volk behoren, want zij staan allemaal ingeschreven “in het register van het huis van Israël” – vgl. “het boek van het leven” (Ex 32:32; Ps 69:29; Js 4:3; Dn 12:1; Lk 10:20; Fp 4:3; Op 3:5; 20:12; 21:27; Ml 3:16). De namen van deze lieden staan daar niet in (vgl. Op 13:8{67}). Daarom missen ze de uiteindelijke zegen van het land. Ze zullen nooit naar het land terugkeren en ook nooit in het land komen, ook niet in de opstanding. Als ze – verwijderd van alle zegen – zich bevinden onder het eeuwige oordeel van God, zullen ze erkennen dat Hij de HEERE is (Fp 2:10{68}).

De valse profeten hebben het volk op het verkeerde spoor gezet met hun mooie praatjes over vrede (vers 10). Er is helemaal geen vrede. Hoe kan er vrede zijn als de inwoners van Jeruzalem in opstand tegen de HEERE leven? Maar de mooie praatjes van de valse profeten slaan aan. De mensen denken dat ze zich veilig kunnen voelen door de woorden van de valse profeten die wel een beschermende muur lijken. Het is echter een wankele muur.

De toehoorders van de profeten zien dat niet, want die muur wordt met kalk bepleisterd waardoor hij toch sterk lijkt. Met fraai klinkende woorden bedekken de valse profeten alle ongerechtigheid van het volk: Het is allemaal niet zo erg; ze hoeven zich geen zorgen te maken; de vrede komt zeker (vgl. Dt 29:19-20; Jr 6:14; 8:11). En dat, terwijl het onheil dreigt en ook aangekondigd is door de ware profeten van God.

De valse profeten zijn als witgepleisterde graven (Mt 23:27). Ezechiël moet tegen deze kalkspecialisten zeggen dat de muur zal omvallen (vers 11). Er komt namelijk een alles wegspoelende regen met hagelstenen en een stormwind. Regen, hagel en storm zijn symbolen van het oordeel (vgl. Jb 38:22-23; Js 29:6) dat de Babyloniërs over de stad zullen brengen. Dan zal hun zelfgemaakte muur van mooie praatjes omvallen. Dan zal er tegen hen gezegd worden: ‘Waar zijn nu jullie mooie praatjes?’ (vers 12).

De HEERE verklaart dat de stormwind die losbarst, van Hem komt in Zijn grimmigheid over hen (vers 13). Zijn toorn over hen zit achter de alles wegspoelende regen. De hagelstenen zijn een uiting van Zijn grimmigheid. Dit geweld van de vijand zal voeren tot een vernietigend einde van de stad. Dit zijn geen mooie praatjes, maar dit is de rauwe werkelijkheid. De muur met zijn pleisterwerk wordt omvergehaald (vers 14). De woorden van de valse profeten blijken gebakken lucht te zijn geweest. Alle zogenaamde bescherming verdwijnt. De stad wordt in puin gelegd en te midden daarvan liggen de lichamen van de omgekomen valse profeten. Zo zullen de valse profeten weten dat Hij de HEERE is, Die doet wat Hij zegt.

Hier blijkt de enorme tegenstelling tussen de woorden van de valse profeten en de woorden van de HEERE. Hij zal Zijn grimmigheid ten uitvoer brengen tegen alle gezwets over veiligheid en het bedekken van ongerechtigheid (vers 15). Dan zal Hij wijzen op de muur en de bepleisteraars ervan en aantonen dat ze er niet meer zijn. Zo waarachtig zijn Zijn woorden. Hoe staan die woorden toch volkomen tegenover alle leugentaal van de valse profeten van Israël die over Jeruzalem hebben geprofeteerd dat er vrede zal zijn, maar dat hebben gedaan vanuit hun verbeelding, want er is helemaal geen vrede (vers 16). Alleen wat de Heere HEERE spreekt, is betrouwbaar. De woorden van God zijn betrouwbaar en komen tot in detail uit.

Ez 13:17-23 | Oordeel over de valse profetessen

17 En u, mensenkind, richt uw blik op de dochters van uw volk die naar eigen inzicht profeteren, en profeteer tegen hen. 18 Zeg: Zo zegt de Heere HEERE: Wee [die vrouwen] die om alle polsen toverbanden naaien en voor het hoofd van groot en klein sluiers maken om zielen te vangen! Wilt u de zielen van Mijn volk vangen en uw [eigen] zielen in het leven behouden? 19 En wilt u Mij ontheiligen bij Mijn volk voor [een paar] handen vol gerst en voor brokken brood, door zielen te doden die niet hoeven te sterven en door zielen in het leven te behouden die niet in leven mogen blijven, aangezien u liegt tegen Mijn volk, dat naar leugens luistert? 20 Daarom, zo zegt de Heere HEERE: Zie, Ik zál uw toverbanden, waarmee u daar zielen vangt alsof [het] vogels [zijn]! Ik zal ze van uw armen afscheuren en Ik zal de zielen vrijlaten, de zielen die u vangt alsof [het] vogels [zijn]. 21 Ik zal uw sluiers verscheuren en Mijn volk uit uw hand redden, zodat zij niet meer als een prooi in uw hand zullen zijn. Dan zult u weten dat Ik de HEERE ben. 22 Omdat u het hart van de rechtvaardige bedroeft met leugen, terwijl Ik hem Zelf geen smart heb aangedaan, en omdat u de goddeloze aangemoedigd hebt, zodat hij zich niet bekeert van zijn kwade weg, zodat Ik hem in het leven behoud, 23 daarom zult u geen valse [visioenen meer] zien en niet langer waarzeggerij plegen. Ik zal Mijn volk uit uw hand redden. Dan zult u weten dat Ik de HEERE ben.

Behalve valse profeten zijn er ook valse profetessen. Over hen komt ook een woord van de HEERE tot Ezechiël (vers 17). Het zijn vrouwen van het volk waartoe Ezechiël behoort, “de dochters van uw volk”, die ook hun eigen verbeelding volgen. Hij moet zijn blik op hen richten en tegen hen profeteren. Deze vrouwen houden zich bezig met toverij (vers 18). Bij hen is er geen vals beroep op de Naam van de HEERE met een uitspraak als ‘zo zegt de HEERE’, maar een regelrechte prediking en praktijk van afval.

Ook over hen wordt het “wee” uitgesproken, evenals over hun mannelijke collega’s (vers 2). Hun bedrijf is het naaien van “toverbanden” om “alle polsen” en het maken van grote en kleine “sluiers” voor grote en kleine hoofden. Ze weten precies bij wie wat past. De ‘outfit’ die zij aanbieden, moet bescherming bieden tegen boze geesten.

Wat er in werkelijkheid gebeurt, is dat zij met hun demonische activiteiten zielen in de vangnetten van de satan verstrikken en hen op de weg naar het verderf voeren. De toverbanden aan de polsen werken als ketenen waarmee een gevangene gebonden en van zijn vrijheid beroofd wordt. De sluier spreekt van onder de macht van een ander zijn, aan iemand anders toebehoren (Gn 24:65). Zo vangen deze demonisch belaste vrouwen de zielen van Gods volk. Laten ze niet menen dat ze hun eigen zielen in het leven zullen behouden.

Hun demonische bezigheden ontheiligen de HEERE bij Zijn volk (vers 19). De profetessen laten zich er ook niet dik voor betalen. Voor hun duistere diensten vragen zij slechts een paar handen gerst en enkele brokken brood. Het is een tijd van schaarste en iedereen moet van hun ‘gave’ kunnen profiteren, vinden zij. Zo hebben zij in elk geval een aardige voorraad eten. God walgt van hen, omdat ze het recht op zijn kop zetten. Ze liegen het volk op de vreselijkste wijze voor. En het volk luistert. De leugenprofetessen staan schuldig vanwege hun leugens, en het volk staat schuldig omdat het naar die leugens luistert. Ieder lid van Gods volk moet de leugen verwerpen en de waarheid zoeken.

Het werk van deze vrouwen leidt ertoe dat zielen worden gedood die niet hoeven te sterven en dat zielen in het leven worden behouden die niet in leven mogen blijven. De ware profeten dreigen de goddelozen met Gods oordeel en troosten de rechtvaardigen met Zijn genadevolle beloften. De valse profetessen handelen juist andersom. Zij zijn erop uit de rechtvaardigen te verderven door hen van de rechte weg af te voeren en de zielen van de goddelozen in het leven te behouden door hen met leugens te bedwelmen.

De Heere HEERE zal de leugenprofetessen oordelen (vers 20). Hij zal hun toverbanden van hun armen afscheuren. Die banden zijn als boeien. Het zijn ketenen waarmee mensen gevangen worden alsof het vogels zijn. De zielen die door hen gevangen zijn, zal de HEERE vrijlaten door hun toverpraktijken te verbreken. De sluiers, waardoor het zicht wordt weggenomen, zal Hij verscheuren (vers 21), zodat ze helder kunnen zien. Zo zal Hij Zijn volk uit hun hand redden, waarin ze een prooi waren. Dan zullen die vrouwen weten dat Hij de HEERE is. Hij is de almachtige Overwinnaar over alle machten van de duisternis.

Banden met het occulte moeten worden verbroken, anders zal er nooit ware vrijheid komen. Zolang iemand iets van het occulte in zijn leven handhaaft, blijft hij een prooi van de satan. Alleen God kan die banden verbreken en helder zicht geven op Wie Hij is. Dat wil Hij bij ieder mens doen die zich tot Hem wendt.

De valse profetessen hebben geheel tegengesteld aan het hart van God gehandeld (vers 22). Zij hebben het hart van de rechtvaardige, dat op Hem gericht is, bedroefd met het vertellen van leugens. De smart die dat voor hen betekent, komt niet van Hem. Het hart van de rechtvaardige, dat deelt in de gevoelens van God, is ook bedroefd omdat de valse profetessen de goddeloze hebben aangemoedigd in zijn goddeloosheid, zodat hij zich niet bekeert van zijn kwade weg en God hem in het leven behoudt.

Het verspreiden van leugen veroorzaakt bij hen die naar de wil van de Heer willen leven droefheid om de leugen zelf en om de uitwerking van de leugen bij de mensen die de leugen geloven en volgen. God wil mensen behouden, maar leugenprofetessen zijn uit op het verderf van mensen. Zij laten zich gebruiken door de vader van de leugen die een mensenmoordenaar is van het begin af (Jh 8:44).

God zal aan deze boze praktijken een halt toeroepen en de bedrijvers van dit occultisme oordelen (vers 23). Valse visioenen en waarzeggerij zal Hij door het oordeel over de bedrijvers ervan uitroeien. Zo zal Hij Zijn volk uit de hand van deze lieden redden. Daardoor zullen de profetessen weten dat Hij de HEERE is. Hij bewijst Zich als de HEERE in het uitvoeren van het door Hem aangezegde oordeel.

Ezechiël 14

Ez 14:1-11 | Straf over de afgodendienaars

1 Daarop kwamen er mannen uit de oudsten van Israël naar mij toe en gingen vóór mij zitten. 2 Toen kwam het woord van de HEERE tot mij: 3 Mensenkind, die mannen hebben hun stinkgoden in hun hart doen opkomen en hebben het struikelblok van hun ongerechtigheid vóór zich gezet. Zou Ik Mij dan werkelijk door hen laten raadplegen? 4 Spreek daarom met hen, en zeg tegen hen: Zo zegt de Heere HEERE: Iedere man uit het huis van Israël die zijn stinkgoden in zijn hart doet opkomen en het struikelblok van zijn ongerechtigheid vóór zich zet en [dan] naar de profeet toe komt, Ik, de HEERE, zal hem als hij komt met de veelheid van zijn stinkgoden, Zelf antwoord geven, 5 om het huis van Israël in hun hart te grijpen, omdat zij allemaal door hun stinkgoden van Mij vervreemd zijn. 6 Zeg daarom tegen het huis van Israël: Zo zegt de Heere HEERE: Bekeer u, keer u af van uw stinkgoden en keer uw gezichten af van al uw gruweldaden. 7 Voorzeker, iedere man uit het huis van Israël en uit de vreemdelingen die in Israël verblijven, die zich van achter Mij afwendt, zijn stinkgoden doet opkomen in zijn hart en het struikelblok van zijn ongerechtigheid vóór zich zet, en naar de profeet toe komt om Mij door hem te raadplegen – Ik ben de HEERE, door Mij zal hem antwoord gegeven worden. 8 Ik zal Mijn aangezicht tegen die man zetten en zal hem tot een spreekwoordelijk teken stellen en hem uitroeien uit het midden van Mijn volk. Dan zult u weten dat Ik de HEERE ben. 9 Wanneer een profeet zich laat misleiden en een woord spreekt, zal Ik, de HEERE, die profeet Zelf misleiden, Mijn hand tegen hem uitstrekken en hem wegvagen uit het midden van Mijn volk Israël. 10 Dan zullen zij hun ongerechtigheid dragen. Zoals de ongerechtigheid van de vrager, zo zal de ongerechtigheid van de profeet zijn, 11 opdat het huis van Israël niet weer van achter Mij vandaan zal afdwalen en zij zich niet weer zullen verontreinigen met al hun overtredingen. Dan zullen zij Mij tot een volk zijn en Ík zal hun tot een God zijn, spreekt de Heere HEERE.

Ezechiël krijgt bezoek van een delegatie oudsten van Israël (vers 1; vgl. Ez 8:1; 20:1). Ze komen om door hem de HEERE om raad te vragen. Ze gaan vóór hem zitten, aan zijn voeten, een houding die aangeeft dat zij hem als een echte profeet van God erkennen en naar hem willen luisteren. Voordat een van deze oudsten ook maar een woord zegt, spreekt God Zelf tot Ezechiël (vers 2). Hij kent hun huichelarij en vertelt Ezechiël wat Hij ziet in de harten van de oudsten (vgl. Ez 8:12; Mt 15:19).

Hij ziet dat de harten van deze mensen vol zijn van “stinkgoden” die zij zelf in hun harten doen opkomen (vers 3). Meerdere keren zegt Hij dat hun hart vol is van die stinkgoden. Mogelijk dienen ze niet openlijk de afgoden, maar koesteren ze die in hun hart. Hierdoor hebben ze een struikelblok van hun ongerechtigheid vóór zich gezet. Die innerlijke afgoderij is de oorzaak van hun ellende.

Ook vandaag is er veel stiekeme afgoderij, innerlijke gebondenheid aan zonden die heimelijk worden gekoesterd. Bij innerlijke gebondenheid kunnen wij denken aan verslaving aan de ‘sociale media’ van het internet en het gebruik van de smartphone. Die verslaving wordt goedgepraat met ‘nodig hebben’, maar onderzoeken hebben uitgewezen dat velen niet meer zonder sociale media kunnen leven. Ieder die zegt een kind van God te zijn, doet er goed aan zich eerlijk voor de Heer af te vragen of bij hem of haar ook zo’n vorm van huichelarij is.

Nu komen deze aan afgoderij verslaafde oudsten tot de HEERE om Hem om raad te vragen. Ze komen naar Hem toe zoals ze ook naar hun afgoden gaan die ze in hun hart koesteren terwijl ze Hem raadplegen. Maar zal Hij Zich door hen, die zo in huichelarij leven, laten raadplegen? Deze dubbelhartigheid verafschuwt Hij (Mt 6:22-24; Jk 4:8). Hij heeft recht op hun ongedeelde eerbied.

Ezechiël moet hun het woord van de HEERE doorgeven (vers 4). Het antwoord is algemeen: het geldt voor “iedere man uit het huis van Israël” die deze verborgen afgoderij pleegt. Deze afgoderij vormt een struikelblok waarover zij ten val komen en waardoor zij de weg tot God voor zichzelf afsluiten. Iemand die tot God komt, terwijl hij aan de veelheid van zijn stinkgoden vasthoudt, mag rekenen op een persoonlijke reactie van God. Die reactie is niet een woord van de profeet, maar een directe daad van God Zelf. God zal antwoorden door een daad van oordeel.

Hoe waagt zo iemand het om in de tegenwoordigheid van de Heilige te verschijnen! De HEERE zal het huis van Israël “in hun hart grijpen”, daar waar de stinkgoden wonen (vers 5). Ze komen wel tot Hem, maar door hun stinkgoden zijn ze van Hem vervreemd. Ze kennen Hem niet meer en Hij kan hen niet meer erkennen.

Toch spreekt de HEERE in Zijn genade nog over een mogelijkheid om zich te bekeren (vers 6). Dan moeten ze zich afkeren van hun stinkgoden, wat betekent dat ze die veroordelen en verwerpen. Ook moeten ze hun gezichten afkeren van al hun gruweldaden, dat is stoppen met al hun afgodische praktijken die ze er stiekem op na houden. Echte bekering is zelfoordeel, belijdenis van het kwaad en ophouden met kwaad doen.

Het woord over de stinkgoden in het hart en het struikelblok dat ieder daarmee vóór zich zet, geldt zowel de geboren Israëliet als de vreemdeling die in hun midden verblijft (vers 7). Wie met zijn stinkgoden in zijn hart bij de profeet komt om door hem God te raadplegen, zal het passende antwoord van God krijgen. Hij zal met God Zelf te maken krijgen, Die hem zal oordelen (vers 8). Dat zal gebeuren op een wijze dat men daarvan een spreekwoord zal maken. Zo zal die man uitgeroeid worden uit Gods volk en hij zal door het spreekwoord in de herinnering voortleven. Dat zal verbonden worden met het getuigenis van de HEERE dat Hij werkelijk de HEERE is.

Een profeet kan zich door deze mensen, met stinkgoden in hun hart, laten misleiden (vers 9). Het is voor hem zaak om dicht bij de HEERE te leven om niet misleid te worden (vgl. Jz 9:9-15; 1Kn 14:1-5; Hd 5:1-5,7-9). De HEERE zal duidelijk maken wat er moet gebeuren. Als er mensen naar een valse profeet toe komen om door hem de HEERE te raadplegen, zullen die mensen door de HEERE Zelf misleid worden. Dan geeft Hij hen over aan de “werking van [de] dwaling om de leugen te geloven” (2Th 2:11; 1Kn 22:23) en aan hun “verkeerde denken” (Rm 1:28). Het kwaad komt niet uit God voort (Jk 1:13{69}), maar Hij kan het in Zijn wijsheid en macht wel gebruiken om Zijn doel te bereiken (Jb 12:16{70}).

Hij zal de valse profeet oordelen en hem uit het midden van Zijn volk uitroeien. Hij kan geen enkele misleiding ongestraft laten. De profeet zal zijn ongerechtigheid dragen evenals de vrager (vers 10). De een (de profeet) heeft zijn eigen inzichten en de ander (de vrager) zijn eigen begeerten boven de waarheid van God gesteld en daarmee God en Zijn waarheid veracht.

Het doel van al Gods straffen is dat het kwaad wordt weggedaan en het resterende volk – dat is dan Zijn hele volk – niet meer van Hem afdwaalt (vers 11). Wanneer ze niet meer afdwalen en zich ook “niet weer zullen verontreinigen met al hun overtredingen”, kan Hij hen weer als Zijn volk erkennen. Dan is de verbinding tussen Hem en Zijn volk hersteld; zij zijn Hem tot een volk en Hij is hun tot een God. Die situatie is wat Hij verlangt.

Hier licht een straal van hoop op in de overigens zo dreigende boodschap van Ezechiël. Hij kan de voorzegging van de oordelen niet achterwege laten, maar ziet ook de zilveren rand om de donkere, dreigende wolken. Uiteindelijk zal er ook iets goeds uit voortkomen. Gods voornemens zullen niet tenietgedaan worden door de verwoesting van het aardse Jeruzalem.

Ez 14:12-23 | Vier straffen en drie rechtvaardigen

12 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 13 Mensenkind, wanneer een land tegen Mij zondigt door trouwbreuk te plegen, dan zal Ik Mijn hand ertegen uitstrekken, het er aan brood laten ontbreken en hongersnood erin zenden, zodat Ik daar mens en dier uitroei. 14 Al zouden te midden ervan deze drie mannen zijn, Noach, Daniël en Job, [dan] zouden zij [alleen] door hun gerechtigheid hun [eigen] leven redden, spreekt de Heere HEERE. 15 Als Ik wilde dieren door het land zou laten trekken, zodat die het van kinderen beroven en het een woestenij wordt, omdat niemand erdoorheen trekt vanwege de wilde dieren, 16 [als] die drie mannen in het midden ervan waren, [zo waar] Ik leef, spreekt de Heere HEERE, zij zouden zelfs zonen en dochters niet kunnen redden. Zíj zouden alleen zelf worden gered en het land zou een woestenij worden. 17 Of [als] Ik het zwaard over dat land zou brengen en zeggen zou: Zwaard, u moet door het land heen trekken, zodat Ik daaruit mens en dier uitroei, 18 al zouden die drie mannen in het midden ervan zijn, [zo waar] Ik leef, spreekt de Heere HEERE, zij zouden geen zonen en dochters kunnen redden, maar alleen zíj zouden gered worden. 19 Of als Ik de pest in dat land zou zenden en Mijn grimmigheid erover bloedig uitstorten om daar mens en dier uit te roeien, 20 en al zouden Noach, Daniël en Job in het midden ervan zijn, [zo waar] Ik leef, spreekt de Heere HEERE, geen zoon, geen dochter zouden zij kunnen redden, zíj zouden door hun gerechtigheid [alleen] hun [eigen] leven redden. 21 Want zo zegt de Heere HEERE: Ook al zend Ik Mijn vier ergste oordelen – zwaard, honger, wilde dieren en pest – naar Jeruzalem om daar mens en dier uit te roeien, 22 zie, dan zullen er [toch] in overblijven die ontkomen, [en] die naar buiten gebracht zullen worden, zonen en dochters. Zie, zij zullen naar u uittrekken en u zult hun weg en hun daden zien. Dan zult u getroost worden over het onheil dat Ik over Jeruzalem gebracht heb, al wat Ik over haar gebracht heb. 23 Zo zullen zij u troost geven als u hun weg en hun daden zult zien. Dan zult u weten dat Ik al wat Ik er gedaan heb, niet zonder reden gedaan heb, spreekt de Heere HEERE.

Er komt een nieuw woord van de HEERE tot Ezechiël (vers 12). Heel algemeen spreekt de HEERE over “een land” (vers 13). Het betreft dus niet alleen Israël, hoewel het later wel weer speciaal op Israël wordt toegepast en ook het woord “trouwbreuk” wel sterk aan Israël doet denken. Toch heeft God er recht op dat elk land Hem vreest en dient. Zijn straffen zijn dan ook algemeen. Hij strekt Zijn hand uit tegen elk land dat geen rekening met Hem houdt.

In Zijn oordeel over de ontrouw aan Hem gebruikt Hij vier middelen, die Hij verderop in dit hoofdstuk “Mijn vier ergste oordelen” noemt (vgl. vers 21). Het getal vier wijst op de heerschappij over de aarde (vgl. “de vierde dag”, Gn 1:14-19). Elk land, overal op aarde in elk van de vier windstreken, staat onder de heerschappij van God. De vier middelen die Hij gebruikt om te oordelen, horen bij de aarde.

Het eerste oordeel is een “hongersnood”. Hij zal die zenden in landen die Hem aan de kant hebben gezet. Het gevolg is dat Hij door deze plaag daar mens en dier uitroeit. Er is wel de mogelijkheid om aan dit oordeel te ontkomen, namelijk door persoonlijke bekering en het doen van gerechtigheid (vers 14). De HEERE wijst op drie voortreffelijke mensen, Noach, Daniël en Job, die ondanks hun gerechtigheid hun land toch niet zouden kunnen redden van dit oordeel (vgl. Jr 15:1-4). Door hun gerechtigheid zouden zij alleen hun eigen leven redden.

Twee van deze drie mannen zijn in zeer kritieke situaties geweest, de derde leeft er nog in. Noach heeft geleefd in een wereld vol van verdorvenheid en geweld (Gn 6:6,13). Daniël leeft in een omgeving die hem heeft willen verleiden toe te geven aan de begeerten van het vlees en zo het geloof van de vaderen, het geloof in de HEERE, de God van Israël te verloochenen (Dn 1:5-8). Job is het directe doelwit van de heftigste aanvallen van de duivel geweest (Jb 1:8-12; 2:1-7). We zien in hen overwinnaars over de wereld (Noach), het vlees (Daniël) en de duivel (Job). Maar zij hebben alleen zichzelf gered, zonder dat ze de situatie om zich heen hebben kunnen veranderen. Ieder wordt alleen gered door een leven in gerechtigheid, dat alleen kan worden geleefd als er bekering tot en geloof in God is.

Bij de ballingen leeft de hoop dat God het in afgoderij vervallen volk wel zal sparen ter wille van enkele Godvrezenden die spaarzaam in Jeruzalem worden gevonden. Hij zou immers ook Sodom hebben gespaard als daar tien rechtvaardigen gevonden zouden zijn (Gn 18:32). De HEERE slaat die volledig onterechte hoop de bodem in. Er is geen enkele grond om zoiets te denken. De mannen die Hij noemt en die vanwege hun rechtvaardigheid en Godsvrucht bij Hem in hoog aanzien staan, zouden, als zij in het bedreigde land zouden leven, alleen zichzelf redden, maar niemand anders. Niemand mag zich erachter verschuilen dat hij een biddende moeder heeft en dat het daarom met hem wel goed zal komen, terwijl hij voortgaat met leven in de zonde.

Dat deze drie mannen worden genoemd, spreekt er ook voor dat het bij deze oordelen niet alleen om Israël gaat. Noach en Job zijn geen Israëlieten, Daniël wel, maar die heeft het grootste deel van zijn leven in ballingschap buiten Israël gewoond. Deze drie mannen hebben wel iets voor anderen kunnen betekenen. Noach heeft zijn huis gered (Gn 6:18) en Daniël en Job hun vrienden (Dn 2:17-18; Jb 42:7-10). Zo groot is hun gerechtigheid voor God en mensen (Noach), hun voorspraak bij de machtigen van de aarde, Nebukadrezar (Daniël), en hun voorbede voor vrienden bij God (Job) geweest.

Dat betekent niet dat de gerechtigheid van deze drie mannen voor hun gezin en vrienden ook de redding van de zielen van hun gezin en hun vrienden voor God heeft betekend. Ieder moet met zijn eigen zonden voor God komen en die belijden. Alleen de Heer Jezus heeft plaatsvervangend voor anderen geleden. Op grond van Zijn werk hebben ook Noach, Daniël en Job gerechtigheid voor God gekregen.

Het tweede oordeel dat God gebruikt, is dat van de “wilde dieren” die Hij door het land laat trekken (vers 15). Die wilde dieren zullen het volk van kinderen beroven en het land tot een woestenij maken. Niemand zal het land durven bewerken of erdoorheen trekken uit angst voor het wild gedierte. Ook bij dit oordeel zouden deze drie voortreffelijke mannen, als die in hun midden zouden zijn geweest, geen uitkomst hebben kunnen bieden (vers 16). De zonen en dochters zullen sterven en het land zal tot een woestenij worden, terwijl alleen die drie mannen gered zouden worden.

Het derde oordeel is dat van “het zwaard” (vers 17). God zal ook het zwaard kunnen gebieden door het land heen te trekken, bijvoorbeeld in de vorm van een oorlog. Daardoor worden mens en dier door Hem uitgeroeid. Ook hier geldt dat voortreffelijke gelovigen als de drie genoemde mannen niet zouden kunnen helpen om te ontkomen aan dit oordeel (vers 18). Ze zouden geen zonen en dochters kunnen redden. Zij zelf alleen zouden gered worden.

Het vierde oordeel is dat van de dodelijke ziekte de “pest” (vers 19). Hiervan zegt God dat Hij Zijn grimmigheid bloedig over hen uitstort. Mens en dier worden erdoor gedood. Noach, Daniël en Job zouden ook deze plaag niet hebben kunnen keren als zij in het midden van het volk zouden wonen (vers 20). Zij zouden geen enkele nakomeling van het volk kunnen redden van Gods toorn. Het enige wat zij zouden kunnen redden, is hun eigen leven en dat is vanwege hun rechtvaardige leven.

Er is slechts één Rechtvaardige Die door Zijn gerechtigheid niet alleen Zijn eigen leven heeft gered, maar ook dat van talloze anderen. De Heer Jezus is de Rechtvaardige Die voor onrechtvaardigen heeft geleden opdat Hij hen tot God zou brengen (1Pt 3:18a{71}). Hij verenigt alle voortreffelijkheden van de drie genoemde rechtvaardigen in Zich. Hij is in staat om zonen en dochters te redden en hen tot heerlijkheid te leiden (Hb 2:10{72}).

God noemt de oordelen nog een keer en noemt ze “Mijn ergste vier oordelen” (vers 21). Hij zendt ze alle vier “naar Jeruzalem”. Hij noemt nu speciaal Jeruzalem en niet meer algemeen “een land” (vers 13). Hij zal mens en dier in Jeruzalem uitroeien. Toch spreekt Hij direct daarna over een overblijfsel (vers 22). Hij leidt dit in met het woord “zie”. Niet alle inwoners van Jeruzalem zullen omkomen. Er zijn er die er “in overblijven die ontkomen” zullen aan de vier plagen. Die zullen uit Jeruzalem worden gevoerd en “naar u uittrekken”, dat wil zeggen dat ze naar Babel worden gebracht, waar Ezechiël en zijn medeballingen nu zijn.

Als ze daar aankomen, zullen zij de ballingen vertellen over “hun weg en hun daden”. Daardoor zullen de ballingen “getroost” worden (vers 23). De troost zit hem in het feit dat wat de HEERE over Jeruzalem heeft gebracht, de vervulling van Zijn woord is. Hij heeft niet anders kunnen handelen dan Hij heeft gedaan en Hij heeft gedaan wat Hij heeft gezegd. Ze zullen vrede hebben met het oordeel van God over Jeruzalem en erkennen dat het oordeel verdiend is. Het is altijd een troost om eraan te denken dat de Heer Zijn Woord waarmaakt.

Ezechiël 15

Inleiding

De rechtvaardiging van Gods oordeel tegenover Juda gaat verder in Ezechiël 15-17, maar de aard van de verdediging verandert. Ezechiël maakt in deze hoofdstukken gebruik van gelijkenissen om de ondankbaarheid, zonde en opstandigheid van Gods volk te schilderen. Hij beschrijft

1.de nutteloze wijnstok (Ez 15:1-8);
2. de trouweloze vrouw (Ez 16:1-43);
3. de diep gezonken zuster (Ez 16:44-63);
4. de nederige wijnstok (Ez 17:1-21);
5. de statige ceder (Ez 17:22-24).

Ezechiël 15 gaat in op de mening die onder het volk heerst, dat het onmogelijk is dat de HEERE hen, nota bene Zijn uitverkoren volk, zal prijsgeven. Zij menen dat hun uitverkiezing gebaseerd is op een voorkeur die de HEERE voor hen heeft, omdat zij beter zijn dan andere volken. Om die reden geloven ze de boodschap van Ezechiël niet. Daarom moet Ezechiël van de HEERE de gelijkenis van de nutteloze wijnstok uitspreken. Ze moeten goed bedenken dat ze niet Gods welgevallen kunnen hebben als ze geen vrucht dragen.

Het beeld van de wijnstok is uitermate geschikt om die boodschap te illustreren. Deze mensen denken dat ze vanwege hun geboorte takken van de ware wijnstok zijn die nooit kan worden vernietigd. Ezechiël gebruikt de wilde wijnstok om aan te tonen hoe totaal ongegrond deze gedachte is. Later zal de grote Mensenzoon de gelijkenis van de wijnstok ook gebruiken om de ware bedoeling ervan uit te leggen (Jh 15:1-2). Hij laat zien dat de enige manier waardoor iemand vrucht kan dragen, is door gemeenschap te hebben met Hem (Jh 15:4{73}). Dit geldt zowel persoonlijk als voor Israël en de gemeente.

Ez 15:1-5 | Het nutteloze hout van de wijnstok

1 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 2 Mensenkind, wat heeft het hout van de wijnstok vóór op elk [ander] rankendragend hout dat onder de bomen van het woud is? 3 Kan er hout uit gehaald worden om er een gebruiksvoorwerp van te maken? Kan men er een pin uit halen om er welk voorwerp dan ook aan op te hangen? 4 Zie, het wordt als brandstof aan het vuur overgegeven, het vuur verteert de beide uiteinden ervan en het midden ervan is zwartgeblakerd. Zou het voor een gebruiksvoorwerp geschikt zijn? 5 Zie, toen het gaaf was, kon er geen gebruiksvoorwerp van gemaakt worden. Hoeveel te minder nu het vuur het verteerd heeft, zodat het zwartgeblakerd is. Zal er dan nog een gebruiksvoorwerp van gemaakt kunnen worden?

Het woord komt weer tot Ezechiël (vers 1). Ezechiël wordt weer aangesproken als “mensenkind” (vers 2). De HEERE stelt hem enkele vragen over het hout van de wijnstok. De eerste vraag is wat de voortreffelijkheid van dat hout is boven ander hout dat rankendragend is. De bomen van het woud stellen de volken voor (Js 10:33-34). In vergelijking met de volken is Israël niet meer dan een wijnstok. De tweede vraag is of er van het hout van een wijnstok iets kan worden gemaakt waar iemand nut van heeft, bijvoorbeeld om er een pin van te maken om iets aan op te hangen (vers 3; vgl. Js 22:23-25; Zc 10:4). De vraag stellen is haar beantwoorden. Het hout van de wijnstok is lelijk hout en onbruikbaar om er ook maar iets nuttigs van te maken.

Het enige waarvoor het hout van de wijnstok nog nuttig is, is om als brandhout te worden gebruikt. Als het vuur een wijnstok aan de beide kanten heeft verteerd en er is nog een klein middenstuk over, dan is dat middenstuk zwartgeblakerd (vers 4). Kan dat dan nog voor iets nuttigs worden gebruikt? Als het gave hout al nergens voor deugt, dan kan hout dat in het vuur is geweest helemaal nergens meer voor dienen (vers 5).

De waarde van de wijnstok is gelegen in de vrucht die eraan hoort te zijn, maar daarover wordt hier niet gesproken. Met de wijnstok wordt, zoals gebruikelijk, Israël bedoeld (Ps 80:9-17; Jr 2:21; Hs 10:1; 14:8). God heeft vrucht van Israël verwacht. Die vrucht is dat ze Hem zullen eren als een koninklijk priesterschap en een heilige natie (Ex 19:5-6). Maar Israël heeft geweigerd Hem Zijn vrucht te geven (Js 5:1-7; Mt 21:33-41).

Voor God heeft Israël geen enkele waarde in zichzelf. Net als het hout van de wijnstok niet meer waard is dan ander hout, is Israël niet méér waard dan de andere volken. Hij heeft hen in Zijn vrijmachtige liefde uitgekozen om Zijn volk te zijn om door hen gediend en verheerlijkt te worden en door middel van hen Zijn Naam op aarde groot te maken (Dt 7:7-8{74}).

Ez 15:6-8 | De toepassing van de gelijkenis

6 Daarom, zo zegt de Heere HEERE: Zoals het hout van de wijnstok onder het hout van het woud is – dat geef Ik als brandstof over aan het vuur – zo zal Ik de inwoners van Jeruzalem overgeven. 7 Want Ik zal Mijn aangezicht tegen hen keren. Als zij aan het [ene] vuur ontsnappen, zal het [andere] vuur hen verteren. Dan zult u weten dat Ik de HEERE ben, wanneer Ik Mijn aangezicht tegen hen keer. 8 Ik zal van het land een woestenij maken, omdat zij trouwbreuk gepleegd hebben, spreekt de Heere HEERE.

De waarde van de wijnstok voor de HEERE ligt in het vrucht dragen voor Hem, en dat heeft Israël schuldig nagelaten. Daarom geeft Hij de inwoners van Jeruzalem over als brandstof aan het vuur (vers 6). Hij heeft al eerder “de beide uiteinden ervan” (vers 4) aan het vuur prijsgegeven. Daarbij kunnen we denken aan de wegvoering van de tien stammen in 722 v.Chr. en een transport van een aantal voorname mensen uit de twee stammen rond 606 v.Chr. Het zwartgeblakerde midden ervan (vers 3) zijn de inwoners die nog in het midden van Jeruzalem zijn overgebleven. Zij zijn aan het ene vuur ontkomen, maar de HEERE keert Zijn aangezicht tegen hen en zal ook dat middendeel met vuur verbranden (vers 7). Hierdoor zullen ze weten dat Hij de HEERE is.

Dat zal gebeuren wanneer Nebukadrezar de stad zal innemen en helemaal zal verwoesten (vers 8). De oorzaak van deze brand is hun “trouwbreuk” die zij “gepleegd hebben”. Ze hebben de trouw die ze plechtig hebben beloofd door te zeggen dat ze alles zullen doen wat de HEERE heeft geboden, met voeten getreden. Huwelijksontrouw, trouwbreuk, is een van de schokkendste dingen die iemand kan overkomen. Israël is niet slechts een keer ontrouw geweest, maar hun hele geschiedenis is er een van ontrouw en bedrog.

Wij zijn ook ontrouw als onze belangstelling naar de wereld en de wereldse dingen uitgaat. Dat is geestelijke trouwbreuk. Wij beantwoorden dan niet aan het doel, dat wij hier zijn om voor God vrucht te dragen. Wij zijn niet in deze wereld om naar onze eigen wensen en ideeën te leven. De Zoon heeft alle dingen geschapen voor Zichzelf (Ko 1:16), ook ons. We hebben dan ook niet meer voor onszelf te leven, maar voor Hem Die voor ons gestorven is (2Ko 5:15{75}). De Heer Jezus zegt tegen ons: “U hebt Mij niet uitverkoren, maar Ik heb u uitverkoren, en Ik heb u gesteld dat u zou heengaan en vrucht dragen en dat uw vrucht zou blijven” (Jh 15:16).

Ezechiël 16

Inleiding

Na de verklaring van het symbool van de wijnstok spreekt de HEERE een nieuwe gelijkenis uit die Ezechiël aan het volk moet doorgeven. Deze gelijkenis omvat de hele geschiedenis van Jeruzalem: haar afkomst, opkomst, schoonheid en heerlijkheid, afval en oordeel, redding en uiteindelijke zegen. Het is een uitvoerige verklaring van de gelijkenis van het korte vorige hoofdstuk.

Dit hoofdstuk kan het best in één adem doorgelezen worden, want het is één verhaal. Het bevat een pakkende en realistische beschrijving van bijzondere aard, waarvan sommige details ons mogelijk vreemd lijken. We zien het afstotelijke beeld van een prostitué. Er is echter geen beeld dat duidelijker de realiteit weergeeft van de door God uitgekozen stad die zich ondanks haar uitzonderlijke voorrechten van de enig ware God afkeert. De HEERE stelt de inwoners van Jeruzalem dit beeld juist daarom voor, opdat ze zullen erkennen hoe weerzinwekkend de zonde van ontrouw in Zijn ogen is.

Ez 16:1-7 | Afkomst van Jeruzalem

1 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 2 Mensenkind, laat Jeruzalem zijn gruweldaden weten, 3 en zeg: Zo zegt de Heere HEERE tegen Jeruzalem: Uw oorsprong en uw geboorte zijn uit het land van de Kanaänieten. Uw vader was die Amoriet en uw moeder een Hethitische. 4 Wat uw geboorte betreft, op de dag dat u geboren werd, werd uw navelstreng niet afgesneden, werd u niet met water schoongewassen, werd u ook al niet met zout ingewreven, en al helemaal niet in doeken gewikkeld. 5 Geen oog zag naar u om, om een van die dingen uit medelijden bij u te doen. U werd weggeworpen op het open veld uit afschuw voor uw leven op de dag dat u geboren werd. 6 Toen Ik voorbij u kwam, zag Ik u trappelend in uw bloed en Ik zei tegen u in uw bloed: Leef! Ja, Ik zei tegen u in uw bloed: Leef! 7 Ik heb u even overvloedig gemaakt als het gewas op het veld. U groeide op, u werd groot en u kwam tot grote schoonheid. [Uw] borsten werden stevig, uw haar groeide, maar u was naakt en bloot.

Het woord van de HEERE komt tot Ezechiël (vers 1). De HEERE spreekt hem als “mensenkind” aan en geeft hem de opdracht Jeruzalem haar gruweldaden te laten weten (vers 2). De gruweldaden hebben betrekking op de afgoderij die Jeruzalem heeft gepleegd en pleegt en die zij moet gaan zien zoals de HEERE die ziet en wel als gruweldaden.

De oorsprong van de stad ligt rond het jaar 3000 v.Chr. in het land van de Kanaänieten, het woongebied van de Amorieten en Hethieten (vers 3; Gn 10:15-16). De naam van de stad is oorspronkelijk Jebus (Ri 19:10; 1Kr 11:4). De stad wordt herinnerd aan haar heidense wortels. Van nature onderscheidt de stad zich in niets van de heidenen en staat zij vanaf haar begin onder de sterke invloed van de goddeloze cultuur van Kanaän.

In de tijd van haar begin is er niets aantrekkelijks in de stad aanwezig (vers 4). Integendeel. Ze lijkt op een ongewenst kind, dat het leven niet waard lijkt te zijn. Het niet afsnijden van de navelstreng duidt op een zekere dood voor het kind. De Hethitische moeder vindt het kennelijk niet de moeite waard om ook maar enige zorg aan het kind te besteden, het kind is het water niet waard. Het is net zo waardeloos als de wijnstok van het vorige hoofdstuk. Zelfs het inwrijven met zout als een afgodisch ritueel ter bescherming tegen boze machten en het wikkelen in doeken ter bescherming tegen de kou worden nagelaten.

Niemand kijkt naar de stad om, niemand wil er enige zorg aan besteden (vers 5). Niemand die naar haar kijkt, krijgt een gevoel van medelijden om zich over de stad te ontfermen. Het is een waardeloze stad, die bij anderen alleen maar afschuw opwekt. Het enige wat men met de stad doet, is haar wegwerpen in het open veld. Het kind wordt niet eens te vondeling gelegd. Zo weinig waarde heeft het leven van de stad in het oog van anderen al vanaf het moment van haar geboorte. In plaats van de aantrekkelijkheid van wat pasgeboren is, is er afschuw, en in plaats van ontferming over wat weerloos is, is er verachting en verwerping. Toegepast op de geschiedenis van het volk Israël wordt hiermee mogelijk gedoeld op de periode van slavernij van het volk in Egypte.

Dan komt de HEERE voorbij (vers 6). Hij lijkt een ‘toevallige’ Voorbijganger te zijn (vergelijk de barmhartige Samaritaan, Lk 10:33{76}). Wanneer Hij het kind ziet en ziet hoe het eraan toe is, hoe het ligt te trappelen in zijn bloed en dus stervende is, spreekt Hij dat leven gevende woord: “Leef!” Terwijl met het bloed het leven uit het kind wegvloeit, geeft Hij het leven. Het wonder van de onverwachte redding wordt met nadruk herhaald. Het door de ouders versmade en aan de dood prijsgegeven kind wordt door de HEERE aangenomen. Hij schenkt het de mogelijkheid om te leven. Hij roept het als het ware uit de dood tot het leven. Toegepast op de geschiedenis van Israël hebben we hier mogelijk een zinspeling op de verlossing uit Egypte (vgl. Ex 2:25; 3:7).

Door de grote zorg van de HEERE, die het kind eerst zo is onthouden, groeit het op als het gewas op het veld (vers 7). Het komt tot grote bloei en schoonheid. Zo groeit de eens zo versmade stad op tot een stad die wordt vergeleken met een mooie, huwbare vrouw, wat wordt aangegeven door de stevige borsten. Het haar groeit en wordt lang, wat spreekt van afhankelijkheid. Ze is in alles afhankelijk van haar Ontfermer. Zelf bezit ze niets, ze is naakt en bloot. Zo is Israël in Egypte en in de woestijn volkomen afhankelijk van de HEERE geweest.

Ez 16:8-14 | Opkomst van Jeruzalem

8 Toen Ik voorbij u kwam, zag Ik u, en zie, uw tijd was de tijd van de liefde. Zo spreidde Ik Mijn vleugel over u uit en bedekte uw naaktheid. Daarop zwoer Ik u [een eed] en ging een verbond met u aan, spreekt de Heere HEERE, en [zo] werd u van Mij. 9 Daarop waste Ik u met water, spoelde uw bloed van u af en zalfde u met olie. 10 Ik trok u kleurrijk geborduurde kleding aan, schoeide u met zeekoeien[huiden], omwikkelde u met fijn linnen en bedekte u met zijde. 11 Ik tooide u met sieraden. Ik deed armbanden om uw polsen en een ketting om uw nek. 12 [Ook] deed Ik een ring door uw neus, oorbellen aan uw oren en [zette] een sierlijke kroon op uw hoofd. 13 Zo werd u getooid met goud en zilver. Uw kleding was van fijn linnen en zijde, en [voorzien van] kleurrijk borduurwerk. Meelbloem, honing en olie at u. U werd buitengewoon mooi, en werd geschikt voor het koningschap. 14 Van u ging een naam uit onder de heidenvolken vanwege uw schoonheid, want die was volmaakt door Mijn glorie, die Ik op u gelegd had, spreekt de Heere HEERE.

Wanneer de HEERE de tweede keer voorbijkomt, wordt het weggeworpen kind dat Hij uit medelijden het leven heeft gegeven, ook een voorwerp van Zijn liefde (vers 8). De HEERE blijft niet haar Pleegvader, maar wordt haar Man. Zijn hart gaat naar Jeruzalem uit. Behalve verzorging biedt Hij de stad ook bescherming en bedekking, waarvan de “vleugel” spreekt (Ru 3:9{77}; Mt 23:37). Ten slotte brengt Hij haar in de nauwste verbinding met Zichzelf. Hij gaat een verbond met haar aan en zo wordt zij Zijn bezit. Dit alles bekrachtigt Hij met een eed. In de geschiedenis van Israël zien we dit bij de Sinaï. Dit verbond wordt ook met het beeld van een huwelijk uitgedrukt (Js 54:5; Jr 2:2; Hs 2:15,18).

Dan gaat Hij door met haar mooi te maken (verzen 9-13). Dat zien we gebeuren vanaf de tijd dat David de stad Jeruzalem verovert (1049 v.Chr.) en deze stad tot koninklijke hoofdstad maakt. Dat is de tijd van de liefde. De HEERE kiest deze stad uit en verleent haar buitengewone heerlijkheid.

Hij begint haar te wassen om het bloed van haar af te spoelen (vers 9). Zo wordt ze gereinigd van het verleden. Daarna zalft Hij haar met olie, waarmee Hij tot uitdrukking brengt welke grote waarde zij voor Hem heeft (vgl. Jh 12:3). Bij wassen en zalven kunnen we ook denken aan het klaarmaken van een bruid voor het huwelijk (vgl. Ru 3:3{78}; Es 2:12).

Vervolgens trekt Hij haar, de weggeworpen vondeling, prachtige kleding aan (vers 10; vgl. Ps 45:14-15a{79}). Hij geeft haar die kleding niet om die zelf aan te trekken, maar Hij bekleedt haar. We kunnen hierbij denken aan alle mogelijke voorrechten die de HEERE de stad heeft gegeven. Deze voorrechten zijn als “zeekoeien[huiden]”, onaantastbaar voor het verderf. “De kleding van fijn linnen en zijde” toont het verfijnde en kostbare karakter van haar voorrechten.

Na de kleding komen de sieraden (verzen 11-12). Het zijn de versierselen van een bruid (vgl. Gn 24:22{80}). De “sierlijke kroon” is de bruidskroon, die tevens de koninklijke hoogheid toont waartoe zij wordt verheven. Vervolgens zegt de HEERE als het ware dat ze in de spiegel mag kijken en zegt dan: “Zo werd u getooid …” (vers 13). Hij wijst haar op het goud en het zilver, het fijne linnen en de zijde waarmee Hij haar heeft bekleed. Het moet voor haar, die zo verworpen en ellendig is geweest, een adembenemend gezicht geweest zijn om te zien wat Hij met haar heeft gedaan en van haar heeft gemaakt.

Daarnaast geeft Hij haar het kostelijkste voedsel, de beste voeding voor haar groei (Dt 32:13-14). Het land waar ze is, is een land dat overvloeit van melk en honing. Van dat voedsel kan ze naar hartenlust genieten. Ook dit gezonde voedsel draagt bij aan de ontwikkeling van haar schoonheid. Ze wordt “buitengewoon mooi”. De HEERE heeft er alles aan gedaan om van deze verachte vrouw iemand te maken die geschikt is voor het koningschap.

De faam van de stad gaat over de landsgrenzen (vers 14). De omringende volken spreken met bewondering over haar schoonheid. Die schoonheid is niet haar eigen schoonheid, maar die van de HEERE. Hij heeft Zijn glorie op haar gelegd. Dat zien we in de tijd van Salomo, wanneer het gerucht over Salomo “in verband met de Naam van de HEERE” tot in ver weg gelegen gebieden wordt gehoord (1Kn 10:1).

Ez 16:15-22 | Verval van Jeruzalem

15 Maar u vertrouwde op uw schoonheid en bedreef hoererij, [trots] op uw naam. U hebt uw hoererijen uitgestort over ieder die voorbijtrok, [uw schoonheid] was voor hem! 16 U nam [een deel] van uw kleding, maakte [daarmee] voor uzelf de hoogten kleurrijk en bedreef er hoererij op. Nooit is [zoiets] voorgekomen en het zal nooit [meer] gebeuren. 17 U nam uw sieraden van Mijn goud en van Mijn zilver dat Ik u gegeven had, en maakte voor uzelf mannenbeelden en daarmee bedreef u hoererij. 18 U nam uw kleurrijk geborduurde kleding en bedekte ze [daarmee]. U zette Mijn olie en Mijn reukwerk voor hen neer. 19 En Mijn brood, dat Ik u had gegeven, [en de] meelbloem, olie en honing, die Ik u te eten had gegeven, hebt u hun aangeboden als een aangename geur. Zo gebeurde dat, spreekt de Heere HEERE. 20 U nam uw zonen en uw dochters, die u Mij gebaard had en bracht ze als offer voor hen om te eten. Waren uw hoererijen niet genoeg, 21 dat u Mijn kinderen geslacht hebt, ze prijsgegeven hebt, toen u ze voor hen door [het vuur] liet gaan? 22 Ook hebt u bij al uw gruweldaden en uw hoererijen niet gedacht aan de dagen van uw jeugd, toen u naakt en bloot was, trappelend in uw bloed.

Dan komt de dramatische omkeer die wordt ingeleid met het woord “maar” (vers 15). Er komt een lange tirade over de vreselijke ondankbaarheid die zij heeft betoond tegenover de HEERE voor alle goedheid waarmee Hij haar heeft welgedaan. Na alle verleende weldaden en voorrechten breekt de tijd aan dat ze vergeet van Wie ze dat alles heeft gekregen. Ze gaat vertrouwen op haar schoonheid en vergeet Hem Die haar die schoonheid heeft verleend, aan Wie ze die te danken heeft (Dt 32:15{81}).

In haar trots en hoogmoed wordt ze Hem ontrouw en gaat ontuchtig handelen, ze gaat hoererij bedrijven. Hoe diep zinkt ze! Voor ieder die voorbijtrekt, dat wil zeggen voor elk volk waarmee ze in aanraking komt, stort ze haar hoererij uit. Haar schoonheid, die alleen voor de HEERE moet zijn, geeft ze weg aan vreemden. We zien dat deze ontwikkeling al in de dagen van Salomo begint. Salomo haalt met zijn liefde voor veel vrouwen ook de goden van die vrouwen in huis (1Kn 11:1-8).

Wat Jeruzalem van de HEERE heeft gekregen als een versiering voor haar zelf, wordt gebruikt tot versiering van de plaatsen waar ze haar afgodische hoererij bedrijft (vers 16). Ze doet als de hoeren, die ook gewoon zijn hun bedden te versieren om mannen tot ontucht te verleiden (Sp 7:15-17{82}). Haar gedrag is ongeëvenaard. Hier geldt het gezegde dat het verval van het beste het ergste verval is. We horen de smart in de stem van de HEERE als Hij zegt hoe zij de sieraden van goud en zilver die Hij haar heeft gegeven, gebruikt om daar afgodsbeelden van te maken en zich daarvoor te buigen en er zo hoererij mee te bedrijven (vers 17).

Een ander deel van de prachtige kleding die haar door de HEERE is gegeven, gebruikt zij om haar afgoden mee te versieren (vers 18; Jr 10:9). Voor deze opgetuigde afgodsbeelden zet zij vervolgens “Mijn olie en Mijn reukwerk” neer. De HEERE wordt opzijgezet, verbannen, grof beledigd. Door zo om te gaan met alles wat Hij haar in Zijn ontferming en Zijn liefde heeft gegeven, wordt Hem geen krenking bespaard. Ook het voedsel dat Hij haar heeft gegeven en waardoor ze zo mooi is geworden, wordt als een aangename geur aan de afgoden van de heidenen aangeboden (vers 19). In de woorden “zo gebeurde dat”, horen we hoe diep de HEERE Zich gegriefd voelt.

Alsof al die afschuwelijke hoererijen niet genoeg zijn, brengt ze ook haar kinderen, die zij Hem gebaard heeft, als offers aan de afgoden (vers 20). De kinderen die op grond van het verbond Hem toebehoren (Dt 14:1; Js 1:2), worden van Hem afgenomen. Ze worden geslacht en vervolgens als brandoffer gebracht (vers 21; 2Kn 16:3; 17:17; 21:6; Ps 106:37; Jr 32:35).

Geen enkel ouderpaar heeft een absoluut recht op zijn kinderen. God geeft het leven en het behoort Hem toe. Talloze ouders malen echter niet om God. Ook in christelijke gezinnen denken ouders er vaak niet aan dat ze hun kinderen hebben gekregen om ze voor God op te voeden (Ef 6:4). Veel ouders willen dat hun kinderen aan hún idealen beantwoorden, opdat zij met hen kunnen pronken. Ze beseffen niet dat ze hun kinderen op deze wijze aan de moderne afgoden offeren.

Bij het begaan van al deze gruweldaden en hoererijen heeft Jeruzalem niet teruggedacht aan haar verleden, hoe ze eraan toe is geweest, en dus helemaal niet aan wat de HEERE daarna met haar heeft gedaan (vers 22). Letterlijk alles heeft Jeruzalem aan de HEERE te danken. Hij heeft Zich, toen ze volkomen hulpeloos, naakt en bloot en trappelend in haar bloed lag, over haar ontfermd met een eeuwige liefde. Hij heeft haar uit die ellende gered. Maar ze is alle weldaden totaal vergeten.

Zijn wij ook niet vaak vergeetachtig? Als wij vergeten waar wij vandaan komen en wat de Heer met ons heeft gedaan, zullen we tot de grofste zonden en grootste gruwelen kunnen vervallen. Daarom is het zo belangrijk dat wij met ons hart zeggen: “Loof de HEERE, mijn ziel, en vergeet niet een van Zijn weldaden” (Ps 103:2).

Ez 16:23-29 | Jeruzalem gaat maar door met zondigen

23 Na al uw kwaad gebeurde het – wee, wee u! spreekt de Heere HEERE – 24 dat u voor uzelf een verhoging bouwde en voor uzelf op elk plein een hoogte maakte. 25 Bij elk kruispunt bouwde u uw hoogten. U misbruikte uw schoonheid afschuwelijk, u spreidde uw benen voor ieder die voorbijtrok en maakte uw hoererijen talrijk. 26 U bedreef hoererij met de Egyptenaren, uw zwaargeschapen buren. U maakte uw hoererijen talrijk, zodat u Mij tot toorn verwekte. 27 Zie, daarop strekte Ik Mijn hand tegen u uit en verminderde het u toegewezen deel, en Ik gaf u over aan de willekeur van hen die u haten, aan de dochters van de Filistijnen, die te schande werden vanwege uw schandelijk gedrag. 28 Daarna bedreef u hoererij met de Assyriërs, omdat u onverzadigbaar was. U bleef hoererij met hen bedrijven, en nog raakte u niet verzadigd. 29 Vervolgens maakte u uw hoererij talrijk tot in het land van de kooplieden, Chaldea. En ook daardoor raakte u niet verzadigd.

Het kwaad dat Jeruzalem bedrijft, kent geen einde (vers 23). De Heere HEERE (Adonai Jahweh) spreekt er een tweevoudig “wee” over uit, zo gruwelijk is het voor Hem. Jeruzalem gaat door met afgoderij en bouwt een verhoging voor zichzelf en maakt hoogten voor zichzelf op elk plein (vers 24). Ze gebruikt niet alleen al bestaande hoogten, maar voegt er naar believen nieuwe aan toe.

De hoogten worden op de drukste plaatsen, de kruispunten, gebouwd, om zich daar schaamteloos aan ontucht in geestelijke zin over te geven (vers 25). Jeruzalem is een aantrekkelijke handelspartner, die haar aantrekkelijkheid op afschuwelijke wijze misbruikt om betrekkingen met andere volken aan te knopen. Ze gaat diep in het verderf om bij anderen in het gevlei te komen. Ze gaat ook breed in het verderf, want van haar hoererijen sluit ze niemand uit.

De HEERE noemt enkele van de voornaamste hoererijen. Jeruzalem bedrijft hoererij “met de Egyptenaren”, dat wil zeggen dat ze de goden van de Egyptenaren overneemt en die dient (vers 26). Dat is begonnen in de tijd van koning Salomo. Mogelijk ziet dit ook op de politieke stroming in Israël die haar toevlucht heeft gezocht bij Egypte en die de Egyptische gebruiken heeft nagevolgd. De zwaargebouwde postuur van de Egyptenaren is misschien voor Jeruzalem iets geweest om jaloers op te zijn. Zo wil zij er ook uitzien en indruk maken. Jeruzalem importeert als het ware de Egyptische cultuur. Dat is een klap in het gezicht van de HEERE, Die in Jeruzalem wil wonen en Zijn volk uit Egypte heeft verlost. Jeruzalem verwekt Hem met die hang naar Egypte tot toorn.

Ook wij moeten beseffen dat wij de Heer grote oneer aandoen als wij dingen van de wereld weer een plaats geven in ons leven. Hij heeft ons getrokken uit “de tegenwoordige boze eeuw” (Gl 1:4). Hoe zouden we dat waaruit Hij ons getrokken heeft weer op de een of andere manier opzoeken en in ons leven ruimte bieden om daar onze steun bij te zoeken? Wij lijken dan op een hond die is teruggekeerd naar zijn eigen uitbraaksel of op een gewassen varken dat teruggaat naar de modder om zich daarin weer rond te wentelen (2Pt 2:22). Als we dat doen, verwekken wij Hem tot toorn en zal Hij ons moeten tuchtigen. “Als wij ontrouw zijn – Hij blijft trouw” (2Tm 2:13), dat wil zeggen trouw aan Zichzelf, wat inhoudt dat Hij ons in Zijn trouw zal tegenkomen als wij een weg van ontrouw gaan.

De HEERE strekt Zijn hand in oordeel tegen Jeruzalem uit en maakt haar gebied kleiner door toe te staan dat de vijand er zeggenschap over krijgt (vers 27; vgl. Hs 2:5-6; 3:3). In de tijd van de richters zijn het vooral de Filistijnen die de HEERE tot tuchtiging van Zijn volk gebruikt (Ri 10:7; 15:11; 1Sm 4:1-10). Zij zijn in die tijd Israëls erfvijanden en dat zijn ze nog steeds. Zelfs zij zien het schandelijk gedrag van Jeruzalem. Met “de dochters van de Filistijnen” worden de steden van de Filistijnen bedoeld.

Na het zich overgeven aan de afgodendienst van Egypte bedrijft Jeruzalem hoererij “met de Assyriërs”, dat wil zeggen dat ze de afgoden van Assyrië omarmt (vers 28). Deze afgoden worden door de koningen Achaz en Manasse in Jeruzalem binnengehaald (2Kn 16:7; 21:3). Jeruzalem is werkelijk onverzadigbaar in haar drang naar afgoderij. Hoererij met de Assyriërs ziet ook op de partij die politieke en militaire steun zoekt bij de koning van Assyrië (2Kr 28:16; Hs 5:13; 7:11).

Nadat Assyrië als wereldmacht heeft afgedaan en Babel de wereldmacht in handen heeft, zoekt Jeruzalem handelsbetrekkingen met Chaldea, dat is Babel (vers 29). Dat opent de deur voor het binnenkomen van de Babylonische afgoderij. En als een afschuwelijk refrein klinkt het, dat ze ook daardoor niet van afgoderij verzadigd raakt.

Ez 16:30-34 | Jeruzalem, een bijzondere hoer

30 Wat moet uw hart verkommerd zijn – spreekt de Heere HEERE – bij het doen van dit alles: werk van een schaamteloze vrouw die een hoer is! 31 Toen u uw verhoging bouwde op elk kruispunt en uw hoogte maakte op elk plein, was u, door met het hoerenloon de spot te drijven, niet als een [echte] hoer. 32 [U,] vrouw die overspel pleegt, neemt in plaats van haar [eigen] man vreemde [mannen]! 33 Alle hoeren pleegt men een beloning te geven, maar u geeft uw geschenk zelf aan al uw minnaars en beloont ze, zodat zij van rondom naar u toe komen vanwege uw hoererijen. 34 Zo gebeurt bij u in uw hoererijen het tegendeel van [wat er gebeurt bij] die vrouwen: men ging niet als in hoererij achter u aan. Als u immers [zelf] hoerenloon geeft en het hoerenloon niet aan u wordt gegeven – [dan] bent u het tegendeel geworden.

Het hart van Jeruzalem is volkomen in beslag genomen door hoererij (vers 30). Ze is de meest schaamteloze van alle hoeren geworden. Ze is alle goden van de volken schaamteloos nagelopen en heeft zich daarvoor neergebogen op elk kruispunt en elk plein. Daar staat ze met haar hoerenloon in de hand (vers 31). Daarbij is ze niet eens een echte hoer die geld heeft gekregen voor haar misselijkmakende daad. Ze is een vrouw die het alleen maar om de hoererij, het overspel gaat. Het is als een vrouw die zich uit pure wellust aan vreemde mannen aanbiedt. Het is opperste ontrouw aan haar eigen Man, de HEERE (vers 32).

Haar hoererij is erger dan die van een ongetrouwde, omdat ze de plechtig beloofde trouw veracht. De hoererij van Jeruzalem is des te gruwelijker omdat het volk op grond van het verbond met de HEERE aan Hem toebehoort en gehouden is Hem alleen te dienen. Daar komt bij dat de HEERE in deze stad Zijn woning heeft. Er is in die tijd geen andere plaats op aarde waar mensen Hem kunnen offeren dan in de tempel in Jeruzalem.

Het hoerenloon dat ze in haar hand heeft, is om te betalen aan ieder die met haar hoererij wil bedrijven (vers 33). Ze versmaadt niet alleen het hoerenloon, maar betaalt een beloning uit of geeft een geschenk aan elke afgod die ze maar ziet. Ze brengt kostbare offers aan vreemde goden en betaalt schatting aan vreemde volken om zich van hun steun te verzekeren (vers 34). Daarmee is ze het tegendeel geworden van een ‘normale’ hoer die zich voor haar walgelijke diensten laat betalen en is ze dieper gezonken dan deze al zo diep gezonken vrouw.

Ez 16:35-43 | Jeruzalem geoordeeld door haar minnaars

35 Daarom, hoer, hoor het woord van de HEERE! 36 Zo zegt de Heere HEERE: Omdat u uw brandende begeerte uitgestort hebt en uw schaamte ontbloot werd in uw hoererijen met uw minnaars en met al uw gruwelijke stinkgoden, en om het bloed van uw kinderen dat u hun gegeven hebt, 37 daarom, zie, ga Ik al uw minnaars die u behaagd hebt, allen die u bemind hebt, met allen die u gehaat hebt, bijeenbrengen, ja, Ik zal hen van rondom bijeenbrengen tegen u en Ik zal uw schaamte voor hen ontbloten, zodat zij heel uw naaktheid zullen zien. 38 Ik zal u oordelen [overeenkomstig] de bepalingen voor overspelige vrouwen en vrouwen die bloed vergieten. Ik zal u overgeven aan de bloeddorst van grimmigheid en van na-ijver. 39 En Ik zal u in hun hand geven. Zij zullen uw verhoging afbreken, uw hoogten omverwerpen, u uw kleding uittrekken, uw sieraden nemen en u naakt en bloot achterlaten. 40 Daarop zullen zij een menigte tegen u laten opkomen. Zij zullen u met stenen stenigen en u met hun zwaarden doorsteken. 41 Zij zullen uw huizen met vuur verbranden. Voor de ogen van vele vrouwen zullen zij strafgerichten over u voltrekken. Dan zal Ik u laten ophouden een hoer te zijn en u zult ook geen hoerenloon meer geven. 42 Zo zal Ik Mijn grimmigheid op u doen rusten en Mijn na-ijver zal van u wijken. Dan zal Ik tot rust komen en niet meer toornig zijn. 43 Omdat u niet gedacht hebt aan de dagen van uw jeugd en Mij met al deze dingen ontzet hebt, zie, daarom zal Ik ook u uw weg op [uw eigen] hoofd doen neerkomen, spreekt de Heere HEERE, zodat u zich met al uw gruweldaden niet [meer] schandelijk gedragen zult.

Het woord van de HEERE komt tot de stad (vers 35). De HEERE spreekt haar aan met de naam die ze verdient, die van “hoer”. Dan spreekt Hij Zijn oordeel uit. Eerst geeft Hij nog een korte opsomming van haar walgelijke daden die dit oordeel noodzakelijk maken (vers 36). Het zijn de zonden van ontucht en mensenoffers. Hij zal haar minnaars, de volken met wie Jeruzalem zich verbonden heeft en van wie zij de afgoden heeft gediend, en ook allen die haar vijanden zijn gebleven of weer zijn geworden, bijeenbrengen (vers 37).

Het zal een groot leger van vijanden worden dat tegen haar zal optrekken om haar diep te vernederen. De vijanden zullen met haar handelen als met hoeren en overspeelsters die naakt te schande worden gesteld (vers 38). “De bloeddorst van grimmigheid” betekent dat Jeruzalem zal worden gestraft met de dood. Zij heeft bloed vergoten door het brengen van mensenoffers en daarvoor zal haar bloed vergoten worden (Gn 9:6). In het kielzog van overspel, afgoderij, heeft ze moord gepleegd. Overspel en moord gaan vaak hand in hand. We zien het zelfs bij koning David, die na zijn overspel met Bathseba haar man Uria laat vermoorden.

De “na-ijver” van de HEERE, dat is Zijn jaloersheid die is veroorzaakt door de echtbreuk, het breken van het verbond, zal hun ontrouw en moorden vergelden. Hij zal de stad in de macht van de heidense volken geven waarvan ze de afgoden heeft gediend (vers 39). Hij zal haar aan de Babyloniërs uitleveren. In dit wereldrijk zijn alle andere door Babel overwonnen volken vertegenwoordigd. Zij zullen de stad van kleren en sieraden ontdoen en haar naakt en bloot, dat is tot de grond toe afgebroken, achterlaten. Zo zal ze weer worden als vroeger, in de tijd van haar oorsprong, toen de HEERE haar vond (vers 6; vgl. Hs 2:2a{83}).

De vijanden komen als een menigte tegen Juda en Jeruzalem op en zullen dood en verderf om zich heen zaaien (vers 40). De steniging die zij zal ondergaan, is een straf voor overspelige vrouwen (Jh 8:4-5a{84}; Dt 22:21). Die steniging zal letterlijk plaatsvinden wanneer de inwoners van de stad tijdens het beleg en de inname ervan onder het vallende puin worden bedolven en verpletterd. De huizen zullen ze verbranden (vers 41).

“Vele vrouwen” zullen het voor hun ogen zien gebeuren als een afschrikwekkend voorbeeld om geen hoererij te bedrijven. De “vele vrouwen” zijn een beeld van steden en volken die de verwoesting van Jeruzalem zien. Dan zal de hoererij uitgedelgd zijn. Er zal geen verlangen meer zijn om nog langer hoererij te bedrijven. Niemand zal nog met haar van doen willen hebben. De aantrekkelijkheid van de stad is veranderd in afstotelijkheid. De stad is ook zo berooid, dat ze geen hoerenloon meer kan betalen en dus geen minnaars meer kan kopen. Dan zal de grimmigheid van de HEERE op hen rusten en tot rust komen (vers 42). Zijn toorn is tot bedaren gekomen.

We vinden in de voorgaande verzen dus drie straffen genoemd die een hoer in Israël kan krijgen en die op Jeruzalem worden toegepast. Ten eerste wordt ze naakt aan de schandpaal gebonden en zo aan de smaad van de omstanders prijsgegeven (vers 39). Daarna wordt ze gestenigd (vers 40). Ten slotte wordt ze met vuur verbrand (vers 41).

Nog eens verklaart de HEERE waarom Hij haar dit alles moet aandoen (vers 43). Hij heeft haar weg van afdwaling en ontrouw op haar eigen hoofd doen neerkomen. Ze heeft de dagen van haar jeugd, toen Hij Zich zo over haar heeft ontfermd, niet in gedachtenis gehouden en Hem niet met dankbaarheid gediend. In plaats daarvan heeft ze Hem ontzet, Hem diep geschokt. Zijn oordeelshandelingen hebben tot doel dat ze zal ophouden met haar gruweldaden, dat is haar afgoderij, en dat zij zich niet meer schandelijk zal gedragen.

Ez 16:44-52 | Jeruzalem vergeleken met haar ‘zusters’

44 Zie, ieder die spreekwoorden gebruikt, zal over u [dit] spreekwoord gebruiken: Zo moeder, zo dochter. 45 U bent een dochter van uw moeder, die walgde van haar man en haar kinderen. U bent een zus van uw zusters, die walgden van hun mannen en van hun kinderen. Uw moeder was een Hethitische en uw vader een Amoriet. 46 Uw oudste zuster is Samaria, zij met haar dochters, die aan uw linkerhand woont, en uw zuster die jonger is dan u, die aan uw rechterhand woont, is Sodom met haar dochters. 47 U bent niet in hun wegen gegaan en hebt niet overeenkomstig hun gruweldaden gedaan, nee, nog even, en u hebt het in al uw wegen meer te gronde gericht dan zij. 48 [Zo waar] Ik leef, spreekt de Heere HEERE, Sodom, uw zuster, zij en haar dochters hebben niet zo gedaan als u en uw dochters gedaan hebben! 49 Zie, dit was de ongerechtigheid van uw zuster Sodom: trots, overvloed van voedsel en zorgeloze rust had zij met haar dochters. De hand van de arme en de behoeftige ondersteunde zij echter niet. 50 Zij verhieven zich en deden een gruweldaad voor Mijn aangezicht. Daarom deed Ik hen weg, zodra Ik het gezien had. 51 Samaria heeft nog niet de helft van uw zonden gedaan, en u hebt uw gruweldaden talrijker gemaakt dan zij. U hebt uw zusters rechtvaardig doen lijken, vergeleken bij al uw gruweldaden, die u gedaan hebt! 52 Draagt u, die uw zusters veroordeeld hebt, [dan] ook uw [eigen] smaad. Door uw zonden, waarin u afschuwelijker deed dan zij, lijken zij rechtvaardig, vergeleken bij u! Schaam u dan ook en draag uw smaad, omdat u uw zusters rechtvaardig hebt doen lijken.

De HEERE gaat verder met Jeruzalem haar zonden voor te houden. Hij gebruikt een spreekwoord om duidelijk te maken dat zij niet beter is dan de heidense moeder van wie de stad afstamt (vers 44). De moeder is een ontrouwe vrouw die geen natuurlijke liefde heeft voor haar man en haar kinderen (vers 45). Zo is Jeruzalem ook. Daarbij is ze ook een zus van haar zusters, die dezelfde walging van natuurlijke liefde hebben. Met de uitdrukking “zusters” worden de steden Jeruzalem, Samaria en Sodom bedoeld. De heidense oorsprong ligt in de verbinding tussen de Hethieten en de Amorieten. Jeruzalem is even afgodisch als deze heidense volken.

De HEERE wijst Jeruzalem op Samaria en noemt die stad de “oudste zuster” van Jeruzalem (vers 46). Met Samaria wordt het hele gebied van het tienstammenrijk bedoeld dat veel groter is dan dat van Juda. De ligging ervan is links van Jeruzalem, dat is ten noorden ervan, omdat de kijkrichting het oosten is. De andere zuster, Sodom, is “jonger” dan Jeruzalem. Sodom woont rechts, of ten zuiden, van Jeruzalem. Die stad wordt ´jonger´ genoemd, omdat zij een kleiner grondgebied bezit. Met “haar dochters” worden de omliggende steden van Samaria en Sodom bedoeld.

Vervolgens wijst de HEERE op de wegen die deze steden zijn gegaan (vers 47). Jeruzalem weet heel goed wat er met Samaria en Sodom is gebeurd vanwege hun afvalligheid van de HEERE: ze zijn ten onder gegaan. Jeruzalem heeft zich echter niet laten waarschuwen, maar heeft het veel bonter gemaakt dan zij. Jeruzalem heeft de beide andere steden overtroffen in hun zonden (vgl. Mt 11:23-24{85}; 2Kr 33:9; Jr 3:11; Lk 10:12). Met een eedzwering bevestigt de HEERE Zijn waarneming dat Sodom en haar inwoners niet zo zwaar hebben gezondigd als Jeruzalem (vers 48).

Om dit te bewijzen somt de HEERE de afschuwelijke zonden van Sodom op (verzen 49-50). Uit deze opsomming blijkt dat de zonden van Sodom niet alleen hebben bestaan uit de gruwelijke seksuele zonden waarvan de stad vol is geweest (Gn 18:20-21; 19:4-5). God heeft Sodom rijk gezegend met natuurlijke welvaart (Gn 13:10{86}). Maar in plaats van Hem daarvoor te danken is ze vol geweest van zichzelf, vol egoïsme, zoals de Heer Jezus dat ook zegt (Lk 17:28{87}).

Sodom is een volkomen geordende rechtsstaat geweest, met vrijheid van handel en verkeer, met voor iedereen eten en drinken. Ze heeft daarbij echter alleen aan zichzelf gedacht en niet aan anderen. Alles heeft gediend tot bevrediging van de eigen genoegens. Dat is de voedingsbodem geweest voor alle ontuchtigheden en gruweldaden om zich te ontwikkelen en die voor Gods aangezicht zijn uitgeleefd. Daarom heeft God de stad omgekeerd, zodra Hij “het gezien had” (vers 50; Gn 18:21; 19:24-25). Toch heeft die stad zich niet aan trouwbreuk schuldig gemaakt, zoals Jeruzalem.

Wat we in Sodom zien, zien we ook in onze tijd. Alles draait om welvaart. Iedereen moet steeds rijker worden, steeds meer te besteden hebben, steeds meer kunnen genieten. Deze hebzucht wordt soms verdoezeld met wat geld voor ontwikkelingslanden, maar dat neemt de angel van de ongebreidelde genotzucht niet weg. Op deze bodem tiert de seksuele genotzucht welig, waarbij alle door God gestelde grenzen met de grootste minachting worden vertrapt.

De HEERE richt de blik van Jeruzalem vervolgens op Samaria (vers 51). Die stad heeft nog niet de helft van de zonden van Jeruzalem gedaan. Bij alle gruwelen die Jeruzalem heeft bedreven, lijken haar zusters Sodom en Samaria rechtvaardig. Dat is wel heel sterk gezegd. Dat gebeurt om Jeruzalem de enorme schuld duidelijk te maken die ze op zich heeft geladen vanwege haar goddeloze gedrag. Het betekent natuurlijk niet dat de schuld van Sodom en Samaria erdoor wordt verminderd. Het gaat erom dat hun schuld vergeleken bij die van Jeruzalem klein lijkt.

Sodom en Samaria hebben hun verdiende straf gekregen voor een kleinere schuld dan die van Jeruzalem. Daarom zal Jeruzalem zeker haar schande dragen (vers 52). De stad heeft zich ook nog in hoogmoed een oordeel aangematigd over Sodom en Samaria en is daarbij volledig blind geweest voor haar eigen gruwelijke zonden. Nog eens zegt de HEERE dat haar eigen zonden zo afschuwelijk zijn, dat Sodom en Samaria daarbij vergeleken rechtvaardig lijken. Hij roept de stad op zich te schamen en haar smaad te dragen.

Ez 16:53-59 | Belofte van herstel

53 [Als] Ik een omkeer zal brengen in hun gevangenschap – [in] de gevangenschap van Sodom en haar dochters, [in] de gevangenschap van Samaria en haar dochters – [zal Ik ook een omkeer brengen in] de gevangenschap van uw gevangenen in hun midden, 54 opdat u uw smaad draagt en te schande wordt vanwege alles wat u gedaan hebt, wanneer u hen troost. 55 Wanneer uw zusters, Sodom en haar dochters, zullen terugkeren naar hun vorige staat, en Samaria en haar dochters zullen terugkeren naar hun vorige staat, dan zullen [ook] u en uw dochters terugkeren naar uw vorige staat. 56 Op de dag van uw trots is [de naam van] uw zuster Sodom niet over uw lippen gekomen, 57 voordat uw kwaad openbaar werd! Zo is het de tijd voor de smaad van de dochters van Syrië en van allen rondom haar, [en] van de dochters van de Filistijnen, die u van rondom verachten. 58 Ú zult uw schandelijk gedrag en uw gruweldaden dragen, spreekt de HEERE. 59 Want zo zegt de Heere HEERE: Ik zal met u doen zoals u gedaan hebt: u hebt de eed veracht door het verbond te verbreken.

Dan is hier plotseling sprake van een omkeer die de HEERE zal brengen (vers 53). Hij zal een omkeer brengen in de situatie waarin Sodom en de naburige steden en Samaria en de steden eromheen en Jeruzalem verkeren. Hoe groot is Gods genade! Tot beschaming van Jeruzalem zal dit herstel eerst gebeuren bij Sodom en Samaria (vers 54). De troost waarvan hier sprake is, is ook tot beschaming van Jeruzalem, want het is de troost voor Sodom en Samaria dat hun boosheid minder erg is geweest dan die van Jeruzalem.

De HEERE zal deze drie steden met hun inwoners en bijbehorende steden herstellen in hun vorige staat, dat is de staat van de tijd vóór het begaan van hun gruweldaden (vers 55). In haar trots heeft Jeruzalem de naam van Sodom niet eens willen uitspreken (vers 56). Dat is gebeurd in de tijd dat de zonde van Jeruzalem nog niet ten volle openbaar is geworden (vers 57). Maar die zonde is nu duidelijk aan het licht gekomen. Daardoor is Jeruzalem nu zelf een voorwerp van smaad van de volken om haar heen. Haar schandelijk gedrag en haar gruweldaden zullen op haar drukken (vers 58).

Dit alles overkomt Jeruzalem omdat zij de eed heeft veracht waarmee zij zich aan de HEERE heeft verbonden (vers 59). Wat Jeruzalem tegenover de HEERE heeft gedaan, zal Hij nu tegenover de stad doen. Hij zal Zijn verbond met Jeruzalem ook verbreken en haar in smaad en schande neerwerpen.

Dat in vers 55 wordt gesproken over een herstel van Sodom, werpt de vraag op hoe dat kan gebeuren. Sodom is immers volledig omgekeerd. Geen enkele Sodomiet heeft het overleefd en het gebied van Sodom is een eeuwige woestenij geworden (Dt 29:23; Js 1:9; Jr 49:18; 2Pt 2:6; Jd 1:7). Hoe zit het dan met het herstel waarover de HEERE hier spreekt? Op deze vraag geven de commentaren geen eenduidig antwoord.

De bekende Duitse Schriftverklaarder Keil gaat ervan uit dat dit vers over het letterlijke Sodom spreekt. Alleen ziet hij hierin geen herstel op aarde, maar hij ziet de vervulling van deze profetie in de eeuwigheid. Dat kan in het licht van Judas 1:7{88} echter niet de verklaring zijn. Een dergelijke verklaring leunt zelfs tegen de dwaalleer van de alverzoening aan. Aanhangers van de leer van de alverzoening gebruiken dit vers dan ook als argument voor hun dwaalleer. Dat is me gebleken uit een briefwisseling die ik met een aanhanger van deze leer heb gevoerd{89}.

Uit de diverse verklaringen spreekt de volgende verklaring mij het meest aan en die leg ik dan ook aan de lezer ter overweging voor. We kunnen hier bij Sodom denken aan Lot en zijn nageslacht. Lot en zijn dochters zijn uiteindelijk als enigen niet omgekomen in het oordeel dat God over Sodom heeft gebracht. Het nageslacht van Lot, dat hij bij zijn dochters heeft verwekt, bestaat uit Ammon en Moab (Gn 19:30-38). Het herstel zal, aldus deze verklaring, in werkelijkheid plaatsvinden in het herstel van Ammon en Moab (Jr 48:47; 49:6).

Ez 16:60-63 | Het nieuwe verbond met Jeruzalem

60 Toch zal Ík denken aan Mijn verbond met u in de dagen van uw jeugd. Ik zal met u een eeuwig verbond maken. 61 Dan zult u zich uw wegen herinneren en te schande worden, wanneer u uw zusters die ouder zijn dan u en degenen die jonger zijn dan u, hebt aangenomen. Ik zal u hen tot dochters geven, maar niet op grond van het verbond met u. 62 Want Ík zal met u Mijn verbond maken. Dan zult u weten dat Ik de HEERE ben, 63 opdat u [eraan] denkt, u schaamt en uw mond niet meer opendoet vanwege uw smaad, wanneer Ik voor u verzoening doe over alles wat u gedaan hebt, spreekt de Heere HEERE.

In Zijn onwankelbare trouw, die in zo scherp contrast staat met de ontrouw van Jeruzalem, zal de HEERE denken aan Zijn verbond met hen in de dagen van hun jeugd (vers 60). Hij zal een nieuw verbond sluiten en dat Zelf vervullen (Jr 31:31-34; 32:40; Hb 8:6-13). Omdat het een eenzijdig verbond is en alleen afhangt van Zijn trouw, is het “een eeuwig verbond”. Het kan niet verbroken worden, want Hij kan niet ontrouw worden. De zegen ervan zal tot Jeruzalem komen omdat Hij haar vergeving zal schenken en nieuw leven dat ernaar verlangt aan Hem gehoorzaam te zijn.

Om de zegeningen van dit verbond te kunnen genieten zal Jeruzalem tot inkeer en berouw komen (vers 61). Ze zal zich diep schamen over haar zonden en de wegen die ze is gegaan. In dat besef zal ze andere volken aannemen en niet meer met verachting op hen neerkijken. Jeruzalem zal een moeder zijn en andere volken tot dochters aannemen. Die volken worden haar door de HEERE geschonken. Hij doet dat niet op grond van Zijn eerste verbond met haar dat door haar zo schandelijk is verbroken. Hij doet dat op grond van het nieuwe verbond dat Hij met haar zal sluiten (vers 62). Daardoor zal zij weten dat Hij de HEERE is.

Zijn handelen in genade met haar op grond van het nieuwe verbond zal bij haar schaamte veroorzaken (vers 63). Ze zal beseffen dat het onverdiend is en geen grote mond opzetten, omdat ze zich de smaad herinnert die over haar is gekomen vanwege haar zonden. Tegelijk is alle twijfel over haar aanneming door de HEERE verdwenen, want Hij zal verzoening hebben gedaan over alles wat zij heeft misdaan. Hoe indrukwekkend is het woord “alles”. Wat dat allemaal inhoudt, zien we in dit hoofdstuk. Dat is allemaal, zonder enige uitzondering, in de verzoening begrepen.

Die verzoening en dit glorieuze einde van Jeruzalem kunnen er alleen zijn omdat de Heer Jezus Zijn kostbaar bloed heeft gegeven. God handelt op grond van wat Hij, Zijn Zoon, heeft gedaan. Hij heeft alle voorwaarden van het nieuwe verbond vervuld en daarom kan de zegen voor Gods volk ten slotte toch komen. Tegenover zoveel zonde die in dit hoofdstuk uitvoerig is opgesomd, staat het alles te boven gaande werk van Christus aan Wie alle heerlijkheid is tot in alle eeuwigheid.

Ook ons mag deze geschiedenis aanspreken. Onze afkomst en ons gedrag (verzen 3-4) zijn geen liefde waard. “Maar God, Die rijk is aan barmhartigheid, heeft ons vanwege Zijn grote liefde … toen ook wij dood waren in de overtredingen … levend gemaakt met Christus” (Ef 2:4-5a). Hoe reageren wij op die liefde die ons is bewezen?

Ezechiël 17

Inleiding

Dit hoofdstuk is een overgangshoofdstuk. Het vorige hoofdstuk gaat over de gemeenschappelijke verantwoordelijkheid van Jeruzalem. Het volgende hoofdstuk gaat over de persoonlijke verantwoordelijkheid. In dit hoofdstuk gaat het over Zedekia, de koning van Juda. Hij is de vertegenwoordiger van het volk, terwijl hij ook persoonlijk tegenover God verantwoordelijk is.

Zedekia, de huidige leider in Jeruzalem, wordt gesteld tegenover de toekomstige Zoon van David Die Gods volk zal leiden. De eerste wordt vergeleken met een lage wijnstok (verzen 1-21), de Laatste met een statige cederboom (verzen 22-24).

Ez 17:1-10 | Gelijkenis van de twee arenden

1 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 2 Mensenkind, geef een raadsel op en leg een gelijkenis voor aan het huis van Israël, 3 en zeg: Zo zegt de Heere HEERE:
De grote arend
met grote vleugels,
lange vlerken,
vol veren,
[en] die veel kleuren had,
kwam naar de Libanon
en nam de kruin van een ceder mee.
4 Hij plukte de top met zijn uitlopers af,
hij bracht hem in een land van kooplieden,
[en] zette hem in een stad van handelaars.
5 Hij nam van het zaaigoed van het land
en legde het in een zaaiveld.
Hij nam het mee naar [een plaats waar] veel water [was],
[als] een wilg plantte hij het.
6 Toen kwam het op en het werd een wijnstok,
breed uitgroeiend, laag van stam,
zodat zijn takken naar [de arend] gericht zouden zijn,
terwijl zijn wortels onder hem bleven.
Zo werd hij een wijnstok.
Hij kreeg ranken
en liet twijgen uitlopen.
7 Maar er was een andere grote arend,
met grote vleugels
en vol veren.
En zie, deze wijnstok
richtte zijn wortels naar hem,
en zijn takken liet hij naar hem uitlopen,
opdat [de arend] hem bevochtigen zou
en niet het perk waarin hij geplant was.
8 Hij was geplant
in een goed veld,
bij veel water,
om takken te vormen
en vrucht te dragen,
om een prachtige wijnstok te worden.
9 Zeg: Zo zegt de Heere HEERE: Zal hij gedijen?
Zal hij niet zijn wortels uitrukken
en zijn vruchten afplukken, zodat hij verdort?
Hij zal met alle bladeren die aan hem ontspruiten, verdorren,
en er is geen grote arm en geen talrijk volk nodig
om hem van zijn wortels los te maken.
10 En zie, zal hij, als hij geplant is, gedijen?
Zal hij niet zeker verdorren wanneer de oostenwind hem aanraakt?
Op het perk waar hij ontsproten is, zal hij verdorren!

Het woord van de HEERE komt tot Ezechiël (vers 1), waarbij de HEERE hem weer als “mensenkind” aanspreekt (vers 2). Ezechiël moet het volk een raadsel opgeven en een gelijkenis voorleggen. Een raadsel is een duistere uitspraak, het is iets wat op indirecte wijze wordt gezegd en waarvoor een verklaring nodig is. Een gelijkenis is de voorstelling van een geestelijke waarheid door tastbare beelden. De gelijkenis is een raadsel dat door de HEERE Zelf wordt verklaard (verzen 11-21). Gelijkenissen en raadsels worden gebruikt om de aandacht te trekken en de hoorders tot nadenken te stemmen.

De grote, mooie arend (vers 3) stelt Nebukadrezar voor (vers 12), die koning van de koningen is, zoals de arend de koning van de vogels is. Zijn grote vleugels en lange vlerken wijzen op grote macht en heerschappij over een uitgestrekt gebied. De veelkleurigheid ziet op de verscheidenheid van de volken die hij aan zich heeft onderworpen. Libanon, waar de arend naartoe komt, stelt Jeruzalem voor omdat het paleis en de tempel zijn gemaakt van cederhout van de Libanon. David en Salomo hebben voor hun bouwwerken veel cederhout gebruikt; Salomo heeft in Jeruzalem het cederhout overvloedig gemaakt (1Kn 10:27; 2Kr 1:15).

De “ceder” is een beeld van het huis van David. De “kruin van een ceder” stelt Jojachin voor, de kleinzoon van Josia, de laatste telg uit de koninklijke lijn. Hij is “de top” (vers 4). Samen “met zijn uitlopers”, dat wil zeggen met nog enkele andere aanzienlijken, wordt Jojachin naar “een land van kooplieden” – dat is het land van de Chaldeeën – en “in een stad van handelaars” – dat is Babel (Ez 16:29) – gebracht (2Kn 24:8-16).

Vervolgens neemt de arend van “het zaaigoed van het land” en legt het in “een zaaiveld”, dat wil zeggen dat hij Zedekia als koning over het vruchtbare Juda aanstelt (vers 5a; 2Kn 24:17). Door de goedheid van de koning van Babel kan het koninkrijk zich onder Zedekia enige tijd goed ontwikkelen (verzen 5b-6). Hij groeit wel breed uit, maar blijft “laag van stam”, dat wil zeggen ondergeschikt.

In plaats van zich aan de heerschappij van Babel te onderwerpen wil Zedekia het juk van Babel afschudden (2Kn 24:20b). Daarvoor richt hij zich tot “een andere grote arend”, dat is Egypte (vers 7; vers 15). Van hem verwacht hij zijn hulp, door hem wil hij groot en sterk worden en niet door de koning van Babel, door wie hij toch tot “een prachtige wijnstok” is geworden (vers 8).

De HEERE spreekt er Zijn oordeel over uit (vers 9). De inspanningen van Zedekia om met zijn wortels zijn levenskracht uit de andere grote arend te trekken zullen niets opleveren. Integendeel, van hem zullen zijn wortels worden uitgerukt, dat wil zeggen dat hij zijn zelfstandigheid en zijn nageslacht zal kwijtraken. Ook alles wat nog mooi is, al zijn vorsten, zal met Zedekia verdorren. Er zal niet veel kracht en er zal geen talrijk volk voor nodig zijn om hem van al zijn heerlijkheid te ontdoen. De oostenwind (vers 10), dat is de koning van Babel, zal hem oordelen, terwijl Egypte hem geen hulp zal kunnen bieden (Jr 37:5-10). Jeruzalem zal verwoest en Zedekia onttroond worden.

Ez 17:11-21 | Uitleg van de gelijkenis

11 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 12 Zeg toch tegen dat opstandige huis: Weet u niet wat deze dingen [betekenen]? Zeg: Zie, de koning van Babel is [naar] Jeruzalem gekomen; hij nam zijn koning en zijn vorsten [gevangen] en bracht hen bij zich in Babel. 13 Vervolgens nam hij [iemand] uit het koninklijk nageslacht, sloot met hem een verbond en liet hem een eed zweren. De machthebbers van het land nam hij weg, 14 zodat het een onbeduidend koninkrijk werd, dat zich niet kon verheffen, maar zijn verbond in acht nam om te kunnen blijven bestaan. 15 Maar hij kwam in opstand tegen hem door zijn gezanten naar Egypte te sturen, opdat men hem paarden en veel volk zou geven. Zou hij [erin] slagen? Zou hij ontkomen die zulke dingen doet? Zou hij een verbond verbreken en ontkomen? 16 [Zo waar] Ik leef, spreekt de Heere HEERE, voorwaar, in de [woon]plaats van de koning die hem koning gemaakt heeft, wiens eed hij verachtte en wiens verbond hij verbrak, bij hem, midden in Babel, zal hij sterven! 17 En de farao zal met een groot leger en een grote verzamelde [gemeenschap] in de strijd niets kunnen uitrichten, als men een belegeringsdam zal opwerpen en een schans zal bouwen om vele levens uit te roeien. 18 Hij heeft de eed veracht door het verbond te verbreken, en zie, hij had zijn hand [erop] gegeven! Nu hij dit alles gedaan heeft, zal hij niet ontkomen. 19 Daarom, zo zegt de Heere HEERE: [Zo waar] Ik leef, voorwaar, Ik zal Mijn eed die hij veracht heeft en Mijn verbond dat hij verbroken heeft, op zijn hoofd doen neerkomen! 20 Ik zal Mijn net over hem uitspreiden, zodat hij in Mijn vangnet gevangen raakt. Ik zal hem naar Babel brengen en daar met hem een rechtszaak voeren over zijn trouwbreuk, die hij tegenover Mij gepleegd heeft. 21 En allen die onder al zijn troepen gevlucht zijn, zullen door het zwaard vallen en de overgeblevenen zullen naar alle wind[streken] verspreid worden. Dan zult u weten dat Ík, de HEERE, gesproken heb.

Het woord van de HEERE komt opnieuw tot Ezechiël (vers 11). Misschien is er enige tijd verlopen na de vertelling van de gelijkenis. Ze hebben erover kunnen nadenken. Ezechiël krijgt de opdracht om de oplossing van het raadsel aan “dat opstandige huis”, dat zijn zijn medeballingen, bekend te maken (vers 12). Zonder verwijzing naar de gebruikte beelden zegt de HEERE dat de koning van Babel naar Jeruzalem is gekomen en de koning en zijn vorsten gevangengenomen en naar Babel gebracht heeft (verzen 3-4). Vervolgens heeft hij iemand van het koninklijke geslacht genomen, dat is Zedekia, en hem koning gemaakt (vers 13; verzen 5-6). Hij heeft een verbond met hem gesloten dat hij hem met een eed heeft laten bekrachtigen (2Kr 36:13).

Nebukadrezar neemt allen weg die enige invloed kunnen hebben om tot een opstand aan te zetten. Daardoor blijft er een onbeduidend, krachteloos koninkrijk over (vers 14). Het wordt Zedekia als het ware gemakkelijk gemaakt om het verbond te houden dat hij met Nebukadrezar heeft gesloten. Door trouw te blijven aan het verbond kan Juda nog blijven voortbestaan.

Toch komt Zedekia in opstand, want hij weigert zich te buigen onder Gods tucht (vers 15). Hij zoekt contact met Egypte om hem te helpen het juk van Babel af te werpen door hem paarden en veel soldaten te sturen. De HEERE reageert, als het ware met de grootste verbazing over zo’n vermetelheid, met drie vragen: “Zou hij [erin] slagen? Zou hij ontkomen die zulke dingen doet? Zou hij een verbond verbreken en ontkomen?” Het antwoord daarop ligt in de vragen opgesloten. Hij zal niet in zijn opzet slagen. Hij zal niet ontkomen aan het oordeel, omdat hij zulke dingen doet. Hij zal zijn straf niet ontlopen, een straf die hij verdient vanwege het verbreken van zijn verbond dat hij met de koning van Babel heeft gesloten.

De HEERE zweert dat Zedekia zal sterven in Babel, de woonplaats van Nebukadrezar (vers 16). Als reden noemt Hij dat Zedekia zijn eed heeft verbroken die hij Nebukadrezar heeft gedaan om het met hem gesloten verbond te bekrachtigen. De hulp die Zedekia van Egypte heeft ingeroepen, zal geen enkel effect hebben (vers 17). Nebukadrezar zal zijn belegering van Jeruzalem uitvoeren zonder dat er tegenstand van Egypte komt. Nog eens zegt de HEERE dat Zedekia en Jeruzalem dit oordeel ondergaan omdat ze het met een eed bekrachtigde verbond met Nebukadrezar schaamteloos hebben verbroken (vers 18; 2Kr 36:13a{90}). Zedekia heeft zijn hand erop gegeven, maar zich niet aan zijn eed gehouden. Daarom zal hij niet aan het terechte oordeel van de HEERE ontkomen.

De HEERE zal de ontrouwe handelwijze van Zedekia op zijn hoofd doen neerkomen (vers 19). Hij spreekt erover als het verbreken van Zijn verbond. Zedekia had het verbond gesloten als vertegenwoordiger van de HEERE. Door het te verbreken heeft hij smaad op de Naam van de HEERE geworpen. Daarom zal de HEERE Zijn vangnet over hem uitspreiden en hem gevangen naar Babel voeren (vers 20). De HEERE gebruikt Nebukadrezar als Zijn “vangnet” om Zijn oordeel over Zedekia uit te voeren. Nog eens wijst Hij erop dat de trouwbreuk, de woordbreuk van Zedekia, niet in de eerste plaats tegen Nebukadrezar is begaan maar tegen Hem, de Heere HEERE.

Door het sturen van ambassadeurs naar Egypte heeft hij de eed veracht en het verbond verbroken. De HEERE zegt daarvan “Mijn eed” en “Mijn verbond”. Een dergelijke opstand brengt niet alleen het ongenoegen van Babel over hem, maar ook de straf van de HEERE. Het geeft aan dat overeenkomsten en verplichtingen die door belijders van Gods Naam zijn aangegaan, zo bindend zijn alsof ze zijn gemaakt met God in eigen Persoon. Wat hier geldt voor landen, moeten we ook toepassen op sociale en persoonlijke relaties. Het verbreken van een verdrag, een contract, een belofte of een ander soort van verbond houdt in dat zowel God als de persoon wordt benadeeld.

Het oordeel zal niet alleen Zedekia treffen, maar ook allen die hem in zijn ontrouw hebben gesteund (vers 21). Zijn troepen kunnen wel gevlucht zijn, maar ze zullen niet aan Gods oordeel ontkomen dat Hij door het zwaard van de vijanden zal uitvoeren. De gevangengenomen volgelingen van Zedekia zullen uit het land worden weggedaan en verspreid worden naar alle windstreken. Zo zal duidelijk worden dat de HEERE het Zelf heeft gezegd. Wat hier wordt gezegd, is tot op de letter vervuld (2Kn 25:3-7).

Ez 17:22-24 | Het twijgje van de HEERE

22 Zo zegt de Heere HEERE: Ík zal Zelf [een deel] van de kruin van de hoge ceder nemen en [in de grond] zetten. Van de top met zijn jonge loten zal Ik een breekbaar [twijgje] afplukken en Ik zal dat Zelf op een hoge en verheven berg planten. 23 Op de hoge berg van Israël zal Ik het planten. Het zal takken dragen, vruchten vormen en een machtige ceder worden, zodat daaronder allerlei soorten vogels zullen wonen: in de schaduw van zijn takken zullen ze wonen. 24 Dan zullen alle bomen van het veld weten dat Ík, de HEERE, de boom die hoog [van stam] is, vernederd heb. De boom die laag [van stam] is, heb Ik verheven, de jonge boom doen verdorren en de verdorde boom heb Ik doen uitlopen. Ík, de HEERE, heb gesproken en zal [het] doen.

Na het verwijderen van de ontrouwe twijg van het huis van David gaat de HEERE aan het werk ten gunste van Zijn beloften. Hij zal Zelf een twijgje nemen (vers 22). Dat zal Hij als een loot op een hoge en verheven berg, dat is Sion, planten. Sion is hoog en verheven in de ogen van de HEERE omdat Hij het tot Zijn woning heeft gekozen (Ps 48:3; 68:17; 87:1; Js 2:2; 11:9). De jonge loot is de Messias, Christus, uit het huis van David (vgl. Js 11:1{91}; Jr 23:5; Zc 6:12). Hij zal de nieuwe Koning van Zijn volk zijn.

Deze loot zal eerst teder en gering zijn, maar uitgroeien tot een koninklijke ceder (vers 23). Zo zal de Messias komen als “een loot”, als een “wortel uit dorre aarde”, zonder “gestalte of glorie” (Js 53:2). Maar “Deze zal groot zijn en Zoon van [de] Allerhoogste worden genoemd, en [de] Heer, God, zal Hem de troon van Zijn vader David geven, en Hij zal over het huis van Jakob Koning zijn tot in eeuwigheid en aan Zijn koningschap zal geen einde zijn” (Lk 1:32-33). Hij zal bescherming bieden aan allerlei vogels, dat wil hier zeggen aan allen die in verbinding met de hemel staan, die zich buigen voor Zijn gezag.

Alle andere volken, “alle bomen van het veld”, zullen dan weten dat Hij de HEERE is (vers 24). Ze zullen dat in de eerste plaats weten doordat Hij de boom die hoog van stam is – dat is het trotse, hoogmoedige Israël –, heeft vernederd. In de tweede plaats zullen ze het weten doordat Hij de boom die laag van stam is – dat is het vernederde Israël, zij die hun schuld hebben beleden, het overblijfsel, en bovenal de Messias –, zal verheffen tot grote hoogte. Dat zal alles in het vrederijk zijn volle vervulling vinden. Een voorafschaduwing daarvan is te zien in de verhoging van Jojachin (2Kn 25:27-30).

Ezechiël 18

Inleiding

In dit hoofdstuk wordt het algemene beginsel van de persoonlijke verantwoordelijkheid voorgesteld, een van de grote beginselen van de Schrift. Het principe van de persoonlijke verantwoordelijkheid is de basis voor Gods handelen. Voor Hem draagt ieder mens zijn eigen persoonlijke verantwoordelijkheid en op grond daarvan oordeelt Hij ieder mens afzonderlijk.

Ez 18:1-20 | Verantwoordelijkheid van elke generatie

1 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 2 Wat is er met u dat u dit spreekwoord gebruikt over het land van Israël:
De vaders eten onrijpe druiven,
en de tanden van de kinderen worden stomp?
3 [Zo waar] Ik leef, spreekt de Heere HEERE, als u dit spreekwoord in Israël nog durft te gebruiken! 4 Zie, alle [mensen]levens behoren Mij toe. Zowel het leven van de vader als het leven van de zoon, die behoren Mij toe. De mens die zondigt, die zal sterven. 5 Wanneer nu iemand een rechtvaardige is en recht en gerechtigheid doet – 6 hij eet geen [offermaaltijden] op de bergen, slaat zijn ogen niet op naar de stinkgoden van het huis van Israël, onteert de vrouw van zijn naaste niet, heeft geen gemeenschap met een afgezonderde vrouw, 7 buit niemand uit, geeft aan de schuldenaar zijn onderpand terug, maakt geen roofgoed buit, geeft de hongerige zijn brood, bedekt de naakte met kleding, 8 leent niet uit tegen rente en neemt geen winst, keert zijn hand af van onrecht, geeft een betrouwbaar oordeel [bij geschillen] tussen de een en de ander, 9 gaat in Mijn verordeningen en neemt Mijn bepalingen in acht door betrouwbaar te handelen – die rechtvaardige zal zeker in leven blijven, spreekt de Heere HEERE. 10 Maar heeft hij nu een gewelddadige zoon voortgebracht, een bloedvergieter, die helaas maar één van die dingen doet 11 – terwijl [de vader] dat allemaal niet doet – ja, zelfs op de bergen [offermaaltijden] eet en de vrouw van zijn naaste onteert, 12 de arme en de behoeftige uitbuit, roofgoed buitmaakt, een onderpand niet teruggeeft, en zijn ogen opslaat naar de stinkgoden [en] een gruweldaad doet, 13 uitleent tegen rente en winst neemt – zou die [dan] in leven mogen blijven? Hij mag niet in leven blijven: al die gruweldaden heeft hij [namelijk] gedaan. Hij moet zeker gedood worden. Zijn bloed rust op hem! 14 En zie, heeft hij een zoon voortgebracht die al de zonden van zijn vader die hij doet, ziet; hij ziet [ze], maar doet [zelf] die dingen niet – 15 hij eet geen [offermaaltijden] op de bergen, slaat zijn ogen niet op naar de stinkgoden van het huis van Israël, onteert de vrouw van zijn naaste niet, 16 buit niemand uit, houdt een onderpand niet in pand, maakt geen roofgoed buit, geeft zijn brood aan de hongerige en bedekt de naakte met kleding, 17 blijft met zijn handen van de arme af, neemt geen rente en winst, voert Mijn bepalingen uit [en] gaat in Mijn verordeningen – die zal niet sterven vanwege de ongerechtigheid van zijn vader. Hij zal zeker in leven blijven. 18 Zijn vader – omdat hij zich aan afpersing schuldig gemaakt heeft, roofgoed van [zijn] broeder buitgemaakt heeft en te midden van zijn volksgenoten gedaan heeft wat niet goed was – zie, hij zal sterven vanwege zijn ongerechtigheid. 19 Maar u zegt: Waarom draagt de zoon de ongerechtigheid van [zijn] vader niet? Wel, de zoon heeft recht en gerechtigheid gedaan: al Mijn verordeningen heeft hij in acht genomen en hij heeft ze gehouden. Hij zal zeker in leven blijven. 20 De mens die zondigt, díe zal sterven. De zoon zal de ongerechtigheid van de vader niet dragen, en de vader zal de ongerechtigheid van de zoon niet dragen. De gerechtigheid van de rechtvaardige zal op hemzelf zijn, en de goddeloosheid van de goddeloze zal op hemzelf zijn.

Het woord van de HEERE komt tot Ezechiël (vers 1). In dat woord wijst Hij Zijn volk op een spreekwoord dat in de tijd van Ezechiël in omloop is (vers 2; Jr 31:29-30; vgl. Kl 5:7). Het gaat over iets wat de vaders doen en waarvan de kinderen de gevolgen dragen. De vaders eten onrijpe druiven en de kinderen merken dat aan hun eigen tanden. Onrijpe, zure druiven geven aan de tanden een stroef gevoel. De kinderen eten zelf de druiven niet en toch voelen hun tanden alsof ze dat wel hebben gedaan.

De betekenis van dit spreekwoord is dat zij het niet eerlijk vinden dat zij lijden vanwege wat hun voorvaders hebben gedaan. Met dit spreekwoord schuiven ze de schuld van het komende oordeel van zich af. Zij zijn niet de schuldigen, zo stellen zij, maar voorgaande generaties. Ze beweren dat de zonden van de vaderen aan hen worden gewroken. Daarmee beschuldigen ze dus de HEERE van onrecht.

In onze tijd is deze zelfde opvatting te horen. Als iemand een misdrijf heeft gepleegd, wordt de oorzaak daarvan gezocht in zijn opvoeding of in zijn genen of in het milieu waarin hij terecht is gekomen. Deze houding is het automatisme dat in de mens zit om de schuld van zijn daden op anderen af te wentelen. Dit afwentelingsgedrag is zo oud als de mens. Wij zien dit gedrag bij Adam die Eva de schuld geeft en bij Eva die de slang de schuld geeft. Maar God veroordeelt ieder van de drie betrokkenen voor de eigen zonden.

Niemand is ertoe gedwongen het slechte gedrag van ouders of van anderen te imiteren. De mens heeft een keuze dat wel of niet te doen. Verder is het voor ieder mens mogelijk om van de last van zijn verleden bevrijd te worden als hij zijn zonden aan God belijdt. Dan volgt Gods vergeving.

De HEERE neemt de mensen in Israël deze houding zeer kwalijk en bezweert hun – “[zo waar] Ik leef” – dat zij dit spreekwoord niet meer zullen gebruiken (vers 3). Krachtig verwerpt Hij de gedachte dat men de persoonlijke verantwoordelijkheid kan afschuiven. Hij laat in dit gedeelte zien dat Hij rechtvaardig is wanneer Hij straft, omdat Hij ieder straft naar zijn eigen daden. Het gevolg zal zijn dat het volk, wanneer het van zijn eigen schuld overtuigd is, van deze ijdele zelfrechtvaardiging zal afzien.

De HEERE begint met erop te wijzen dat elk mensenleven Hem toebehoort (vers 4; Jb 12:10{92}). Daarom is ieder mens persoonlijk tegenover Hem verantwoordelijk. Het leven van de vader behoort de HEERE toe én het leven van de zoon behoort Hem toe. Hoewel vader en zoon als familie met elkaar verbonden zijn, is ieder afzonderlijk persoonlijk voor God verantwoordelijk. Of de vader nu zondigt of de zoon: degene die zondigt zal sterven, “want het loon van de zonde is [de] dood” (Rm 6:23a). Er is geen sprake van het afwijzen van de eigen verantwoordelijkheid of van het doorschuiven of erven van de schuld.

De vraag kan nu worden gesteld of het voorgaande niet in strijd is met wat de wet zegt, dat de HEERE de zonde van de vaderen bezoekt “aan het derde en vierde [geslacht]” (Ex 20:5b). Het is duidelijk niet in tegenspraak met elkaar. Het verband in Exodus wijst op afgoderij die in de geslachten doorwerkt. Kinderen volharden vaak in de zonden van hun ouders. Het is een ernstig woord voor ouders. Het is geen woord voor kinderen om de verantwoordelijkheid voor hun daden op hun ouders of de omgeving af te schuiven. Kinderen worden gestraft vanwege hun eigen zonden. Mozes heeft ook geschreven dat niemand om de zonden van een ander wordt gedood, maar dat de ziel die zondigt, moet sterven (Dt 24:16{93}).

Het ongeloof van ouders heeft zeker een verwoestende uitwerking op de opvoeding van de kinderen, maar toch blijft ieder persoonlijk verantwoordelijk tegenover God. Elke generatie moet zelf beslissen welke weg ze gaat: de weg van trouw aan en eerbied voor de Heer, of de weg van eigengereidheid en opstand tegen de Heer. God zal ieder in overeenstemming met zijn verantwoordelijkheid ter verantwoording roepen.

De HEERE geeft aan Ezechiël verschillende voorbeelden. Hij doet dat aan de hand van drie elkaar opvolgende geslachten (waarvan we in Hizkia, Manasse en Josia een voorbeeld hebben):
1. De (groot)vader die gerechtigheid doet (Hizkia), zal leven (verzen 5-9).
2. De gewelddadige zoon van de rechtvaardige (Manasse) zal sterven (verzen 10-13).
3. De rechtvaardige (klein)zoon (Josia), zoon van de gewelddadige vader, zal leven, terwijl zijn gewelddadige vader zal sterven (verzen 14-18).

De rechtvaardige is de mens die “recht en gerechtigheid doet” (vers 5). Waaruit het recht en de gerechtigheid van de rechtvaardige bestaan, wordt breed uitgemeten (verzen 6-9). Het is iemand die de geboden van de HEERE tot norm voor zijn leven stelt en gehoorzaam daarnaar handelt. De HEERE somt op wat zo iemand kenmerkt:

- “hij eet geen [offermaaltijden] op de bergen,” (vers 6) – dit slaat op de afgodsdiensten op de bergen (Ez 6:2,13; 16:16; 20:28; Jr 2:20; Hs 4:13);
- “slaat zijn ogen niet op naar de stinkgoden van het huis van Israël,” – hij houdt zich naar de wet ver van de gruwelijke afgoden die Israël dient (Ex 20:3);
- “onteert de vrouw van zijn naaste niet,” – hij houdt zich aan het zevende gebod en pleegt geen overspel (Ex 20:14; Dt 22:22);
- “heeft geen gemeenschap met een afgezonderde vrouw,” – hij houdt zich aan de voorschriften met betrekking tot seksualiteit (Lv 15:24; 18:19; 20:18);
- “buit niemand uit,” (vers 7) – hij misbruikt de zwakke sociale positie van anderen niet om zich ten koste van hem of haar te verrijken (Ex 22:21-22; Dt 24:17);
- “geeft aan de schuldenaar zijn onderpand terug,” – hij erkent het recht van zijn naaste, ondanks de schuld die deze tegenover hem heeft (Ex 22:25-26; Dt 24:12-13; Jb 22:6; 24:3; Am 2:8);
- “maakt geen roofgoed buit,” – hij is geen dief of rover die zijn naaste berooft om zijn bezit te vergroten (Ex 20:15; Lv 19:13);
- “geeft de hongerige zijn brood,” – in plaats van anderen te bestelen geeft hij brood waar honger is (Dt 15:7-11; Js 58:7; Jk 2:15-16);
- “bedekt de naakte met kleding,” – in plaats van iemand uit te kleden zal hij hem voorzien van wat nodig is om warm te worden (Js 58:7; Jk 2:15-16);
- “leent niet uit tegen rente,” (vers 8) – de Israëliet mag alleen rente nemen van buitenlanders, niet van volksgenoten (Ex 22:25; Lv 25:36-37; Dt 23:19-20; Sp 28:8);
- “en neemt geen winst,” – (Lv 25:37; Sp 28:8);
- “keert zijn hand af van onrecht,” – hierbij kunnen we denken aan het gebruik van valse gewichten en maten in de handel (Lv 19:35-36);
- “geeft een betrouwbaar oordeel [bij geschillen] tussen de een en de ander,” – er is geen aanzien des persoons bij de beoordeling van een geschil, maar eerlijke rechtspraak (Lv 19:15; Sp 16:10);
- “gaat in Mijn verordeningen” (vers 9) – zo iemand gaat niet zijn eigen weg, maar gaat zijn weg in gehoorzaamheid aan de HEERE, terwijl hij Zijn verordeningen liefheeft, overdenkt, zich daarover verheugt en ze wil leren (Lv 18:4; Ps 119:16);
- “en neemt Mijn bepalingen in acht door betrouwbaar te handelen” – het gaat daarbij niet slechts om een uiterlijke gehoorzaamheid, maar dat er wordt gehandeld in de juiste gezindheid van het hart (vers 31).

De persoon die “rechtvaardige” wordt genoemd, is de mens die gekenmerkt wordt door het doen van recht en gerechtigheid en daarin laat zien de HEERE lief te hebben. Die “zal zeker in leven blijven, spreekt de Heere HEERE”. Zo iemand verdient het leven en zal het krijgen. Hij zal niet omkomen door de oordelen, wat zijn voorgeslacht ook heeft gedaan.

In de verzen 10-13 wordt het geval voorgesteld dat de rechtvaardige van de vorige verzen een zoon heeft, die niet als zijn vader rechtvaardig is (vers 10). We zien dat bij Hizkia, die rechtvaardig is, en zijn zoon Manasse, die niet rechtvaardig is. Die zoon is een gewelddadige, een bloedvergieter, en dus iemand die het leven van een ander veracht. Hij doet dingen die zijn vader allemaal niet doet, en het doen van slechts één van die dingen maakt al dat hij de dood verdient.

De HEERE herinnert eraan dat de vader alle hiervoor opgesomde dingen niet doet (vers 11). De zoon laat het ook niet bij het ene geval van goddeloosheid, zijn geweldpleging. Hij stapelt zonde op zonde. Met de woorden “ja, zelfs” intensiveert de HEERE Zijn afschuw van het kwaad van de zoon die zo in contrast met zijn vader handelt. Hij is het tegenbeeld van zijn vader, want hij is iemand die

- “ja, zelfs op de bergen [offermaaltijden] eet“
- “en de vrouw van zijn naaste onteert,“
- “de arme en de behoeftige uitbuit,“ (vers 12)
- “roofgoed buitmaakt,“
- “een onderpand niet teruggeeft,“
- “en zijn ogen opslaat naar de stinkgoden“
- “[en] een gruweldaad doet,“
- “uitleent tegen rente en winst neemt –“ (vers 13).

Na deze opsomming van wandaden stelt de HEERE het volk de vraag: “Zou die [dan] in leven mogen blijven?” Hij wacht het antwoord niet af, maar geeft het Zelf: “Hij mag niet in leven blijven: al die gruweldaden heeft hij [namelijk] gedaan. Hij moet zeker gedood worden. Zijn bloed rust op hem!” De gerechtigheid van zijn vader kan hem niet redden. Hij alleen draagt de verantwoordelijkheid voor zijn leven in de zonde. Het is duidelijk: de kinderen krijgen niet de rekening gepresenteerd voor de misdaden van hun ouders én ze krijgen niet de beloning voor de gerechtigheden van hun ouders.

Het is mogelijk dat er mensen zijn die de zonden van hun vader zien en die deze zonden niet volgen (vers 14). We zien dat bij de goddeloze Amon en zijn Godvrezende zoon Josia. Een Godvrezende zoon handelt niet naar het goddeloze voorbeeld dat hij heeft gezien. En weer somt de HEERE de wandaden op, maar nu in verbinding met iemand die de wandaden niet doet, maar doet wat de HEERE heeft gezegd:

- “hij eet geen [offermaaltijden] op de bergen (vers 15),
- slaat zijn ogen niet op naar de stinkgoden van het huis van Israël,
- onteert de vrouw van zijn naaste niet,
- buit niemand uit (vers 16),
- houdt een onderpand niet in pand,
- maakt geen roofgoed buit,
- geeft zijn brood aan de hongerige en
- bedekt de naakte met kleding,
- blijft met zijn handen van de arme af (vers 17),
- neemt geen rente en winst,
- voert Mijn bepalingen uit [en]
- gaat in Mijn verordeningen.”

Deze zoon geeft er blijk van een rechtvaardige te zijn en daarom zal hij “niet sterven vanwege de ongerechtigheid van zijn vader”, maar “hij zal zeker in leven blijven”. Maar de vader zal sterven vanwege zijn ongerechtigheid (vers 18). En opnieuw somt de HEERE op waaruit zijn ongerechtigheid bestaat. De aanklacht wordt weer voorgelezen. Het moet diep tot het volk doordringen dat de boze daden die door de persoon zijn gedaan de directe oorzaak van zijn dood zijn. “De vader” sterft “omdat hij
- zich aan afpersing schuldig gemaakt heeft,
- roofgoed van [zijn] broeder buitgemaakt heeft en
- te midden van zijn volksgenoten gedaan heeft wat niet goed was”.

Het is uitvoerig en overduidelijk aangetoond dat ieder persoonlijk voor zijn eigen daden verantwoordelijk is. De HEERE kijkt alleen naar de persoon in kwestie en naar zijn daden.

Toch blijkt er nog een vraag te leven, die ze God stellen: “Waarom draagt de zoon de ongerechtigheid van [zijn] vader niet?” (vers 19a). Deze vraag is niet oprecht, maar is een laatste poging om onder de eigen verantwoordelijkheid uit te komen. De vraag lijkt te zijn ingegeven door wat de wet zegt, dat de kinderen de ongerechtigheid van de vaders dragen (Ex 20:5b; zie commentaar bij vers 4).

Door deze vraag te stellen beschuldigen ze God van onrechtvaardigheid. God heeft duidelijk aangetoond dat ze de verantwoordelijkheid voor hun daden niet op hun vaders kunnen schuiven. Toch willen ze niet inzien dat ze zelf verantwoordelijk zijn voor hun gedrag. Als ze dan hun vaders niet de schuld in de schoenen kunnen schuiven, blijft hun niets anders over dan God de schuld geven.

Het antwoord dat God geeft, is de climax van deze hele verhandeling over de persoonlijke verantwoordelijkheid van de mens. De conclusie is glashelder: “Wel, de zoon heeft recht en gerechtigheid gedaan: al Mijn verordeningen heeft hij in acht genomen en hij heeft ze gehouden. Hij zal zeker in leven blijven. De mens die zondigt, díe zal sterven. De zoon zal de ongerechtigheid van de vader niet dragen, en de vader zal de ongerechtigheid van de zoon niet dragen. De gerechtigheid van de rechtvaardige zal op hemzelf zijn, en de goddeloosheid van de goddeloze zal op hemzelf zijn” (verzen 19b-20). Slechte, goddeloze mensen dragen hun eigen verantwoordelijkheid. Zij zullen de gevolgen dragen van hun goddeloosheid. Hetzelfde geldt voor het tegendeel, het doen van gerechtigheid. Wie dat doet, draagt ook zijn eigen verantwoordelijkheid.

Ez 18:21-32 | Verantwoordelijkheid en bekering

21 Maar wanneer de goddeloze zich bekeert van al zijn zonden die hij gedaan heeft, al Mijn verordeningen in acht neemt en recht en gerechtigheid doet, zal hij zeker in leven blijven, hij zal niet sterven. 22 Al zijn overtredingen, die hij begaan heeft, ze zullen hem niet in herinnering gebracht worden. Vanwege zijn gerechtigheid, die hij gedaan heeft, zal hij leven. 23 Zou Ik werkelijk behagen scheppen in de dood van de goddeloze? spreekt de Heere HEERE. Is het niet, wanneer hij zich bekeert van zijn wegen, dat hij zal leven? 24 Maar als de rechtvaardige zich afkeert van zijn gerechtigheid en onrecht doet, overeenkomstig al de gruweldaden die de goddeloze gedaan heeft [en] doet, zal hij in leven blijven? Al zijn gerechtigheden, die hij gedaan heeft, ze zullen niet in herinnering gebracht worden. Vanwege zijn trouwbreuk, die hij gepleegd heeft en vanwege zijn zonde, die hij begaan heeft, alleen dáárom zal hij sterven. 25 Verder zegt u: De weg van de Heere is niet recht. Luister toch, huis van Israël! Mijn weg is niet recht? Zijn niet [veeleer] uw wegen onrecht? 26 Als de rechtvaardige zich afkeert van zijn gerechtigheid en onrecht doet en daarom sterft, dan sterft hij vanwege zijn onrecht, dat hij gedaan heeft. 27 Maar als een goddeloze zich bekeert van zijn goddeloosheid, die hij gedaan heeft, en recht en gerechtigheid doet, zal hij zijn ziel in het leven behouden. 28 Hij kwam tot inzicht en bekeerde zich van al zijn overtredingen, die hij gedaan had. Hij zal zeker in leven blijven, hij zal niet sterven. 29 Het huis van Israël zegt desondanks: De weg van de Heere is niet recht. Huis van Israël, zijn Mijn wegen niet recht? Zijn niet [veeleer] uw wegen onrecht? 30 Daarom zal Ik u berechten, huis van Israël, ieder overeenkomstig zijn wegen, spreekt de Heere HEERE. Keer terug en bekeer u van al uw overtredingen, dan zal de ongerechtigheid u geen struikelblok worden. 31 Werp al uw overtredingen, waarmee u overtreden hebt, van u af en maak u een nieuw hart en een nieuwe geest. Waarom zou u sterven, huis van Israël? 32 Ik schep immers geen behagen in de dood van een stervende, spreekt de Heere HEERE, dus bekeer u en leef!

God biedt de mens altijd de mogelijkheid om zich te bekeren (vers 21), ja, Hij beveelt het zelfs (Hd 17:30{94}). Een onrechtvaardige kan op elk moment een rechtvaardige worden. Echte bekering zal blijken uit het doen van Gods wil. Iemand die zich bekeert en Zijn wil doet, zal “zeker in leven blijven, hij zal niet sterven”. Zo groot is Gods genade tegenover een berouwvolle zondaar. Zijn genade is zo groot, dat Hij zelfs de begane overtredingen niet meer bij de bekeerde zondaar in herinnering brengt (vers 22).

Gods vergeving is volledig. De bekeerde goddeloze zal leven “vanwege zijn gerechtigheid”. Leven vanwege zijn gerechtigheid betekent niet dat hij door zijn rechtvaardige leven het leven verdient. Uitgangspunt is zijn bekering. Dat is zijn eerste rechtvaardige daad. Vervolgens brengt het nieuwe leven dat God geeft, rechtvaardige daden voort.

De mogelijkheid die God de goddeloze geeft om zich te bekeren, heeft te maken met de goedertieren gezindheid van God. Hij heeft werkelijk geen behagen in de dood van de goddeloze (vers 23). Hij vindt het vreselijk mensen te moeten oordelen (vgl. 2Pt 3:9b{95}). Als een goddeloze zich bekeert van zijn goddeloze wegen en leeft, is dat een vreugde voor Zijn hart. Dat leven is een leven in gemeenschap met Hem, in het volle genot van het echte leven. Leven is pas leven als het geleefd wordt vanuit en samen met Hem.

Het omgekeerde kan ook het geval zijn. Het kan gebeuren dat een rechtvaardige zich afkeert van het doen van gerechtigheid en goddeloos gaat handelen (vers 24). Zo iemand zal God niet in leven laten. Die rechtvaardige kan nog zoveel rechtvaardige daden hebben gedaan, maar die helpen hem niet om het oordeel over ook maar één gruweldaad te voorkomen. Het oordeel zal hem treffen en al zijn gerechtigheden vervallen, er wordt niet meer aan gedacht. Het oordeel komt over hem omdat hij trouwbreuk tegenover de HEERE heeft gepleegd en vanwege de zonde die hij begaan heeft.

Het volk waagt het om de Heere (Adonai) van onrecht te beschuldigen, van een onrechtvaardige handelwijze. Ze beschuldigen Hem ervan dat Hij kronkelwegen gaat, dat Hij wispelturig is in Zijn beleid (vers 25). Ze bedoelen dat God bij de goddeloze die zich bekeert, geen rekening houdt met diens vroegere zonden en die onbestraft laat en dat Hij bij de ontrouwe rechtvaardige geen rekening houdt met diens vorige goede daden en die niet beloont. Ze oordelen dat Hij dus willekeurig handelt en het recht niet zuiver toepast.

Dat laat toch wel een ongekende onbeschaamdheid van het volk zien. Verontwaardigd zegt God tegen hen dat ze eens goed moeten luisteren. Hoe durven ze het te zeggen! Ze moeten maar eens naar hun eigen wegen kijken, hoe die vol onrecht zijn. Het is een heel kwalijke trek van de mens om God onrechtvaardig te noemen om de eigen ongerechtigheid te rechtvaardigen.

De HEERE vat nog eens samen wat er gebeurt met de rechtvaardige die onrecht gaat doen (vers 26) en met de goddeloze die zich bekeert (verzen 27-28). God handelt naar het beginsel dat Hij ieder mens voor zijn eigen daden ter verantwoording roept. Hij bewijst daarmee dat Hij de mens als volwaardig verantwoordelijke persoon beziet, die oogst wat hij zaait (Gl 6:7{96}).

Overigens gaat het in wat Ezechiël hier voorstelt over het natuurlijke leven en de dood op aarde – het is belangrijk dit bij het overdenken van de betekenis van dit hoofdstuk in gedachten te houden – en niet om het eeuwige leven of de eeuwige dood. In het Oude Testament is de behoudenis voor de eeuwigheid afhankelijk van het levend geloof in God en de Messias. Iemand die goddeloos is, kan niet door het doen van goede werken gered worden. Hij moet zich bekeren en kan daarna goede werken doen.

In het andere geval, wanneer iemand rechtvaardige daden doet, de wet houdt (zie de samenvatting in de verzen 5-9), wordt zo iemand ook niet gered door het houden van de wet. Zolang hij de wet houdt, verlengt hij zijn leven op aarde. Iemand wordt alleen gered voor de eeuwigheid op grond van geloof en niet op grond van werken (Ef 2:8-9). Wie zich eenmaal met oprecht berouw over zijn zonden tot God heeft gekeerd en nieuw leven heeft ontvangen, kan niet verloren gaan (Rm 8:1,35-39; Jh 10:28-29).

Nog eens – en dat bewijst hun hardnekkigheid – beschuldigt Israël de Heere (Adonai) ervan dat Zijn weg niet recht is (vers 29). Als reactie roept God Israël nog een keer op daar nog eens goed over na denken. Is het echt zo dat Zijn wegen niet recht zijn? Of is het toch eerder zo dat hun eigen wegen onrecht zijn? Deze grove beschuldiging, die hun totale verblinding bewijst, is de grond voor Zijn oordeel (vers 30). Ieder zal rechtvaardig berecht worden overeenkomstig zijn wegen. En dan weer die grote genade van God. Hij roept hen zelfs nu nog op terug te keren tot Hem en zich te bekeren van al hun overtredingen. Als ze dat doen, zullen ze niet meer struikelen.

Laat ze toch al hun overtredingen van zich afwerpen en gaan handelen vanuit een nieuw hart en een nieuwe geest (vers 31). Dit veronderstelt een werk van God in hun innerlijk, maar toch wordt het hier als een verantwoordelijkheid voor de mens voorgesteld. Het is aan de mens om het verlangen te tonen om naar de wil van God te gaan leven. Dat betekent eerst breken met de zonden, anders gezegd: belijdenis van zonden en bekering tot God. Dat betekent vervolgens gaan leven vanuit het nieuwe leven. Waarom zouden ze sterven?

Het slotvers is de herhaling van de indrukwekkende verklaring van de Heere HEERE dat Hij geen behagen heeft in de dood van een stervende (vers 32). Daarom klinkt tot slot nog een keer de oproep “bekeer u” met de prachtige belofte “en leef”. God “wil dat alle mensen behouden worden en tot de kennis van [de] waarheid komen” (1Tm 2:4). Hij is werkelijk “een God [Die] menigvuldig vergeeft, genadig, barmhartig, geduldig, rijk aan goedertierenheid” (Ne 9:17b).

Ezechiël 19

Inleiding

Dit hoofdstuk is een klaaglied (vers 1) dat Ezechiël moet aanheffen. Daarmee geeft hij uiting aan Gods verdriet over Jeruzalem. Het klaaglied bestaat uit twee delen. In het eerste deel (verzen 2-9) wordt de moeder van de vorsten van Juda vergeleken met een leeuwin. Het gaat daarin over het lot van de laatste koningen van Juda. In het tweede deel (verzen 10-14) worden de vorsten van Israël voorgesteld in het bekende beeld van een wijnstok. We horen daarin de klaagzang over de val van die vorsten.

Ez 19:1-9 | De leeuwin

1 En u, hef een klaaglied aan over de vorsten van Israël,
2 en zeg:
Wat was uw moeder? Een leeuwin!
Tussen de leeuwen lag zij.
Te midden van de jonge leeuwen
bracht ze haar welpen groot.
3 Zij voedde een van haar welpen op;
hij werd een jonge leeuw,
leerde prooi te verscheuren,
at mensen op.
4 Toen heidenvolken over hem hoorden,
werd hij gevangen in hun kuil.
Zij brachten hem aan haken
naar het land Egypte.
5 Toen zij zag dat zij [tevergeefs] verwacht had,
[en] haar hoop vergaan was,
nam zij een van haar [andere] welpen,
[en] maakte er een jonge leeuw [van].
6 Die ging rond te midden van de leeuwen,
werd een jonge leeuw,
leerde prooi te verscheuren,
at mensen op.
7 Hij paarde met hun weduwen,
en verwoestte hun steden,
zodat het land met al wat het bevatte, verstarde
door het geluid van zijn gebrul.
8 Maar de heidenvolken uit de omliggende gewesten
keerden zich tegen hem.
Zij spreidden hun net over hem uit.
In hun kuil werd hij gevangen.
9 Zij zetten hem met haken [vast] in een kooi,
zodat zij hem naar de koning van Babel konden brengen.
Zij brachten hem in vestingen,
zodat zijn stem niet meer gehoord werd
op de bergen van Israël.

Het klaaglied moet worden aangeheven “over de vorsten van Israël” waarmee de koningen Joahaz en Zedekia worden bedoeld (vers 1). Zij zijn wel koningen van Juda, maar omdat Juda alleen is overgebleven – en er ook in de loop van de tijd mensen uit Israël naar Juda zijn gegaan –, geldt hun koningschap voor heel Israël.

De “moeder”, de “leeuwin” (vers 2), stelt de koninklijke stam Juda voor. De Heer Jezus is “de Leeuw uit de stam van Juda” (Op 5:5). In directe zin gaat het over Hamutal, de moeder van Joahaz en Zedekia (2Kn 23:31; 24:18; Jr 13:18). “De leeuwen” waar de “moeder” tussen ligt, zijn de volken rondom Israël. “De jonge leeuwen” zijn de vorsten van die volken. “Haar welpen” zijn haar zonen Joahaz en Zedekia. “Een van haar welpen” (vers 3) die ze opvoedt en die een jonge leeuw wordt, is Joahaz. Zijn korte regering is goddeloos (2Kn 23:30-32). Hij is een bloeddorstige koning, iemand die zich aan geweldpleging schuldig maakt. Hij buit het volk uit, hij eet hen op.

De omringende heidenvolken spreken over hem (vers 4). Naar de beeldspraak van de wijze waarop men leeuwen vangt – in kuilen die met takken gecamoufleerd zijn –, neemt farao Necho Joahaz gevangen. Necho brengt Joahaz als balling naar Egypte, waar hij sterft (2Kn 23:33-34; Jr 22:10-12).

“Zij”, de moeder, Hamutal, maakt Zedekia, “een van haar [andere] welpen”, koning (vers 5). Dat doet zij na de gevangenneming en wegvoering van Joahaz. Zedekia wordt wel door Nebukadrezar koning gemaakt, maar dat kan ook wel gebeurd zijn op voorspraak van Hamutal. Zij stelt al haar hoop op hem. Het is een groot kwaad als wij onze hoop stellen op iets of iemand anders dan de Heer. Dit hoofdstuk is het hoofdstuk van de valse hoop.

Deze Zedekia gaat fier rond onder de omringende volken (vers 6). Hij, de jonge leeuw, laat zich niet door de andere jonge leeuwen imponeren. Van hem klinkt hetzelfde getuigenis als van Joahaz (vers 3).

Zedekia is ook in moreel opzicht een verwerpelijk man die seksuele gemeenschap met weduwen heeft (vers 7). Zijn leven draagt het karakter van geweld en verwoesting. Zijn schrikbewind, dat vergeleken wordt met het gebrul van een leeuw, verlamt het land. Onder leiding van de koning van Babel komen de omliggende heidenvolken naar hem toe en nemen hem gevangen (vers 8). Evenals Joahaz wordt hij gevangengezet (vers 9). Joahaz gaat in ballingschap in Egypte en Zedekia gaat in ballingschap in Babel. Zo komt er aan zijn stem, het gebrul van de leeuw Zedekia, een einde.

Ez 19:10-14 | De verdroogde wijnstok

10 Uw moeder was als een wijnstok, net als u,
geplant aan het water,
vruchtbaar en vol ranken
vanwege het vele water.
11 Hij kreeg sterke takken,
voor scepters van heersers [geschikt],
hij rees omhoog tussen de dichte twijgen;
hij viel op door zijn hoogte, door de veelheid van zijn takken.
12 Maar hij werd met grimmigheid uitgerukt,
tegen de aarde geworpen,
en de oostenwind heeft zijn vrucht verdroogd.
Weggerukt [en] verdroogd
zijn zijn sterke takken,
vuur heeft hem verteerd.
13 En nu is hij geplant in de woestijn,
in een dor en dorstig land.
14 Er kwam vuur uit de takken, [dat] zijn uitlopers [en] zijn vrucht verteerde,
zodat er aan hem geen sterke tak [meer] zat, [geschikt voor] een scepter om te heersen.
Dit is een klaaglied en het werd een klaaglied.

In de tweede gelijkenis wordt Israël, “uw moeder”, vergeleken met een wijnstok (vers 10; vgl. Jr 2:21). Het is een weelderige wijnstok. De “sterke takken” herinneren aan machtige heersers die op de troon van David hebben geheerst (vers 11). Zedekia is de tak die omhoog rijst tussen de vele takken. Hij wordt tot koning verheven boven de hem omringende prinsen uit het huis van David en schittert te midden van hen. Hij lijkt toekomst te hebben door de zonen die hem geboren zijn, “de veelheid van zijn takken”.

De toorn van de HEERE ontbrandt echter tegen hem vanwege zijn goddeloosheid (vers 12). Daarom wordt hij met grimmigheid van het koningschap weggenomen. Dat gebeurt door “de oostenwind”, dat zijn de Babyloniërs, die het instrument van de grimmigheid van God zijn. Die ‘oostenwind’ zorgt ervoor dat al de vrucht van de wijnstok opdroogt, dat wil zeggen dat al het welvarende van het land verdwijnt.

Het overblijfsel van Israël wordt “geplant in de woestijn”, dat wil zeggen dat het wordt weggevoerd naar Babel, “een dor en dorstig land” (vers 13). Babel is in die tijd een vruchtbaar land, maar voor de Israëliet is het figuurlijk een land zonder vrucht.

Het vuur dat uit de takken komt (vers 14), is een zinspeling op de opstand van Zedekia. Dat vuur verteert echter hemzelf en hen die zich onder zijn invloed bevinden, “zijn uitlopers [en] zijn vrucht”. Het resultaat is dat het over en uit is met de heerschappij van het huis van David: er zit “aan hem geen sterke tak [meer]”.

Ezechiël zingt dit klaaglied wanneer het oordeel nog niet over Zedekia is gekomen. Hij ziet echter in het geloof deze afloop van het koningshuis en heeft daarover diep getreurd. De loop van de gebeurtenissen bevestigt zijn profetische blik en maakt dat dit klaaglied in het geloof – “dit is een klaaglied” – tot een klaaglied over de werkelijkheid is geworden – “en het werd tot een klaaglied”.

Ezechiël 20

Inleiding

Anders dan het beeld van het te vondeling gelegde kind in Ezechiël 16 en de gelijkenis van Ohola en Oholiba in Ezechiël 23 hebben we hier, in Ezechiël 20, een beschrijving van het verleden van Israël met zijn voortdurende rebellie tegen God in feitelijke historische termen zonder de hulp van beelden en gelijkenissen. Het hoofdstuk beschrijft de belangrijkste gebeurtenissen van het verleden, te beginnen met de slavernij in Egypte en de uittocht daaruit. Vervolgens gaat de beschrijving via de ervaringen van de woestijn naar het leven in Kanaän met als eindresultaat de verstrooiing onder de heidenen.

De laatste periode van de geschiedenis van Israël – de verstrooiing onder de heidenvolken – wordt voorgesteld als een terugkeer naar het leven in de woestijn, dat wil zeggen de terugkeer naar de periode die aan de vestiging in het land Kanaän is voorafgegaan (vers 35). Dat God het volk ten slotte toch zegent, is dan ook niet vanwege hun trouw, want die is er niet, maar vanwege Zijn eigen Naam (vers 44).

Een thema dat steeds terugkomt, is de opstandigheid van het volk tegen God in de diverse perioden van zijn bestaan. Deze opstandigheid uit zich in ongehoorzaamheid en trouwbreuk (verzen 8,13,21,27). De perioden zijn achtereenvolgens:
1. de Egyptische slavernij (verzen 5-9),
2. de woestijnreis (verzen 10-26) en
3. het verblijf in het beloofde land (verzen 27-29).

Ez 20:1-3 | De oudsten komen de HEERE raadplegen

1 Het gebeurde in het zevende jaar, in de vijfde [maand], op de tiende van de maand, dat er mannen uit de oudsten van Israël kwamen om de HEERE te raadplegen, en zij gingen vóór mij zitten. 2 Toen kwam het woord van de HEERE tot mij: 3 Mensenkind, spreek tot de oudsten van Israël, en zeg tegen hen: Zo zegt de Heere HEERE: Komt u om Mij te raadplegen? [Zo waar] Ik leef, Ik laat Mij door u niet raadplegen, spreekt de Heere HEERE.

“In het zevende jaar”, dat is het zevende jaar na de wegvoering van koning Jojachin naar Babel (Ez 1:2), het jaar 591 v.Chr., komen “mannen uit de oudsten van Israël” opnieuw naar de Ezechiël om de HEERE te raadplegen (vers 1; vgl. Ez 8:1; 14:1-3). Zij zijn al eerder bij hem geweest en hebben van hem het woord van de HEERE gehoord. Wat hebben zij met dat woord gedaan? Ze gaan nu weer vóór Ezechiël zitten om van hem het woord van de HEERE te horen. Hun wens om de HEERE te raadplegen komt niet voort uit een hart dat zich onverdeeld aan Hem wil toewijden. Ze willen de afgoden niet prijsgeven.

Het kan zijn dat ze willen weten hoe het met Jeruzalem zal gaan. Nu er na de onheilspellende boodschap van Ezechiël 8-11 zoveel maanden zijn voorbijgegaan, krijgen ze hoop dat de aangekondigde verwoesting toch niet zal doorgaan. Ook zijn er sinds de profetie van Hananja drie jaar voorbijgegaan (Jr 28:1-3). Hananja heeft geprofeteerd dat de ballingen uit Babel binnen twee jaar, dus uiterlijk in het zesde jaar van de ballingschap van koning Jojachin, met koning Jojachin zullen terugkeren naar Jeruzalem.

De HEERE kent hun motieven en spreekt daarover tot Ezechiël (vers 2). Ezechiël moet de verbazing van de HEERE aan de oudsten laten blijken door de vraag te herhalen, wat aangeeft dat Hij verontwaardigd is dat ze het aandurven om Hem te komen raadplegen (vers 3). Het is alsof de HEERE tegen hen zegt dat Hij Zich verbaast over deze vermetelheid. Zijn antwoord is duidelijk: Hij zal Zich niet door hen laten raadplegen. In de volgende verzen verklaart Hij waarom niet.

Ez 20:4-9 | Israëls afgoderij in Egypte

4 Wilt u hen berechten, wilt u hen berechten, mensenkind? Maak hun de gruweldaden van hun vaderen bekend, 5 en zeg tegen hen: Zo zegt de Heere HEERE: Op de dag dat Ik Israël verkoos, hief Ik Mijn hand op voor het nageslacht van het huis van Jakob en in het land Egypte maakte Ik Mij aan hen bekend. Ik hief Mijn hand voor hen op [en] zei: Ik ben de HEERE, uw God. 6 Op die dag heb Ik Mijn hand voor hen opgeheven om hen uit het land Egypte te leiden naar een land dat Ik voor hen uitgezocht had, [een land] dat overvloeit van melk en honing. Het is een sieraad onder al de landen. 7 Daarop zei Ik tegen hen: Laat ieder de afschuwelijke [afgoden] waar hij tegen opkijkt, wegwerpen. U mag uzelf niet verontreinigen met de stinkgoden van Egypte. Ik ben de HEERE, uw God. 8 Maar zij zijn Mij ongehoorzaam geweest en wilden niet naar Mij luisteren. Men wierp de afschuwelijke [afgoden] waar men tegen opkeek, niet weg en verliet de stinkgoden van Egypte niet. Toen zei Ik dat Ik Mijn grimmigheid over hen zou uitstorten om Mijn toorn tegen hen ten uitvoer te brengen in het midden van het land Egypte. 9 Ik handelde ter wille van Mijn Naam, zodat Die niet ontheiligd werd voor de ogen van de heidenvolken in het midden waarvan zij [verbleven], waaraan Ik Mij voor hun ogen bekendgemaakt had door hen uit het land Egypte te leiden.

De HEERE geeft Ezechiël de opdracht een rechtszitting te houden. Hij krijgt de opdracht de oudsten van Israël te berechten (vers 4; vgl. Ez 22:2; 23:36). Ezechiël is hier een beeld van de Heer Jezus Die van de Vader het oordeel in handen heeft gekregen (Jh 5:22{97}).

De aanklacht loopt tot vers 29; vanaf vers 30 volgt het vonnis. Ezechiël moet de oudsten hun eigen geschiedenis voorhouden, een geschiedenis van afvalligheid en van moedwillig zondigen en daarmee van een tergen van de HEERE. Ezechiël moet eerst op de grote barmhartigheid van de HEERE wijzen, dat Hij voor Israël heeft gekozen in de tijd van hun slavernij in het land Egypte (vers 5). In Egypte is Israël tot een volk geworden, wat het voor die tijd nog niet was.

God heeft Zich door Mozes aan het volk bekendgemaakt als de HEERE (Ex 6:5-6{98}). Het opheffen van de hand, wat in dit vers twee keer wordt genoemd, wijst op de eed die Hij heeft gezworen ten gunste van het volk. Hij heeft hen gezworen dat Hij hen uit Egypte zal leiden en hen zal brengen “naar een land dat Ik voor hen uitgezocht had” (vers 6). Als de HEERE een land uitzoekt, moet dat het allermooiste land zijn. Hij noemt het dan ook “een sieraad onder al de landen”. Op andere plaatsen spreekt God over “een goed land” en “een begerenswaardig land” (Dt 8:7-10; Ps 106:24; Jr 3:19; 12:10; Ez 20:15; Dn 8:9; 11:16,41,45; Zc 7:14).

Het zicht op dat ‘sieraadland’ zou voldoende moeten zijn om “de afschuwelijke [afgoden]”, “de stinkgoden van Egypte”, weg te werpen (vers 7). Je levert toch graag waardeloze dingen in voor iets dat die waardeloze dingen in de schaduw stelt en in staat is het waardeloze te doen vergeten? Zo is het helaas niet gegaan bij Israël (vers 8). Ongehoorzaam als ze zijn, luisteren ze niet naar God. Ze hebben geen boodschap aan al het goede dat Hij voor hen doet. Ze gooien de afschuwelijkheden en stinkgoden niet weg, maar blijven ertegen opkijken in de verwachting dat die hen zullen helpen (vgl. Ps 25:15).

God moet als reactie daarop wel Zijn grimmigheid over hen uitstorten. Dat doet Hij in Egypte, waar ze Hem al ontrouw zijn (Ez 23:3; Jz 24:14{99}; Lv 17:7). De farao heeft de verdrukking waaronder zij zuchten, verzwaard. Maar de HEERE heeft hen niet helemaal aan het oordeel prijsgegeven (vers 9). Hij handelt ter wille van Zijn Naam wanneer Hij Zijn volk uit Egypte leidt. Als Hij Israël al in Egypte zou hebben verdelgd, zouden de heidenen met Hem hebben gespot, dat Hij hen niet heeft kunnen verlossen. Hij heeft hen uitgekozen om Zijn volk te zijn, Hij heeft Zijn Naam aan dat volk verbonden en Hij heeft hen daarom gespaard.

Ez 20:10-17 | Israëls afgoderij in de woestijn

10 Ik leidde hen uit het land Egypte en bracht hen in de woestijn. 11 Ik gaf hun Mijn verordeningen en maakte hun Mijn bepalingen bekend: de mens die ze doet, zal erdoor leven. 12 Ook heb Ik hun Mijn sabbatten gegeven, om een teken te zijn tussen Mij en hen, zodat zij zouden weten dat Ik de HEERE ben Die hen heiligt. 13 Maar in de woestijn werd het huis van Israël Mij ongehoorzaam. Zij gingen niet in Mijn verordeningen en verwierpen Mijn bepalingen – de mens [die] ze doet, zal erdoor leven. Verder ontheiligden zij Mijn sabbatten zeer, zodat Ik zei dat Ik Mijn grimmigheid over hen in de woestijn zou uitstorten door een einde aan hen te maken. 14 Ik handelde ter wille van Mijn Naam, zodat Die niet ontheiligd werd voor de ogen van de heidenvolken. Ik had hen immers voor hun ogen [uit Egypte] geleid. 15 Ik heb echter ook in de woestijn Mijn hand voor hen opgeheven, dat Ik hen niet in het land brengen zou dat Ik [hun] gegeven had, [een land] dat overvloeit van melk en honing – het is een sieraad onder alle landen – 16 omdat zij Mijn bepalingen verworpen hadden, niet in Mijn verordeningen waren gegaan en Mijn sabbatten ontheiligd hadden, want hun hart ging hun stinkgoden achterna. 17 Maar Ik ontzag hen, zodat Ik hen niet te gronde gericht heb en geen [vernietigend] einde aan hen gemaakt heb in de woestijn.

Ondanks hun afgoderij in Egypte heeft God Zijn volk verlost (vers 10). Hij heeft hen uit Egypte geleid en in de woestijn gebracht. Daar geeft Hij hun, bij de Sinaï, Zijn wet (vers 11). Als ze Zijn wet houden, zullen ze leven (Lv 18:5). Onder de bepalingen van de wet neemt de sabbat een bijzondere plaats in (vers 12). De sabbat is de rustdag en God geeft deze rustdag als bijzonder teken tussen Hem en Zijn volk.

Door de sabbat onderscheidt Israël zich op speciale wijze van alle heidenvolken. De sabbat is het teken dat de HEERE hen heiligt, dat wil zeggen dat Hij hen daardoor van de andere volken afzondert om Zijn volk te zijn (Ex 31:13-16). De ballingen kunnen veel wetten in Babel niet houden, omdat ze daar geen tempel hebben. Wetten die ze wel kunnen houden, zijn bijvoorbeeld de spijswetten – Daniël heeft dat gedaan (Dn 1:8) – en de sabbat.

Het volk toont zich dit bijzondere teken van zijn verbondenheid met God echter onwaardig en houdt de sabbat niet in ere (vers 13). Na hun ongehoorzaamheid in Egypte wordt ook hun verblijf in de woestijn door ongehoorzaamheid gekenmerkt. De verordeningen en bepalingen die de HEERE ten leven heeft gegeven, worden door hen geminacht en overtreden. De boeken Exodus en Numeri geven daarvan veel voorbeelden. De sabbatten, waarvan de HEERE nog eens zegt ”Mijn sabbatten” (vers 12), worden door hen ontheiligd. Die ontheiliging is zo groot en grof, dat de HEERE zegt dat Hij Zijn grimmigheid over hen zal uitstorten en een einde aan hen zal maken.

De HEERE moet optreden ter wille van Zijn Naam (vers 14). Zijn Naam is ontheiligd door de weerspannigheid van het volk tegenover Hem. Hij kan hun ongehoorzaamheid niet ongestraft laten. Hij heeft Israël immers voor de ogen van de heidenvolken uit Egypte geleid om Zijn volk te zijn. Maar zij gedragen zich niet als Zijn volk. Daarom moet Hij hen tuchtigen en ombrengen, zodat ze niet in het goede land, het sieraadland, komen dat Hij hun heeft gegeven (vers 15).

Ze hebben Hem ontheiligd door enerzijds Zijn bepalingen te verwerpen en Zijn sabbatten te ontheiligen en anderzijds met hun hart hun stinkgoden aan te hangen (vers 16). Ondanks hun voortdurend afwijken van Hem ontziet Hij hen, zodat Hij hen in de woestijn niet totaal verdelgt (vers 17). Als straf voor hun afwijking moet de hele eerste generatie van hen die Hij uit Egypte heeft geleid, vallen in de woestijn. Hij spaart echter hun kinderen om aan hen Zijn beloften te vervullen. Zullen zij beter zijn dan hun vaderen die allen zijn omgekomen?

Ez 20:18-26 | Afgoderij van de kinderen in de woestijn

18 Ik zei tegen hun kinderen in de woestijn: Ga niet in de verordeningen van uw vaderen, neem hun bepalingen niet in acht en verontreinig u niet met hun stinkgoden. 19 Ik ben de HEERE, uw God: ga in Mijn verordeningen, neem Mijn bepalingen in acht en houd die. 20 Heilig Mijn sabbatten, zodat ze tot een teken zijn tussen Mij en u, zodat u weet dat Ik, de HEERE, uw God ben. 21 Maar die kinderen waren Mij [ook] ongehoorzaam. Zij gingen niet in Mijn verordeningen, en Mijn bepalingen – de mens die ze doet, zal erdoor leven – voerden zij niet nauwlettend uit. Zij ontheiligden Mijn sabbatten, zodat Ik zei dat Ik Mijn grimmigheid over hen zou uitstorten door in de woestijn Mijn toorn tegen hen ten uitvoer te brengen. 22 Maar Ik heb Mijn hand afgekeerd en handelde ter wille van Mijn Naam, zodat Die niet ontheiligd werd voor de ogen van de heidenvolken. Ik had hen immers voor hun ogen [uit Egypte] geleid. 23 Ik heb ook in de woestijn Mijn hand voor hen opgeheven om hen te verspreiden onder de heidenvolken en hen te verstrooien in de landen, 24 omdat zij Mijn bepalingen niet uitgevoerd hadden, Mijn verordeningen verworpen hadden en Mijn sabbatten ontheiligd hadden, zodat hun ogen de stinkgoden van hun vaderen volgden. 25 Toen heb Ik hun ook verordeningen gegeven die niet goed waren, en bepalingen waardoor zij niet leven zouden. 26 Ik verontreinigde hen door hun [eigen] geschenken, doordat zij alles wat de baarmoeder opent [door het] vuur lieten gaan, opdat Ik hen verwoesten zou, zodat zij zouden weten dat Ik de HEERE ben.

Nadat de oude generatie in de woestijn is gevallen, richt de HEERE het woord tot hun kinderen (vers 18). Hij waarschuwt hen dat zij toch niet het voorbeeld van hun vaderen zullen volgen. Hij verklaart dat Hij de HEERE hun God is en gebiedt hun dat zij in Zijn verordeningen moeten gaan en dat zij Zijn bepalingen in acht moeten nemen en die moeten houden (vers 19). Hij beveelt hun Zijn sabbatten te heiligen, zoals Hij dat ook hun vaderen geboden heeft (vers 20). Opnieuw spreekt Hij erover dat de sabbat een teken is tussen Hem en hen en dat ze daardoor weten dat Hij de HEERE, hun God is.

De reactie van de kinderen is helaas niet anders dan die van hun vaderen. Ook de kinderen zijn Hem ongehoorzaam (vers 21; Nm 25:1-9). Er is ook bij hen geen sprake van dat zij Zijn verordeningen en bepalingen nauwlettend uitvoeren. En weer wijst de HEERE erop dat het houden van die verordeningen en bepalingen het leven betekent (Lv 18:5). Hij wil dat ze leven. Ze kiezen dus bewust voor de dood door zich er niets van aan te trekken. In plaats van de sabbatten te heiligen ontheiligen zij die. Daarmee wekken ze Gods grimmigheid op. Hij zegt dat Hij in de woestijn Zijn toorn over hen zal uitstorten en hen zal ombrengen.

Maar God keert in Zijn genade Zijn hand, die in toorn tegen hen is uitgestrekt, van hen af en brengt hen niet om (vers 22). Als Hij hen allen zou neervellen in de woestijn, zou Zijn Naam voor de ogen van de heidenvolken worden ontheiligd. Die volken kunnen dan zeggen dat Hij niet in staat is geweest om het volk dat Hij voor hun ogen uit Egypte heeft geleid, ook door de woestijn heen te leiden. Daarom wil Hij anders met Zijn volk handelen. Hij zweert al in de woestijn door Zijn hand op te heffen dat Hij hen zal verstrooien onder de heidenvolken in allerlei landen (vers 23; Lv 26:33,39; Dt 28:36,64).

Als reden van deze verstrooiing noemt Hij hun ongehoorzaamheid aan Zijn bepalingen, het verwerpen van Zijn verordeningen en het ontheiligen van Zijn sabbatten (vers 24). Dit heeft er allemaal toe geleid dat zij dezelfde stinkgoden zijn gaan volgen die hun vaderen hebben gevolgd. Zij zijn niet beter dan hun vaderen. In reactie daarop geeft God hen over aan hun eigen wil (vers 25). Ze kiezen hun eigen verordeningen om naar te leven en God geeft hen daaraan prijs.

De betekenis van de zin dat de HEERE verordeningen geeft die niet goed zijn en bepalingen waardoor zij niet zullen leven, is dat Hij mensen overgeeft aan hun eigen verordeningen en bepalingen als zij Hem niet willen gehoorzamen. Hij laat hen gaan op hun zelf bepaalde weg. God straft Zijn volk door hun toe te staan om te doen wat ze graag willen doen (Hd 7:42-43{100}; Ps 81:12-13; Rm 1:24,26,28).

De geschenken die het volk aan de afgoden offert, gebruikt de HEERE om hen te verontreinigen (vers 26). Zij offeren zelfs hun kinderen als geschenken aan de afgoden. Hierover moet Gods toorn ten volle komen. Het einde van zulke verdorven heidense praktijken is nationale verwoesting.

Ook vandaag worden talloze kinderen aan de afgoden geofferd. We kunnen hierbij denken aan de talloze abortussen die zijn en worden uitgevoerd. Hoeveel kinderen zijn niet geaborteerd omdat de ouders kinderen zien als een verhindering van hun persoonlijke genot? Hetzelfde geldt als ouders hun kinderen een leven voorleven dat vol hebzucht, dat is afgoderij (Ko 3:5), is, waardoor de kinderen zich afkeren van de Heer en Zijn weg.

Ez 20:27-29 | Israëls afgoderij in het beloofde land

27 Daarom, mensenkind, spreek tot het huis van Israël, en zeg tegen hen: Zo zegt de Heere HEERE: Uw vaderen hebben Mij [ook] hiermee nog gelasterd dat zij trouwbreuk tegenover Mij pleegden. 28 Toen Ik hen naar het land gebracht had waarover Ik Mijn hand opgeheven had om het hun te geven, keken zij naar elke hoge heuvel en elk dicht geboomte en brachten daar hun slachtoffers, boden daar hun krenkende offergaven aan, zetten daar hun aangename reukwerk neer en goten daar hun plengoffers uit. 29 Daarop zei Ik tegen hen: Wat is dat voor hoogte waar u [telkens] naartoe gaat? Tot op deze dag draagt die dan [ook] de naam Hoogte.

Met de herinnering aan de afgoderij van het volk in de woestijn en Gods oordeel daarover is het verhaal van de ontrouw van het volk niet afgelopen. Al Gods pogingen om het volk tot inkeer te brengen heeft het volk beantwoord met nieuwe ontrouw. Ezechiël krijgt de opdracht het volk ook dat onder ogen te brengen (vers 27). Hij moet hun zeggen dat ze de HEERE gelasterd hebben door trouwbreuk tegenover Hem te plegen. Ze hebben Hem beschimpt en beledigd. De HEERE spreekt nu over de tijd dat Hij Zijn volk in het land heeft gebracht (vers 28).

Hij heeft gezworen hen daar te brengen. Dat heeft Hij in Zijn trouw gedaan. Er is echter geen sprake van enige dank van het volk daarvoor aan Hem. In hun verblinding denken ze offers aan de HEERE te brengen. Maar in plaats van Hem te aanbidden op de door Hem voorgeschreven wijze en op de door Hem uitgekozen plaats doen ze de heidenvolken na en brengen op allerlei plaatsen “krenkende offergaven” aan de afgoden. In de term “krenkende offergaven” horen we de pijn van de HEERE over hun handelwijze.

Hij spreekt het volk erop aan door hun te vragen waarom ze telkens naar die hoogte gaan (vers 29). Hij vraagt als het ware: ‘Is dit de plaats waar Ik gediend wil worden?’ Zo wil Hij hen ertoe brengen over hun dwaze handelwijze na te denken en tot inkeer te komen. Ze zijn echter niet meer aanspreekbaar op hun slechte gedrag. De hoogte heeft de naam ‘Hoogte’ gekregen en draagt die “tot op deze dag”, dat is tot op de dag dat Ezechiël het boek Ezechiël schrijft. Die naam is daarmee een blijvende herinnering aan hun voortdurende ontrouw. Het geeft aan dat het hele land, met zijn vele hoogten, tot één grote offerplaats is verworden waar aan afgoden wordt geofferd.

De woorden “tot op deze dag” gelden ook in geestelijke zin. De hoogten in ons leven zijn de gedachten die zich verheffen tegen Christus. Het zijn de overleggingen van het menselijke verstand. Dit symbool van ontrouw bestaat nog steeds en wordt neergeworpen als Christus de heerschappij in ons leven krijgt. Deze hoogten worden neergeworpen als we luisteren naar het onderwijs van de Schrift. Dan worden ze gevangengenomen tot de gehoorzaamheid van Christus (2Ko 10:4-5{101}).

Ez 20:30-32 | Het vonnis

30 Daarom, zeg tegen het huis van Israël: Zo zegt de Heere HEERE: Hebt u uzelf verontreinigd op de manier van uw vaderen en bedrijft u hoererij met hun afschuwelijke [afgoden]? 31 Ja, door het opheffen van uw offergaven, door uw kinderen door het vuur te laten gaan, verontreinigt u zich met al uw stinkgoden tot op deze dag. En zou Ík Mij dan door u laten raadplegen, huis van Israël? [Zo waar] Ik leef, spreekt de Heere HEERE, Ik zal Mij niet door u laten raadplegen! 32 Wat in uw geest opgekomen is, zal zeker niet gebeuren, [namelijk] dat u zegt: Laten wij als de heidenvolken en als de volksstammen worden door hout en steen te dienen!

Vanaf vers 30 volgt het vonnis. Met het oog op de herinnering aan de voortdurende ontrouw van de vaderen en hun kinderen moet Ezechiël zijn tijdgenoten zijn waarschuwingen laten horen (vers 30). Vroegere generaties hebben de HEERE verlaten. De huidige generatie moet ervoor worden gewaarschuwd dat niet te doen. Ezechiël moet hen aanspreken op hun gedrag, want dat lijkt op dat van hun vaderen. Ze zijn op dezelfde manier bezig zich te verontreinigen en bedrijven evenals zij hoererij door zich over te geven aan afschuwelijke afgoderij.

De ballingen tot wie Ezechiël het woord richt, zijn doorgegaan met het bedrijven van de zonden die hun vaderen hebben bedreven en waarvoor de HEERE hen heeft gestraft. Zal Hij Zich dan door hen laten raadplegen als ze hun kinderen aan de afgoden uitleveren en zich op weerzinwekkende manier met al hun stinkgoden verontreinigen (vers 31)? Dat kunnen ze volstrekt vergeten!

Alles wat er in hun geest is opgekomen, waarvan ze zich een voorstelling hebben gemaakt dat het zo moet gaan, zal zeker niet gebeuren (vers 32). God kent hun ware bedoelingen. Hij weet dat ze erop uit zijn om aan de heidenen gelijk te zijn en evenals de heidenen hout en steen te dienen. Ze zijn zo diep gezonken, dat ze alle voorrechten van Israël prijsgeven om daarvoor in de plaats de afgoden van de heidenen te dienen.

Ez 20:33-44 | Rechtszaak en herstel in de toekomst

33 [Zo waar] Ik leef, spreekt de Heere HEERE, voorwaar, met sterke hand, met uitgestrekte arm en met uitgestorte grimmigheid zal Ik over u regeren! 34 Ik zal u uit de volken leiden en u bijeenbrengen uit de landen waaronder u verspreid bent, met sterke hand, met uitgestrekte arm en met uitgestorte grimmigheid. 35 Vervolgens zal Ik u brengen in de woestijn van de volken en daar van aangezicht tot aangezicht een rechtszaak met u voeren. 36 Zoals Ik met uw vaderen in de woestijn van het land Egypte een rechtszaak gevoerd heb, zo zal Ik een rechtszaak met u voeren, spreekt de Heere HEERE. 37 Ik zal u onder de [herders]stok doen doorgaan en u brengen in de band van het verbond. 38 Ik zal van u uitzuiveren wie in opstand komen en wie tegen Mij overtreden. Ik zal hen leiden uit het land waar zij vreemdeling zijn, maar zij zullen op het grondgebied van Israël niet komen. Dan zult u weten dat Ik de HEERE ben. 39 Wat u betreft, huis van Israël, zo zegt de Heere HEERE: Ga, laat ieder zijn stinkgoden [maar] dienen, ook hierna, want u luistert [toch] niet naar Mij. Ontheilig echter Mijn heilige Naam niet meer met uw geschenken en uw stinkgoden, 40 want op Mijn heilige berg, op de hoge berg van Israël, spreekt de Heere HEERE, daar zal heel het huis van Israël Mij in het land dienen, in zijn geheel. Daar zal Ik in hen behagen scheppen en daar zal Ik uw hefoffers vragen, met het allerbeste van al uw geheiligde [gaven]. 41 Ik zal behagen in u scheppen vanwege de aangename geur, wanneer Ik u uit de volken leid en Ik u bijeenbreng uit de landen waaronder u verspreid bent. Ik zal voor de ogen van de heidenvolken door u geheiligd worden. 42 Dan zult u weten dat Ik de HEERE ben, wanneer Ik u op het grondgebied van Israël breng, in het land waarover Ik Mijn hand opgeheven heb om het aan uw vaderen te geven. 43 Daar zult u dan denken aan uw wegen en aan al uw daden waarmee u uzelf verontreinigd hebt. U zult van uzelf walgen vanwege al uw slechte daden, die u gedaan hebt. 44 Dan zult u weten dat Ik de HEERE ben, wanneer Ik omwille van Mijn Naam met u niet zal doen overeenkomstig uw slechte wegen en uw verdorven daden, huis van Israël, spreekt de Heere HEERE.

Omdat het volk zo vastbesloten is om te zijn als de heidenvolken (vers 32), moet de HEERE hen in Zijn regering wel tegenkomen (vers 33). Hij kan een dergelijke opzettelijkheid niet ongestraft laten en zal hun door Zijn sterke hand en uitgestrekte arm Zijn grimmigheid laten ervaren. Zij kunnen wel menen dat ze Hem kunnen verlaten, maar Hij zal Zijn aanspraken op Zijn volk niet prijsgeven.

Daarbij zal Hij hen weten te vinden onder de volken en in de landen waarheen ze verstrooid zijn (vers 34). Ook daar, in hun ballingschap, handhaaft Hij Zijn aanspraken op Zijn volk. Hij zal hen uit de ballingschap leiden om hen in de woestijn van de volken te brengen. Hiermee wordt Zijn handelen met hen bedoeld in de tijd dat ze aan de macht van de volken zijn uitgeleverd. Daar zal Hij met hen in het gericht gaan (vers 35).

Hij zal met hen net zo handelen als Hij met hun vaderen heeft gehandeld in Egypte, het land dat voor hen als een woestijn is geweest, een land van de dood (vers 36). Hij zal met hen handelen zoals een herder handelt die zijn schapen ’s avonds onder zijn stok laat doorgaan om hen te tellen om te zien of er één ontbreekt en of er geen vreemde tussen zit (vers 37). In de wet wordt voorgeschreven dat elk tiende schaap dat onder de staf van de teller doorgaat, voor de HEERE is (Lv 27:32{102}; Jr 33:13{103}). De ‘schapen’ van Zijn volk die op die manier zijn geselecteerd, brengt de HEERE vervolgens terug in de band van het verbond dat Hij met hen heeft gesloten.

Hij zal de opstandigen en overtreders uitzuiveren van Zijn eigen schapen, hen uitleiden uit het land van hun ballingschap en hen dan oordelen (vers 38). Ze zullen menen dat ze naar het woord van de valse profeten op weg terug zijn naar het beloofde land, maar ze zullen dat land niet bereiken. Ze zullen onderweg omkomen.

De HEERE zegt tegen het huis van Israël dat ze maar door moeten gaan met het dienen van hun stinkgoden (vers 39). Ze zijn immers toch niet van plan naar Hem te luisteren. Tegelijk zegt Hij tegen hen dat ze Zijn heilige Naam niet meer moeten ontheiligen met die stinkgoden. Hetzelfde geldt voor Zijn heilige berg, de berg Sion (vers 40). Op die berg staat de tempel en daar wil Hij gediend worden met offers.

Het is de hoge berg van Israël, waar “heel het huis van Israël” Hem zal dienen, niemand uitgezonderd. Het betreft hier het nieuwe Israël van twaalf stammen, het overblijfsel, dat heel Israël zal zijn, want de afvallige massa is dan geoordeeld. In de offers die dan aan de HEERE worden gebracht, zal Hij behagen scheppen. Zijn volk zal daar gewillig beantwoorden aan Zijn verzoek om Hem het allerbeste van al hun geheiligde gaven te brengen.

Het volk is dan in zijn geheel tot God teruggekeerd en er gaat van hen een aangename geur naar Hem uit, waarin Hij behagen schept (vers 41). Hij heeft hen Zelf tot Zich teruggebracht. De stank van de stinkgoden is verdreven. Hun afwijken van achter Hem is voorbij. Ze zijn door Hem bijeengebracht uit de landen waarheen Hij hen heeft moeten verspreiden als gevolg van hun zonden. De heidenvolken zullen het zien en zich verbazen over Zijn wegen met Zijn volk.

Als ze terug zijn in het land, zullen ze weten dat Hij de HEERE is, de trouwe God van het verbond, Die Zijn raad uitvoert dwars door alle overleggingen van de mensen heen (vers 42). Het grondgebied van Israël is het land waarover Hij Zijn hand opheft als Hij de vaderen zweert dat Hij het hun zal geven. Dan zullen ze zich realiseren hoezeer ze Hem hebben verlaten en Hem hebben gekrenkt door te versmaden wat Hij heeft willen geven (vers 43). Ze zullen van zichzelf walgen. Als wij aan de geschiedenis van de christenheid denken en aan onze persoonlijke geschiedenis, zal dat ook een gevoel van walging bij ons teweegbrengen.

Zijn volk zal opnieuw onder de indruk komen van Hem, dat Hij de HEERE is, de God Die Zijn beloften houdt en vervult. Het zal een nieuwe bewondering bij hen opwekken voor Zijn trouw (vers 44). Ze zullen erdoor verootmoedigd worden en beseffen dat alle zegeningen die ze mogen genieten alleen aan Zijn trouw te danken zijn. Voor deze handelwijze heeft Hij uitsluitend in Zijn Naam een reden gevonden.

Voor ons die tot Gods volk in deze tijd behoren, geldt hetzelfde. Ook met ons heeft Hij ter wille van Zijn Naam niet gedaan overeenkomstig onze slechte wegen en verdorven daden, zoals dat geldt voor het huis van Israël. Alle zegen die we mogen genieten, is alleen te danken aan Zijn trouw.

Ez 20:45-49 | Het oordeelsvuur in het Zuiderland

45 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 46 Mensenkind, richt uw gezicht in de richting van het zuiden, laat [uw woorden] naar het zuiden stromen en profeteer tegen het woud van het veld van het Zuiderland. 47 Zeg tegen het woud van het Zuiderland: Hoor het woord van de HEERE! Zo zegt de Heere HEERE: Zie, Ik zal een vuur in u aansteken, dat in u elke jonge boom en elke dorre boom verteren zal. De uitslaande vlam zal niet doven, daardoor zullen alle gezichten van zuid tot noord geblakerd worden. 48 Dan zal alle vlees zien dat Ik, de HEERE, dat ontstoken heb. Het zal niet doven. 49 Ik zei: Ach, Heere HEERE, zij zeggen [toch al] van mij: Is hij niet iemand die in raadselen spreekt?

In de Hebreeuwse tekst begint met vers 45 een nieuw hoofdstuk. Het is een nieuwe profetie, een nieuw woord van de HEERE tot Ezechiël (vers 45). Ezechiël, weer “mensenkind” genoemd, moet zijn gezicht “in de richting van het zuiden” richten. ‘Het zuiden’ wordt vier keer genoemd met in het Hebreeuws drie verschillende woorden, waaronder het woord ‘Negev’, bekend van de woestijn in Israël (vers 46). De profetie gaat over het Zuiderland van Juda. De woorden die Ezechiël moet spreken, worden voorgesteld als een neerstromende slagregen (vgl. Am 7:16). Met “het woud van het veld” worden de inwoners van Juda bedoeld.

“Het woud van het Zuiderland” krijgt de opdracht te luisteren naar het woord van HEERE (vers 47). Het is een woord van oordeel. De HEERE zegt dat Hij een vuur in hen zal aansteken dat een verwoestend werk zal doen onder jong en oud. Met de jonge boom kan ook de rechtvaardige en met de dorre boom de goddeloze worden bedoeld (vgl. Lk 23:31{104}). De rechtvaardige en de goddeloze krijgen allebei te maken met deze tuchtroede van God. Niet alleen de goddelozen hebben geleden onder de tucht van God, ook Godvrezende mannen als Ezechiël en Daniël hebben daaronder geleden.

Dit verwoestende werk zal niet te keren zijn en zal het hele land tot een zwartgeblakerd terrein maken. Hiermee wordt gedoeld op wat Nebukadrezar en zijn legers zullen doen als zij Gods strafgerichten over Juda zullen brengen. Iedereen zal zien dat de werkelijke aanstichter van deze brand God Zelf is (vers 48). Omdat Hij het vuur ontsteekt, zal het niet te doven zijn. De verwoester is niet te stuiten. Elke poging tot verdediging ertegen zal op niets uitlopen.

Ezechiël voelt de last van de woorden die hij moet spreken zwaar op zich drukken (vers 49). Hij weet dat zijn medeballingen hem niet serieus nemen. Zijn woorden maken geen indruk op hen. Ze weigeren die ernstig op te vatten en maken zich er van af door zijn boodschap toe te schrijven aan zijn fantasie. Hij wordt door hen gezien als een praatjesmaker die met een zelfverzonnen boodschap komt die ze niet willen begrijpen. Hierover beklaagt de profeet zich bij de HEERE, maar hij krijgt geen antwoord.

Ezechiël 21

Ez 21:1-7 | Het volk wordt afgeslacht

1 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 2 Mensenkind, richt uw gezicht op Jeruzalem, laat [uw woorden] stromen tegen de heiligdommen en profeteer tegen het land van Israël. 3 Zeg tegen het land van Israël: Zo zegt de HEERE: Zie, Ik zál u, Ik zal Mijn zwaard uit zijn schede trekken en van u de rechtvaardige en de goddeloze uitroeien. 4 Omdat Ik van u rechtvaardigen en goddelozen wil uitroeien, daarom zal Mijn zwaard uit zijn schede komen tegen alle vlees, van zuid [tot] noord. 5 Dan zal alle vlees weten dat Ik, de HEERE, Mijn zwaard uit zijn schede getrokken heb. Het zal er niet meer [in] terugkeren. 6 En u, mensenkind, zucht! U moet voor hun ogen zuchten, gebroken en terneergeslagen. 7 En het zal gebeuren als zij tegen u zeggen: Waarom zucht u? dat u zeggen moet: Om het bericht dat komt! Dan zal elk hart smelten, alle handen zullen slap worden, elke geest zal wanhopen en het water zal allen [langs] de knieën lopen. Zie, het komt en het zal gebeuren, spreekt de Heere HEERE.

Het woord van de HEERE komt tot Ezechiël (vers 1). Hij krijgt de opdracht zijn gezicht op Jeruzalem te richten en zijn woorden te laten stromen tegen de heiligdommen (vers 2; vgl. Ez 20:46). Na het Zuiderland in de vorige verzen (Ez 20:45-49), waarmee Juda is bedoeld, is nu Jeruzalem aan de beurt om oordeelswoorden te horen. Het oordeel is vooral gericht tegen “de heiligdommen” waarmee gezien het meervoud mogelijk het tempelcomplex wordt bedoeld (vgl. Lv 26:31; Mt 24:1). Ezechiël moet ook tegen het hele land van Israël profeteren.

Het hele land is zozeer van de HEERE afgeweken, dat Hij daaruit zowel de rechtvaardige als de goddeloze zal uitroeien (vers 3). Zij zijn de jonge en de dorre boom van het vorige raadsel (Ez 20:47). Het vuur, waarvan daar sprake is, is nu een zwaard geworden. De HEERE zal voor het oordeel Zijn zwaard uit de schede trekken. Dat ziet op het bloedbad dat door Nebukadrezar, die Zijn zwaard is, zal worden aangericht.

Het woord ‘zwaard’ komt in de volgende verzen maar liefst dertien keer voor. Dat laat de ernst en de zekerheid van het oordeel wel zien. Het is ook een algemeen oordeel, want het zwaard zal tegen “alle vlees” zijn (vgl. Ez 20:48), “van zuid [tot] noord” (vers 4), inclusief de vorsten (vers 12). Het oordeel zal niet te stuiten zijn (vers 5).

Terwijl Ezechiël zijn woorden laat stromen, moet hij zuchten en “gebroken en terneergeslagen” zijn (vers 6). Het zuchten moet zo diep zijn, dat hij als een gebroken man is, zoals iemand gebogen of ineengekrompen is met zijn handen aan zijn buik vanwege een ondraaglijke buikpijn. Kracht om te lopen is er niet. Die terneergeslagenheid moet hij tonen omdat er geen hoop op herstel van de pijn is. Als het volk aan hem vraagt waarom hij dat doet, moet hij zeggen dat hij gebukt gaat onder de last die de HEERE hem oplegt (vers 7).

De profeet is betrokken bij zijn boodschap en hij gaat er zelf diep onder gebukt. De innerlijke gevoelens en uitingen waaruit dit blijkt, tonen aan dat hij zijn boodschap niet met genoegen brengt. Het lijden dat hij moet aankondigen dat over zijn volk zal komen, raakt hem zelf diep.

Als wij iemand moeten vermanen, moeten we er de juiste innerlijke gezindheid voor hebben en er de juiste uiting aan geven. Kennen wij ook het zuchten vanwege de rampen die de wereld en de christenheid zullen treffen?

Zoals het aanstaande lijden dat over zijn volk komt, hem alle kracht nu al bij de aankondiging ervan ontneemt, zo zal het zijn bij hen over wie binnenkort het zwaard van Gods oordeel komt. Ezechiël gebruikt vier uitdrukkingen om de lichamelijke en geestelijke reactie op het nieuws van de val Jeruzalem te beschrijven:
1. “Dan zal elk hart smelten (vgl. Ps 22:15; Js 13:7; Na 2:10),
2. alle handen zullen slap worden (vgl. 2Sm 4:1; Js 13:7; Jr 6:24; Ez 7:17),
3. elke geest zal wanhopen (vgl. Js 61:3) en
4. het water zal allen [langs] de knieën lopen” (Ez 7:17).

Als het bericht van de val en de verwoesting van Jeruzalem komt, zal dat de moed ontnemen aan allen die het horen. En het zal zeker komen, want de HEERE heeft het gezegd. Dit moet Ezechiël de ballingen, bij wie hij is, laten zien en horen.

Ez 21:8-17 | Het zwaardlied

8 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 9 Mensenkind, profeteer, en zeg: Zo zegt de HEERE. Zeg:
Een zwaard, een zwaard is gescherpt,
en ook gepolijst.
10 Om een slachting aan te richten is het gescherpt.
Om het te laten glinsteren is het gepolijst.
Of wij [dan] vrolijk zijn?
Het is de roede van Mijn zoon, die elk hout versmaadt.
11 Hij heeft het gegeven om het te polijsten,
om het met de hand vast te pakken.
Het is gescherpt, het zwaard,
en het is gepolijst
om het een moordenaar in handen te geven.
12 Schreeuw het uit en weeklaag, mensenkind,
want het is tegen Mijn volk gericht,
het is tegen alle vorsten van Israël [gericht].
Zij zijn met Mijn volk aan het zwaard prijsgegeven.
Sla daarom op uw heup,
13 want er is beproeving.
Wat dan als ook de roede die versmaadt, er niet [meer] zal zijn?
spreekt de Heere HEERE.
14 En u, mensenkind, profeteer,
en sla uw handen ineen.
Verdubbeld zal het zwaard worden, verdrievoudigd.
Het is het zwaard van dodelijk gewonden,
het zwaard van dodelijk gewonden onder de groten,
dat onder hen rondwaart,
15 zodat harten smelten
en struikelblokken talrijk worden.
Ik heb bij al hun poorten
een zwaard ter slachting gezet.
Ach, het is gemaakt om te glinsteren,
gepolijst om te slachten!
16 Wees vastberaden, naar rechts, op de plaats, naar links,
waarheen u ook maar kijkt!
17 Ook Ik zal Mijn handen [ineen]slaan,
Ik zal Mijn grimmigheid [op u] doen rusten.
Ík, de HEERE, heb gesproken.

Opnieuw komt het woord van de HEERE tot Ezechiël (vers 8). Hij krijgt nu de opdracht om te profeteren over het zwaard, over de komst van het zwaard en wat het zwaard zal doen (vers 9). Hij spreekt in dichterlijke taal, in de vorm van een lied, over de verschrikkingen die het zwaard zal brengen. Hij begint met de beschrijving van het zwaard. Het zwaard wordt twee keer achter elkaar genoemd, zo’n indruk maakt het. Het is geen zwaard dat voor de sier aan de muur hangt, maar een zwaard dat is gescherpt en opgepoetst om het te gebruiken.

Het zwaard is gescherpt om er een slachting mee aan te richten en het is gepolijst om het te laten glinsteren als er flitsend mee heen en weer wordt geslagen (vers 10). Het zal komen met de snelheid van de bliksem. Bij die aanblik verdwijnt elke vrolijkheid. Het is, zegt de HEERE, de roede waarmee Hij Zijn zoon Israël moet tuchtigen omdat hij elke andere roede van hout heeft versmaad. Gods volk heeft naar geen enkele tucht willen luisteren (vgl. Dt 21:18-21).

God heeft het zwaard aan Nebukadrezar gegeven (vers 11). Die heeft het in zijn hand genomen om Gods raad uit te voeren. Hij heeft daarbij echter alleen zijn eigen boze, wrede plannen nagejaagd. Als “een moordenaar” is hij met het zwaard dat hij van God heeft gekregen te werk gegaan. Hij heeft de hem verleende opdracht alleen tot eigen eer en genoegen uitgevoerd.

Daarom krijgt Ezechiël de opdracht het uit te schreeuwen en te weeklagen (vers 12), omdat Gods volk zo zwaar te lijden krijgt. Het is God niet onverschillig wat mensen uit eigen beweging, gedreven door moordzuchtige motieven, Zijn volk aandoen. Hij wil Zijn volk straffen, maar zij die door Hem worden gebruikt, willen Zijn volk uitroeien. Dat gaat Hem aan het hart. Hier zien we dat God geen wrede God is, maar alles gebruikt tot Zijn doel, zonder dat het ook maar in de geringste mate de verantwoordelijkheid vermindert van hen van wie Hij gebruikmaakt. Het volk en hun vorsten zijn aan het zwaard prijsgegeven. Dat is een zaak om intens verdriet over te hebben, waarvan het slaan op de heup een uiting is (Jr 31:19a{105}).

Maar wat gebeurt er als ook deze beproefde roede zijn werk heeft gedaan en wordt weggenomen, zo vraagt de HEERE (vers 13)? Om te voorkomen dat er geen uitwerking is, moet de profeet verder profeteren (vers 14). Hij moet de handen ineenslaan als teken van ontzetting. Het zwaard zal namelijk met dubbele kracht, ja, met driedubbele kracht op Juda neerkomen. Het zal zo in woede op de groten, de voornamen van het volk, neerkomen, dat velen dodelijk gewond zullen neervallen. Het zal grote angst veroorzaken. Velen zullen neergeveld zijn en zo een struikelblok vormen voor hen die willen vluchten (vers 15). En als ze bij de poort komen om de stad uit te gaan, zullen ze daar tegen het zwaard aanlopen en gedood worden. Daarvoor is het zwaard immers opgepoetst.

Dan wordt het zwaard toegesproken (vers 16). De korte zinnen klinken als zwaardslagen. Het zwaard staat onder Gods bevel en het bevel luidt dat het zwaard naar alle kanten dood en verderf moet zaaien, naar welke kant het zich ook maar wendt. Wat Ezechiël in vers 14 moet doen, zal God Zelf ook doen (vers 17) als Zijn zwaard bezig is dood en verderf te zaaien. Hij zal de handen ineenslaan en Zijn grimmigheid op het volk laten neerkomen. Hij zal in heilige toorn Zich verblijden over het oordeel over de goddelozen en het zwaard aanmoedigen om te verdelgen, tot Zijn toorn gestild is. Hij heeft het gesproken en dus zal het gebeuren.

Ez 21:18-23 | Het orakel van Nebukadrezar

18 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 19 En u, mensenkind, teken voor uzelf twee wegen waarlangs het zwaard van de koning van Babel kan komen. Ze moeten beide uit één land voortkomen. Plaats dan een wegwijzer [en] plaats [hem] aan het begin van de weg naar de stad. 20 U moet een weg tekenen waarlangs het zwaard kan binnenkomen tegen Rabba van de Ammonieten en tegen Juda met het versterkte Jeruzalem. 21 Want de koning van Babel zal bij de splitsing van de weg staan, aan het begin van de twee wegen, om waarzeggerij te plegen. Hij zal zijn pijlen schudden, hij zal de afgodsbeeldjes om [raad] vragen [en] de lever bezien. 22 In zijn rechterhand zal de waarzeggerij over Jeruzalem zijn: om er stormrammen neer te zetten, de mond te openen met een strijdkreet, luid geschreeuw aan te heffen, stormrammen neer te zetten tegen de poorten, een belegeringsdam op te werpen, een schans te bouwen. 23 Al zal het voor hen als een valse voorspelling in hun ogen zijn – zij hadden hun [immers] eden van trouw gezworen – dan zal hij zelf de ongerechtigheid in herinnering brengen waarvoor zij gegrepen worden.

Weer komt het woord van de HEERE tot Ezechiël (vers 18). Hij krijgt de opdracht om twee wegen te tekenen (vers 19; vgl. Ez 4:1). Hij moet dat “voor uzelf” doen. Dat geeft aan dat hij in de geest moet indringen in wat gaat gebeuren. Zo moeten wij ons ook met de toekomstige gebeurtenissen bezighouden. We moeten als het ware die voor onszelf kunnen uittekenen, waardoor ons helder voor de geest komt te staan wat er met Israël, Europa en de wereld gaat gebeuren.

De weg die Ezechiël moet tekenen, is één weg, die zich in twee wegen splitst. Het is de weg die het zwaard zal gaan om in Juda te komen. Nu wordt ook de naam vermeld van hem die het zwaard houdt. Het is de koning van Babel. De twee wegen komen uit één land. Op de plaats waar de weg zich in twee wegen splitst, moet Ezechiël een wegwijzer plaatsen. Daarop staan twee bestemmingen. De ene weg voert naar Rabba, de hoofdstad van de Ammonieten; de andere weg voert naar Juda met het versterkte Jeruzalem (vers 20). De weg van Babel naar Rabba en naar Jeruzalem is tot Damascus dezelfde weg. Bij Damascus moet worden gekozen waar men heen wil gaan.

Dan zegt de HEERE tegen Ezechiël waarom hij de weg en de splitsing in twee wegen moet tekenen. Bij de splitsing zal de koning van Babel halt houden om te overleggen welke richting hij zal gaan (vers 21). Zal hij de weg naar Rabba inslaan of die naar Jeruzalem? Om zijn keus te bepalen zal hij, zoals voor hem gebruikelijk is, afgodische methoden van de waarzeggerij gebruiken om tot een beslissing te komen. Hij gebruikt drie methoden. Dat laat wel zien hoe onzeker hij een bepaalde methode vindt. Het is voor de hand liggend ervan uit te gaan dat hij, door er drie te gebruiken, de weg zal nemen die door minstens twee methoden wordt aangewezen.

Het “pijlen schudden” kan betekenen dat hij twee pijlen neemt en op elk van de pijlen de naam van een richting zet. Hij schudt ze dan en trekt er een. Dat is dan de richting die hij zal nemen. Bij het raadplegen van de “afgodsbeeldjes” lijkt het te gaan om terafim ofwel kleine huisgoden die door de eigenaar op reis worden meegenomen (Gn 31:19). “De lever bezien” is het onderzoeken van de kleur en kenmerken van een lever van een offerdier. Deze vorm van waarzeggerij is in die tijd overal bij de Babyloniërs in gebruik.

Wij zien hier dat God al de overleggingen van Nebukadrezar kent en dat Hij de uitkomst bepaalt. Hij zal ervoor zorgen dat de koning van Babel naar Jeruzalem zal optrekken (vers 22). Nebukadrezar denkt dat zijn goden hem raad hebben gegeven, maar God bepaalt zijn weg. Nebukadrezar heeft zijn strijdplan en zijn wapens klaar om de belegering van een sterke vesting als Jeruzalem te beginnen. De inwoners van Jeruzalem zullen dat ervaren als een ‘valse voorspelling’, omdat zij de koning van Babel toch trouw hebben beloofd (vers 23; Ez 17:16-18).

Maar hun eden zijn niets waard. Meerdere keren hebben Zedekia en de vorsten zich met plechtige eden verbonden om trouw te blijven aan de koning van Babel. Maar dat hebben ze gedaan om hem daarmee zand in de ogen te strooien, want in het geheim hebben ze afspraken met Egypte gemaakt (Ez 17:7,15,17; Jr 37:5; 46:17). Juist hun ontrouw is een reden voor Nebukadrezar om tegen hen op te trekken. Hij zal hun de eigen ongerechtigheid in herinnering brengen en hen daarvoor grijpen en wegvoeren.

Ez 21:24-27 | De laatste koning

24 Daarom, zo zegt de Heere HEERE: Omdat u zich uw ongerechtigheid in herinnering brengt, waardoor uw overtredingen openbaar worden en uw zonden gezien worden in al uw daden; omdat men zich u herinnert, zult u met [harde] hand gegrepen worden. 25 Wat u betreft, onheilige, goddeloze vorst van Israël, wiens dag gekomen is in de tijd van uiterste ongerechtigheid, 26 zo zegt de Heere HEERE: Doe die tulband weg en zet die kroon af! Niets blijft hetzelfde! Wie nederig is, zal [Ik] verheffen, en wie hoogmoedig is, zal [Ik] vernederen. 27 Omkeren, omkeren, omkeren zal Ik die! Ja, dat [wat er was], zal er niet [meer] zijn, totdat Hij komt Die er recht op heeft, en [Hem] zal Ik het geven!

Juda zorgt er zelf voor dat hun ongerechtigheid in herinnering blijft omdat zij maar doorgaan met zondigen (vers 24). Een aanklager is niet nodig, want het volk klaagt zichzelf aan met hun zonden die openbaar worden. Die zijn er de oorzaak van dat ze worden overgegeven aan het oordeel van de harde hand van Nebukadrezar.

De grote schuldige is de “onheilige, goddeloze vorst van Israël”, waarmee Zedekia wordt bedoeld (vers 25). In zijn volle toepassing gaat hier om de antichrist. De dag van de afrekening is gekomen omdat zijn ongerechtigheid tot het toppunt is gestegen. Hij zal zijn koningschap verliezen. De kroon als teken daarvan zal hem worden ontnomen (vers 26). Ook de tulband wordt hem ontnomen. De tulband is een sieraad van de hogepriester (Ex 28:4; 29:6; Lv 8:9). Mogelijk dat hij zich een priesterlijke waardigheid heeft aangematigd.

Er zal een volkomen verandering in zijn omstandigheden plaatsvinden. Dit gebeurt naar het beginsel dat God verheft wie zichzelf vernedert en vernedert wie zichzelf verhoogt (Lk 14:11{106}). Wie zich buigt voor Zijn oordeel dat Hij door Nebukadrezar over hen brengt, zal Hij verheffen (vgl. 2Kn 25:27-30). Wie zich verheft tegen dat oordeel, zal Hij aan het oordeel prijsgeven, zoals Zedekia zal ervaren.

Het drie keer herhaalde “omkeren” geeft het oordeel over Jeruzalem aan (vers 27). Die stad zal een ongekende puinhoop worden. Dat het drie keer wordt herhaald, duidt aan dat het oordeel onherroepelijk en uiterst krachtdadig zal gebeuren.

De verwoesting van Jeruzalem en de onttroning van Zedekia – en de toekomstige onttroning van de antichrist – zullen echter niet het einde zijn. God zal ook deze toestand veranderen. De onheilsprofetie eindigt met een belofte. God zal het land en de kroon geven aan Iemand Die er recht op heeft, dat is de Messias. Aan Hem zal Hij de troon van David geven.

Ez 21:28-32 | Het oordeel over Ammon

28 En u, mensenkind, profeteer, en zeg: Zo zegt de Heere HEERE over de Ammonieten en over hun gesmaad. Zeg dan: Het zwaard, het zwaard is getrokken voor een slachting, gepolijst om toe te slaan, om te glinsteren, 29 terwijl men voor u een vals [visioen] zag, terwijl men u leugen voorspelde, om u op de nek te zetten van onheilige goddelozen, van wie de dag gekomen is in de tijd van uiterste ongerechtigheid. 30 Doe [uw zwaard] terug in zijn schede! Op de plaats waar u geschapen werd, in het land van uw oorsprong, zal Ik u berechten. 31 Ik zal over u Mijn gramschap uitstorten, Ik zal met het vuur van Mijn verbolgenheid op u blazen. Ik zal u geven in de hand van brute mannen, die verderf smeden. 32 U zult het vuur tot voedsel zijn, in het midden van het land zal uw bloed zijn. Men zal zich u niet [meer] herinneren, want Ík, de HEERE, heb gesproken.

Het besluit van Nebukadrezar om naar Jeruzalem te trekken (verzen 20-22) betekent niet dat de Ammonieten aan het oordeel zullen ontkomen (vers 28). Hun gesmaad over het vernederde en verwoeste Juda is een extra reden om hen te oordelen. Het zwaard van het oordeel dat in de hand van Nebukadrezar is, zal ook onder hen een slachting aanrichten (verzen 9-10,15).

De Ammonieten denken dat zij gespaard zullen blijven (vers 29). Dat hebben hun leugenprofeten met hun valse visioenen hen wijs gemaakt. Die misleiders hebben zelfs gezegd dat zij met Nebukadrezar, wiens zijde zij hebben gekozen (2Kn 24:2), naar Juda zullen trekken. Zij zullen dan hun voeten zetten op de nek van de onheilige goddelozen die bij Zedekia horen en van wie de ongerechtigheid het toppunt heeft bereikt (vgl. vers 25).

De oproep klinkt tot hen dat ze zich maar niet moeten wapenen. Ze zullen niet meestrijden met Nebukadrezar en zich ook niet tegen hem kunnen verzetten (vers 30). Ze zullen in hun eigen land geoordeeld worden en dus niet zoals Juda in ballingschap worden gevoerd. God zal Zijn gramschap over hen uitstorten en met het vuur van Zijn verbolgenheid op hen blazen (vers 31). Hij zal dit doen door hen te geven in de hand van brute mannen die hun verderf op het oog hebben.

Het vuur, beeld van het oordeel, zal zijn verwoestend en verterend werk onder hen doen (vers 32). Het land zal in het midden vol bloed van de verslagenen zijn. Hun rol zal volkomen uitgespeeld zijn en er zal niet meer naar hen worden gevraagd. Ze zijn verdwenen uit de herinnering. Het gebeurt zo, omdat de HEERE het heeft gesproken.

Ezechiël 22

Inleiding

Dit hoofdstuk bevat drie afzonderlijke Godsspraken, die elk beginnen met de zin: “Het woord van de HEERE kwam tot mij” (verzen 1,17,23). De Godsspraken hebben als gemeenschappelijk thema de verontreiniging van Israël. De boodschappen kunnen de volgende titels gegeven worden:
1. De bloedstad (verzen 1-16).
2. De smeltoven (verzen 17-22).
3. Het verdorven land (verzen 23-31).

Ez 22:1-16 | De bloedstad: Jeruzalem en haar zonden

1 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 2 En u, mensenkind, wilt u berechten, wilt u de bloedstad berechten? Dan moet u haar al haar gruweldaden bekendmaken. 3 U moet zeggen: Zo zegt de Heere HEERE: Stad die bloed vergiet in haar midden, zodat haar tijd gekomen is, en die stinkgoden voor zichzelf gemaakt heeft om zich te verontreinigen – 4 door uw bloed, dat u vergoten hebt, bent u schuldig geworden en door uw stinkgoden, die u gemaakt hebt, hebt u zich verontreinigd. U hebt uw dagen dichtbij gebracht en bent tot uw jaren gekomen. Daarom heb Ik u aan de heidenvolken overgegeven [tot] smaad en aan al de landen [tot] spot. 5 Zij die dicht bij [u] zijn en ver bij u vandaan zijn, drijven de spot met u, onreine van naam en vol verwarring! 6 Zie, de vorsten van Israël zijn in u geweest, ieder [vertrouwde] op zijn [eigen] kracht om bloed te vergieten. 7 Vader en moeder hebben zij bij u veracht. In uw midden hebben zij de vreemdeling met afpersing bejegend. Wees en weduwe hebben zij bij u uitgebuit. 8 De voor Mij geheiligde [gaven] hebt u veracht en Mijn sabbatten hebt u ontheiligd. 9 Lasteraars zijn bij u geweest om bloed te vergieten en zij hebben op de bergen bij u gegeten. In uw midden hebben zij zich schandelijk gedragen. 10 De schaamte van de vader heeft men bij u ontbloot. Haar die vanwege afzondering onrein was, hebben zij bij u verkracht. 11 De een heeft een gruweldaad gedaan met de vrouw van zijn naaste. De ander heeft zijn schoondochter door schandelijk gedrag verontreinigd. [Weer] een ander heeft zijn zuster, de dochter van zijn vader, bij u verkracht. 12 Zij hebben bij u geschenken aangenomen om bloed te vergieten. Rente en winst hebt u genomen, u hebt uw naaste door afpersing afgezet, en u bent Mij vergeten, spreekt de Heere HEERE. 13 Zie nu, Ik sla Mijn handen [ineen] om uw winstbejag, waar u op uit bent geweest, en om uw bloed, dat in uw midden heeft gevloeid. 14 Zal uw hart het volhouden [of] zullen uw handen sterk [genoeg] zijn in de dagen dat Ik met u ga afrekenen? Ík, de HEERE, heb gesproken, en zal het doen. 15 Ik zal u verspreiden onder de heidenvolken, Ik zal u verstrooien over de landen en Ik zal aan uw onreinheid onder u een einde maken. 16 Zo zult u door eigen toedoen voor de ogen van de heidenvolken ontheiligd worden. Dan zult u weten dat Ik de HEERE ben.

Dit hoofdstuk is één lange opsomming van zonden. Het woord van de HEERE komt tot Ezechiël (vers 1). Weer aangesproken met “mensenkind” krijgt hij de opdracht de bloedstad, dat is Jeruzalem, te berechten (vers 2). De aanspreektitel “mensenkind” doet weer denken aan de Heer Jezus Die als de Mensenzoon heel het oordeel van de Vader in handen heeft gekregen (Jh 5:27{107}). De stad is zo verdorven geraakt, dat God de stad “bloedstad” noemt (Ez 24:6,9; vgl. Na 3:1 waar Ninevé een vergelijkbare naam krijgt). Jeruzalem krijgt die naam vanwege het bloed dat binnen haar muren heeft gevloeid. Ezechiël moet de stad haar gruweldaden voorhouden. ‘Gruwel’ heeft altijd te maken met afgoderij. Alle onrecht vloeit daaruit voort.

God zegt tegen Ezechiël wat hij tegen Jeruzalem moet zeggen (vers 3). Hij gebruikt geen vleiende woorden. Geweld en afgoderij worden in één adem genoemd. Het geweld en de afgoderij hebben de stad schuldig en onrein gemaakt (vers 4). Daardoor is het einde van de stad ook in zicht. God zal de stad overgeven aan de heidenvolken. In plaats van een zegen te zijn voor de omringende landen – wat Gods bedoeling is voor Jeruzalem – smaden de volken Jeruzalem en drijven de spot met haar.

Die bespotting komt zowel van de volken in de buurt van Jeruzalem als van de volken die ver bij haar vandaan wonen (vers 5). Haar schuld en onreinheid zijn zo groot, dat er tot in ver weg gelegen landen over wordt gesproken. God houdt haar voor dat zij een “onreine van naam en vol verwarring” is. Onreinheid, zonde, is het einde van alle saamhorigheid. Er ontstaat chaos. Niemand denkt meer aan anderen, want ieder is alleen met en voor zichzelf bezig.

De vorsten, de verantwoordelijken, hebben hun macht misbruikt (vers 6). Ze zijn gewelddadig tekeergegaan. Daarbij hebben ze op hun macht vertrouwd. In hun machtspositie hebben ze de draak gestoken met het recht. Ze hebben mensen vermoord om er beter van te worden. Om de wet van God malen ze niet.

Het gebod om vader en moeder te eren vertrappen ze verachtelijk (vers 7). Ze geven niets om hun ouders (Ex 21:17; Lv 20:9; Dt 27:16; Sp 20:20). Ook de vreemdeling in hun midden moet het ontgelden. Deze sociaal geïsoleerde groep is van de goedheid van anderen afhankelijk om een inkomen te hebben. Maar de vorsten zien in deze groep alleen een mogelijkheid om geld te verdienen. Zij ontzien de sociaal zwakken als wees en weduwe niet. In plaats van hen te ondersteunen in hun verdrukking onderdrukken zij hen nog zwaarder.

Natuurlijk moet ook God het ontgelden (vers 8). Ze geven Hem niet waar Hij recht op heeft. En dat niet alleen, ze behandelen de gaven die voor Hem geheiligd zijn met verachting – net zoals ze met hun ouders doen. Om het recht bekommeren ze zich al helemaal niet (vers 9). Ze ontvangen lasteraars met open armen. Ze huren die lasteraars in en sturen hen er op uit om mensen uit de weg te ruimen (vgl. 1Kn 21). Daarna gaan ze met hen naar de bergen om aan de afgoden te offeren en bij die gelegenheid ook van de afgodenoffers te eten. Het schandelijke gedrag van deze lasteraars laten ze ongemoeid in hun midden voortbestaan.

Zij zetten ook alle geboden over huwelijk en seksualiteit die God heeft gegeven aan de kant (verzen 10-11). Er wordt op schandelijke en meervoudige wijze incest gepleegd. Met “de schaamte van de vader” wordt de vrouw van de vader bedoeld (vgl. Gn 35:22; Dt 27:20; 2Sm 16:21-23; 1Ko 5:1). Ze malen niet om Gods verbod om geen gemeenschap te hebben met een vrouw die ongesteld is (Lv 18:19), maar verkrachten haar. Hetzelfde geldt voor gemeenschap met de vrouw van zijn naaste (Lv 18:20). Ook de vrouw van de zoon is niet veilig, maar men neemt haar tot eigen bevrediging (Lv 18:15). Hetzelfde geldt voor de zus (Lv 18:9,11; Dt 27:22; 2Sm 13:12).

Niets is heilig, niets is veilig, niemand wordt ontzien. Gods geboden met betrekking tot huwelijk en seksualiteit worden op weerzinwekkende wijze overtreden. Ze maken zich schuldig aan afschuwelijke incest. Geen enkele onreinheid is hun te smerig. In hun uitspattingen handelen ze als “redeloze levende wezens” (Jd 1:10), en niet als schepselen die verstand hebben.

Zo gemakkelijk als ze het huwelijks- en familierecht vertrappen, zo gemakkelijk laten ze zich omkopen om onschuldigen te veroordelen en om te brengen (vers 12). Ze eisen bovenmatige rente en woekerwinsten van wie in hun macht zijn. Ze persen de naaste, de volksgenoot, af. Ze maken misbruik van de ellende van de naaste om zichzelf te bevoordelen.

De grondoorzaak van alle in detail genoemde zonden wordt aan het slot van vers 12 genoemd: ze zijn God vergeten. Wie met God leeft en naar Zijn wil vraagt, zal Zijn wet niet overtreden. Zij hebben geen boodschap aan de wet omdat ze niet met God leven en niet naar Zijn wil vragen. Daardoor kennen ze geen rem op hun walgelijke gedrag. De enige grens die zij voor hun afschuwelijke daden kennen, is die van hun mogelijkheden.

In grote verontwaardiging over het misdadige gedrag van Jeruzalem slaat de HEERE de handen ineen (vers 13). De geldzucht van haar inwoners als een wortel van alle kwaad heeft hen tot moord gebracht. Het bloed van de slachtoffers heeft in haar midden gevloeid. Wanneer de HEERE met de inwoners gaat afrekenen, zal het gedaan zijn met hun praatjes. Hun hart zal het begeven en hun kracht zal verdwijnen wanneer Hij hen zal oordelen (vers 14). Ze hoeven er niet aan te twijfelen dat het zal gebeuren, want gebeuren zal het omdat de HEERE gesproken heeft. Zijn spreken is Zijn handelen.

Hij zal de inwoners van Jeruzalem uit het land verdrijven en hen verspreiden en verstrooien onder de heidenvolken in de landen om hen heen (vers 15). Op die manier zal de HEERE Jeruzalem reinigen van onreinheid. Ze heeft het aan zichzelf te wijten dat ze zo voor de ogen van de heidenvolken ontheiligd wordt (vers 16). Tevens is dat het bewijs dat de HEERE het gedaan heeft. Jeruzalem zal daardoor weten dat Hij de HEERE is.

Ez 22:17-22 | De smeltoven: de zonden van de bloedstad bestraft

17 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 18 Mensenkind, zij die van het huis van Israël zijn, zijn voor Mij schuim geworden. Zij zijn allen koper, tin, ijzer en lood, midden in een oven. Zij zijn schuim van zilver geworden. 19 Daarom, zo zegt de Heere HEERE: Omdat u allen schuim bent geworden, zie, daarom breng Ik u bijeen in het midden van Jeruzalem. 20 [Zoals] zilver, koper, ijzer, lood en tin in het midden van een oven bijeengebracht worden [en] er een vuur over wordt aangeblazen om het te laten smelten, zo zal Ik u bijeenbrengen in Mijn toorn en in Mijn grimmigheid. Dan zal Ik [u daarin] zetten en laten smelten. 21 Ik zal u verzamelen en Ik zal op u blazen in het vuur van Mijn verbolgenheid, zodat u in het midden ervan gesmolten wordt. 22 Zoals het smelten van zilver midden in een oven, zo zult u in het midden ervan gesmolten worden. Dan zult u weten dat Ik, de HEERE, Mijn grimmigheid over u uitgestort heb.

Direct volgt een nieuw spreken van de HEERE als vervolg op wat Hij zojuist heeft gezegd (vers 17). Hij zegt tegen Ezechiël dat Hij hen “die van het huis van Israël zijn”, vergelijkt met het afval van edelmetaal dat komt bovendrijven als het vuur heet gestookt wordt (vers 18; vgl. Ps_119:119; Sp 25:4; Js 1:22,25; Jr 6:27-30). Afval of schuim dat komt bovendrijven, kan van het edelmetaal worden weggeschept en weggeworpen. Israël, dat is de goddeloze massa, zal door het oordeel als waardeloos schuim openbaar worden en worden weggeschept en weggeworpen.

Wanneer de Babylonische strijdkrachten Juda binnentrekken, zullen de bewoners van het platteland binnen de muren van Jeruzalem vluchten (vers 19). Jeruzalem wordt dan de smeltoven en Gods oordeel wordt het smeltproces. De naar Jeruzalem gevluchte bevolking van het land en allen die zich al in Jeruzalem bevinden, worden met vijf metalen vergeleken (vers 20). Ze zijn in het midden van Jeruzalem als in een oven bijeengebracht, waarin ze zullen smelten. Bij hen komt echter geen Mensenzoon in de oven, zoals bij de vrienden van Daniël (Dn 3:25).

Hij heeft Zijn volk in de oven verzameld. Hij is het ook Die het vuur aansteekt, God Zelf. Hij zal het vuur van Zijn verbolgenheid aanblazen en hen smelten (vers 21). Nog eens zegt Hij dat ze in het midden van de stad gesmolten zullen worden (vers 22). Hierdoor zullen ze weten dat Hij Zijn grimmigheid over hen heeft uitgestort.

Ez 22:23-29 | Het verdorven land

23 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 24 Mensenkind, zeg tegen [het land]: U bent een land dat niet gereinigd is, dat zijn regen niet [heeft gekregen] op de dag van de gramschap. 25 Er is een samenzwering van zijn profeten in zijn midden. Zoals een brullende leeuw die een prooi verscheurt, eten zij de mensen op. Rijkdom en kostbaarheden nemen zij mee. Talrijk maken zij zijn weduwen in zijn midden. 26 Zijn priesters hebben Mijn wet geweld aangedaan, zij hebben de aan Mij geheiligde [gaven] ontheiligd. Tussen heilig en onheilig hebben zij geen onderscheid gemaakt en [het verschil] tussen onrein en rein hebben zij niet duidelijk gemaakt. Zij hebben hun ogen gesloten voor Mijn sabbatten. Ik word in hun midden ontheiligd. 27 Zijn vorsten zijn in zijn midden als wolven die een prooi verscheuren om bloed te vergieten, om mensen om te brengen, omdat zij uit zijn op winstbejag. 28 Zijn profeten bepleisteren hen met witkalk. Zij zien valse [visioenen] en voorspellen hun leugens door te zeggen: Zo zegt de Heere HEERE. En de HEERE heeft niet gesproken! 29 De bevolking van het land doet niets dan afpersen, doet niets dan roven. De ellendige en arme persen zij af, en de vreemdeling buiten zij uit zonder recht.

Het woord van de HEERE komt weer tot Ezechiël (vers 23). Hij – weer “mensenkind” genoemd – moet tegen het land en niet alleen tegen Jeruzalem spreken over hun schandelijk gedrag (vers 24). Vanwege hun weigering zich te reinigen blijft het land onrein. Daarom heeft het geen regen gekregen en is het onvruchtbaar. In plaats van vrucht voor de HEERE waar zij zelf ook van kunnen genieten, komt Zijn gramschap over hen.

Alle geledingen van het volk zijn betrokken in de ontrouw aan God. Eerst worden de profeten genoemd (vers 25). Zij, die Gods volk moeten oproepen tot terugkeer naar Hem, maken als ‘vakgenoten’ heimelijk ‘prijsafspraken’ om zich aan het volk te verrijken. Ze handelen als een brullende leeuw die een prooi verscheurt. Zo wreed gaan ze met Gods volk om ter wille van rijkdom en kostbaarheden die zij van het volk nemen. Ze moorden erop los, zodat veel vrouwen weduwen worden.

De tweede categorie zijn de priesters (vers 26). Zij moeten het volk de wet voorhouden en voorleven (Dt 33:10; Ml 2:7), maar ze passen de wet aan en overtreden die zelf. Ze geven God niet de aan Hem geheiligde gaven, maar gebruiken die voor zichzelf (vgl. 1Sm 2:16). Als priesters moeten zij als geen ander weten wat het onderscheid tussen heilig en onheilig is (Lv 10:10{108}; 11:47), maar voor hen is dat geen zaak van belang. Vermenging van goed en kwaad is voor hen een gewone zaak, als ze er zelf maar beter van worden.

Ze knijpen niet slechts één oog dicht met betrekking tot het houden van de sabbat, maar sluiten hun beide ogen. Wat God over de sabbat heeft gezegd, interesseert hen in het geheel niet. God wordt in hun midden niet geheiligd, maar ontheiligd.

De vorsten, de regeerders, zijn niet beter dan de al genoemde categorieën (vers 27). In plaats van de burgers te beschermen en voor hun rechten op te komen denken ze alleen aan zichzelf. Ze doen op wrede wijze aan zelfverrijking. De vergelijking met wolven in het midden van Gods volk is veelzeggend. Ze verscheuren hun prooi alleen om bloed te vergieten. Zo brengen ze mensen om, met het doel er voordeel aan te behalen.

Nog eens komen de profeten aan bod (vers 28). Deze categorie wordt gekenmerkt door leugen, de vorige door geweld (vers 25). Zij zorgen voor een fraai uiterlijk, ze doen alsof er geen vuiltje aan de lucht is. Ze matigen zich aan in de Naam van de Heere HEERE te spreken, terwijl ze niets anders dan valse visioenen zien en leugens voorspellen. Ze zeggen wat de mensen graag horen in plaats van de vreselijke werkelijkheid voor te stellen en op te roepen tot bekering. Wat zij zeggen, heeft de HEERE niet gesproken, laat dat duidelijk zijn!

De laatste categorie is de bevolking van het land (vers 29). Deze groep is niet beter dan de vorige categorieën die een bepaalde verantwoordelijkheid hebben, maar doet hen na in hun schandelijk gedrag. Ook de bevolking van het land legt zich toe op afpersen en roven. Ellendigen en armen en vreemdelingen zijn de slachtoffers die zonder medelijden van hun bezit worden beroofd.

Ez 22:30-31 | Niemand in de bres

30 Ik zocht naar iemand onder hen die een muur kon optrekken en voor Mijn aangezicht in de bres kon staan voor het land, zodat Ik het niet te gronde hoefde te richten, maar Ik vond niemand. 31 Daarop stortte Ik Mijn gramschap over hen uit. Door het vuur van Mijn verbolgenheid heb Ik een einde aan hen gemaakt. Hun weg heb Ik op hun [eigen] hoofd doen neerkomen, spreekt de Heere HEERE.

Dan beluisteren we de verbazing van de HEERE over wat Hij opmerkt, namelijk dat er niemand is die het volk de goede kant op weet te sturen (vers 30; vgl. Js 59:16a{109}; Ps 106:23; Jr 5:1). Het kwaad is zo algemeen, dat er geen muur kan worden opgetrokken om het oordeel van God af te wenden. Er is niemand die voor Zijn aangezicht staat als vertegenwoordiger van het volk om Hem van Zijn voornemen af te houden. Er is geen voorbidder die het gat kan dichten dat in de muur van afzondering is geslagen, waardoor de afgoderij vrij naar binnen stroomt. Er is niemand om die stroom tegen te houden. Zo algemeen is de afval.

De HEERE is hierover zo ontzet, dat Hij Zijn gramschap over hen “uitstortte” (vers 31). Het staat hier in de verleden tijd, alsof het al heeft plaatsgevonden. Het volk is zo onveranderlijk in zijn zondig gedrag, dat Hij door het vuur van Zijn verbolgenheid een einde aan hen heeft gemaakt. Wat ze krijgen, is waar ze zelf om hebben gevraagd. Hun weg komt op hun eigen hoofd neer. Ze maaien wat ze hebben gezaaid.

Het is een aansporing voor ons om te midden van een afvallige christenheid voor Gods rechten op te komen en in de bres te staan. We kunnen bidden dat God in Zijn genade het oordeel nog niet laat komen, maar nog velen weer tot trouw aan Hem brengt. Dat is een van de grootste weldaden die we Gods volk kunnen bewijzen en waarmee we bovenal God eren. De Heer Jezus is de grote Voorbidder en Middelaar. Hij is ons Voorbeeld, Hem mogen we ook hierin navolgen.

Ezechiël 23

Inleiding

In Ezechiël 23 schildert Ezechiël levendig de geschiedenis van de zusterkoninkrijken Israël en Juda. In Ezechiël 16 heeft de HEERE Jeruzalem met een hoer vergeleken. Dezelfde vergelijking wordt in dit hoofdstuk gebruikt, maar nu voor het hele volk. De nadruk in de vorige vergelijking ligt op het geestelijke overspel met Kanaänitische afgoderij. In Ezechiël 23 gaat het daarnaast ook over Israëls politieke overspel, dat wil zeggen, op de politieke verbonden met buitenlandse mogendheden. Ezechiël 16 benadrukt meer de vroegere geschiedenis van Israël, terwijl Ezechiël 23 meer nadruk legt op de latere geschiedenis.

Het hoofdstuk kan in vijf gedeelten worden onderverdeeld:
1. Inleiding: Ohola en Oholiba (verzen 1-4).
2. De zonde van Ohola (Samaria) (verzen 5-10).
3. De zonde van Oholiba (Jeruzalem) (verzen 11-21).
4. Het oordeel over Oholiba (verzen 22-35).
5. Het oordeel over Ohola en Oholiba (verzen 36-49).

Ez 23:1-4 | Ohola en Oholiba

1 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 2 Mensenkind, er waren twee vrouwen, dochters van één moeder. 3 Zij bedreven hoererij in Egypte; in hun jeugd bedreven zij [al] hoererij. Daar werden zij in hun borsten geknepen, daar werden hun maagdelijke tepels betast. 4 Hun namen waren Ohola, de oudste, en Oholiba, haar zuster. Zij werden Mij [tot vrouw] en zij baarden zonen en dochters. Dit waren hun namen: Samaria is Ohola en Jeruzalem Oholiba.

Het woord van de HEERE komt tot Ezechiël (vers 1). De HEERE gaat Ezechiël in een gelijkenis van twee vrouwen, twee zussen (vers 2), de politieke zonden van Zijn volk voorstellen. Dit is de derde keer dat Hij op de geschiedenis van Zijn volk ingaat (Ez 16; 20). In de beschrijving in Ezechiël 16 vinden we aan het einde van het hoofdstuk nog hoop. Die hoop ontbreekt in de beschrijving in dit hoofdstuk. Dat de twee vrouwen dochters van één moeder zijn, wijst erop dat Israël oorspronkelijk één volk is geweest.

Toch wordt het volk al vanaf de tijd dat het in Egypte is, als twee vrouwen voorgesteld (vers 3). Aan de feitelijke scheuring van het rijk in twee delen is een lange tijd van innerlijke verdeeldheid voorafgegaan. Dat moet voor ons een waarschuwing zijn om een geest van verdeeldheid in de kiem te smoren.

De twee vrouwen laten zich de liefkozingen van de Egyptenaren welgevallen. De tijd in Egypte begint goed. Jozef is onderkoning. Als Jakob en zijn zonen naar Egypte komen, mogen zij in het beste deel van het land wonen (Gn 47:6,11). Als de slavernij komt, blijft het volk profiteren van de welvaart in Egypte. Die welvaart geeft een fijn gevoel. De slavernij wordt er aangenaam door. Al snel nadat ze uit Egypte zijn vertrokken en de beproevingen komen, verlangen zij zelfs terug naar hun verblijf in Egypte (Nm 11:5{110}; 14:2-4; Ex 16:3).

De HEERE geeft de beide vrouwen een naam en zegt ook wie bij die namen horen (vers 4). In beide namen is het Hebreeuwse woord ohel, dat betekent ‘tent’, terug te vinden. Ohola betekent ‘haar tent’ en Oholiba betekent ‘Mijn tent is in haar’. Ohola is een zinspeling op de eigenwillige godsdienst (‘haar tent’) van het tienstammenrijk, vertegenwoordigd door Samaria. Die eigenwilligheid zien we in het oprichten van de altaren voor de gouden kalveren in Bethel en Dan (1Kn 12:28-30). Oholiba is een zinspeling op Jeruzalem, waar de tempel van God (‘Mijn tent’) staat en waar Hij heeft gewoond.

Ez 23:5-10 | De zonde van Ohola en het oordeel over haar hoererij

5 Ohola bedreef hoererij, hoewel zij Mij toebehoorde: zij werd verliefd op haar minnaars, op de Assyriërs, vertrouwelingen, 6 gekleed in blauwpurper, landvoogden en machthebbers, allen begerenswaardige jongemannen, ruiters, die op paarden reden. 7 Zij richtte haar hoererijen op hen: op heel die keur van Assyriërs. Zij verontreinigde zich met allen op wie zij verliefd was geworden, met al hun stinkgoden. 8 Ook gaf zij haar hoererijen met de Egyptenaren niet op. Zij hadden immers in haar jeugd met haar geslapen, zij hadden haar maagdelijke tepels betast en zij hadden hun hoererij over haar uitgestort. 9 Daarom gaf Ik haar in de hand van haar minnaars, in de hand van de Assyriërs, op wie zij verliefd was geworden. 10 Die hebben haar schaamte ontbloot, haar zonen en haar dochters weggenomen en haarzelf gedood met het zwaard. Zij kreeg bij de vrouwen een [slechte] naam, nadat men gerichten over haar had voltrokken.

Samaria (de tien stammen) bedrijft in geestelijke zin hoererij (vers 5). In plaats van op God te vertrouwen verbindt zij zich met de Assyriërs (2Kn 15:19; Hs 5:13; 7:11; 8:9; 12:2). Het zoeken van hulp bij de Assyriërs heeft tot gevolg dat indrukwekkend geklede ‘vertrouwelingen’, mannen van aanzien, het land binnenkomen (vers 6). Zo doet de Assyrische cultuur zijn intrede in het land en verovert het hart van Samaria (vers 7). Die cultuur is geheel verweven met de afgodendienst van Assyrië die ook door Samaria wordt overgenomen. De tien stammen buigen zich in ontucht neer voor de stinkgoden van Assyrië.

Maar Assyrië is niet het enige rijk waarmee Samaria geestelijk hoererij bedrijft. Samaria blijft ook openstaan voor de invloed van Egypte (vers 8). Ze blijft de afgoden van Egypte aanbidden zoals ze al heeft gedaan in de tijd van haar slavernij. In voorkomende gevallen zoekt ze ook politieke steun bij Egypte (vgl. Hs 12:2). God herinnert haar aan haar schaamteloze gedrag dat ze al in haar prilste bestaan heeft getoond.

Vanwege haar hoererij met Assyrië heeft de HEERE Samaria aan de Assyriërs overgegeven (vers 9). Vanuit politiek gezichtspunt kan Assyrië het heulen van Samaria met Egypte niet dulden en heeft Samaria daar ook zwaar voor gestraft (2Kn 17:2-8). De Assyriërs hebben Samaria geheel verwoest en ontluisterd en ook ontvolkt door de bevolking weg te voeren (vers 10). Zo is er een einde gekomen aan het bestaan van het noordelijke tienstammenrijk. Het gedrag van Samaria bezorgt de Israëlieten een slechte naam bij de andere “vrouwen”, dat wil zeggen bij de andere volken en vooral bij het zustervolk Juda. In de volgende verzen zien we hoe Oholiba reageert op wat er met haar zus Ohola is gebeurd.

Ez 23:11-21 | De zonde van Oholiba: hoererij

11 Hoewel haar zuster Oholiba [dit] zag, gedroeg zij zich in haar hartstocht nog verderfelijker dan zij en overtrof zij met haar hoererijen de hoererijen van haar zuster. 12 Zij werd verliefd op de Assyriërs, landvoogden en machthebbers, vertrouwelingen, uitmuntend gekleed, ruiters, die op paarden reden, allen begerenswaardige jongemannen. 13 Ik zag hoe zij zich verontreinigd had; zij beiden gingen één [en dezelfde] weg. 14 Ja, zij ging nog verder met haar hoererijen: toen zij in de muur ingegrifte mannen zag, afbeeldingen van Chaldeeën, getekend in rode kleuren, 15 die een gordel om hun middel droegen, met een overhangende tulband om hun hoofd, die er allen uitzagen als officieren, die leken op Babyloniërs uit Chaldea, hun geboorteland, 16 werd zij op hen verliefd, zodra zij hen met eigen ogen zag, en zij stuurde gezanten naar hen toe, naar Chaldea. 17 De Babyloniërs kwamen bij haar om het liefdesbed [met haar te delen], en zij verontreinigden haar met hun hoererij. Nadat zij zich [echter] met hen verontreinigd had, rukte haar ziel zich van hen los. 18 Toen zij openlijk haar hoererijen pleegde en haar schaamte ontblootte, rukte Mijn ziel zich van haar los, zoals Mijn ziel zich losgerukt had van haar zuster. 19 Zij vermeerderde haar hoererijen door te denken aan de dagen van haar jeugd, toen zij in het land Egypte hoererij bedreef. 20 Zij werd verliefd op die wellustelingen, van wie het vlees is [als] het vlees van ezels en van wie de drift is [als] de drift van hengsten. 21 Zo verlangde u sterk terug naar het schandelijk gedrag van uw jeugd, toen die van Egypte uw tepels betastten vanwege uw jeugdige borsten.

Jeruzalem (en Juda) heeft zich door het afschrikwekkende voorbeeld van Samaria en Israël er niet van laten weerhouden om dezelfde zondige weg te gaan (vers 11). Het is zelfs zo, dat zij haar zuster in boosheid heeft overtroffen. Haar hartstocht voert haar tot een nog verderfelijker handelen dan dat van haar zus.

Evenals Samaria heeft Juda hulp gezocht bij Assyrië (2Kn 16:7), omdat ook zij betoverd is geraakt door wat Assyrië te bieden heeft (vers 12; vers 6). De HEERE neemt waar hoe zij zich heeft verontreinigd door zich met Assyrië in te laten en de afgodendienst ervan over te nemen (vers 13). Zo gaan beide zussen, Ohola en Oholiba, voort op dezelfde weg van het kwaad, weg van de HEERE.

Jeruzalem beperkt zich niet tot Assyrië. Ze komt ook onder de bekoring van de Chaldeeën of Babyloniërs (vers 14). Ze ziet de afbeeldingen van Chaldeeën, portretten, naar Babylonische gewoonte ingegrift in de muur. De rode kleur maakt het aansprekend en aantrekkelijk. De afgebeelde mannen dragen met trots de kleding van Babel (vers 15). De reclame werkt betoverend. Jeruzalem wordt op slag verliefd als ze het met eigen ogen ziet (vers 16). De begeerte komt door het zien. Het is de oorzaak van de zondeval (Gn 3:6{111}; 1Jh 2:16). Reclame werkt vandaag nog steeds op dezelfde manier.

Jeruzalem stuurt gezanten naar Babel om met haar een bondgenootschap aan te gaan. Voor een volk dat de HEERE als God heeft, is deze missie diep beschamend. Deze missie is een grote oneer voor God. Jeruzalem begaat hiermee geestelijke ontrouw die gelijk staat aan hoererij (vers 17). Ze verontreinigt zich door deze daad. Het delen van het liefdesbed slaat mogelijk ook op het aanbidden van de afgoden van Babel, wat we zien in het woord ‘hoererij’. Daarna rukt ze zich van Babel los omdat de liefde van Babel voorbij is en Babel haar hard behandelt. Maar als Babel merkt dat Jeruzalem tijdens de regering van Jojakim en Zedekia hulp zoekt bij Egypte (Jr 37:5-8; Ez 17:12-15), keert Babel zich tegen Jeruzalem.

De schaamteloze hoererij of afgoderij betekent dat ook God Zich met afkeer van Jeruzalem afwendt (vers 18). Hij kan het niet aanzien dat zij, die Hij tot vrouw heeft genomen, zich als een vulgaire hoer gedraagt die haar lichaam voor iedere willekeurige man ontbloot. Hij rukt Zich van haar los, wat aangeeft dat het Hem moeite kost om Zich van haar los te maken en haar los te laten. Diezelfde moeite heeft Hij ook bij het Zich losmaken van Samaria.

Jeruzalem blijft maar doorgaan met hoereren en vermeerdert de hoererij door nieuwe contacten aan te gaan, nu met Egypte (vers 19). Ze zoekt bij Egypte hulp tegen de overmacht van Babel. Daardoor komt ze ertoe de gebruiken van Egypte over te nemen. Juda doet hierin Samaria na (verzen 3,8). Ook bij Jeruzalem steken ‘verliefdheden’ van vroeger de kop weer op (vers 20). De Egyptenaren worden vergeleken met “ezels” en “hengsten”, dieren die bekend staan om hun vurige geslachtsdrift. Voor de behoeftebevrediging van dat dierlijke soort stelt Jeruzalem zich beschikbaar.

Dan spreekt Ezechiël Jeruzalem direct aan (“zo verlangde u”). Hij herinnert haar aan haar vroegere schandelijke lustgevoelens en verwijt haar dat ze die gevoelens weer toelaat om de overhand over haar te krijgen (vers 21). Het is een waarschuwing voor ons: als vroegere zonden, vooral op seksueel gebied, niet radicaal als zonde zijn geoordeeld, zullen ze ons vroeg of laat weer in hun macht krijgen (vgl. Ef 4:17-19{112}).

In het magazine ‘Leef’, uitgave april/mei 2013, las ik een artikel over ‘eerste indrukken’ waarin “het denken aan de dagen van haar jeugd” (vers 19) een actuele toepassing heeft. Het artikel haalt iets aan uit het populairwetenschappelijke tijdschrift ‘Weet Magazine’. Het betreft een opmerkelijk citaat van een advocaat, gespecialiseerd in echtscheidingen, op 24 april 2010 in de Telegraaf. Nadat deze advocaat de aanzienlijke toename van scheidingen in het eerste kwartaal van 2010 op circa 20% schat, zegt hij: ‘Het aantal scheidingen neemt al jaren toe, mede door het feit dat mensen vaker vreemd gaan en de opmars van internet. Daardoor duiken oude geliefden opeens weer op, met verstrekkende gevolgen.’

Oude liefdes met ‘eerste indrukken’ die niet vergeten zijn, niet weggedaan zijn en weer oplaaien …

Ez 23:22-35 | Strafgerichten over Oholiba

22 Daarom, Oholiba, zo zegt de Heere HEERE: Zie, Ik zet uw minnaars tegen u op, van wie uw ziel zich heeft losgerukt. Ik laat hen van rondom over u komen: 23 Babyloniërs en alle Chaldeeën, Pekod, Soa en Koa, met hen alle Assyriërs; begerenswaardige jongemannen, allen landvoogden en machthebbers, officieren en [mannen] van naam, die allen op paarden rijden. 24 Zij zullen over u komen met een leger van strijdwagens en [andere] voertuigen en een menigte volken, grote en kleine schilden en helmen. Van alle kanten zullen zij zich tegen u opstellen. Dan zal Ik hun het strafgericht [in handen] geven en zij zullen u oordelen overeenkomstig hun [eigen] bepalingen. 25 Ik zal u Mijn na-ijver doen voelen, zodat zij u met woede zullen behandelen. Uw neus en oren zullen zij verwijderen, en wat van u overblijft, zal vallen door het zwaard. Uw zonen en uw dochters zullen zij meenemen, en wat van u overblijft, zal door het vuur worden verteerd. 26 Zij zullen u [ook] uw kleren uittrekken en uw sieraden meenemen. 27 Dan zal Ik uw schandelijk gedrag bij u doen ophouden, en uw hoererij uit het land Egypte. U zult uw ogen niet [meer] naar hen opslaan en niet meer denken aan Egypte. 28 Want zo zegt de Heere HEERE: Zie, Ik geef u over in de hand van hen die u haat, in de hand van hen van wie uw ziel zich heeft losgerukt. 29 Zij zullen u met haat behandelen, alles wat u hebt vergaard, meenemen en u naakt en bloot achterlaten, zodat uw hoerenschaamte ontbloot wordt, uw schandelijk gedrag en uw hoererijen. 30 Deze dingen zal men u aandoen, omdat u de heidenvolken in hoererij achteraangegaan bent, omdat u zich met hun stinkgoden hebt verontreinigd. 31 U bent in de weg van uw zuster gegaan en [daarom] zal Ik haar beker in uw hand geven.
32 Zo zegt de Heere HEERE:
De beker van uw zuster zult u drinken,
die diepe, wijde [beker] –
u zult belachelijk en bespottelijk worden –
[die beker] kan veel bevatten!
33 U zult vol worden van dronkenschap en verdriet.
De beker van uw zuster Samaria
is een beker van verwoesting en woestenij.
34 U zult hem drinken, leegdrinken,
hem aan scherven knagen,
en uw borsten [ermee] openhalen,
want Ík heb gesproken, spreekt de Heere HEERE.
35 Daarom, zo zegt de Heere HEERE: Omdat u Mij vergeten bent en Mij achter uw rug geworpen hebt, zult u ook zelf uw schandelijk gedrag en uw hoererijen dragen!

“Daarom” (vers 22) ziet op de in de voorgaande verzen genoemde ontrouw. De HEERE zal als straf voor die ontrouw de volken tegen haar opzetten bij wie ze vroeger hulp heeft gezocht. De HEERE zegt wie dat zijn (vers 23). Het zijn de Babyloniërs en de Assyriërs, met enkele nomadenstammen, die ze zo heeft bewonderd (vers 6), maar tegen wie ze ook weer in opstand is gekomen. Zij zullen met groot militair vertoon tegen Jeruzalem optrekken en zich van alle kanten tegen haar opstellen (vers 24). Zij krijgen van de HEERE de macht om het oordeel over Jeruzalem uit te voeren. Zij zullen dat doen in overeenstemming met de heidense gewoonten die zij heeft overgenomen.

Door de vroegere minnaars zal de HEERE Jeruzalem Zijn na-ijver doen voelen (vers 25). Hij handelt als een jaloerse echtgenoot die door zijn vrouw op de laagste manier is bedrogen. Daarover is Hij zo verbolgen, dat Hij Zijn woede via de vijanden op de stad zal laten neerkomen. Zij zullen Jeruzalem verminken, het afzichtelijk maken. Wie in de stad in leven blijven, zullen vallen door het zwaard of weggevoerd worden. Jeruzalem zal van alles wat sierlijk is, beroofd worden en zij zal naakt tentoongesteld worden (vers 26).

Die strafuitoefening zal als resultaat hebben dat ze zal ophouden met zich schandelijk en als hoer te gedragen (vers 27). Aan een overspelige verhouding met Egypte zal ze niet meer denken. Dat ze niet meer aan Egypte zal denken, is niet omdat ze tot bekering is gekomen. Het is omdat de HEERE haar heeft uitgeleverd aan haar vijanden en zij door haar mismaaktheid alle aantrekkelijkheid heeft verloren. Met name aan Egypte, dat niet geïnteresseerd is in een uitgekleed en ontluisterd Jeruzalem, hoeft ze niet meer te denken.

In de verzen 28-30 wordt nog eens in andere woorden herhaald, wat al in de verzen 22-27 is gezegd. De HEERE is zo afkerig van haar gedrag, dat Hij haar nog eens haar zonden voorhoudt. Dat moet wel, omdat ze zo hardleers is. Hij geeft haar over in de macht van volken die ze haat en aan wie ze zich heeft willen ontrukken (vers 28). Die volken zullen haar, gedreven door haat, schandelijk behandelen, en zijn zullen haar alles afnemen en haar arm en berooid achterlaten (vers 29).

Ze heeft dit oordeel over zichzelf afgeroepen door haar eigen schandelijk gedrag tegenover de HEERE (vers 30). Ze heeft Hem tot in het diepst van Zijn ziel beledigd door steun te zoeken in politieke verbonden met de omwonende volken. Die ontuchtige verbinding heeft zich geuit in de aanbidding van de stinkgoden van die heidenen. Wat een belediging voor Hem!

Zo is Jeruzalem dezelfde weg gegaan als haar zuster Samaria (vers 31). Daarom zal Jeruzalem hetzelfde oordeel als Samaria ondergaan; alleen wordt het door een ander volk uitgevoerd. Ze zal de beker van de toorn van God moeten drinken wanneer de stad door de Babyloniërs overvallen wordt, zoals Samaria die beker heeft gedronken bij haar wegvoering door de Assyriërs.

Dit oordeel wordt in een lied nog een keer indringend voor de aandacht van Jeruzalem geplaatst (vers 32). Het lot van Jeruzalem zal geen medelijden opwekken, maar hoongelach en bespotting. De beker van Gods toorn is tot de rand gevuld. De vijanden zullen met leedvermaak opmerken dat de beker die zij te drinken krijgt, wel goed vol zit, zo krijgt ze ervan langs. De beker is zo vol, dat wie hem drinkt er vol dronkenschap door zal worden (vers 33). Die dronkenschap zal geen ‘gezelligheid’ opleveren, maar groot en bitter leed. Jeruzalem kan bij haar zuster Samaria nagaan wat het drinken van die beker betekent.

Jeruzalem zal die beker drinken en zal hem helemaal leegdrinken (vers 34). De gestrafte hoer, die vroeger dronken van wellust haar schandelijke ontucht heeft gepleegd, zal nu dronken en waanzinnig van pijn en rouw worden als ze de beker van Gods toorn tot de laatste druppel moet drinken. Buiten zinnen van pijn zal ze de beker stukbijten; met de scherven zal ze haar borsten, waarmee ze vroeger haar minnaars heeft behaagd, openrijten. De Heere HEERE heeft persoonlijk dit woord gesproken en daarom zal het gebeuren.

Nog een keer wordt nadrukkelijk de oorzaak van deze tuchtiging aan Jeruzalem voorgehouden (vers 35). Ze is de HEERE vergeten. Dat negeren van de HEERE is een schuldig vergeten. Het is de bron van de ellende. Ze is echter nog verder gegaan en heeft Hem verachtelijk achter haar rug geworpen om daarmee te demonstreren hoe waardeloos ze Hem vindt, niet waard om nog enige aandacht aan te schenken. Waar ze nu mee te maken krijgt, zijn de gevolgen van haar eigen zonden.

Ez 23:36-49 | Het einde van Ohola en Oholiba

36 De HEERE zei tegen mij: Mensenkind, wilt u Ohola en Oholiba berechten? Maak dan deze [vrouwen] hun gruweldaden bekend, 37 want zij hebben overspel gepleegd, er kleeft bloed aan hun handen. Met hun stinkgoden hebben zij overspel gepleegd. Zelfs hun kinderen, die zij Mij gebaard hebben, hebben zij voor hen als voedsel [door het vuur] laten gaan. 38 Bovendien hebben zij Mij dit aangedaan: zij hebben Mijn heiligdom op die dag verontreinigd en Mijn sabbatten ontheiligd. 39 Toen zij hun kinderen voor hun stinkgoden geslacht hadden, kwamen zij op die dag Mijn heiligdom binnen om het te ontheiligen, en zie, dat hebben zij midden in Mijn huis gedaan. 40 Daar komt bij dat zij [een boodschap] stuurden naar mannen die van ver moesten komen – er werd een gezant naar hen gestuurd – en zie, zij kwamen. Voor hen hebt u zich gewassen, uw ogen opgemaakt en u met uw sieraden getooid. 41 U bent op een prachtig bed gaan zitten, met daarvoor een gereedgemaakte tafel, waarop u Mijn reukwerk en Mijn olie had gezet. 42 Het geluid van een geruste menigte was erbij [te horen]. En [zij stuurden een boodschap] naar mannen uit die mensenmassa – dronkaards die uit de woestijn gebracht waren. Die deden armbanden om hun polsen en een sierlijke kroon op hun hoofd. 43 Toen zei Ik: Overspelers bij zo'n [door hoererij] verouderde [vrouw]? Willen zij nu met háár – [met] die hoererijen van haar – hoererij bedrijven? 44 Zij hadden gemeenschap met haar, zoals men gemeenschap heeft met een vrouw die een hoer is. Zó hadden zij gemeenschap met Ohola en Oholiba, die vrouwen met dat schandelijk gedrag. 45 Maar rechtvaardige mannen, die zullen hen berechten [overeenkomstig] de bepaling voor overspeelsters en de bepaling voor wie bloed vergoten hebben. Zij zijn immers overspeelsters en er kleeft bloed aan hun handen! 46 Want zo zegt de Heere HEERE: Laat een verzamelde [gemeenschap] tegen hen opkomen en geef hen over tot een schrikbeeld en tot een prooi. 47 De verzamelde [gemeenschap] zal hen met stenen stenigen en hen met hun zwaarden neerhouwen. Hun zonen en dochters zullen zij doden en hun huizen zullen zij met vuur verbranden. 48 Zo zal Ik het schandelijk gedrag uit het land doen ophouden, zodat alle vrouwen onderwezen worden en zij niet overeenkomstig uw schandelijk gedrag zullen handelen. 49 Zij zullen uw schandelijk gedrag op u doen neerkomen, zodat u de zonden van uw stinkgoden zult dragen. Dan zult u weten dat Ik de Heere HEERE ben.

Ezechiël krijgt de opdracht om over de beide afvallige vrouwen recht te spreken (vers 36). De HEERE legt de opdracht als een vraag aan Ezechiël voor (vgl. Ez 20:4). Hij sluit aan bij de gevoelens van afkeer die de profeet gaandeweg heeft gekregen en die ook Zijn gevoelens zijn. De beide vrouwen worden op één lijn gesteld. Dat is een vernedering voor Jeruzalem, want de inwoners van Jeruzalem en de overige Judeeërs hebben een afkeer van de Samaritanen (Jh 4:9; 8:48).

Ezechiël moet de beide zusters de aanklacht voorhouden. Dat houdt in dat ze nog een keer een gedetailleerde opsomming van hun zonden te horen krijgen die nu als een aanklacht worden voorgelezen. De samenvatting is: overspel en moord (vers 37). Het overspel is hier vooral geestelijk overspel, afgoderij: het zich in aanbidding neerbuigen voor de stinkgoden van de volken. De moord begaan zij door de kinderen die voor God bestemd zijn als gruwelijk offer aan die stinkgoden te brengen.

Ze hebben God nog meer kwaad aangedaan, want ze hebben Zijn heiligdom verontreinigd en Zijn sabbatten ontheiligd (vers 38). Met God en Zijn rechten hebben ze totaal afgerekend. Ze maken zelf wel uit hoe ze Hem dienen. Daardoor zijn ze zó achteloos aan Zijn rechten voorbijgegaan, dat ze het wagen om nog op dezelfde dag dat ze hun kinderen aan de stinkgoden hebben geofferd, met een uitgestreken gezicht het heiligdom van God binnen te komen (vers 39). Het is de opperste brutaliteit. Het is totale ongevoeligheid en onverschilligheid voor wat passend is voor de tegenwoordigheid van God.

De HEERE beklaagt Zich erover dat zij hebben gedurfd zich zo in het midden van Zijn huis te misdragen. Het is een brute miskenning van Zijn heiligheid. Hun praktijk komt erop neer dat zij de HEERE, hun God, als een van de afgoden zien, maar dan wel een die ze niet al te serieus nemen.

En nog is dat niet alles. Er komt nog bij dat ze afgodische heidenen hebben uitgenodigd bij hen te komen (vers 40). Ze hebben hun best gedaan om een goede indruk op die heidenen te maken. Ze wassen zich, maken zich op en versieren zich (vgl. Sp 7:10-21). Met heidenen willen ze zich verbinden om zich sterk te maken.

Om de genodigden in een goede stemming te brengen zorgen ze voor een goed decor: een prachtig bed dat uitnodigt om gemeenschap te hebben en een gereedgemaakte tafel om de buik goed te vullen (vers 41). Op die tafel staan ook reukwerk en olie die voor de HEERE bestemd zijn. Ze nemen van de HEERE af wat van Hem is en zetten het de heidenen voor. Dit is grof misbruik en een belediging van de HEERE.

De menigte neemt de uitnodiging aan (vers 42). Ze komen, en ze gaan bij de beide vrouwen aan de gereedgemaakte tafel aanliggen. Het feestgewoel trekt nog andere mannen aan. Het zijn mannen van de laagste soort die zich heel voornaam voordoen. Ze brengen geschenken voor de vrouwen mee, waarmee ze hen versieren. Deze versierselen werken als boeien, want de vrouwen worden door deze mensen die zij hebben uitgenodigd, gevangengenomen.

Er is niet veel aantrekkelijks meer aan Samaria en Jeruzalem overgebleven, en willen de heidenen dan toch nog met hen overspel bedrijven (vers 43)? Willen ze dat echt? Ja, want zolang er nog iets te halen valt, zullen de volken, zeker als ze uitgenodigd worden, die gemeenschap met Samaria en Jeruzalem willen hebben (vers 44). Het schandelijk gedrag van de twee zusters is heel vroeg begonnen, al in Egypte, en is door hen tot in hun ouderdom, tot het einde van hun volksbestaan, voortgezet.

Zij zullen voor hun overspel en hoererij berecht worden door “rechtvaardige mannen” (vers 45). Daarmee worden de Assyriërs (vers 9) en de Babyloniërs (vers 22) bedoeld. Deze volken worden ‘rechtvaardig’ genoemd omdat zij ondanks hun wrede praktijken de instrumenten zijn waarmee God Zijn oordeel over Zijn volk uitvoert. De overspeelsters worden naar de bepaling van de wet met de dood gestraft (Lv 20:10; Dt 22:22). Hoeveel te meer is deze straf verdiend door vrouwen die bovendien de vreselijkste bloedschuld op zich hebben geladen door hun eigen kinderen aan de afgoden te offeren.

De HEERE roept de volken op om tegen Jeruzalem en Samaria op te trekken (vers 46). Hij geeft de opdracht hen tot een schrikbeeld en prooi te maken. De heidenvolken zullen de beide zusters met stenen stenigen en met het zwaard doden (vers 47). Zo zullen hun zonen en dochters omkomen en zal het nageslacht van boosdoeners worden uitgeroeid. De huizen, waar ze hun afgodische praktijken hebben voorbereid, zullen met vuur verbrand worden. Op die manier zal het schandelijk gedrag in het land ophouden (vers 48). Het oordeel zal voor de vrouwen van andere volken onderwijs zijn om niet op een dergelijke manier te handelen.

Nog eens benadrukt God dat het oordeel dat hen treft, het gevolg is van hun eigen schandelijk gedrag (vers 49). Ze zullen de zonden van hun aanbidding van hun stinkgoden dragen. Als God op deze manier het recht handhaaft, zal Zijn eigen eer daardoor schitteren. Hij maakt Zich hierdoor kenbaar, en overal waar Hij Zich kenbaar maakt, wordt Hij verheerlijkt.

Ezechiël 24

Inleiding

In de voorgaande hoofdstukken heeft Ezechiël de ballingen steeds voorgehouden dat ook Jeruzalem geoordeeld zal worden. De ballingen menen dat het in Jeruzalem nog goed is en dat het toch wel heel fijn moet zijn om daar te zijn. Ezechiël heeft hun uitvoerig de zonden van Jeruzalem beschreven en dat daarom de HEERE de stad aan het oordeel zal prijsgeven.

Die gedachte gaat er bij de ballingen niet in. Zij geloven de HEERE en Zijn dienaar Ezechiël eenvoudig niet. Ze hebben allerlei argumenten om de beweringen van Ezechiël te verwerpen. Die argumenten hangen samen met hun nationale trots en hun verkeerde kijk op de HEERE en op het overblijfsel in Jeruzalem. Ze verheerlijken hun godsdienstig centrum. Zij menen dat de HEERE Zijn stad en Zijn tempel nooit zal prijsgeven. Daarom is Ezechiël voor hen een zwartkijker en valse profeet. In dit hoofdstuk spreekt de HEERE niet meer over een oordeel dat binnenkort komt, maar over een oordeel dat zich aan het voltrekken is.

Ez 24:1-14 | Gelijkenis van de kookpot

1 Het woord van de HEERE kwam tot mij in het negende jaar in de tiende maand, op de tiende van de maand: 2 Mensenkind, schrijf voor uzelf de naam van de dag op, [juist] deze zelfde dag: op deze zelfde dag heeft de koning van Babel het beleg voor Jeruzalem geslagen. 3 Leg nu aan dat opstandige huis een gelijkenis voor, en zeg tegen hen: Zo zegt de Heere HEERE:
Zet de kookpot op, zet [hem] op [het vuur],
en giet er ook water in.
4 Voeg er de ervoor bestemde stukken bij,
alle goede stukken [vlees],
dijbeen en schouderstukken,
vul [hem] met de beste beenderen.
5 Neem het beste van het kleinvee,
stapel er ook beenderen onder op,
breng het goed aan de kook.
Ook zullen zijn beenderen middenin moeten koken.
6 Daarom, zo zegt de Heere HEERE: Wee de bloedstad, [zij is] een pot met aanslag eraan, waar de aanslag niet af is gegaan! Haal [het vlees] er stuk voor stuk uit zonder dat het lot erover gevallen is. 7 Want haar bloed is in haar midden gebleven, op een kale rots heeft zij het laten vloeien. Zij heeft het niet op de aarde uitgegoten om het met stof te bedekken. 8 Om grimmigheid op te wekken, om wraak te oefenen heb Ik haar bloed op een kale rots gelegd, zodat het niet bedekt wordt. 9 Daarom, zo zegt de Heere HEERE: Wee de bloedstad! Ik zal ook de brandstapel groot maken! 10 Breng veel hout bijeen, steek het vuur aan, kook het vlees helemaal, doe het kruidenmengsel erbij, en laat de beenderen verbranden. 11 Zet [de pot] daarna leeg op zijn kolen, zodat hij heet wordt en zijn koper gloeiend, en wat er aan hem verontreinigd is, in het midden van hem wegsmelt, [en] zijn aanslag verdwijnt. 12 Alle moeite is vergeefs geweest, de vele aanslag ging er niet af: in het vuur, die aanslag! 13 In uw onreinheid ligt [uw] schandelijk gedrag! Omdat Ik u heb willen reinigen, maar u niet rein geworden bent, zult u van uw onreinheid niet meer gereinigd worden, totdat Ik Mijn grimmigheid op u doe rusten. 14 Ík, de HEERE, heb gesproken: het komt en Ik doe het. Ik zal het niet nalaten, Ik zal niet ontzien en Ik zal [ook] geen berouw hebben. Overeenkomstig uw wegen en overeenkomstig uw daden zullen zij u oordelen, spreekt de Heere HEERE.

Ook dit hoofdstuk begint met de inleidende woorden dat het woord van de HEERE tot Ezechiël komt (vers 1). Maar er wordt nu een bijzonderheid aan toegevoegd en dat is de datum waarop dat gebeurt. Die datum is zelfs zo bijzonder, dat Ezechiël die datum moet opschrijven (vers 2). Wat de datum bijzonder maakt, is dat op deze dag de koning van Babel het beleg voor Jeruzalem heeft geslagen (2Kn 25:1; Jr 39:1; 52:4). Deze dag wordt later tijdens de ballingschap als vastendag gehouden (Zc 8:19).

Eerst wordt in de verzen 3-5 een gelijkenis verteld. De verklaring volgt in de verzen 6-8, terwijl er in de verzen 9-14 nieuwe details aan worden toegevoegd. Ezechiël krijgt de opdracht de belegering van Jeruzalem in een gelijkenis aan het opstandige huis van Israël voor te leggen (vers 3). Hier zien we een profetische voorstelling waarvan de vervulling op hetzelfde ogenblik plaatsvindt. Het symbool en de gebeurtenis vallen samen. Het oordeel dat Ezechiël aankondigt door zijn gelijkenis, wordt op hetzelfde tijdstip honderden kilometers ervandaan voltrokken.

Ezechiël moet een kookpot op het vuur zetten en water in de pot doen (vgl. Jr 1:13). Dan moet hij goede stukken vlees en de beste beenderen in de pot doen (vers 4). Hij moet het beste van het vee nemen en vooral veel beenderen in de pot doen (vers 5). Het geheel moet hij goed aan de kook brengen, waarbij hij speciaal op de beenderen in het midden moet letten, dat die goed koken. Om beenderen te laten koken moet het vuur wel heel heet gestookt worden. Met het beste van vlees en beenderen worden de voornaamsten van het volk, de bloem van de natie, bedoeld.

Het woord “daarom” (vers 6) leidt de verklaring in waarom het vlees en de beenderen in de kookpot zijn (vgl. Ez 11:3,11). De HEERE moet Zijn “wee” over Jeruzalem uitspreken, de stad die Hij met afschuw “bloedstad” noemt, vanwege de vele moorden die er in de stad worden gepleegd (vgl. Ez 22:2). Er kleeft bloed aan de stad (vgl. Op 18:24). De pot is Jeruzalem. Het is niet zomaar een pot, het is een pot met aanslag of roest eraan. Wat de HEERE ook heeft geprobeerd om de aanslag te verwijderen, het is tevergeefs geweest.

Jeruzalem is zo gehecht aan haar hoererij en afval, dat elke tucht tevergeefs is. Ze wil niet luisteren. Daarom zal het vlees, dat zijn de inwoners van de stad, er stuk voor stuk uit verwijderd worden. Er zal zonder onderscheid te maken worden gehandeld. Het oordeel treft allen. Er zal geen lot worden geworpen om iemand vrij te loten, zodat hij gespaard zou blijven.

Jeruzalem is in haar schaamteloze en brute geweld zover gegaan, dat ze niet de moeite heeft genomen om het onschuldig vergoten bloed te bedekken (vers 7). Het bloed is niet op de aarde uitgegoten om door de aarde te worden opgenomen, zodat het niet meer zichtbaar is, maar het ligt als een getuigenis op een kale rots die het bloed niet opneemt. Het bloed is ook niet met aarde bedekt (Lv 17:13). Hier blijft het bloed onbedekt op de rots liggen en getuigt tegen hen. Het roept om wraak en vergelding, zoals het bloed van de door Kaïn vermoorde Abel van de aarde tot God heeft geroepen (Gn 4:10{113}; Jb 16:18). Uiteindelijk heeft God er Zelf voor gezorgd dat het bloed openlijk als aanklacht is blijven liggen (vers 8; vgl. Js 26:21{114}). Hij kan ernaar verwijzen als aanleiding voor Zijn grimmigheid en om wraak te oefenen.

De grimmigheid van God over Jeruzalem is groot (vers 9). Opnieuw spreekt Hij het “wee” over de stad uit en noemt haar weer “bloedstad”. Aan Zijn grote grimmigheid geeft Hij uiting door de brandstapel groot te maken. Hij zal het vuur van Zijn oordeel heel heet maken en roept daarom op om veel hout bijeen te brengen (vers 10). De vlammen moeten hoog oplaaien, zodat het vlees helemaal gekookt wordt en de beenderen verbranden. Zoals alles in de pot verteert en verbrandt door het vuur dat eronder wordt gestookt, zo zal de hele bevolking van Jeruzalem door de gloed van Gods toorn verdelgd worden. De aankondiging van het oordeel hier is nog sterker dan in vers 5.

Wanneer alles in de pot is verteerd, wordt er met de pot zelf gehandeld (vers 11). Wanneer in Jeruzalem alle inwoners zijn omgebracht, gaat de stad zelf te gronde (2Kn 25:9; Jr 38:18; 52:13). Door de verwoesting van de stad zal ook de aanslag, de onreinheid, verdwijnen. Zo heeft het oordeel een louterende, zuiverende werking. Alleen op deze radicale wijze kan de aanslag verdwijnen. Alle eerdere moeite die de HEERE heeft gedaan om de onreinheid te verwijderen, is vergeefs gebleken, zodat Hem niets anders overblijft dan deze tucht (vers 12).

Omdat Jeruzalem zich niet heeft willen laten reinigen, is zij tot haar schandelijk gedrag gekomen (vers 13). Ze heeft zich ondanks vele vormen van tucht niet van haar afgoderij willen bekeren. Haar onbekeerlijkheid heeft ertoe geleid dat God Zijn grimmigheid op haar heeft doen rusten.

Het grootste kwaad is niet dat wij zondigen, hoewel dat natuurlijk erg is, maar dat wij weigeren ons van de zonde af te keren. In de wet staat dat iemand moet worden gedood als hij in een bepaald geval weigert het ontzondigingswater te gebruiken voor zijn reiniging (Nm 19:13; vgl. Mt 23:37; Lk 13:34). Voor ons spreekt dit van het weigeren een zonde te belijden, met als resultaat dat God en medegelovigen met ons geen gemeenschap kunnen hebben.

Vanwege de onbekeerlijkheid van Jeruzalem moet een nietsontziend oordeel haar treffen (vers 14). God is het aan Zijn heiligheid verplicht. Hij is lang van geduld, maar Zijn geduld houdt een keer op. Zijn geduld houdt op als Hij ziet dat iemand na vele pogingen om hem tot bekering te brengen, hardnekkig weigert zich te bekeren. Wie geen berouw toont, krijgt met een God te maken Die geen berouw zal hebben van het oordeel dat Hij moet uitoefenen. Dat oordeel komt omdat het verdiend is. Het is overeenkomstig de wegen en daden van degene die wordt geoordeeld, hier Jeruzalem.

Ez 24:15-18 | Dood van Ezechiëls vrouw

15 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 16 Mensenkind, zie, Ik ga [haar die] de lust van uw ogen is, door een [plotselinge] slag van u wegnemen. Toch mag u geen rouw bedrijven, u mag niet huilen en geen traan laten. 17 Kerm in stilte, u mag geen rouw over de dode bedrijven. Bind uw tulband om en doe uw schoenen aan uw voeten; u mag uw baard en snor niet bedekken en van het brood dat mensen [u brengen], mag u niet eten. 18 's Morgens sprak ik tot het volk en 's avonds stierf mijn vrouw. De [volgende] morgen deed ik zoals mij geboden was.

Het woord van de HEERE komt weer tot Ezechiël (vers 15). De boodschap die hij krijgt, sluit direct aan op de vorige. Het is een schokkende boodschap (vers 16). De HEERE zegt tegen hem dat Hij zijn vrouw plotseling van hem zal wegnemen. Hij noemt haar “de lust van uw ogen”, wat aangeeft hoe innig Ezechiël haar liefheeft. De HEERE zegt hem erbij dat hij zijn verdriet moet inhouden. Ezechiël mag geen zichtbare en hoorbare tekenen van verdriet vertonen (vgl. Jr 16:5{115}). Hij moet rouw bedrijven in stilte.

Wanneer hij alleen is, mag hij zich aan zijn verdriet overgeven (vers 17). Verder mag hij geen enkel rouwgebruik volgen. Gewoonlijk loopt de rouwende blootshoofds en met stof of as op het hoofd (Jz 7:6; 1Sm 4:12; Js 61:3). Ook barrevoets gaan is een teken van rouw (2Sm 15:30; Js 20:2). Bij het rouwbetoon hoort ook het bedekken van het onderste deel van het gezicht (Lv 13:45; 2Sm 15:30; 19:4; Jr 14:3; Mi 3:7). Het treurbrood dat bij zulke gelegenheden bij een rouwende wordt gebracht, mag hij ook niet eten (Jr 16:7; Hs 9:4).

Kort geeft Ezechiël aan hoe het woord van de HEERE wordt vervuld (vers 18). Hij blijft niet werkeloos zitten wachten tot de verschrikkelijke gebeurtenis plaatsvindt. ’s Morgens heeft hij nog een profetische boodschap voor het volk en spreekt tot het hen. Voordat de dag voorbij is, valt de voorzegde plotselinge slag en sterft zijn vrouw. Hij zal die nacht in stilte hebben gekermd, zittend bij zijn dode vrouw (vgl. Gn 23:2{116}). De volgende morgen doet de gehoorzame profeet wat de HEERE hem geboden heeft.

We zien hier weer hoe een dienaar van God zich in tijden van nood met Gods volk identificeert, zelfs als hij het moet terechtwijzen. Hij krijgt met het ergste verlies te maken dat iemand op aarde kan meemaken. Hij moet uit gehoorzaamheid aan God en uit liefde voor Gods volk lijden zonder een woord te zeggen. Hoewel God van ons niet een dergelijk extreem offer vraagt, is het wel belangrijk dat wij als gewillige en toegewijde dienaren leven.

Ez 24:19-24 | Betekenis van de dood van Ezechiëls vrouw

19 Toen zei het volk tegen mij: Wilt u ons niet vertellen wat deze dingen voor ons [betekenen], nu u [dit] doet? 20 Toen zei ik tegen hen: Het woord van de HEERE is tot mij gekomen: 21 Zeg tegen het huis van Israël: Zo zegt de Heere HEERE: Zie, Ik ga Mijn heiligdom ontheiligen, uw sterke trots, de lust van uw ogen en het dierbaarste voor uw ziel. Uw zonen en uw dochters, die u achtergelaten hebt, zullen door het zwaard vallen. 22 Dan zult u doen zoals ik heb gedaan. U zult uw baard en snor niet bedekken en van het brood dat mensen [u brengen], zult u niet eten. 23 Uw tulbanden zullen om uw hoofd zijn en uw schoenen aan uw voeten. U zult geen rouw bedrijven en niet huilen. U zult in uw ongerechtigheden wegkwijnen, en elkaar [uw] nood klagen. 24 Zo zal Ezechiël voor u een wonderteken zijn: geheel zoals hij gedaan heeft, zult u doen. Wanneer het komt, zult u weten dat Ik de Heere HEERE ben.

Het volk zal hebben gehoord van de ramp die Ezechiël heeft getroffen. Ze weten wat in zulke omstandigheden gebruikelijk is. Ezechiël handelt echter niet naar die gebruiken. Dat roept bij het volk vragen op (vers 19). Ze begrijpen zelfs dat het gedrag van Ezechiël – het nalaten van openlijk rouwbetoon – een betekenis voor hen moet hebben. Van enig medeleven met het grote verlies dat Ezechiël heeft geleden, geven ze geen blijk. Zouden ze zozeer met zichzelf bezig zijn, dat ze er niet aan denken hun medeleven te betuigen (vgl. Jb 2:11)? We lezen alleen dat ze vragen wat het “voor ons” te betekenen heeft (Ez 37:18). In een ernstige toespraak vertelt Ezechiël hun wat de HEERE ermee wil zeggen (vers 20).

De boodschap is dat de HEERE Zijn heiligdom gaat ontheiligen (vers 21). Het is dat heiligdom waarop zij zo trots zijn en waarnaar ze met bewondering kijken. Het is het dierbaarste dat hun ziel bezit. Net zoals Ezechiëls vrouw voor hem de lust van zijn ogen is geweest, zo is de tempel dat voor hen. Net zoals de vrouw, naar wie Ezechiël vol bewondering heeft gekeken, door een Goddelijk ingrijpen van hem is weggenomen, zo zal de tempel, die zij zo bewonderen, door een Goddelijk oordeel van hen worden weggenomen. Ook de in Jeruzalem achtergebleven zonen en dochters zullen door het oordeel vallen.

Net als Ezechiël heeft gedaan na het overlijden van zijn vrouw, zullen zij doen als ze alles kwijt zijn waar ze met bewondering naar hebben gekeken (verzen 22-23). Ze zullen elkaar ook niet kunnen helpen en troosten, want de smart is voor allen hetzelfde. Niemand staat erbuiten. Ze zullen in hun ongerechtigheid wegkwijnen, omdat ze niet bereid zijn geweest daarmee te breken. Daarom kunnen ze ook geen troost bij de HEERE zoeken en moeten ze het doen met het klagen van hun nood bij elkaar. Zij hebben geen enkele reden om luid te klagen, omdat ze altijd hebben geweten wat er met Jeruzalem zal gaan gebeuren, maar zij hebben het niet geloofd. Hun kennis over het lot van Jeruzalem heeft hen niet tot bekering gebracht.

De vraag van vers 19 is duidelijk beantwoord: Ezechiël is een wonderteken voor hen (vers 24). Als de tempel is verwoest, zullen zij net zo doen als Ezechiël heeft gedaan. Wanneer die gebeurtenis zal plaatsvinden, zullen ze weten dat Hij de Heere HEERE is. Ze zullen dan tot die erkenning gedwongen worden. Ze kunnen niet anders.

Ez 24:25-27 | Dag van de verwoesting van de tempel

25 Wat u betreft, mensenkind, zal het niet [zo] zijn op de dag dat Ik hun kracht, de luister waarin zij zich verblijden, de lust van hun ogen, de verkwikking van hun ziel, hun zonen en hun dochters, van hen wegneem, 26 dat op die dag [iemand] die ontkomen is, bij u zal komen om [dat uw] oren te laten horen? 27 Op die dag zal uw mond met die van hem die ontkomen is, geopend worden, zodat u zult spreken en niet langer stom zijn. Zo zult u voor hen een wonderteken zijn. Dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben.

De HEERE richt nu het woord tot Ezechiël persoonlijk (vers 25). Ezechiël zal op de dag van de verwoesting van de tempel (“de lust van hun ogen”) en de dood van hun zonen en dochters het bericht van een ooggetuige krijgen, die zal bevestigen wat hij zojuist aan het volk heeft voorgehouden (vers 26). Die ooggetuige komt na de val van Jeruzalem bij hem (Ez 33:21-22).

Het bericht dat hij krijgt en die ontmoeting zullen een keerpunt worden in zijn dienst. Het volk zal met stomheid geslagen zijn, maar de profeet zal weer openlijk vrijuit kunnen spreken (vers 27; Ez 3:22-27). De val van Jeruzalem zal de profeet op indrukwekkende wijze rechtvaardigen. Hij zal zowel in zijn zwijgen als in zijn spreken voor zijn volk een wonderteken zijn.

Ezechiël 25

Inleiding

Met dit hoofdstuk begint een nieuw gedeelte met daarin oordeelsaankondigingen over zeven heidenvolken. In dit gedeelte, dat Ezechiël 25-32 omvat, staan de profetieën over:
1. Ammon (Ez 25:1-7)
2. Moab (Ez 25:8-11)
3. Edom (Ez 25:12-14)
4. Filistijnen (Ez 25:15-17)
5. Tyrus (Ez 26:1-28:19)
6. Sidon (Ez 28:20-26)
7. Egypte (Ez 29-32)

Deze hoofdstukken vormen een contrast met de voorgaande hoofdstukken. In de voorgaande hoofdstukken heeft de HEERE de zonden van Jeruzalem scherp aan de kaak gesteld. Nu gaat Hij spreken tot andere volken, volken die de ondergang van Jeruzalem met groot leedvermaak hebben gadegeslagen. Deze heidenvolken worden geoordeeld naar de toezegging van de HEERE aan Abraham: “Wie u vervloekt, zal Ik vervloeken” (Gn 12:3a; vgl. Mt 25:41-45). Deze volken zijn niet alleen vol leedvermaak over Jeruzalem, maar ook over de HEERE. De HEERE is ten nauwste verbonden met Zijn volk. Bij de heidenvolken is de verbondenheid met hun goden ook aanwezig.

In Ezechiël 25 staan vier korte profetieën betreffende drie broedervolken van Israël (Ammonieten, Moabieten en Edomieten) en een volk dat het land Israël claimt (Filistijnen). Telkens geeft de HEERE met de woorden ‘omdat’ en ‘daarom’ de reden van Zijn oordeel aan (verzen 3-4,6-7,8-9,12-13,15-16). De conclusie is steeds dezelfde: ze zullen weten dat Hij de HEERE is (verzen 5,7,11,17). Tevens is het voor het trouwe overblijfsel onder de ballingen een vertroosting, want ze zien in het oordeel over hun vijanden dat de HEERE Zijn volk niet vergeet.

Ez 25:1-7 | Oordeel over Ammon

1 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 2 Mensenkind, richt uw blik op de Ammonieten, en profeteer tegen hen. 3 Zeg tegen de Ammonieten: Luister naar het woord van de Heere HEERE: Zo zegt de Heere HEERE: Omdat u ‘Haha!’ gezegd hebt over Mijn heiligdom, toen het ontheiligd werd, en over het land van Israël, toen het verwoest werd, en over het huis van Juda, toen zij in ballingschap gingen, 4 daarom, zie, ga Ik u in erfelijk bezit geven aan de mensen van het oosten. Die zullen bij u hun tentenkampen opzetten en hun woningen bij u plaatsen. Zíj zullen uw vruchten opeten en zíj zullen uw melk opdrinken. 5 Van Rabba zal Ik een weideplaats voor kamelen maken, van [het gebied van] de Ammonieten een rustplaats voor kleinvee. Dan zult u weten dat Ik de HEERE ben. 6 Want zo zegt de Heere HEERE: Omdat u in de handen geklapt en met de voeten gestampt hebt, en u in al uw leedvermaak zich van harte verblijdde over het land van Israël, 7 daarom, zie, Ik zal Mijn hand tegen u uitstrekken en u als buit geven aan de heidenvolken. Ik zal u uitroeien uit de volken en u verdelgen uit de landen, Ik zal u wegvagen. Dan zult u weten dat Ik de HEERE ben.

Het woord van de HEERE komt tot Ezechiël (vers 1). Hij moet zijn blik op de Ammonieten richten en tegen hen profeteren (vers 2). De uitdrukking “mensenkind, richt uw blik” komt alleen in Ezechiël voor (Ez 6:2; 13:17; 20:46; 21:2; 25:2; 28:21; 29:2; 35:2; 38:2). Door zijn blik op hen te richten ziet hij scherp om wie het gaat. De Ammonieten zijn door hun afkomst van Lot, de neef van Abraham, met Israël verwant (Gn 19:36-38). Ze wonen aan de oostzijde van de Jordaan en hebben steeds een vijandige houding tegenover Israël aangenomen.

Ezechiël moet de Ammonieten oproepen naar het woord van de Heere HEERE te luisteren (vers 3). De HEERE is ook de God van de Ammonieten, ook al erkennen zij Hem niet en dienen zij Milkom/Molech en Kamos (Ri 11:24; 1Kn 11:5,7,33). De HEERE is de God van de volken, al willen die niets met Hem te maken hebben (Rm 3:29{117}). Maar God geeft Zijn rechten nooit prijs. Elk volk zal eens tegenover Hem verantwoording moeten afleggen.

De Ammonieten hebben zich luidkeels verheugd over de verwoesting van de tempel en over de verwoesting van het land van Juda en over de wegvoering van de inwoners van Juda in ballingschap. In hun dwaze, afgodische denkwijze gaan zij ervan uit dat met de wegvoering van de inwoners van Juda de macht van de God van Israël gebroken is.

De HEERE zal hen laten voelen dat zij met een God te doen hebben Die Zijn volk wel tuchtigt, maar ook hen tuchtigt die zich daarover verblijden (vers 4). De Ammonieten zullen als prooi worden uitgeleverd aan “de mensen van het oosten”, dat zijn Arabische en Syrische bedoeïenenstammen. Die zullen over hen heersen, hun vruchten opeten en hun melk opdrinken.

Hun hoofdstad Rabba zal verwoest worden (vers 5). In plaats van mensen zullen dieren er een rustplaats vinden. Rabba wordt een weideplaats voor kamelen en een rustplaats voor kleinvee. Als de Ammonieten dat zullen zien, zullen ze tot de erkenning gedwongen worden dat Hij, de God van Israël, de HEERE is.

De HEERE noemt nog een andere reden voor het oordeel. Dat is hun leedvermaak over alles wat over het land Israël is gekomen (vers 6). Leedvermaak is een uiterst treurige en verwerpelijke vorm van vermaak. De Ammonieten hebben er op uitbundige wijze, met handen en voeten, uiting aan gegeven. De HEERE ziet dat het diep uit hun binnenste komt. Hij ziet hun hart en wat daarin huist.

Daarom zal Hij Zijn hand in oordeel tegen hen uitstrekken en hen als buit aan de heidenvolken geven (vers 7). Hij zal ze Zelf “uitroeien”, “verdelgen” en “wegvagen”, zodat ze geen plaats meer hebben te midden van de volken en landen. Het is een extra onderstreping van het onloochenbare feit dat Hij de HEERE is.

Ez 25:8-11 | Oordeel over Moab

8 Zo zegt de Heere HEERE: Omdat Moab en Seïr gezegd hebben: Zie, het huis van Juda is als alle heidenvolken, 9 daarom, zie, Ik ga de zijde van Moab openleggen, vanaf de steden, vanaf zijn steden vanaf zijn grens, het sieraad van het land: Beth-Jesimoth, Baäl-Meon en Kirjathaïm. 10 Met [het gebied] van de Ammonieten zal Ik het in erfelijk bezit geven aan de mensen van het oosten, zodat onder de heidenvolken aan de Ammonieten niet [meer] gedacht zal worden. 11 Ik zal over Moab strafgerichten voltrekken. Dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben.

Het volgende woord van de HEERE betreft Moab met wie Seïr (dat is het gebied van Edom) in één adem genoemd wordt (vers 8). De Moabieten zijn evenals de Ammonieten via Lot met Israël verwant (Gn 19:36-38). Moab veracht Israël als een bijzonder, door de HEERE uitverkoren volk. Voor hen is het huis van Juda net als alle andere volken. Daarmee verachten zij de HEERE Zelf, Die dat volk heeft uitgekozen om Zijn volk te zijn. Die verachting heeft Juda zeker ook aan zichzelf te wijten, maar de HEERE neemt Moab zijn hoogmoedige, veroordelende houding zeer kwalijk. Iemand die zich zo opstelt, is volkomen blind voor zijn eigen zonden en roept het oordeel over zichzelf af.

Daarom zal de HEERE Moab oordelen (vers 9). Zijn grensbewaking zal niets kunnen uitrichten tegen oprukkende vijanden. De steden waarop ze trots zijn, waarmee ze als een sieraad pronken, zullen verwoest worden. Ze zullen in bezit worden genomen door mensen uit het oosten, de Arabische en Syrische bedoeïenenstammen (vers 10; vers 4). De gedachtenis aan hen onder de volken zal verdwijnen. Hoewel ook dit een zwaar oordeel is, lijkt het minder hevig en radicaal te zijn dan dat over de Ammonieten (vers 7). De strafgerichten zullen de Moabieten ertoe dwingen te erkennen dat Hij de HEERE is (vers 11).

Ez 25:12-14 | Oordeel over Edom

12 Zo zegt de Heere HEERE: Omdat Edom uit enkel wraakzucht gehandeld heeft tegen het huis van Juda en zij een zware schuld op zich hebben geladen door zich op hen te wreken, 13 daarom, zo zegt de Heere HEERE, zal Ik Mijn hand tegen Edom uitstrekken. Ik zal mens en dier daaruit uitroeien en het [tot] een puinhoop maken, van Teman af. [Tot aan] Dedan [toe] zullen zij door het zwaard vallen. 14 Ik zal Mijn wraak op Edom leggen door de hand van Mijn volk Israël. Zij zullen tegen Edom handelen overeenkomstig Mijn toorn en overeenkomstig Mijn grimmigheid. Dan zullen zij Mijn wraak kennen, spreekt de Heere HEERE.

Het derde oordeel wordt door de HEERE uitgesproken over Edom (vers 12), dat is Ezau. Edom is veel nauwer met Israël verwant dan Ammon en Moab. Ezau is de broer van Jakob. Edom is dus in letterlijke zin een broedervolk. Bij Edom is echter nooit sprake geweest van enige broederlijke genegenheid. Hij heeft meer dan enig ander vijandig volk uit wraakzucht tegen Juda gehandeld. Edom heeft een zware schuld op zich geladen door zich op Juda te wreken uit pure wraakzucht. De wraakzucht ten aanzien van Juda zit Ezau in het bloed.

God zal Zijn hand in oordeel tegen Edom uitstrekken (vers 13). Dat zal een radicaal oordeel zijn. Mens en dier zullen worden uitgeroeid. In andere gevallen worden steden verwoest en mensen uitgeroeid, maar blijft er een verblijfplaats voor dieren over. Daarvan is bij Edom niet eens sprake. Het hele land, van Teman in het uiterste noorden tot Dedan in het uiterste zuiden, wordt aan de verwoesting prijsgegeven.

Voor de verwoesting van Edom zal God gebruikmaken van Zijn volk Israël (vers 14; Ob 1:18{118}). Zijn volk zal Zijn toorn en grimmigheid over dat volk doen komen. Edom is eerst door de Babyloniërs overvallen en later door de Arabieren verwoest. In de tijd van de Makkabeeën is Edom geheel door de Joden veroverd. In de eindtijd zal het definitieve oordeel over Edom komen. Er lijkt bij Edom geen erkenning te zijn dat Hij de HEERE is, zoals we dat wel bij de andere heidenen in dit hoofdstuk vinden. Zij zullen alleen de wraak van de Heere HEERE kennen.

Ez 25:15-17 | Oordeel over de Filistijnen

15 Zo zegt de Heere HEERE: Omdat de Filistijnen in wraakzucht handelden en met hartgrondig leedvermaak wraak namen door verderf [te zaaien, gedreven] door een eeuwige vijandschap, 16 daarom, zo zegt de Heere HEERE: Zie, Ik ga Mijn hand uitstrekken tegen de Filistijnen en zal de Kretenzers uitroeien, en wie overblijft aan de zeekust ombrengen. 17 Ik zal geduchte wraak op hen oefenen, met grimmige straffen. Dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben, wanneer Ik Mijn wraak op hen leg.

De vierde oordeelsaankondiging betreft de Filistijnen (vers 15). Deze vijanden krijgen ook de aanklacht te horen dat zij in wraakzucht hebben gehandeld (evenals Edom) en met hartgrondig leedvermaak tekeer zijn gegaan (evenals Ammon). Hun motivatie is “een eeuwige vijandschap” (vgl. Ez 35:5). Zij hebben de verwoesting van Juda en Jeruzalem met duivels genoegen waargenomen.

Daarom zal de HEERE Zijn hand ook tegen hen en andere van Kreta afkomstige groepen die zich bij de Filistijnen hebben aangesloten (“de Kretenzers”) in oordeel uitstrekken (vers 16). Als er na een eerste oordeel nog wat overblijft, een overblijfsel dat zich aan de zeekust verschuilt, zal Hij dat daar ombrengen.

De HEERE zal hun wraak met Zijn “geduchte wraak” en “grimmige straffen” bestraffen (vers 17). In deze uitdrukkingen zit een enorme dreiging. De HEERE maakt Zich erdoor bekend als een rechtvaardige Rechter aan Wie niet is te ontkomen. De rechtvaardige straf is door niemand te ontlopen evenmin als de gedwongen erkenning dat Hij de HEERE is. Elke knie zal Zich voor Hem buigen, ook van hen die onder de aarde zijn (Fp 2:10{119}).

Ezechiël 26

Inleiding

Nadat de HEERE Zijn oordelen over de vijanden ten oosten en ten zuiden van Israël heeft uitgesproken, wendt Hij zich nu naar het noorden. Daar ligt Tyrus, in het tegenwoordige Libanon. De profetie over Tyrus is over drie hoofdstukken verdeeld. Elk hoofdstuk laat een bijzonder kenmerk zien van de grootheidswaanzin en hoogmoed van Tyrus. Het oordeel gaat over:
1. haar vreugde over de verbreking van Jeruzalem (Ez 26);
2. haar hoogmoed en zelfingenomenheid (Ez 27);
3. haar wijsheid en inzicht (Ez 28).

We kunnen ons afvragen waarom Tyrus zoveel aandacht krijgt. De reden is dat Tyrus een grote gelijkenis vertoont met het grote Babylon, de grote geestelijk macht (Ez 27; Op 17-18). Tyrus verwijst naar die grote macht. In het verlengde van Babel ligt Rome, ook een handelsstad. Rome is de grote opvolger van Tyrus. Achter de koning van Tyrus zien we de persoon van de satan zelf (Ez 28). Die persoon zien we ook bij het herstelde Romeinse rijk. Bij Tyrus gaat het profetisch om de grote macht van de satan in de eindtijd, zowel in godsdienstig als in politiek en economisch opzicht.

Ez 26:1-14 | Het oordeel over Tyrus

1 Het gebeurde in het elfde jaar, op de eerste van de maand, [dat] het woord van de HEERE tot mij kwam: 2 Mensenkind, omdat Tyrus van Jeruzalem gezegd heeft: Haha! Ze is verbroken, de poort van de volken! Haar [macht] is op mij overgegaan. Ik zal vol worden, [de stad] is verwoest, 3 daarom, zo zegt de Heere HEERE: Zie, Ik zál u, Tyrus! Ik zal vele heidenvolken tegen u laten opkomen, zoals de zee zijn golven laat opkomen. 4 Die zullen de muren van Tyrus te gronde richten en zijn torens omverhalen. Ja, Ik zal zijn gruis van hem wegvegen en het tot een kale rots maken. 5 Het zal een droogplaats voor sleepnetten worden, midden in de zee, want Ík heb het gesproken, spreekt de Heere HEERE. Het zal een buit voor de heidenvolken worden, 6 en zijn dochters die op het veld zijn, zullen met het zwaard gedood worden. Dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben. 7 Want zo zegt de Heere HEERE: Zie, Ik ga Nebukadrezar, de koning van Babel, de koning der koningen, uit het noorden naar Tyrus brengen, met paarden, strijdwagens en ruiters, en een verzamelde [strijdmacht] en veel volk. 8 Hij zal uw dochters op het veld met het zwaard doden en een schans tegen u maken, een belegeringsdam tegen u opwerpen en schilden tegen u opheffen. 9 Het beuken van zijn stormrammen richt hij tegen uw muren, en met zijn houwelen breekt hij uw torens af. 10 Vanwege de menigte van zijn paarden, zal hun stof u overdekken. Uw muren zullen beven vanwege het geraas van ruiters, wielen en strijdwagens, wanneer hij door uw poorten zal binnentrekken, zoals men een opengebroken stad binnentrekt. 11 Hij zal met de hoeven van zijn paarden al uw straten stuktrappen. Uw volk zal hij met het zwaard doden en uw sterke zuilen zullen ter aarde storten. 12 Zij zullen uw vermogen roven, uw handelswaren plunderen, uw muren omverhalen en uw begerenswaardige huizen afbreken. Uw stenen, uw hout en uw gruis zullen zij midden in het water werpen. 13 Ik zal het lawaai van uw liederen doen ophouden en het geluid van uw harpen zal niet meer gehoord worden. 14 Ik zal u maken tot een kale rots. U zult een droogplaats voor sleepnetten worden. U zult niet meer herbouwd worden, want Ík, de HEERE, heb gesproken, spreekt de Heere HEERE.

De profetie over Tyrus is gedateerd (vers 1). Dit elfde jaar is het jaar dat Jeruzalem is ingenomen door de Chaldeeën, het jaar van de verwoesting van Jeruzalem (2Kn 25:2-3). Over die verwoesting verheugt Tyrus zich zeer (vers 2). Zij noemt Jeruzalem “de poort van de volken”. Jeruzalem is een geduchte handelsconcurrent van Tyrus, want Jeruzalem controleert de handelsroutes over land uit Egypte en Arabië naar Tyrus.

Nu die hindernis is weggevallen, kan Tyrus nog meer winst maken. Tyrus beroemt zich erop dat de controle over de handelsroutes die Jeruzalem bezat, nu op haar is overgegaan. Tyrus ziet de volle winst op zich afkomen. Zij zal vol worden van alle rijkdom omdat Jeruzalem gevallen is. Hier zien we dat liefde voor het geld, die een wortel is van alle kwaad (1Tm 6:10a{120}), de goede betrekkingen van weleer (1Kn 5:1) vernietigt. Liefde voor het geld veroorzaakt hier zelfs vreugde over de verbreking en verwoesting van een vroegere vriend.

Een gedrag als dat van Tyrus wordt door de HEERE gehaat (Sp 17:5b{121}). Omdat Tyrus zo vol egoïsme en geldzucht is, zal de HEERE de stad oordelen (vers 3). In vier profetieën volgen vier uiterst gedetailleerde en nauwkeurige voorzeggingen. Elk van deze profetieën begint met de woorden “zo zegt de Heere HEERE” (verzen 3-6,7-14,15-18,19-21).

Met de dreigende woorden “zie, Ik zál u, Tyrus”, voorzegt God dat Hij vele heidenvolken tegen Tyrus zal laten opkomen. Het opkomen van die volken vergelijkt Hij met een vloed of een tsunami: het opkomen van de golven van de zee. Zoals God de golven van de zee bestuurt, zo bestuurt Hij ook de volken. Die volken komen dit keer niet met vreedzame bedoelingen, om handel met Tyrus te drijven, maar om haar te verwoesten (vers 4). De bescherming van Tyrus zal worden neergehaald en tot gruis worden. De trotse koophandelsstad, die op een rots midden in zee gebouwd is, die van mensen wemelt en pronkt met haar schatten, zal een kale rots worden waar niemand kan wonen.

Het enige waarvoor de rots midden in zee nog kan dienen, is om er netten te drogen (vers 5). Zo zal het gebeuren, want de HEERE heeft het gesproken. Wat er aan welvaart opgestapeld is, zal als buit door de heidenvolken worden meegenomen. Zij die op het vaste land leven, de dochters die zich te goed doen aan de verkregen handelswelvaart, zullen met het zwaard gedood worden (vers 6). Zo zullen ze weten dat Hij de HEERE is.

In de tweede profetie vertelt de HEERE wie Hij als vijanden op Tyrus afstuurt: de troepen van Nebukadrezar, de koning van Babel (vers 7). Deze koning met zoveel macht dat God hem “een koning der koningen” noemt (Dn 2:37), is niets anders dan een instrument in Zijn hand, iemand die niets anders kan doen dan Zijn wil uitvoeren. Deze koning zal vanuit het noorden met een enorme strijdmacht tegen Tyrus optrekken. Het eerste wat hij zal doen, is “uw dochters op het veld met het zwaard doden”. Met de ”dochters” worden de steden en dorpen op het vaste land bedoeld die in de buurt van Tyrus liggen en van haar afhankelijk zijn (vers 8). Daarna zal hij Tyrus met zwaar geschut belegeren. Na die belegering zal hij met geweld door de verdediging heen breken en de wachttorens afbreken (vers 9).

De menigte paarden die hij heeft, zal zoveel stof opwerpen, dat Tyrus erdoor bedekt zal worden (vers 10). Wanneer Nebukadrezar met donderend geweld de poort van de stad binnenstormt, zal het dreunen van de paardenhoeven en strijdwagens de muren laten beven. De stad zal als een opengebroken stad in handen van de koning van Babel en zijn legers vallen. Wanneer ze in de stad zijn, zullen de straten door de paarden worden stukgetrapt (vers 11). Er zal geen begaanbare weg overblijven. De inwoners zullen worden gedood en elke sterkte waar mensen zich hebben verschanst, zal ter aarde neerstorten.

De verzamelde rijkdommen zullen worden geroofd en alle handelswaar zal worden geplunderd (vers 12). Er zal niets van hun schatten voor henzelf overblijven. De muren die ze om hun huizen hebben gebouwd om hun kostbare villa’s te beschermen tegen inbrekers, zullen worden omvergehaald. Vervolgens worden hun begeerde optrekjes, waar ze zo trots op zijn, met de grond gelijkgemaakt. Het puin wordt midden in de zee gedumpt. Dat is het einde van al hun luxe.

Daarmee zal ook een einde zijn gekomen aan hun liederen die ze uitgalmen (vgl. Am 5:23) en waarin ze bezingen hoe geweldig ze toch wel hebben geboerd (vers 13). De harpen waarmee ze het zingen begeleiden, zwijgen, voor altijd. God heeft een einde aan hun gelal gemaakt.

Zo zal de HEERE Tyrus tot een kale rots maken, waar niets meer is en niemand meer woont (vers 14). Het enige wat er nog kan gebeuren, is het te drogen leggen van sleepnetten. Nooit zal er meer iets van Tyrus op verrijzen. Omdat de HEERE het gezegd heeft, zal het zo zijn.

Ez 26:15-21 | Reactie op de val van Tyrus

15 Zo zegt de Heere HEERE tegen Tyrus: Zullen de kustlanden niet beven bij het geluid van uw val, wanneer de dodelijk gewonde kermt, wanneer in uw midden een slachting wordt aangericht? 16 Alle vorsten van de zee zullen van hun tronen afdalen, hun mantels afleggen en hun kleurrijk geborduurde kleding uittrekken. Met verschrikkingen bekleed zullen zij op de grond zitten, elk ogenblik beven en over u ontzet zijn. 17 Dan zullen zij over u een klaaglied aanheffen en tegen u zeggen:
Hoe bent u uit de zeeën verdwenen,
[u], beroemde, [dicht]bevolkte stad,
die sterk was aan de zee,
zij en haar inwoners,
die schrik voor zich inboezemden
bij allen die [om] haar [heen] woonden!
18 Nu beven de kustlanden
op de dag van uw val.
Geschrokken zijn de kustlanden, die aan de zee liggen,
vanwege uw ondergang.
19 Want zo zegt de Heere HEERE: Wanneer Ik van u een verwoeste stad maak, als steden die niet bewoond worden, wanneer Ik een watervloed op u af laat komen en de grote wateren u zullen bedelven, 20 dan zal Ik u laten neerdalen met hen die in de kuil neerdalen, naar het volk van oude tijden af. Ik zal u laten verblijven in de onderste plaatsen van de aarde, bij hen die in de kuil zijn neergedaald, in de verwoeste plaatsen van weleer, zodat u niet bewoond wordt. En Ik zal het sieraad in het land van de levenden herstellen. 21 Ik zal van u een voorwerp van verschrikking maken en u zult niet [meer] bestaan. Wanneer u gezocht wordt, zult u voor eeuwig niet meer gevonden worden, spreekt de Heere HEERE.

De derde profetie van de HEERE gaat over de reacties van de handelspartners op de val van Tyrus (vers 15). In de kustlanden, dat zijn de eilanden in en de landen om de Middellandse Zee waarmee Tyrus handel drijft, zal met ontzetting worden gereageerd op het bericht van de slachting die in Tyrus is aangericht. De vorsten van de kustlanden zullen diepe rouw bedrijven (vers 16). Het maakt wel duidelijk hoe groot de invloed van Tyrus als handelspartner is. Deze landen hebben hun welvaart aan Tyrus te danken en die welvaart zien ze nu ineens verdwijnen.

Ze zullen uiting geven aan hun egoïstisch verdriet door een klaaglied over Tyrus te zingen (vers 17). In het lied geven ze eerst hoog op van de vroegere roem, macht en rijkdom van Tyrus om het contrast met de huidige situatie des te sterker te laten uitkomen. De stad die uit het dagelijkse beeld van de zeeën is verdwenen, is beroemd. Er hebben veel mensen gewoond. Haar rijkdom is haar kracht geweest. Iedereen in de omgeving heeft ontzag voor haar gehad. Hoe totaal anders is de situatie nu (vers 18). Het contrast met vroeger is enorm. De val en ondergang van de stad hebben een schokeffect op de kustlanden. De aanblik is troosteloos. In gelijksoortige bewoordingen wordt in het Nieuwe Testament de val van Babylon beschreven (Op 18:15-19).

In de vierde en laatste profetie vertelt God dat Hij Zelf het lot van Tyrus heeft bepaald (vers 19). De heidenvolken (vers 3) en Nebukadrezar (vers 7) zijn slechts instrumenten in Zijn hand. God zal als door een zondvloed Tyrus met water bedekken en de stad onder de watervloed bedelven. De wateren die zij met haar trotse schepen bevaart en die de bron van haar rijkdom en welvaart zijn, zullen haar ondergang worden. God zal Tyrus voegen bij de mensen en volken die allang dood zijn en van wie de lichamen in de kuil begraven zijn (vers 20). Zij spelen geen enkele rol meer in het land van de levenden. Hun zielen “verblijven in de onderste plaatsen van de aarde”, het dodenrijk, in het Hebreeuws de sheol of in het Grieks de hades, waar ze verenigd zijn met allen die in ongeloof gestorven zijn.

Tyrus zal volkomen verwoest worden (vers 21). Van die verwoesting zal de stad zich niet meer herstellen. Tyrus zal alleen als een afschrikwekkend voorbeeld in de herinnering voortleven. Nooit zal de tijd aanbreken dat de stad in de wereldmaatschappij weer een factor van betekenis zal worden. Wie naar Tyrus op zoek gaat om de stad te herbouwen en te herstellen, zal daarvoor geen enkel aanknopingspunt vinden. Er zal niets meer van Tyrus te vinden zijn. Zo “spreekt de Heere HEERE”.

Ezechiël 27

Inleiding

De HEERE is nog niet klaar met Tyrus. Naar aanleiding van de hoogmoed en zelfingenomenheid van Tyrus en de val die daarop volgt, moet Ezechiël een klaaglied aanheffen. Dit klaaglied krijgt in Ezechiël 28 een vervolg met het klaaglied over de koning van Tyrus.

Ez 27:1-3 | De hoogmoed van Tyrus

1 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 2 En u, mensenkind, hef een klaaglied aan over Tyrus, 3 en zeg tegen Tyrus, dat zetelt bij [de] toegangen naar de zee, dat met de volken handeldrijft in veel kustlanden: Zo zegt de Heere HEERE:
Tyrus, ú hebt gezegd:
Ik ben volmaakt in schoonheid.

Het woord van de HEERE komt tot Ezechiël (vers 1). Hij krijgt de opdracht een klaaglied over Tyrus aan te heffen (vers 2). Dat er in plaats van een jubel een klaaglied over de val van Tyrus moet worden aangeheven, laat zien dat God geen behagen heeft in de dood van de zondaar. Ezechiël moet tegen Tyrus zeggen wat de aanleiding voor dit klaaglied is (vers 3). Eerst noemt Hij de plaats van vestiging en dan haar bezigheden. Haar plaats is heel strategisch en haar bezigheden sluiten daarop aan. Tyrus is het centrum van wereldhandel van die dagen.

De ligging en bezigheden van Tyrus dienen maar één ding en dat is de eer en glorie van Tyrus zelf. Vol trots slaat ze zich op de borst en beroemt zich erop “volmaakt in schoonheid” te zijn (vgl. Ez 27:3,4,11; 28:7,12,17). Ze matigt zich eigenschappen aan die God aan Jeruzalem verleent (Ps 48:2-3; Ps 50:2; Ez 16:14). Waar omstanders van Jeruzalem zeggen dat zij “volmaakt van schoonheid” is (Kl 2:15), zegt Tyrus dat over zichzelf. Daarom moet God Tyrus oordelen, want “God weerstaat hoogmoedigen” (Jk 4:6).

Ez 27:4-11 | Beschrijving van het schip

4 Uw grenzen liggen in het hart van de zeeën.
Zij die u bouwden, maakten uw schoonheid volkomen.
5 [Van] cipressen uit Senir bouwden zij al uw [scheeps]vloeren,
ceders uit Libanon namen zij om masten voor u te maken.
6 [Van] eiken van Basan maakten zij uw roeiriemen,
uw planken maakten zij [van] ivoor,
[ingelegd] in cipressen[hout],
uit de kustlanden van de Kittiërs.
7 Uw zeildoek was van kleurrijk geborduurd fijn linnen uit Egypte,
om als banier voor u te dienen.
Uw dek[tent] was blauwpurper en roodpurper
uit de kustlanden van Elisa.
8 [Als] roeiers had u de inwoners van Sidon en Arvad.
Uw wijzen, Tyrus, [die] in u waren, díe waren uw matrozen.
9 De oudsten van Gebal en zijn wijzen waren bij u.
Zij dichtten de lekken in uw [schepen].
Alle zeeschepen en hun zeelieden kwamen bij u
om handel met u te drijven.
10 Perzen, Lydiërs en Puteeërs dienden in uw leger als uw strijdbare mannen.
Schild en helm hingen zij bij u op. Díe vormden uw sieraad.
11 Arvadieten en Chelekieten waren rondom op uw muren,
en Gammadieten waren op uw torens.
Hun schilden hingen zij rondom aan uw muren.
Díe maakten uw schoonheid volkomen.

In de verzen 4-11 beschrijft de HEERE de rijkdom van Tyrus in een gelijkenis. Hij vergelijkt Tyrus en haar ontwikkeling met een prachtig opgetuigd, luxueus schip dat in volle zee vaart met de wind vol in de zeilen. Dit beeld past goed bij de stad die op een rotseiland is gebouwd. Voor de bouw van het schip zijn kosten noch moeiten gespaard om haar “schoonheid volkomen” te maken (vers 4). Het is een prachtig schip. Er is echter een fataal gemis: de HEERE is niet aan boord. Daarom lijdt het ook schipbreuk, ondanks alle degelijke en fraaie materialen en alle vakbekwame stuurlui en ‘onderhoudstechnici’.

Het hout voor de vloeren komt van cipressen uit Senir (vers 5). De masten zijn gemaakt van cederhout uit Libanon. Cederhout is door koning Salomo gebruikt voor de betimmering van de binnenmuren van de tempel en voor de bouw van zijn eigen huis (1Kn 6:15; 7:2). Alle bouwmaterialen worden met zorg uitgekozen en gebruikt. Voor de roeiriemen is eikenhout uit Basan gebruikt, terwijl voor de planken ivoor wordt gebruikt, dat wordt ingelegd in cipressenhout afkomstig uit de kustlanden van de Kittiërs (vers 6).

Voor de zeilen wordt het beroemde Egyptische linnen gebruikt (vers 7). Dat kleurrijk geborduurd fijn linnen wordt normaal gebruikt voor kostbare kleding. Het maakt de zeilen tot een banier, een sierlijk wapperende vlag, die de voornaamheid van het schip vergroot. De dektenten of kajuiten, de slaapplaatsen voor de gewone matroos, zijn ook voorzien van de schitterendste stoffen uit de kustlanden van Elisa.

Ook de roeiers zijn met zorg geworven (vers 8). De inwoners van Sidon en Arvad staan in die tijd bekend als uitnemende zeelieden. De matrozen zijn mannen die met wijsheid de zeeën bevaren. Zij kennen als geen ander de beste vaarroutes. Ook de onderhoudsdienst aan boord bestaat uit ervaren en vakbekwame mensen (vers 9). Als er een lek is, weten zij dat direct en afdoende te dichten. Alle zeeschepen en hun bemanning willen maar wat graag langszij komen om met het vlaggenschip Tyrus handel te drijven. Om de florerende handel en welvaart te beschermen heeft Tyrus ook soldaten in dienst (verzen 10-11). Daarmee menen ze hun volkomen schoonheid zeker te stellen.

Ez 27:12-25 | De handelsbetrekkingen

12 Tarsis deed zaken met u vanwege de overvloed aan allerlei bezittingen: voor zilver, ijzer, tin en lood verhandelden zij uw waren. 13 Javan, Tubal en Mesech, díe waren uw handelaars. Zij leverden u slaven en koperen voorwerpen als handelswaar. 14 Uit Beth-Togarma leverde men [werk]paarden, rijpaarden en muildieren voor uw waren. 15 De Dedanieten dreven handel voor u. Veel kustlanden [verkochten] uw handelswaar. Ivoren slagtanden en ebbenhout gaven zij u als schatting terug. 16 Syrië deed zaken met u vanwege het vele werk dat u leverde. Smaragden, roodpurper, en kleurrijk geborduurd werk, fijn linnen, koraal en robijnen leverden zij voor uw waren. 17 Juda en het land Israël, díe waren uw handelaars in tarwe van Minnit, fijn meel, honing, olie en balsem, [die] zij als handelswaar aan u leverden. 18 Damascus deed zaken met u vanwege het vele werk dat u leverde, vanwege de veelheid van allerlei bezittingen: wijn uit Chelbon en witte wol. 19 Vedan en Javan leverden u handelswaar uit Uzal. Smeedijzer, kassia en kalmoes behoorden tot uw handelswaar. 20 Dedan was uw handelaar in zadelkleden voor het [paard]rijden. 21 Arabië en alle vorsten van Kedar, die deden zaken met u in lammeren, rammen en bokken. Daarin deden zij zaken met u. 22 De handelaars van Sjeba en Raëma, díe waren uw handelaars in de allerbeste specerijen. Allerlei edelstenen en goud leverden zij [u] als uw waren. 23 Haran, Kanne en Eden, de handelaars van Sjeba, Assur [en] Kilmad dreven handel met u. 24 Zij waren op uw markten uw handelaars in pronkgewaden, in blauwpurperen mantels, [voorzien van] kleurrijk borduurwerk, in kleden van tweekleurige stof en in stevig gevlochten touwen. 25 De schepen van Tarsis vervoerden uw handelswaar voor u.
Zo lag u vol en zeer zwaar bevracht
in het hart van de zeeën.

In de verzen 12-25 wordt een indrukwekkende lijst gegeven van landen en steden waarmee Tyrus handelsbetrekkingen heeft gehad. Het laat de enorme invloed van Tyrus in een wijde omtrek zien. Midden in die lijst staan ook Juda en Israël (vers 17). De handelswaar bestaat uit alle mogelijke goederen waaraan maar iets te verdienen is, zoals voedsel, specerijen, stoffen, (edel)metalen, dieren en zelfs mensen (vgl. Op 18:3).

Handel als bezigheid of beroep is niet verkeerd. De Heer Jezus spoort ons aan om met onze middelen handel te drijven (Lk 19:12-13). Dat geldt zowel in stoffelijk als in geestelijk opzicht. Voor ons gaat het erom dat we “geen schatten op de aarde” verzamelen, maar dat we “schatten in [de] hemel” verzamelen (Mt 6:19-20).

De hele indrukwekkende tentoonstelling van luxe en welvaart in de bovenstaande verzen lijkt aan te geven dat niets het geluk van Tyrus kan verstoren. Haar welvaart kan alleen maar meer en beter worden. Tyrus zal echter ervaren hoe dwaas het is om op de onzekerheid van de rijkdom te vertrouwen (1Tm 6:17a{122}). Die dwaasheid zien we ook in de wereld, waar hoog wordt ingezet op economische groei. Het streven naar meer wordt een keer genadeloos afgestraft.

We zien in de gedetailleerde opsomming van handelsactiviteiten dat God alle wegen en alle handelingen van Tyrus kent. Hij weet waar ze is geweest en wat ze daar heeft gedaan. In de opsomming houdt Hij Tyrus voor dat Hij alles heeft gezien en ook dat ze alles puur uit eigen belang heeft gedaan en met een houding alsof zij God is. Zo zal God ieder mens confronteren met zijn daden en met zijn gezindheid en hem in overeenstemming daarmee oordelen (Op 20:12).

Ez 27:26-36 | De schipbreuk

26 Uw roeiers hebben u gebracht
op grote wateren,
de oostenwind heeft u gebroken
in het hart van de zeeën.
27 Uw bezittingen, uw waren, uw handelswaar, uw zeelieden, uw matrozen, zij die de lekken in uw [schepen] dichtten, zij die handel met u dreven, al uw strijdbare mannen die bij u waren, [samen] met heel uw menigte, die in uw midden is, zullen vallen in het hart van de zeeën op de dag van uw val.
28 Voor het geluid van het geschreeuw van uw matrozen
beven de opgezweepte golven.
29 Allen die roeiriemen vastgrijpen,
dalen af uit hun schepen.
Zeelieden, alle matrozen van de zee:
zij staan aan land.
30 Zij laten hun stem over u horen,
bitter schreeuwen zij,
stof werpen zij op hun hoofd,
zij wentelen zich in de as.
31 Vanwege u scheren zij zich helemaal kaal
en omgorden zij zich met rouwgewaden.
Zij bewenen u, bitter van ziel,
[met] een bittere rouwklacht.
32 Jammerend zullen zij een klaaglied over u aanheffen
en een weeklacht over u zingen:
Wie was als Tyrus, als de verwoeste,
in het midden van de zee?
33 Toen uw waren van overzee kwamen,
verzadigde u veel volken.
Met uw vele bezittingen en uw handelswaar
maakte u de koningen van de aarde rijk.
34 Nu ligt u in de waterdiepten,
gebroken door de zeeën;
uw handelswaar en heel uw menigte
zijn uit uw midden weggevallen.
35 Alle bewoners van de kustlanden zijn ontzet over u,
en hun koningen rijzen de haren te berge,
[hun] gezichten staan verwrongen.
36 Zij die zaken doen onder de volken,
sissen [van afschuw] over u.
U bent een voorwerp van verschrikking geworden,
en u zult niet [meer] bestaan tot in eeuwigheid.

De HEERE gebruikt het beeld van het schip voor Tyrus ook om het oordeel over haar voor te stellen (verzen 26-36). De ondergang van Tyrus wordt voorgesteld door een schipbreuk die veroorzaakt is door een oostenwind (vers 26). De oostenwind is een beeld van Nebukadrezar die komt om Tyrus te verwoesten. De tegenstelling in dit vers is treffend. Het eerste deel beschrijft de handelingen van de mens, waar de roeiers van Tyrus toe in staat waren. In het tweede deel zien we Gods hand die in oordeel over Tyrus komt dat haar precies in het hart van haar trots treft.

Door de schipbreuk zullen het schip en de hele lading vergaan (vers 27). Er zal radeloosheid zijn bij allen die zich op het schip voor de welvaart van Tyrus hebben ingezet (verzen 28-34). Het zal ontzetting veroorzaken bij allen die met haar handel hebben gedreven (vers 35), terwijl de concurrenten met leedvermaak hun afschuw tonen (vers 36).

De wijzen van Tyrus (vers 8) die het schip hebben bestuurd, hebben de schipbreuk niet kunnen voorkomen. Alleen God kan wijsheid geven om door dit leven te gaan zonder dat er schipbreuk wordt geleden. In geestelijke zin kunnen christenen schipbreuk lijden aangaande hun geloof als ze een goed geweten van zich stoten (1Tm 1:19{123}; Hd 24:16).

Het geloof zal schipbreuk lijden als de materiële welvaart ons in haar greep krijgt en we ons geweten het zwijgen opleggen. Economische groei is ook vandaag het hoogste doel in het leven van talloze mensen. Dat voert tot een leven van onafhankelijkheid van God, wat in wezen hoogmoed is. En “hoogmoed komt vóór de val” (Sp 16:18).

Ezechiël 28

Inleiding

Het gedeelte Ezechiël 26-27 spreekt over de stad Tyrus. In Ezechiël 28 gaat het over de vorst van Tyrus. Voor het oog heeft Tyrus een vorst die de stad leidt, maar achter die man is een geestelijke, demonische macht die hem inspireert. Er is een nauwe band tussen de vorst en die geestelijke macht. De vorst is de zichtbare vertegenwoordiger van deze demonische macht die als godheid wordt vereerd.

De combinatie van een menselijke vorst met achter hem een demonische macht die hem bestuurt, zien we ook bij de koning van Babel. De demonische macht achter de koning van Babel is de satan zelf (Js 14:12-15). Een ander voorbeeld, dat nog toekomst is, is het beest, de dictator van Europa in het boek Openbaring, die door de satan wordt bestuurd (Op 13:1-9). Achter een aardse vorst die met God geen rekening houdt, rijst een demonische macht op.

Ez 28:1-5 | De hoogmoed van de vorst van Tyrus

1 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 2 Mensenkind, zeg tegen de vorst van Tyrus: Zo zegt de Heere HEERE: Omdat uw hart hoogmoedig is geworden en u zegt: Ik ben God, ik zit op de zetel van God in het hart van de zeeën – terwijl u een mens bent en geen God – geeft u uw hart uit voor het hart van God. 3 Zie, u bent wijzer dan Daniël, geen enkel geheim hebben zij voor u verborgen gehouden. 4 Door uw wijsheid en door uw inzicht hebt u zich een vermogen verworven en gezorgd voor goud en zilver in uw schatkamers. 5 Door uw grote wijsheid in uw handel hebt u uw vermogen vermeerderd en is uw hart hoogmoedig geworden vanwege uw vermogen.

Het woord van de HEERE komt tot Ezechiël (vers 1). Hij moet het woord van de HEERE tegen de vorst van Tyrus spreken (vers 2). God doorgrondt het hart van die man en ziet dat daarin de ergste hoogmoed van Tyrus zit. Hij is de verpersoonlijking van de stad. Zijn hoogmoed is dat hij van zichzelf zegt dat hij God is en dat hij als God de wereldhandel bestuurt. Hij waant zich in zijn eilandstad als in een godenwoning op een godenberg, onaantastbaar voor mensen en volkomen veilig.

God herinnert hem eraan dat hij niet meer dan een mens is en geen God. Ondanks dat, is hij zo hoogmoedig, dat hij zijn hart uitgeeft voor het hart van God. Hij neemt in hoogmoed de plaats van God in en meent autonoom te kunnen handelen, zonder van iemand afhankelijk te zijn. Hij is volkomen zelfgenoegzaam. Zelfgenoegzaamheid is de typische zonde van de groten van de aarde die in de mens van de zonde, de antichrist, zijn opperste weergave zal krijgen (2Th 2:3-8).

Het is opmerkelijk dat God van de vorst van Tyrus zegt dat hij een bijzonder wijze man is, zelfs wijzer dan Daniël (vers 3; Dn 1:20; 5:11,12,14). De vorst van Tyrus matigt zich niet aan wijs te zijn, hij is het. God heeft hem met die bijzondere wijsheid begiftigd. Alleen heeft hij die wijsheid niet op de manier van Daniël gebruikt. Hij heeft zijn buitengewone capaciteiten tot zijn eigen eer en roem gebruikt, zonder enige gedachte aan nederigheid in het besef dat God hem die wijsheid gegeven heeft.

De vorst van Tyrus heeft de hem verleende wijsheid ingezet om egoïstische doelen na te streven (vers 4). Hij heeft zijn wijsheid en inzicht gebruikt om zijn rijkdom te vergroten, om vermogen te verwerven en zijn schatkamers met goud en zilver te vullen. Door slim te handelen is zijn vermogen vermeerderd (vers 5). Maar met het vermeerderen van zijn vermogen is ook zijn hoogmoed toegenomen. Zijn rijkdom heeft hem door en door verdorven. In zijn handel is hij niet alleen slim, maar ook oneerlijk geweest (vers 18). Wie los van God handelt, denkt alleen aan zichzelf en zal altijd met leugen en bedrog werken.

Ez 28:6-10 | Het oordeel over de vorst van Tyrus

6 Daarom, zo zegt de Heere HEERE: Omdat u uw hart uitgeeft voor het hart van God, 7 daarom, zie, Ik ga vreemden over u brengen, de gewelddadigste van de heidenvolken. Zij zullen hun zwaarden trekken tegen de schoonheid van uw wijsheid en zij zullen uw luister ontheiligen. 8 Zij zullen u in het graf doen neerdalen en u zult de dood van een dodelijk gewonde sterven in het hart van de zeeën. 9 Zult u werkelijk in de tegenwoordigheid van uw moordenaar blijven zeggen: Ik ben God, terwijl u een mens bent en geen God, [en u] zich in de macht bevindt van hem die u verslaat? 10 U zult de dood van onbesnedenen sterven door de hand van vreemden, want Ík heb gesproken, spreekt de Heere HEERE.

Omdat de vorst van Tyrus zo hoogmoedig is geworden dat hij zegt dat hij God is, zal het oordeel van de Heere HEERE hem treffen (verzen 2,6-7; vgl. Hd 12:21-23{124}). God zal de Babyloniërs over hem brengen die hem gewelddadig zullen behandelen. Dan zal zijn wijsheid geen uitweg weten en zijn luister zal ontheiligd worden. Er zal niets overblijven van zijn aangematigde goddelijke status.

De vernedering zal tot de diepte van het graf en de dood van het dodenrijk zijn (vers 8). De plaats waar hij zich als God heeft gevoeld en gedragen – het hart van de zeeën (vers 2) –, is de plaats waar hij de dood zal sterven. Dan is het over en uit met zijn voor God spelen. De HEERE houdt hem de vraag voor of hij, als hij oog in oog staat met zijn moordenaar, zal volhouden te beweren dat hij God is (vers 9). Wat voor een waardeloze god zal hij blijken te zijn als hij in de macht is van hem die hem heeft verslagen. Hij zal een verachtelijke dood sterven omdat de Heere HEERE het gesproken heeft (vers 10). Daar zal niemand iets aan kunnen veranderen.

Het willen zijn als God heeft de zondeval veroorzaakt (Gn 3:5-6{125}). De begeerte om als God te zijn is sinds dat moment in de mens aanwezig. Wie zonder God leeft, zoekt voortdurend naar mogelijkheden om aan die begeerte te voldoen. Het hele wereldsysteem, dat in de macht van de satan is, rust op de aanmatiging aan God gelijk te kunnen zijn. De mens waant zich God en meent alles in de hand te hebben en alles te kunnen besturen; en hij zoekt naar wegen en middelen om dat steeds beter te kunnen. De tragiek van de mens is dat hij voortdurend meent uiteindelijk alles onder controle te kunnen krijgen. God zal die hoogmoed oordelen door de hoogmoedige te vernederen en te straffen met de dood, de hel. De hel zal vol zijn met mensen die zich allemaal op de een of andere manier God hebben gewaand.

Ez 28:11-19 | Klaaglied over de koning van Tyrus

11 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 12 Mensenkind, hef een klaaglied aan over de koning van Tyrus, en zeg tegen hem: Zo zegt de Heere HEERE:
U, toonbeeld van volkomenheid,
vol wijsheid en volmaakt van schoonheid,
13 u was in Eden, de hof van God.
Allerlei edelgesteente was uw sieraad:
robijn, topaas en diamant, turkoois, onyx
en jaspis, saffier, smaragd, beril en goud.
Het werk van uw tamboerijnen en uw fluiten was bij u.
Op de dag dat u geschapen werd, waren ze gereed.
14 U was een cherub die [zijn vleugels] beschermend uitspreidt.
[Daarvoor] heb Ik u aangesteld.
U was op Gods heilige berg,
u wandelde te midden van vurige stenen.
15 Volmaakt was u in uw wegen,
vanaf de dag dat u geschapen werd,
totdat er ongerechtigheid in u gevonden werd.
16 Door de overvloed van uw handel
vulde men uw midden met geweld,
en ging u zondigen.
Daarom verbande Ik u van de berg van God,
en deed Ik u verdwijnen, beschermende cherub,
uit het midden van de vurige stenen.
17 Vanwege uw schoonheid werd uw hart hoogmoedig,
u richtte uw wijsheid te gronde vanwege uw luister.
Ik wierp u ter aarde, Ik stelde u voor koningen,
opdat zij op u neer zouden zien.
18 Vanwege de overvloed van uw ongerechtigheden door uw oneerlijke handel
ontheiligde u uw heiligdommen.
Daarom deed Ik een vuur uit uw midden oplaaien,
[en] dat verteerde u.
Ik maakte u tot [een hoop] as op de grond
voor de ogen van allen die naar u keken.
19 Allen onder de volken die u kennen, zijn ontzet over u.
U bent een voorwerp van verschrikking geworden
en u zult niet [meer] bestaan tot in eeuwigheid.

Als de HEERE het oordeel over de vorst van Tyrus heeft beschreven, spreekt Hij weer tot Ezechiël (vers 11). Hij geeft hem de opdracht een klaaglied aan te heffen over de vorst van Tyrus, die Hij nu “de koning” van Tyrus noemt (vers 12). Hij geeft hem ook de woorden van dit klaaglied die hij namens Hem tegen de koning van Tyrus moet uitspreken.

Eerst wordt aan de koning voorgehouden welke voorrechten hij allemaal heeft gekregen (verzen 12-15). Achter de beschrijving van deze koning in zijn volkomenheid in wijsheid en schoonheid doemt de bovennatuurlijke gestalte van de satan op. De koning van Tyrus kan met de satan geïdentificeerd worden. Daarom kan er ook worden verwezen naar Eden, de hof van God, als een plaats waar hij aanwezig is geweest (vers 13). Daarbij zullen we niet moeten denken aan het paradijs op aarde (Gn 2-3) – want daar is hij als de slang gekomen –, maar aan Gods hof in de hemel.

Bijna alle edelstenen die hier genoemd worden, vinden we ook in de eerste, tweede en vierde rij op de borsttas van de hogepriester (Ex 28:17-20). De volgorde is daar anders en de drie stenen die in de derde rij op de borsttas worden genoemd (Ex 28:19), ontbreken hier. Het gaat niet om een vergelijking met de functie van de hogepriester, maar om de schittering van de positie die door de edelstenen wordt weergegeven.

Deze pracht maakt op een Jood en vooral op een priester – en dat is Ezechiël – grote indruk. Daarbij komt dat dat zijn hele persoon bedekt is met edelgesteente, dat wil zeggen heerlijkheid uitstraalt, en niet, zoals bij de hogepriester, slechts een deel van zijn persoon. De tamboerijnen en fluiten symboliseren feestelijke blijdschap (Gn 31:27; 1Sm 10:5).

De satan is van oorsprong een cherub, die door God is aangesteld met een speciale zorg voor Zijn heilige berg (vers 14). God heeft hem zijn volkomen schoonheid gegeven, evenals zijn functie en zijn muzikale capaciteiten. God heeft hem volmaakt geschapen, want God schept niets dat onvolmaakt is. Vanaf de dag dat deze cherub is geschapen, is hij ook volkomen in zijn wegen (vers 15). Hij doet wat God van hem verwacht, hij beantwoordt aan het doel waartoe God hem heeft geschapen. Het gaat allemaal goed. “Totdat” het moment komt waarop God ongerechtigheid in hem vindt.

De bevoorrechte, beschermende cherub wordt hoogmoedig op zijn positie (vers 16) en op alles wat God hem heeft gegeven. Al zijn handelingen zijn tot dan toe handelingen tot eer van God. Dat verandert wanneer hij onafhankelijk van God gaat handelen en dus tegen God in opstand komt. Dan komt er geweld in hem op en begint hij te zondigen. God kan hem dan niet meer in Zijn tegenwoordigheid handhaven en verwijdert hem van Zijn berg. De cherub die tot satan (satan betekent: tegenstander, aanvaller of aanklager) is geworden, wordt weggedaan uit het midden van de andere cherubs (dat zijn de “vurige stenen”). Dit is het moment waarvan geschreven staat: “Want de duivel zondigt van [het] begin af” (1Jh 3:8a). Vanaf nu kan hij niet anders dan zondigen.

De oorzaak van de val van de satan is zijn hoogmoed (1Tm 3:6{126}), veroorzaakt door zijn schoonheid (vers 17). Daardoor wordt ook zijn wijsheid te gronde gericht. Echte wijsheid is het vrezen van God, ofwel eerbied voor God, maar dat is er bij de satan vanaf dat ogenblik niet meer bij.

Het oordeel dat God over Tyrus voltrekt, laat niets van alle roem en welvaart van deze machtige koning over. Hij wordt ter aarde geworpen, en andere machthebbers, die hem eerst zo hebben bewonderd, kijken nu verachtelijk op hem neer. Tyrus is op een oneerlijke manier aan haar welvaart gekomen (vers 18). De heiligdommen die ze in bezit heeft gehad, getuigen daarvan. Met heiligdommen kunnen haar paleizen zijn bedoeld, maar ook haar afgodstempels.

Beide plaatsen hebben “een overvloed van … ongerechtigheden” als kenmerk gehad, die ze heeft bedreven en die het gevolg zijn van haar “oneerlijke handel”. Tyrus heeft het vuur van het oordeel zelf veroorzaakt. Alle brandstof daarvoor heeft ze zelf verzameld. God hoeft het alleen maar aan te steken. Daardoor is de stad een hoop as geworden voor de ogen van allen die er naar kijken.

Allen die Tyrus kennen, zijn ontzet over de val van deze eens zo machtige, welvarende en indrukwekkende handelsstad (vers 19). Van de val van Tyrus gaat een dreiging uit die verschrikking veroorzaakt. Het is een waarschuwing voor alle andere handelssteden om zich te realiseren dat er een God is Die alles ziet en beoordeelt. Voor Tyrus is het te laat om zich te bekeren. De stad is voor eeuwig te gronde gegaan.

Ez 28:20-24 | Het oordeel over Sidon

20 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 21 Mensenkind, richt uw blik op Sidon, en profeteer ertegen. 22 Zeg: Zo zegt de Heere HEERE: Zie, Ik zál u, Sidon! Ik zal Mij in uw midden verheerlijken. Dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben, als Ik er strafgerichten voltrek en er geheiligd word. 23 Ik zal de pest op [de stad] afsturen, en bloed op haar straten. De dodelijk gewonden zullen in haar midden vallen door het zwaard, [dat] van rondom tegen haar is. Dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben. 24 Dan zal er voor het huis van Israël geen prikkende doorn of pijnlijke distel meer zijn onder allen die hen omringen [en] hen verachten. Dan zullen zij weten dat Ik de Heere HEERE ben.

Het woord van de HEERE komt tot Ezechiël (vers 20). Hij moet zijn blik op Sidon richten en er dan tegen profeteren (vers 21). Sidon ligt ongeveer veertig kilometer ten noorden van Tyrus aan de kust van de Middellandse Zee. De Heere HEERE zegt tegen Sidon dat Hij Zich in haar midden zal verheerlijken (vers 22). Dat zal Hij doen door strafgerichten over Sidon te voltrekken. Daardoor zal Hij Zich aan haar bekendmaken als de HEERE.

De strafgerichten bestaan uit de pest die Hij in de stad zal brengen en uit het zwaard dat veel slachtoffers zal maken, zodat het bloed de straten vult (vers 23). Nog eens wijst de HEERE erop dat zij daardoor zullen weten dat Hij de HEERE is.

Sidon krijgt deze strafgerichten over zich heen omdat ze Israël heeft gehoond en bespot vanwege het oordeel dat God over Zijn volk heeft gebracht (vers 24). Het hoongelach en de verachting hebben gewerkt als prikkende dorens en pijnlijke distels. Ook andere volken om Israël heen hebben zich daaraan schuldig gemaakt. God zal al deze volken het zwijgen opleggen, terwijl er voor Israël herstel zal zijn. Dat laten de volgende verzen zien.

Het oordeel over Tyrus en Sidon betekent niet dat er geen genade is voor individuele personen in deze steden. Dat zien we in de evangeliën. De Heer Jezus is in de buurt van Tyrus en Sidon geweest (Mt 15:21{127}; Mk 7:24) en heeft de dochter genezen van een vrouw uit dat gebied (Mt 15:22-28). Een ander voorbeeld is dat bij de grote volksmassa die naar Hem toekomt omdat ze van Hem hebben gehoord, ook mensen uit Tyrus en Sidon zijn (Mk 3:8).

De Heer merkt daarnaast op dat de steden waar Hij is geweest en die Zijn krachten hebben gezien, maar Hem verworpen hebben, zwaarder geoordeeld zullen worden dan Tyrus en Sidon (Mt 11:21-22{128}). Hiermee verklaart Hij ook dat de dag van het oordeel nog niet volledig voor de twee steden is aangebroken, hoewel ze inmiddels al veel oordeel over zich heen hebben gekregen.

Ez 28:25-26 | Belofte van herstel voor Israël

25 Zo zegt de Heere HEERE: Als Ik het huis van Israël bijeengebracht heb uit de volken waaronder zij verspreid zijn, en Ik door hen voor de ogen van de heidenvolken geheiligd word, dan zullen zij in hun land wonen, dat Ik Mijn dienaar Jakob gegeven heb. 26 Zij zullen er onbezorgd wonen, huizen bouwen en wijngaarden planten. Ja, zij zullen [er] onbezorgd wonen, zodra Ik strafgerichten heb voltrokken aan allen die hen verachten onder hen die hen omringen. Dan zullen zij weten dat Ik, de HEERE, hun God ben.

Zoals zo vaak in de Schrift het geval is, zien we ook hier dat na het oordeel over de volken er zegen komt voor Israël. Terwijl de omliggende volken te gronde worden gericht, zal de HEERE het volk Israël bijeenbrengen uit de volken onder welke Hij hen in Zijn oordeel heeft verspreid (vers 25). Dan zullen zij Hem heiligen, ze zullen Hem in hun midden de plaats geven die Hij zo lang al heeft willen hebben. De volken zullen het zien. Israël zal in zijn eigen land wonen. Het is het land dat de HEERE Zijn dienaar Jakob gegeven heeft.

Gods volk zal dan veilig en onbezorgd wonen, want hun God beschermt hen (vers 26). Van de omringende volken zullen ze niets meer te vrezen hebben, want God heeft die volken geoordeeld aan het begin van het vrederijk. Die volken zullen hen niet meer aanvallen en zelfs niet meer bespotten. De strafgerichten hebben hen ertoe gebracht zich voor God neer te buigen en Zijn gezag te erkennen, al zal dat voor velen slechts huichelachtig zijn. Niemand zal echter meer kunnen ontkennen dat Hij, de HEERE, hun God is, dat Hij de God van Israël is. Om Hem gaat het. Hem te kennen is alles.

Ezechiël 29

Inleiding

Het gedeelte Ezechiël 29-32 gaat over het oordeel over Egypte. In dit gedeelte komt “het woord van de HEERE” zeven keer tot Ezechiël (Ez 29:1,17; 30:1,20; 31:1; 32:1,17). Zeven is het getal van volmaaktheid. Dat legt er de nadruk op dat het een complete boodschap is.

We kunnen ons afvragen, waarom God zoveel aandacht voor Egypte heeft. Door het hele Oude Testament heen is Egypte een land vol lokkende rijkdom en macht, een beeld van de wereld. De hoogmoed van Egypte is één reden voor God om deze boodschap te geven. Egypte is een natuurlijke vijand voor Israël, maar als Israël vervalt in ongeloof en geen vertrouwen meer heeft in God, toont Egypte zich een ruimhartige, maar onbetrouwbare bondgenoot. Een en andermaal belooft Egypte te helpen met legers, maar een en andermaal blijken het loze beloften te zijn.

De boodschap is gericht aan Egypte, maar is tevens bedoeld voor het volk van God. Het volk van God moet door deze boodschap van het ware karakter van deze vijand doordrongen worden. De les is dat Israël vaak zijn vertrouwen op dit land heeft gesteld in plaats van op God en dat dit vertrouwen altijd beschaamd is geworden (vgl. Jr 17:5{129}).

Ez 29:1-12 | Het oordeel over Egypte

1 Het woord van de HEERE kwam tot mij in het tiende jaar, in de tiende [maand], op de twaalfde van de maand: 2 Mensenkind, richt uw blik op de farao, de koning van Egypte, en profeteer tegen hem en tegen heel Egypte. 3 Spreek, en zeg: Zo zegt de Heere HEERE:
Zie, Ik zál u, farao,
koning van Egypte,
groot zeemonster,
dat in het midden van zijn rivieren ligt,
dat gezegd heeft: Mijn Nijl is van mij
en ik heb [die] zelf voor mij gemaakt!
4 Ik zal haken in uw kaken slaan
en de vis van uw rivieren aan uw schubben hechten.
Ik zal u uit het midden van uw rivieren omhoogtrekken,
ja, al de vis van die rivieren van u zal zich aan uw schubben hechten.
5 Ik zal u neerwerpen, woestijnwaarts,
u en al de vis van uw rivieren.
Op het open veld zult u vallen,
u zult niet verzameld worden en niet bijeengeraapt worden.
Aan de [wilde] dieren van de aarde en aan de vogels in de lucht
heb Ik u tot voedsel gegeven.
6 En al de inwoners van Egypte zullen weten
dat Ik de HEERE ben,
omdat zij voor het huis van Israël
een rietstaf geweest zijn.
7 Toen zij u bij uw hand grepen, knakte u,
maar u scheurde heel hun schouder open.
Toen zij op u steunden, brak u,
maar u liet alle heupen op zichzelf staan.
8 Daarom, zo zegt de Heere HEERE: Zie, Ik ga een zwaard over u brengen en Ik zal mens en dier onder u uitroeien. 9 Het land Egypte zal een woestenij en een puinhoop worden. Dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben, omdat hij heeft gezegd: De Nijl is van mij, ik heb [die] zelf gemaakt. 10 Daarom, zie, Ik zál u, met uw Nijl! Ik zal van het land Egypte puinhopen maken, puin [in] een woestenij, vanaf Migdol [tot] Syene, tot aan de grens met Cusj. 11 Geen mensenvoet zal erdoor gaan, geen dierenpoot zal erdoor gaan: het zal veertig jaar onbewoond blijven. 12 Ik zal [van] het land Egypte een woestenij maken te midden van verwoeste landen, en zijn steden zullen een woestenij zijn te midden van verwoeste steden, veertig jaar [lang]. Dan zal Ik de Egyptenaren verspreiden onder de heidenvolken en Ik zal hen over de landen verstrooien.

Het woord van de HEERE komt tot Ezechiël (vers 1). De boodschap heeft een datering. Naar onze kalender is de datum 29 december 588 v.Chr. Een jaar eerder is de belegering van Jeruzalem door Nebukadrezar begonnen (Jr 32:1-5; 52:4; 39:1; Ez 24:1). Ezechiël krijgt de opdracht zijn blik op de farao te richten en tegen hem en tegen heel Egypte te profeteren (vers 2). De HEERE zegt tegen hem wat hij namens de Heere HEERE moet spreken (vers 3).

De oordeelsaankondiging begint met een gelijkenis. De farao wordt beschreven als een “groot zeemonster”. De Griekse vertaling van het Oude Testament noemt de farao ‘de grote draak’, dezelfde aanduiding die satan heeft in het Nieuwe Testament (Op 12:9). De HEERE wijst zo op het satanische karakter van de regering van de farao. De satan heeft de farao in zijn macht en uit zich door hem. Het oordeel over de farao is dan ook tegelijk het oordeel over de satan. Dit zeemonster bevindt zich in het midden van de rivieren van Egypte die hij allemaal als zijn eigendom beschouwt. Het zeemonster noemt de Nijl bij naam en hij zegt erbij dat die van hem is (“mijn Nijl”) en dat hij die voor zichzelf heeft gemaakt.

Egypte heeft zijn welvaart aan het water van de Nijl te danken. De rivier maakt de Egyptische grond vruchtbaar. Het is Godslasterlijke hoogmoed van de farao om te beweren dat hij de schepper en eigenaar van de Nijl is. De farao ziet zichzelf als God (vgl. Ez 28:2), als de schepper van voorspoed en welvaart voor zijn volk.

In de hoogmoedige, verwaten taal van de farao is geen enkele gedachte aan de ware God. We horen dezelfde geest van onafhankelijkheid en egoïsme in de taal die Nabal uitslaat wanneer de mannen van David bij hem komen om hem een gunst te vragen (1Sm 25:11). Met God wordt geen enkele rekening gehouden. De farao denkt en praat alsof hij zelf God is.

De moderne mens, die meent dat alles van hem is en dat hij alles voor zichzelf heeft gemaakt, slaat dezelfde taal uit. Elk besef aan God als Schepper en Onderhouder wordt uit het denken gebannen. Alles van de schepping, alles wat hij meent te bezitten, wordt tegelijk gezien als eigendom en als object van aanbidding. De mens denkt vrij te zijn om de schepping te gebruiken, maar hij is in wezen een slaaf van het materialisme.

De HEERE laat de farao weten wat Hij met hem en de inwoners van Egypte zal doen (vers 4). Hij zal het monster met de vis (met de vis worden de Egyptenaren bedoeld) uit de rivier trekken en aan de wilde dieren en de vogels tot voedsel geven (vers 5).

De aanleiding tot dit oordeel is het bedrog dat de Egyptenaren hebben gepleegd tegenover Israël (verzen 6-7). Israël heeft met hen een verbond gesloten tegen Babel, maar Egypte heeft dat verbond verbroken (Jr 37:5-10; Ez 17:15). Het is gebleken dat Egypte geen enkele ondersteuning kan bieden, want het is slechts een rietstaf. Op een rietstaf kun je niet leunen. Als je dat toch doet, knakt hij. Daaraan herinnert de commandant van de koning van Assyrië het gezantschap van Hizkia (Js 36:6{130}). Dat Israël zelf voor een dergelijk verbond is gewaarschuwd, is ook waar, maar dat is hier niet aan de orde. Hier gaat het om de onbetrouwbaarheid van Egypte tegenover Gods volk.

Vanwege de bedriegerij van Egypte zal de HEERE hen oordelen (vers 8). Dat zal Hij doen door het zwaard over hen te brengen. Daardoor zal het land Egypte tot een woestenij en een puinhoop worden (vers 9). Door dat oordeel zullen ze weten dat Hij de HEERE is Die elke hoogmoed zal weerstaan en zal oordelen.

De HEERE herhaalt in zijn vonnis het snoeven van de farao met betrekking tot de Nijl als zijn bezit voor hemzelf. De farao geeft hoog op over de Nijl als zijn exclusief bezit. Daarmee tart hij God, Die de Nijl heeft gemaakt. Daarom zal God zijn hele land, van noord tot zuid, tot puinhopen in een woestijn maken, vanaf Migdol in het noorden tot Syene in het zuiden, waar het land grenst aan Cusj (vers 10).

Wat van Egypte overblijft, biedt een bijzonder trieste aanblik. Er zal geen levend wezen door gaan (vers 11). Toch is het geen definitieve situatie. De duur ervan wordt gesteld op veertig jaar (vers 12). Gedurende die tijd zullen de Egyptenaren door God uit hun land zijn verdreven en zijn verstrooid onder de heidenvolken en over de landen.

Ez 29:13-16 | Herstel van een overblijfsel van Egypte

13 Maar, zo zegt de Heere HEERE: Na verloop van veertig jaar zal Ik de Egyptenaren bijeenbrengen uit de volken waaronder zij verspreid zijn. 14 Ik zal een omkeer brengen in de gevangenschap van de Egyptenaren en hen terugbrengen naar het land Pathros, naar het land van hun oorsprong. Daar zullen zij dan een onbeduidend koninkrijk zijn. 15 Het zal onbeduidender zijn dan de [andere] koninkrijken en het zal zich niet meer boven de heidenvolken verheffen. Ik zal hen namelijk [zo] klein maken dat zij niet over de heidenvolken kunnen heersen. 16 Dan zal het niet meer het vertrouwen genieten van het huis van Israël, [een vertrouwen] dat herinnert aan de ongerechtigheid van [de tijd] toen zij zich achter hen schaarden. Dan zullen zij weten dat Ik de Heere HEERE ben.

Dan zien we dat God in Zijn genade ook voorziet in een overblijfsel van Egypte (vers 13). Zijn genade is niet beperkt tot Zijn volk, maar Hij betoont die ook aan Egypte (Js 19). Hij kondigt een terugkeer aan van Egyptenaren die Hij uit de verstrooiing zal terugbrengen naar hun land van oorsprong, Pathros (vers 14). Het zullen er niet veel zijn. De teruggekeerden zullen samen slechts een onbeduidend koninkrijk zijn. Ze zullen zo “onbeduidend” zijn, dat ze zich niet boven andere volken zullen kunnen verheffen en ze zullen zo “klein” zijn, dat ze niet over andere volken zullen kunnen heersen (vers 15). Egypte zal van zo weinig betekenis zijn, dat het als wereldmacht zal hebben afgedaan.

De grootheid en het machtsvertoon van Egypte zullen verdwenen zijn. Daardoor zal Egypte voor Israël niet meer een verzoeking vormen om er steun te zoeken, zoals ze dat vroeger hebben gedaan (vers 16). Dat zoeken van steun bij Egypte is voor Israël een ongerechtigheid geweest. Die ongerechtigheid zullen ze niet meer begaan en Egypte zal weten dat Hij de Heere HEERE is Die alles ten goede doet keren.

Ez 29:17-21 | Egypte als loon voor Nebukadrezar

17 Verder gebeurde het in het zevenentwintigste jaar, in de eerste [maand], op de eerste van de maand, [dat] het woord van de HEERE tot mij kwam: 18 Mensenkind, Nebukadrezar, de koning van Babel, heeft zijn leger zwaar werk laten verrichten tegen Tyrus. Elk hoofd is kaalgeschoren en elke schouder kapotgeschaafd. Hij en zijn leger hebben van Tyrus echter geen loon gekregen voor het werk dat hij daartegen verricht heeft. 19 Daarom, zo zegt de Heere HEERE: Zie, Ik ga Nebukadrezar, de koning van Babel, het land Egypte geven. Hij zal zijn overvloed wegvoeren, zijn roofgoed plunderen en zijn buit roven. Dat zal het loon zijn voor zijn leger. 20 [Als] zijn arbeidsloon heb Ik hem, omdat hij [zwaar werk] daartegen verricht heeft, het land Egypte gegeven, omdat zij [het] voor Mij gedaan hebben, spreekt de Heere HEERE. 21 Op die dag zal Ik voor het huis van Israël een hoorn doen opkomen en zal Ik u in hun midden een geopende mond geven. Dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben.

Het woord van de HEERE komt tot Ezechiël met de datum erbij waarop dit gebeurt (vers 17). Het is zestien jaar later dan de vorige profetie (vers 1). De HEERE deelt Ezechiël mee hoe Hij de inspanningen van Nebukadrezar in zijn strijd tegen Tyrus waardeert (vers 18). De legers van Nebukadrezar hebben zwaar werk gedaan in het uitvoeren van Zijn oordelen over Tyrus. De belegering van Tyrus is zwaar werk geweest omdat het een eilandstad betreft en heeft ook heel lang geduurd. Door het aandragen van de belegeringswerktuigen zijn de hoofden kaal geworden en de schouders kapotgeschaafd.

Voor al dit zware en vele werk hebben ze naar verhouding maar weinig loon gekregen, minder dan de HEERE dit werk waard acht. Er is wel verondersteld dat door de langdurige belegering de inwoners van Tyrus veel van hun rijkdommen in veiligheid hebben kunnen brengen, waardoor er relatief weinig buit is overgebleven bij de val van de stad. Daarom bepaalt de HEERE dat er nog loon bijbetaald moet worden. Dat geeft Hij in de vorm van de verovering van Egypte dat door Nebukadrezar van zijn overvloed mag worden beroofd (vers 19; vgl. Js 43:3{131}).

De HEERE vermeldt extra dat de belegering en verwoesting van Tyrus door Nebukadrezar een werk is geweest dat Nebukadrezar voor Hem heeft gedaan (vers 20). Daarom geeft de HEERE hem het land Egypte. Egypte wordt door de Babyloniërs veroverd.

Voor ons is hier een bemoediging. Als God de koning van Babel beloont voor werk dat hij onwetend en uit eigen belang heeft gedaan, hoeveel te meer zal de Heer Jezus ons belonen als we Hem bewust en voor Zijn belang dienen.

De profetie tegen Egypte loopt uit op een heilsbelofte voor Israël (vers 21; vgl. Ez 28:25-26). “Op die dag”, dat is de dag van oordeel over de volken, zal de HEERE iets voor Israël doen wat voor hen die dag tot een dag van behoudenis maakt: Hij zal voor hen “een hoorn doen opkomen”. Deze hoorn – een beeld van kracht – verwijst naar de Heer Jezus (Lk 1:69{132}).

De vervulling van de profetie zal Ezechiël in het gelijk stellen met betrekking tot alles wat hij heeft aangekondigd. Het zal hem des te meer bemoedigen zijn mond te openen om te spreken wat de HEERE heeft gezegd.

In profetische zin zullen allen die onder de heerschappij van de Heer Jezus staan, wanneer Hij regeert hun mond opendoen om van Hem te getuigen. Ze zullen weten en laten weten dat Hij de HEERE is.

Ezechiël 30

Inleiding

Dit hoofdstuk heeft twee oordeelsaankondigingen: het oordeel over Egypte (verzen 1-19) en het oordeel over de farao (verzen 20-26). Het eerste gedeelte kan in tweeën worden gedeeld: de verzen 1-12 gaan over de oordeelsdag voor heel Egypte; de verzen 13-19 gaan over het oordeel over de afzonderlijke steden van Egypte.

Ez 30:1-12 | De oordeelsdag over Egypte

1 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 2 Mensenkind, profeteer en zeg: Zo zegt de Heere HEERE:
Weeklaag: Ach, die dag!
3 Want nabij is de dag, ja, nabij is de dag van de HEERE.
Het is een dag van wolken;
de tijd van de heidenvolken zal komen!
4 Het zwaard zal in Egypte komen,
pijnscheuten zullen Cusj bevangen,
als er dodelijk gewonden in Egypte vallen,
men zijn overvloed meeneemt
en zijn fundamenten afbreekt.
5 Cusj, Put en Lud, en alle mensen van allerlei herkomst,
Kub en de zonen van het land van het verbond
zullen met hen door het zwaard vallen.
6 Zo zegt de HEERE: Zij die Egypte ondersteunden, zullen vallen,
zijn sterke trots zal wegzinken.
Van Migdol [tot] Syene
zullen zij daar vallen door het zwaard,
spreekt de Heere HEERE.
7 Zij zullen verwoest te midden van verwoeste landen liggen.
Zijn steden zullen te midden van verwoeste steden liggen.
8 Dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben, wanneer Ik Egypte aan het vuur prijsgeef en al zijn helpers vermorzeld worden. 9 Op die dag zullen gezanten van voor Mijn aangezicht in schepen uitvaren om het onbezorgde Cusj schrik aan te jagen. Pijnscheuten zullen hen bevangen [als] op de dag van Egypte, want zie, het komt! 10 Zo zegt de Heere HEERE: Ja, Ik zal de menigte van Egypte doen ophouden door de hand van Nebukadrezar, de koning van Babel. 11 Hij en zijn volk met hem, de gewelddadigste van de heidenvolken, [die] meegebracht zijn om het land te gronde te richten, zullen hun zwaarden tegen Egypte trekken en het land vullen met gesneuvelden. 12 Ik zal de rivieren droogleggen en het land overleveren in de hand van kwaaddoeners. Ik zal het land en al wat het bevat, verwoesten door de hand van vreemden. Ík, de HEERE, heb gesproken.

Het woord van de HEERE komt tot Ezechiël (vers 1). Hij krijgt de opdracht te weeklagen over de oordeelsdag die namens de HEERE over Egypte komt (vers 2). Die oordeelsdag wordt “de dag van de HEERE” genoemd (vers 3) en wordt als “nabij” gezien. Met deze uitdrukking wordt gewoonlijk de periode aangeduid die begint met het openlijk in handen nemen door de Heer Jezus van Zijn gezag en die uitmondt in het vrederijk. In engere zin ziet de dag van de HEERE op de eerste tijd van die periode, als Hij de wereld begint te oordelen, dat is na de opname van de gemeente en dan met name de tijd van de grote verdrukking.

Het oordeel over Egypte doet aan die dag denken en wijst ernaar vooruit. De donkere wolken duiden op zware onweersbuien en symboliseren de tijd van de aanstaande oordelen over de heidenvolken.

Het zwaard van de koning van Babel zal over Egypte komen wanneer de legers van Nebukadrezar Egypte binnenvallen (vers 4). Hij zal velen met het zwaard doden. De slachting zal zo hevig zijn, dat het zuidelijk van Egypte gelegen Cusj door pijnscheuten zal worden bevangen wanneer de boodschap hen bereikt. Nebukadrezar zal Egypte van zijn overvloed beroven en zijn fundamenten afbreken, waardoor wederopbouw van het land niet mogelijk is.

Nebukadrezar zal ook afrekenen met mensen uit allerlei landen die Egypte steunen (vers 5). Waarschijnlijk kunnen we hierbij denken aan huursoldaten uit die landen die Egypte heeft ingehuurd om sterker te staan tegen de koning van Babel. Met “de zonen uit het land van het verbond” worden mogelijk de naar Egypte gevluchte Judeeërs bedoeld. Maar allen “die Egypte ondersteunden, zullen vallen” (vers 6). De trots van Egypte zal wegzinken en verdwijnen. Het land en de steden van Egypte zullen verwoest worden (vers 7).

De HEERE zal Egypte aan het vuur van de verwoesting prijsgeven (vers 8). Allen die Egypte helpen, zullen vermorzeld worden. Zo zullen ze weten dat Hij de HEERE is. Hij handelt met hen, waarbij Hij Nebukadrezar als Zijn werktuig gebruikt. De gevluchte Egyptenaren zullen als ware gezanten van de HEERE in schepen uitvaren naar buurlanden om te vertellen wat hun is overkomen van de HEERE (vers 9). Het bericht van “de dag van Egypte”, dat is de dag dat het oordeel over Egypte komt (en die dag zal zeker komen!), zal schrik en verlammende pijnscheuten veroorzaken bij allen die ervan horen.

Het instrument dat de HEERE zal gebruiken om Egypte te oordelen, is Nebukadrezar, de koning van Babel (vers 10). Die zal een einde maken aan de menigte van Egypte. De legers van Nebukadrezar bestaan uit de gewelddadigste mensen uit de door hem overwonnen heidenvolken (vers 11). De samenstelling van zijn leger staat garant voor een meedogenloze slachtpartij, waardoor het land te gronde wordt gericht en met gesneuvelden gevuld zal zijn.

Met “de … kwaaddoeners” en “de … vreemden” worden de Babyloniërs bedoeld (vers 12). De HEERE gebruikt hun “hand” om verwoesting over Egypte te brengen. Zij zullen de rivieren, de Nijlarmen, droogleggen. Deze rivieren zorgen voor de vruchtbaarheid van het land. Als het water niet meer over het land kan worden gebracht, zal het verdorren en tot een woestijn worden. Zij zullen “het land en al wat het bevat, verwoesten”. Zo zal het gebeuren, want Hij, de HEERE, heeft het gesproken.

Ez 30:13-19 | Oordeel over de steden van Egypte

13 Zo zegt de Heere HEERE: Ik zal de stinkgoden vernielen en de afgoden uit Nof wegdoen. Er zal geen vorst meer uit het land Egypte komen. Ik zal vrees in het land Egypte geven.
14 Ik zal Pathros verwoesten,
Zoan aan het vuur prijsgeven
en strafgerichten voltrekken over No.
15 Ik zal Mijn grimmigheid uitstorten over Sin, de vesting van Egypte.
Ik zal de menigte van No uitroeien.
16 Egypte zal Ik aan het vuur prijsgeven:
Sin zal ineenkrimpen [van pijn].
No zal opengescheurd worden
en Nof zal dagelijks in nood zijn.
17 De jonge mannen van Aven en Pi-Beseth zullen door het zwaard vallen
en de [jonge vrouwen] zullen in gevangenschap gaan.
18 En in Tachpanhes zal de dag ingehouden worden,
als Ik de jukken van Egypte daar breek
en zijn sterke trots er doe ophouden.
Een wolk zal hem bedekken,
en zijn dochters zullen in gevangenschap gaan.
19 Zo zal Ik strafgerichten over Egypte voltrekken. Dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben.

Vanaf vers 13 gaat het over het oordeel over de steden van Egypte. Elke stad heeft zijn eigen goden en tempels. De HEERE laat zien dat geen enkele god in Egypte machtig genoeg is om het tegen Hem op te nemen. Hij laat ook zien dat Hij anders is dan de andere goden, omdat Jeruzalem is verwoest en Hij desondanks de macht heeft om Egypte te verwoesten.

Hij begint met een woord over de vernietiging van “de stinkgoden” en “de afgoden” (vers 13). De Egyptenaren steunen op deze goden, zoals ook Gods volk dat heeft gedaan. De waardeloosheid van deze goden blijkt. De dwaasheid om erop te vertrouwen wordt aangetoond. Als de afgoden verdwenen zijn, zullen de Egyptenaren geen demonen meer raadplegen. Ook zal er geen menselijke leiding (“vorst”) meer zijn, want ook de vorsten zijn gedood. Die situatie zal vrees veroorzaken in Egypte, een vrees die God op dat volk zal leggen, wat Zijn verhevenheid boven dat volk nog meer nadruk geeft.

In de verzen 14-18 worden diverse Egyptische steden genoemd die speciale voorwerpen van Gods oordeel zijn. God gebruikt een grote verscheidenheid aan woorden om uitdrukking te geven aan wat Hij zal doen en wat het zal veroorzaken. Er is in deze verzen sprake van:
1. verwoesten (vgl. Lv 26:32; Hs 2:11),
2. aan het vuur prijsgeven (Ez 30:14,16),
3. strafgerichten voltrekken (Ez 30:14,19),
4. grimmigheid uitstorten (Ez 14:19; 30:15),
5. uitroeien (Ez 14:13,17; 21:3; 25:13,16; 29:8; 30:15; 35:7),
6. ineenkrimpen (Js 26:17; Ez 30:16),
7. opengescheurd worden,
8. dagelijks in nood zijn,
9. door het zwaard vallen (Ez 5:12; 17:21; 30:17; 33:27),
10. in gevangenschap gaan (Ez 30:17-18).

“Sin”, dé vesting van Egypte (vers 15), maakt geen indruk op Nebukadrezar, evenmin als een menigte of jeugdige kracht of jeugdige schoonheid (vers 17). Hij zal het juk van de macht verbreken waarmee Egypte andere landen aan zich heeft onderworpen (vers 18). Van de “sterke trots” van Egypte zal niets overblijven. Over Egypte zal een wolk van rampspoed en ellende zijn neergedaald, waardoor van haar oorspronkelijke aantrekkelijkheid niets meer herkenbaar is. Dat wordt nog onderstreept door het in gevangenschap gaan van zijn dochters, waarmee ook het perspectief van een herstel verdwijnt.

Al deze oordeelshandelingen, die als strafgerichten over Egypte komen, worden door de HEERE verricht (vers 19). Hierdoor zullen ze weten dat Hij de HEERE is.

Ez 30:20-26 | Het oordeel over de farao

20 Het gebeurde in het elfde jaar, in de eerste [maand], op de zevende van de maand, [dat] het woord van de HEERE tot mij kwam: 21 Mensenkind, Ik heb de arm van de farao, de koning van Egypte, gebroken. En zie, hij is niet verbonden door een verband aan te leggen om hem te verbinden, om genezing te brengen, om hem sterk genoeg te maken om het zwaard te hanteren. 22 Daarom, zo zegt de Heere HEERE: Zie, Ik zál de farao, de koning van Egypte! Ik zal zijn [beide] armen breken, zowel die [nog] sterk is als die [al] gebroken is, en Ik zal het zwaard uit zijn hand doen vallen. 23 Ik zal de Egyptenaren verspreiden onder de heidenvolken en Ik zal hen verstrooien over de landen. 24 Ik zal de armen van de koning van Babel sterk maken en Ik zal Mijn zwaard in zijn hand geven, maar de armen van de farao zal Ik breken, zodat die voor zijn [ogen] kermen zal, zoals een dodelijk gewonde kermt. 25 Ik zal de armen van de koning van Babel sterk maken, maar de armen van de farao zullen [slap] neervallen. Dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben, als Ik Mijn zwaard in de hand van de koning van Babel geef en hij het over het land Egypte uitstrekt. 26 Ik zal de Egyptenaren verspreiden onder de heidenvolken en Ik zal hen verstrooien over de landen. Dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben.

In het elfde jaar, dat is het jaar van de val van Jeruzalem, komt het woord van de HEERE tot Ezechiël (vers 20). De HEERE vertelt hem dat Hij de arm (beeld van kracht) van de farao heeft gebroken (vers 21). De farao heeft geen kracht meer in zijn arm om het zwaard te hanteren. Die kracht komt ook niet terug, want zijn arm zal niet behandeld worden om te genezen. Omdat die breuk niet zal herstellen, zal hij niet sterk genoeg kunnen worden om nog enige kracht te ontplooien.

Ook het restant aan macht zal de HEERE verbreken (vers 22). Beide armen zullen gebroken zijn, zodat hij het zwaard niet eens meer kan vasthouden, laat staan het gebruiken. Hergroeperen zal er ook niet bij zijn, want de HEERE zal de Egyptenaren verstrooien onder de heidenvolken (vers 23).

Daarentegen zal de HEERE de armen van de koning van Babel sterk maken (vers 24). Hij zal hem ook Zijn zwaard in zijn hand geven. De armen van de farao zijn door Hem gebroken, krachteloos gemaakt, zodat hij zich niet tegen de koning van Babel kan verzetten. Hij zal voor de koning van Babel kermen als een dodelijk gewonde.

Nog eens zegt de HEERE dat Hij de armen van de koning van Babel sterk zal maken en dat de armen van de farao krachteloos zullen neervallen (vers 25). Als Nebukadrezar Egypte zal slaan met het zwaard dat de HEERE hem heeft gegeven, zullen ze weten dat Hij de HEERE is. Dat Hij de HEERE is, zullen ze ook weten wanneer Hij hen onder de heidenvolken verspreidt en over de landen verstrooit (vers 26). Het is ook van belang dat Israël dit weet, opdat ze nooit meer op Egypte zullen vertrouwen.

Ezechiël 31

Inleiding

In dit hoofdstuk wordt Assyrië gebruikt als een voorbeeld voor Egypte van het lot dat hen zal treffen.

Ez 31:1-18 | Assyrië als waarschuwend voorbeeld

1 Het gebeurde in het elfde jaar, in de derde [maand], op de eerste van de maand, [dat] het woord van de HEERE tot mij kwam: 2 Mensenkind, zeg tegen de farao, de koning van Egypte, en tegen zijn menigte:
Met wie bent u te vergelijken in uw grootheid?
3 Zie, Assyrië was een ceder op de Libanon, [met] mooie takken,
[als] een woud dat schaduw geeft en hoog van stam is;
zijn kruin reikte tot in de wolken.
4 Het water deed hem groeien,
de watervloed deed hem hoog worden.
Die vloeide [met] zijn stromen
rond de plaats waar hij geplant was,
en stuurde zijn waterlopen
naar alle bomen op het veld.
5 Daarom werd zijn stam hoger dan alle bomen op het veld.
Zijn takken werden talrijk en zijn twijgen lang
vanwege het vele water toen hij uitliep.
6 Alle vogels in de lucht nestelden in zijn takken.
Alle dieren van het veld wierpen hun jongen onder zijn twijgen.
In zijn schaduw woonden zij allen, vele volken.
7 Hij was mooi vanwege zijn grootte,
vanwege de lengte van zijn takken,
want zijn wortels reikten tot aan veel water.
8 De ceders in de hof van God evenaarden hem niet.
De cipressen waren niet te vergelijken met zijn takken.
De platanen waren niet als zijn twijgen.
Geen enkele boom in de hof van God was met hem
te vergelijken in zijn schoonheid.
9 Ik had hem [zo] mooi gemaakt met zijn vele takken,
dat alle bomen van Eden hem benijdden,
daar in de hof van God.
10 Daarom, zo zegt de Heere HEERE:
Omdat u [zo] hoog van stam geworden bent
dat die zijn kruin tot in de wolken stak,
en zijn hart zich vanwege zijn hoogte verhief,
11 daarom gaf Ik hem in de hand van een heerser van de heidenvolken,
die met hem zou doen overeenkomstig zijn goddeloosheid.
Ik verdreef hem.
12 Vreemden, de gewelddadigste van de heidenvolken,
hakten hem om en lieten hem liggen.
Zijn takken vielen op de bergen en in alle dalen,
en zijn twijgen werden afgebroken
bij alle [water]stromen van het land.
Alle volken van de aarde trokken weg uit zijn schaduw
en lieten hem liggen.
13 Alle vogels in de lucht woonden op zijn gevallen [stam],
alle dieren van het veld zaten op zijn twijgen,
14 opdat alle bomen aan het water
zich niet [meer] zouden verheffen vanwege hun stam
of hun kruin tot in de wolken zouden steken;
en [opdat] de waterdrinkers niet zouden blijven staan
[in] eigen kracht vanwege hun hoogte,
want zij zijn allen aan de dood overgegeven,
[en gaan] naar de onderste plaatsen van de aarde,
te midden van de mensenkinderen,
naar hen die in de kuil neerdalen.
15 Zo zegt de Heere HEERE: Op de dag dat hij in het graf afdaalde, heb Ik rouw laten bedrijven. Voor hem heb Ik de watervloed bedekt. Ik hield zijn stromen tegen, zodat het vele water gestopt werd. Vanwege hem hulde Ik de Libanon in het zwart, en alle bomen op het veld versmachtten vanwege hem. 16 Door het geluid van zijn val deed Ik de heidenvolken beven, toen Ik hem in het graf deed afdalen met hen die in de kuil neerdalen. Maar in de onderste plaatsen van de aarde voelden alle bomen van Eden zich getroost: de keur en het beste van de Libanon, alle waterdrinkers. 17 Ook zij waren met hem in het graf afgedaald, naar hen toe die gevallen waren door het zwaard, die zijn [sterke] arm geweest waren [en] te midden van de heidenvolken in zijn schaduw gezeten hadden.
18 Met wie bent u dus in luister en grootheid
te vergelijken onder de bomen van Eden?
U zult met de bomen van Eden in de onderste plaatsen van de aarde neergestort worden. Te midden van onbesnedenen zult u liggen, met hen die vielen door het zwaard. Dat is de farao en zijn hele menigte, spreekt de Heere HEERE.

In het elfde jaar komt het woord van de HEERE opnieuw tot Ezechiël (vers 1). Hij moet weer met een boodschap naar de farao en zijn volk, de Egyptenaren (vers 2). Dit keer moet hij hun een gelijkenis voorhouden. Hij begint met de vraag met wie de farao en zijn menigte onderdanen te vergelijken zijn. Het antwoord volgt onmiddellijk: het is met Assyrië (vers 3). Assyrië heeft steeds met Egypte om de wereldheerschappij gestreden, een strijd die nu eens door de een, dan weer door de ander is gewonnen. Maar Assyrië maakt als wereldmacht toch de meeste indruk.

Er volgt een beschrijving van de grootheid en de val van Assyrië. Dat gebeurt door Assyrië voor te stellen als een indrukwekkende ceder op de Libanon. Deze boom is een symbool van majesteit en macht en tegelijk een beeld van hoogmoed (Dn 4:20-28). Dat komt al tot uiting in zijn hoge stam en “zijn kruin” die “tot in de wolken” reikt. Deze boom is zo groot, dat hij wel een heel woud lijkt.

Omdat hij overvloedig water kan opnemen, groeit hij voorspoedig (vers 4). Door zijn grootheid krijgt hij verbinding met alle bomen op het veld. Andere volken willen hem dienen of worden door hem onderworpen. Zo wordt hij hoger dan alle bomen op het veld, wat wil zeggen dat hij groter wordt dan alle andere volken (vers 5). Zoals de takken van de boom bescherming bieden aan vogels en dieren, zo wordt hij de beschermheer van allerlei volken (vers 6; vgl. Dn 4:12; Mt 13:32).

In zijn verhevenheid is hij mooi en in zijn uitgestrektheid is hij machtig (vers 7). Zijn verschijning doet denken aan de bomen in het paradijs (vers 8). De mooiste bomen in de hof van God kunnen zich niet met hem meten. Hij dwingt met zijn verschijning het respect af van alles wat om hem heen in de schepping te zien is.

De wijze waarop hij hier wordt voorgesteld, drukt tevens zijn mateloze zelfingenomenheid uit. Zoals de HEERE de bomen in de hof heeft gemaakt, heeft Hij ook de ceder gemaakt (vers 9). Op dezelfde wijze heeft Hij ook Assyrië groot gemaakt. In vers 10 spreekt de HEERE tussendoor even Egypte aan, wat we zien aan het woord “u” (vers 2), om eraan te herinneren dat het bij de beschrijving van Assyrië in feite over Egypte gaat.

Maar er is bij Assyrië, net als bij Egypte, geen enkel bewustzijn van het feit dat hij zijn grootheid aan de HEERE te danken heeft. Integendeel, zijn hart heeft zich op zijn hoogte en zijn macht verheven. Wat God hem heeft gegeven en van hem heeft gemaakt, heeft hij in hoogmoed aan zichzelf toegeschreven. Daarom spreekt de Heere HEERE er Zijn oordeel over uit en heeft Hij hem overgegeven in de hand van “een heerser van de heidenvolken”, dat is de koning van Babel, de opkomende wereldmacht (vers 11). Die heeft hem zijn goddeloosheid vergolden en hem van zijn oppermachtige positie verdreven. Maar het is de HEERE Zelf Die dat heeft gedaan.

Het beeld van de boom wordt verder gebruikt om de val van Assyrië te beschrijven (vers 12). Assyrië wordt omgehakt. Daar ligt hij, geveld. Zijn takken, waarmee alle volken worden bedoeld die met hem verbonden zijn, vallen met hem en komen om. Anderen trekken van hem weg, zonder zich verder om hem te bekommeren. Er zijn er wel die bij hem blijven wonen en op zijn takken zitten (vers 13; vers 6). Dit zijn volken die eerst in de welvaart van Assyrië hebben gedeeld en nu ook wel brood zien in zijn val.

De val veroorzaakt zo’n schrikeffect, dat alle bomen zich ervoor wachten zich te verheffen (vers 14). Geen van de “waterdrinkers”, dat wil zeggen geen boom als beeld van een volk, moet het wagen zich te verheffen. Zoals een boom niet kan groeien uit zichzelf, maar alleen dankzij water, zo kan een volk niet groeien uit zichzelf, maar alleen in afhankelijkheid van God. Wie in eigen kracht groot wil worden, is blind voor het einde dat aardse heersers wacht: overgegeven aan de dood en gaan naar de onderste plaatsen van de aarde. Daar zijn ze niets meer dan alle andere mensen die daar al zijn.

Dat is, zegt de Heere HEERE tegen Egypte, wat er met Assyrië is gebeurd (vers 15). Hij is in het graf afgedaald. De val heeft bij de HEERE geen vreugde veroorzaakt, maar rouw. In het beeld rouwen de wateren over de val van de ceder, hult Hij de Libanon in het zwart en verdorren alle bomen op het veld.

Er is ontzetting bij de volken vanwege de diepe val van Assyrië tot in het graf omdat zij eenzelfde lot vrezen (vers 16). Wanneer Assyrië met zijn geweldige militaire macht niet bestand is tegen de Babyloniërs, wie zal dan wel tegen hen bestand zijn? In zijn val sleept hij anderen mee de kuil in. Maar het zijn uiteindelijk niet de Babyloniërs die de volken hebben doen beven, maar de beving is gekomen van de HEERE.

Aan de andere kant is er bij hen die in het dodenrijk zijn – de onttroonde vorsten en verslagen volken –, een zekere voldoening wanneer de koning van Assyrië zich bij hen voegt. Zijn macht op aarde heeft hem niet tegen het oordeel van God beschermd. Zij hebben op aarde voor hem moeten buigen, maar nu is hij aan hen gelijk. Ze bevinden zich allen in het graf en zijn er op dezelfde wijze terechtgekomen (vers 17). Allen zijn ze gevallen door het zwaard dat zijn krachtig wapen is geweest, waarmee hij andere volken in bedwang heeft gehouden.

Dan richt de HEERE zich weer rechtstreeks tot de farao en zijn volk (vers 18; vers 2). Hij stelt hem nog eens de vraag die Hij aan het begin heeft gesteld. Ook hier volgt weer direct het antwoord. De HEERE verzekert de farao dat het hem en zijn volk niet anders zal vergaan dan het Assyrië en de met hem verbonden volken is vergaan. In smaad zullen ze neerliggen na gedood te zijn door het zwaard. Zo zal het aflopen met de farao en zijn hele menigte. De Heere HEERE zegt het en daarom zal het zo gaan.

Ezechiël 32

Ez 32:1-16 | Klaaglied over de farao

1 Het gebeurde in het twaalfde jaar, in de twaalfde maand, op de eerste van de maand, [dat] het woord van de HEERE tot mij kwam: 2 Mensenkind, hef een klaaglied aan over de farao, de koning van Egypte, en zeg tegen hem:
U leek onder de heidenvolken op een jonge leeuw;
en u was als een zeemonster in de zeeën,
u barstte los in uw rivieren,
bracht het water met uw voeten in beroering
en maakte hun rivieren troebel.
3 Zo zegt de Heere HEERE:
Ik zal daarom Mijn net over u uitspreiden door een menigte van vele volken.
Die zullen u ophalen in Mijn sleepnet.
4 Ik zal u achterlaten op het land,
u op het open veld werpen.
Ik zal alle vogels in de lucht op u doen wonen.
De dieren van de hele aarde zullen zich aan u verzadigen.
5 Ik zal uw vlees op de bergen leggen
en de dalen vullen met uw resten.
6 Ik zal het land met uw wegstromende bloed drenken tot aan de bergen,
en de [water]stromen zullen door u worden gevuld.
7 Ik zal de hemel bedekken wanneer Ik u uitblus,
zijn sterren zal Ik in het zwart hullen.
Ik zal de zon met wolken bedekken,
en de maan zal zijn licht niet laten schijnen.
8 Alle lichten die aan de hemel stralen,
zal Ik omwille van u in het zwart hullen.
Ik zal duisternis over uw land brengen,
spreekt de Heere HEERE.
9 Ik zal het hart van veel volken tot toorn verwekken, wanneer Ik uw ondergang onder de heidenvolken zal brengen, in landen die u niet hebt gekend. 10 Ik zal maken dat vele volken zich over u ontzetten. Hun koningen zullen de haren te berge rijzen om u, als Ik vóór hen Mijn zwaard zwaai. Zij zullen elk ogenblik beven, ieder voor zijn leven, op de dag van uw val. 11 Want zo zegt de Heere HEERE:
Het zwaard van de koning van Babel zal over u komen!
12 Ik zal uw menigte neervellen met het zwaard van helden,
allen de gewelddadigste van de heidenvolken.
Zij zullen de trots van Egypte verwoesten,
en heel zijn menigte zal weggevaagd worden.
13 Ik zal al zijn dieren bij de grote wateren ombrengen.
Geen mensenvoet zal ze meer in beroering brengen,
geen dierenhoef zal ze in beroering brengen.
14 Dan zal Ik hun wateren laten bezinken,
hun rivieren als olie doen stromen,
spreekt de Heere HEERE.
15 Als Ik van het land Egypte een woestenij maak,
en het land woest zal worden, [ontdaan] van al wat het bevat,
als Ik allen die erin wonen, getroffen heb,
dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben.
16 Dit is een klaaglied en het zal worden gezongen:
de dochters van de heidenvolken zullen het zingen,
zij zullen het zingen over Egypte en over heel zijn menigte,
spreekt de Heere HEERE.

Het woord van de HEERE komt tot Ezechiël (vers 1). Het is weer een woord met een kalenderaanduiding: jaar, maand en dag worden genoemd. Ezechiël krijgt de opdracht een klaaglied over de farao aan te heffen (vers 2; vgl. Ez 2:10; 19:1; 26:17; 28:12). Het oordeel over Gods vijanden, hoe verdiend dat oordeel ook is, doet een ware profeet diep verdriet.

Ezechiël moet tegen de farao zeggen dat hij op een jonge leeuw en een zeemonster lijkt. De beeldspraak van de leeuw (Ez 19:2,3,5,6; vgl. Sp 19:12; 20:2) wordt niet verder uitgewerkt, die van een zeemonster (Ez 29:3) wel. Zijn woeste optreden in de zeeën en rivieren ziet op de beroering die de farao onder de volken heeft gebracht. Hij is een wrede heerser en een onbetrouwbare bondgenoot.

De Heere HEERE zal hem oordelen (vers 3). Hij zal dat doen door hem in Zijn net te vangen. Dat net bestaat uit een menigte van volken, te weten Babel en de landen die met hem zijn. Zij zijn de werktuigen in Gods hand om de farao te overweldigen en hem gevangen te nemen.

Als de farao eenmaal zijn macht kwijt is en van alles wat waardevol is, is beroofd, zal hij berooid achtergelaten worden (vers 4). Hij is dan een prooi voor de aasgieren en de aaseters die van hem zullen nemen wat er nog aan eetbaars is overgebleven. De lijken die op de bergen en dalen liggen, zullen beroofd worden van wat ze nog bezitten (vers 5). De slachting zal zo groot zijn, dat het hele land, tot de bergen en rivierbeddingen aan toe, met bloed wordt gevuld (vers 6).

De farao die zich als een zonnegod heeft gedragen, zal worden uitgeblust, zodat er niets meer van zijn glans te zien is (vers 7). Hij, die zichzelf als het stralende middelpunt van de hemel heeft gezien, zal in zwart worden gehuld (vers 8). Wolken van Gods toorn zullen hem bedekken. Hij zal geen enkel (dwaal)licht meer ontvangen en doorgeven. Ook andere vorsten, die zich met hem hebben verbonden en zichzelf als lichten hebben gezien, zullen ter wille van hem in zwart gehuld worden. De HEERE zal over het hele land een dikke deken van duisternis leggen (vgl. Op 8:12; Js 13:10; Am 8:9; Jl 2:31; 3:15; Mt 24:29).

Wanneer de volken de ondergang van het machtige Egyptische rijk zien, zal de HEERE in het hart van die volken toorn verwekken (vers 9). Ze zullen zich vol teleurstelling van Egypte afwenden, ontzet en kwaad over zijn val. Nu Egypte het laat afweten, is hun hoop op succesvol verzet tegen de koning van Babel vervlogen. In plaats van hoop is er nu wanhoop (vers 10). Het zwaard dat Egypte heeft verslagen, zwaait nu dreigend voor hun ogen. Het zwaard in de hand van Nebukadrezar wordt bestuurd door de veel machtigere hand van God. Als Egypte is gevallen, zal dat beving veroorzaken en angst voor hun eigen leven.

Dat Egypte zal vallen door het zwaard van de koning van Babel, staat vast (vers 11). De soldaten van de koning van Babel zijn allemaal helden die zonder medelijden op een onder de volken ongekend gewelddadige manier in Egypte zullen huishouden (vers 12). De trots van Egypte zal worden verwoest en alle inwoners zullen worden weggevaagd. Alle leven zal worden uitgeroeid. Het water zal rimpelloos blijven, omdat er niemand, mens noch dier, meer is om het in beroering te brengen (vers 13).

Het water zal helder en doorzichtig zijn, zonder rimpeling als dat van een oliebeek (vers 14). Egypte is vruchtbaar door de aanvoer van het slib dat een troebele Nijl aanvoert. Maar er is geen slib meer, waardoor er onvruchtbaarheid en verdorring zal zijn in plaats van vruchtbaarheid. Het resultaat van de oordelen van de HEERE zal zijn dat zij zullen weten dat Hij de HEERE is (vers 15).

Het klaaglied dat zojuist door Ezechiël is gezongen, zal worden gezongen door de klaagvrouwen van de heidenvolken (vers 16). Zij zullen zingen over Egypte en heel zijn menigte wanneer Egypte er woest bij ligt en de menigte uit het land is verdwenen. Dat zal zijn nadat de Babyloniërs als het wrekend zwaard van de HEERE Zijn oordeel over de farao en zijn volk hebben uitgevoerd.

Ez 32:17-32 | Klacht over Egypte

17 Het gebeurde in het twaalfde jaar, op de vijftiende [dag] van de maand, [dat] het woord van de HEERE tot mij kwam: 18 Mensenkind, klaag over de menigte van Egypte, en doe die neerdalen – [Egypte] en de dochters van de machtige heidenvolken – in de onderste plaatsen van de aarde, bij hen die in de kuil zijn neergedaald.
19 Wie gaat u in lieflijkheid te boven?
Daal neer en laat u neerleggen bij de onbesnedenen!
20 Te midden van hen die vielen door het zwaard, zullen zij neervallen,
aan het zwaard overgeleverd: sleep het weg met heel zijn menigte.
21 De machtige helden zullen hem toespreken
uit het midden van het rijk van de dood, met zijn helpers.
Zij zijn neergedaald, zij liggen er, die onbesnedenen,
gevallen door het zwaard.
22 Daar is Assyrië met heel zijn menigte, rondom hem liggen zijn graven.
Zij zijn allen gesneuveld, gevallen door het zwaard.
23 Zijn graven zijn gelegen in het diepst van de kuil,
en zijn menigte ligt rondom zijn graf.
Zij zijn allen gesneuveld, gevallen door het zwaard,
zij die schrik teweegbrachten in het land van de levenden.
24 Daar is Elam met heel zijn menigte rondom zijn graf.
Zij zijn allen gesneuveld, gevallen door het zwaard,
zij die [als] onbesnedenen zijn neergedaald naar de onderste plaatsen van de aarde,
zij die schrik teweegbrachten in het land van de levenden.
Nu dragen zij hun schande met hen die in de kuil zijn neergedaald.
25 Te midden van hen die gesneuveld zijn, hebben zij hem een slaapplaats gegeven
onder heel zijn menigte: rondom hem zijn zijn graven.
Zij zijn allen onbesneden, gevallen door het zwaard,
want zij brachten schrik voor hen teweeg in het land van de levenden.
Zij dragen hun schande met hen die in de kuil zijn neergedaald.
Te midden van dodelijk gewonden is hij gelegd.
26 Daar is Mesech-Tubal met heel zijn menigte, rondom hem liggen zijn graven.
Zij zijn allen onbesneden, dodelijk verwond door het zwaard,
want zij brachten in het land van de levenden schrik voor hen teweeg.
27 De gevallenen onder de onbesnedenen liggen niet bij de helden
die met hun wapenrusting neergedaald zijn in het rijk van de dood,
van wie zij de zwaarden onder hun hoofd hebben gelegd
en van wie de ongerechtigheid op hun beenderen ligt,
want zij brachten in het land van de levenden schrik voor hen teweeg.
28 Ook zelf zult u te midden van de onbesnedenen gebroken neerliggen
bij de gesneuvelden door het zwaard.
29 Daar is Edom, zijn koningen en al zijn vorsten,
die met hun macht gelegd zijn bij hen die vielen door het zwaard.
Die liggen zelf bij de onbesnedenen en bij hen die in de kuil zijn neergedaald.
30 Daar zijn de vorsten van het noorden, zij allen,
en alle Sidoniërs die bij de dodelijk verwonden zijn neergedaald,
beschaamd, [ondanks] de schrik voor hen vanwege hun macht.
Zij liggen onbesneden bij hen die vielen door het zwaard,
zij dragen hun schande met hen die in de kuil zijn neergedaald.
31 De farao zal hen zien en zich troosten over heel zijn menigte,
zij die vielen door het zwaard, de farao en heel zijn leger,
spreekt de Heere HEERE,
32 want Ik heb in het land van de levenden schrik voor Mij teweeggebracht.
Daarom zal hij te midden van de onbesnedenen gelegd worden,
bij hen die vielen door het zwaard, de farao en heel zijn menigte,
spreekt de Heere HEERE.

Twee weken na het klaaglied over de farao (vers 1) komt het woord van de HEERE weer tot Ezechiël (vers 17). Hij moet nu klagen over “de menigte van Egypte”, dat is het volk van de farao (vers 18). Deze klacht is ook wel een ‘dodenlied’ genoemd. Er spreekt diepe zwaarmoedigheid en treurigheid uit. De HEEERE zegt tegen Ezechiël dat hij met zijn klacht de menigte van Egypte moet doen neerdalen in het dodenrijk. De woorden die hij uitspreekt, betekenen de dood voor de Egyptenaren. Dat is zo, omdat zijn woorden in feite die van de HEERE zijn. En wat de HEERE spreekt, gebeurt. Hij zal Nebukadrezar gebruiken om Zijn woorden te vervullen.

De klacht begint met de vraag aan Egypte wie hen in lieflijkheid te boven gaat (vers 19). Het antwoord is dat niemand hen te boven gaat. Die mening kunnen zij zijn toegedaan, maar het zal hun val slechts des te groter maken. Ze krijgen te horen dat ze moeten neerdalen en dat ze zich moeten laten neerleggen bij de onbesnedenen. Dit is geen verzoek, maar een bevel dat zal worden uitgevoerd.

Ze zullen delen in het lot van anderen die ook door het zwaard zijn gevallen (vers 20). Ze zullen aan het zwaard worden overgeleverd en als vuilnis worden weggesleept. Dat is voor de Egyptenaren een grote schok. Zij zijn gewend om hun doden te versieren, te mummificeren en te bewaren. Zij zijn gewend om piramides te bouwen en pronkstukken te maken van de graven. Nu krijgen ze te horen dat hun dode lichamen met de grootste smaad zullen worden behandeld. De machtige helden die hen in de dood zijn voorgegaan, zullen hen verachtelijk toespreken als zij in het rijk van de dood neerdalen (vers 21). Er is niets over van het respect dat zij op aarde hebben genoten.

Er worden vijf voorbeelden genoemd van volken die ten onder zijn gegaan en met wie Egypte door zijn ondergang nu op één lijn wordt gesteld. Het eerste volk is Assyrië (verzen 22-23). Hoe hebben zij zich beroemd op hun macht en hoe wreed zijn zij tekeergegaan tegen door hen onderworpen volken (Js 36). Zij, die in het land van de levenden schrik teweeg hebben gebracht, liggen verslagen door het zwaard in het diepst van de kuil, terwijl er ook een menigte onbegraven lichamen rondom zijn graf ligt.

Het tweede volk is Elam (verzen 24-25). Elam is het eerste volk dat in de Bijbel wordt genoemd dat er op uittrekt om oorlog te voeren (Gn 14:1-9). Dit eens zo krijgshaftige volk, dat evenals de Assyriërs schrik teweeg heeft gebracht in het land van de levenden, ondergaat hetzelfde lot als de Assyriërs (vgl. Js 21:2; 22:6; Jr 49:34-39). Ze bevinden zich nu onder de gesneuvelden door het zwaard, maar vinden op die plaats niets terug van het respect dat zij op aarde hebben afgedwongen. Ze worden nu veracht.

Als derde worden genoemd Mesech en Tubal, twee Klein-Aziatische volken (vers 26; vgl. Gn 10:2; Ez 38:2,3). Net als Assyrië en Elam zijn Mesech en Tubal een schrik in het land van de levenden geweest. Wanneer zij dodelijk gewond neerliggen, is er geen schim meer over van de helden die zij eens zijn geweest. Het eerbetoon dat helden gebruikelijk krijgen bij hun begrafenis door hun wapenrusting met hen te begraven, is er voor hen niet bij (vers 27). In plaats van de eer van wapens ligt de ongerechtigheid op hen. Dat zal ook het lot van Egypte zijn (vers 28).

Het vierde volk is Edom (vers 29). Ook voor hem is, net als voor de hiervoor genoemde volken, geen eervolle plaats in het dodenrijk. Van zijn vroegere macht is niets over.

Het laatste volk dat wordt aangehaald in de klacht over Egypte is een verzameling van volken die allemaal machtig zijn geweest in het land van de levenden, maar nu met schande in het dodenrijk zijn neergedaald (vers 30). Hun plaats is bij de andere volken die in schande in het dodenrijk zijn neergedaald.

De farao zal alle genoemde volken in het dodenrijk zien en zich ermee troosten dat hij niet de enige is, die dit lot moet ondergaan (vers 31). Het is natuurlijk een bijzonder schrale en magere, koude troost. Het is ook geen echte troost, want elk medegevoel dat pijn kan verlichten of helpen dragen, ontbreekt. Het is meer leedvermaak dat ook anderen in het dodenrijk zijn. De farao zal het oordeel er niet minder zwaar door voelen.

De profetieën over de volken eindigen met de constatering dat de farao zal weten dat hij in het dodenrijk is omdat de HEERE hem in het land van de levenden Zijn schrik heeft opgelegd (vers 32). Daarom is hij nu op een plaats van verachting. Hij is daar terechtgekomen omdat hij door het zwaard van Gods oordeel is gevallen. Zo spreekt de Heere HEERE en daarom is het zo.

Als we dit hoofdstuk lezen, komen we onder de indruk van het monotone, steeds herhaalde oordeel van God over het ene na het andere volk. Er is niets moois aan de zonde, want de zonde eindigt in de dood. Het is oorzaak en gevolg. Wat in de dood eindigt, blijft daar voor altijd en eeuwig. Die eeuwige toestand staat iedere ziel te wachten die zonder Christus sterft.

Ezechiël 33

Inleiding

Met Ezechiël 33 begint het vierde hoofddeel van dit boek (Ez 33-39). Dit deel gaat over de toekomstige heerlijkheid van Israël en kan als volgt worden ingedeeld:
1. De trouwe wachter en de trouwe Herder (Ez 33-34).
2. Een vernieuwd land (Ez 35-36).
3. Een vernieuwd volk (Ez 37).
4. Verdelging van de laatste vijand (Ez 38-39).

Ez 33:1-9 | De plicht van de wachter

1 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 2 Mensenkind, spreek tot uw volksgenoten, en zeg tegen hen: Wanneer Ik een zwaard over een land breng, en de bevolking van dat land neemt een man ergens uit hun omgeving en stelt die voor zichzelf tot wachter aan, 3 en die ziet het zwaard over het land komen, en blaast op de bazuin en waarschuwt het volk, 4 als dan hij die het geluid van de bazuin hoort, die [wel] hoort, maar zich niet laat waarschuwen, en het zwaard komt en neemt hem weg, [dan] zal zijn bloed op zijn [eigen] hoofd rusten. 5 Hij heeft het geluid van de bazuin gehoord en zich niet laten waarschuwen. Zijn bloed zal op hem rusten. Hij echter, die zich laat waarschuwen, redt zijn leven. 6 Als de wachter echter het zwaard ziet komen en niet op de bazuin blaast, zodat het volk niet gewaarschuwd wordt, en het zwaard komt en neemt een leven onder hen weg, [dan] is dat [leven wel] in zijn ongerechtigheid weggenomen, maar zijn bloed eis Ik van de hand van de wachter. 7 En u, mensenkind, Ik heb u aangesteld tot wachter over het huis van Israël. U zult een woord uit Mijn mond horen en u moet hen namens Mij waarschuwen. 8 Als Ik tegen de goddeloze zeg: Goddeloze, u zult zeker sterven, en u hebt niet gesproken om de goddeloze te waarschuwen voor zijn weg, [dan] zal die goddeloze in zijn ongerechtigheid sterven, maar zijn bloed zal Ik van uw hand eisen. 9 Maar wat u aangaat, als u de goddeloze voor zijn weg gewaarschuwd hebt om hem daarvan te bekeren en hij zich niet van zijn weg bekeert, [dan] zal híj in zijn ongerechtigheid sterven, maar ú hebt uw leven gered.

Na de oordeelsaankondigingen over zeven vijandige volken herneemt Ezechiël hier weer zijn taak als profeet met betrekking tot Gods volk. Het woord van de HEERE komt tot hem (vers 1). De HEERE wijst hem opnieuw op zijn verantwoordelijkheid als wachter (vers 2; Ez 3:16-21). Zijn eerdere waarschuwingen voor de komst van het oordeel door de koning van Babel, zijn uitgekomen, maar het hart van het volk is er niet door veranderd. Vandaar dat nieuwe oordelen en vooral ook het eindoordeel de onboetvaardigen te wachten staan en vandaar dat Ezechiël moet doorgaan met waarschuwen. Ook wij zijn er nooit klaar mee om de mensen te waarschuwen voor het oordeel dat komt, ook al zijn er nog zoveel oordelende handelingen van God geweest.

Ezechiël moet het woord richten tot zijn volksgenoten en hun opnieuw de rechtvaardigheid van de HEERE voorhouden. Dat moet hij doen aan de hand van een voorbeeld uit het dagelijks leven dat door iedereen te begrijpen is. Wanneer de HEERE aankondigt dat Hij het zwaard brengt, dat een vijandig volk in aantocht is, dan is het een goede zaak als de bevolking een wachter aanstelt. Zij kiezen iemand uit hun omgeving die betrouwbaar is en de omgeving kent. Als die man de vijand ziet komen, zal hij een alarmsignaal op de bazuin blazen en daarmee het volk waarschuwen dat de vijand eraan komt (vers 3; vgl. Am 3:6a{133}).

Op het blazen van de bazuin zijn twee reacties mogelijk: negeren of luisteren. Wie zich niets aantrekt van het geluid van de bazuin en gedood wordt, heeft dat alleen aan zichzelf te wijten (vers 4). Hij is eigenwijs geweest en heeft zich niet laten waarschuwen (vers 5). Het is zijn eigen schuld dat hij gedood is. Wie zich echter laat waarschuwen, wordt niet gedood, maar redt zijn leven.

Het is ook mogelijk dat de wachter ontrouw is en niet op de bazuin blaast als hij het zwaard ziet komen (vers 6). Een dergelijke wachter is een lafaard of een verrader. Hij denkt alleen aan zichzelf en vlucht uit lijfsbehoud of heult met de vijand. Als het zwaard komt en mensen doodt, sterven die mensen wel in hun eigen ongerechtigheid, maar de wachter is schuldig. Het oordeel komt onherroepelijk. Mensen die omkomen, hebben dat aan zichzelf te wijten omdat ze in ongerechtigheid hebben geleefd, maar de wachter heeft ook zijn verantwoordelijkheid.

God heeft er geen behagen in om mensen te straffen. Daarom laat Hij hen waarschuwen. Als de wachter niet waarschuwt, zal Hij het bloed van zijn hand eisen. Dit soort wachters herkennen we in onze tijd in predikers die alleen maar liefde prediken, maar geen waarschuwing voor het oordeel uitspreken of zelfs het oordeel loochenen. Zij zijn verraders en heulen met de vijand van God. Mensen die naar deze predikers luisteren, komen om in hun eigen ongerechtigheid, maar de predikers zullen door God ter verantwoording worden geroepen en voor hun nalatigheid worden geoordeeld.

Dan richt de HEERE het woord tot Ezechiël persoonlijk en zegt tegen hem dat Hij hem tot wachter over het huis van Israël heeft aangesteld (vers 7). Dat toont een verschil met de wachter uit de vorige verzen, want die is door het volk aangesteld (vers 2). Ezechiël moet als een trouwe wachter handelen en Israël namens de HEERE waarschuwen. De HEERE houdt hem de grote verantwoordelijkheid voor die deze taak inhoudt. Hij zegt tegen hem dat het oordeel over de goddeloze vastbesloten is, maar ook dat de goddeloze gewaarschuwd moet worden (vers 8).

Als Ezechiël de goddeloze niet waarschuwt, staat hij schuldig aan het oordeel dat de goddeloze treft. Die goddeloze sterft wel in en vanwege zijn eigen ongerechtigheid, maar het wordt Ezechiël aangerekend dat hij hem niet heeft gewaarschuwd. Heeft Ezechiël de goddeloze wel gewaarschuwd, maar deze doet niets met die waarschuwing, dan is Ezechiël vrij van het bloed van de goddeloze en hij heeft zijn eigen leven gered (vers 9; vgl. Hd 20:26-27{134}; 1Ko 9:16{135}). De verantwoordelijkheid van de wachter wordt sterkt benadrukt.

Ez 33:10-20 | Oproep tot bekering

10 En u, mensenkind, zeg tegen het huis van Israël: Dit hebt u gezegd: Omdat onze overtredingen en onze zonden op ons rusten en wij erin wegkwijnen, hoe zouden wij dan blijven leven? 11 Zeg tegen hen: [Zo waar] Ik leef, spreekt de Heere HEERE, Ik vind geen vreugde in de dood van de goddeloze, maar daarin dat de goddeloze zich bekeert van zijn weg en leeft! Bekeer u, bekeer u van uw slechte wegen, want waarom zou u sterven, huis van Israël? 12 En u, mensenkind, zeg tegen uw volksgenoten: De gerechtigheid van de rechtvaardige zal hem niet redden op de dag van zijn overtreding. En wat de goddeloosheid van de goddeloze betreft, hij zal er niet door struikelen op de dag dat hij zich van zijn goddeloosheid bekeert, en de rechtvaardige zal niet door [zijn gerechtigheid] in leven kunnen blijven op de dag dat hij zondigt. 13 Als Ik tegen de rechtvaardige zeg dat hij zeker in leven zal blijven, maar híj op zijn gerechtigheid vertrouwt, en onrecht doet, dan zullen geen van zijn gerechtigheden in herinnering gebracht worden, maar in zijn onrecht, dat hij gedaan heeft, daarin zal hij sterven. 14 Als Ik tegen de goddeloze zeg: U zult zeker sterven, en hij zich van zijn zonde bekeert, en recht en gerechtigheid doet – 15 de goddeloze geeft het onderpand terug, hij vergoedt het roofgoed, hij wandelt overeenkomstig de verordeningen van het leven zonder onrecht te doen – [dan] zal hij zeker in leven blijven, hij zal niet sterven. 16 Al zijn zonden, die hij begaan heeft, zullen hem niet in herinnering gebracht worden: hij heeft recht en gerechtigheid gedaan, hij zal zeker in leven blijven. 17 Uw volksgenoten zeggen echter: De weg van de Heere is niet recht, terwijl hun eigen weg niet recht is! 18 Als een rechtvaardige zich afkeert van zijn gerechtigheid en onrecht doet, zal hij daardoor sterven, 19 maar als een goddeloze zich bekeert van zijn goddeloosheid en recht en gerechtigheid doet, zal hij daarom in leven blijven. 20 Als u zegt: De weg van de Heere is niet recht, zal Ik u berechten, ieder overeenkomstig zijn wegen, huis van Israël!

Ezechiël krijgt de opdracht om met een specifieke boodschap naar de ballingen te gaan (vers 10). De HEERE heeft gehoord dat ze hebben gezegd dat hun overtredingen en hun zonden op hen rusten en dat ze geen uitweg zien. Hun aanvankelijke optimisme met betrekking tot Jeruzalem, waarvan ze hebben gedacht dat het gespaard zou blijven, is omgeslagen in troosteloze vertwijfeling. De profetieën van Ezechiël, en ook die van Jeremia, met betrekking tot Jeruzalem zijn tegen hun verwachtingen in uitgekomen. Wat hebben zij nu nog van het leven te verwachten?

In die situatie komt het woord van de Heere HEERE tot hen met de hoopvolle woorden dat Hij geen vreugde vindt in de dood van de goddeloze, maar in zijn bekering en leven (vers 11). Hij roept het huis van Israël op zich te bekeren, want waarom zouden ze sterven? Ze hoeven niet te sterven, want de deur naar het leven staat open. De uitnodiging wordt hun gedaan door een liefdevolle God. We horen Zijn dringende, smekende oproep zich te bekeren in het tweevoudige “bekeer u, bekeer u!” Zo dringt Hij erop aan!

Die hoopvolle boodschap mogen ook wij namens Hem verkondigen aan de mensen in de wereld. Het is nog steeds de “welaangename tijd … [de] dag van de behoudenis” (2Ko 6:2) en God smeekt door ons nog steeds mensen om zich met Hem te laten verzoenen (2Ko 5:20{136}).

Wat Ezechiël tegen zijn volksgenoten moet zeggen, horen ze niet voor de eerste keer (vers 12; Ez 18:29-32). De boodschap van God is onveranderlijk en dat is ook Zijn regering. Zonde brengt het oordeel, hoeveel goeds iemand ook gedaan mag hebben, en bekering brengt leven, hoeveel goddeloosheid iemand ook gedaan mag hebben.

Waar het om gaat, is dat er wordt geluisterd naar God en dat men aanvaardt wat Hij zegt. Dat betreft zowel de rechtvaardige als de goddeloze. Een rechtvaardige kan menen dat zijn gerechtigheid, al zijn goede daden, hem recht op het leven geeft (vers 13). Uit zo’n instelling blijkt dat hij op zijn eigen gerechtigheid vertrouwt en niet op God. In de praktijk zal hij daarom tot onrecht komen en zal hij daarin sterven.

In het geval van de goddeloze gebeurt het omgekeerde als hij het oordeel van God over zijn leven aanvaardt (vers 14) en zich bekeert. Hij laat zien dat hij zich heeft bekeerd door recht en gerechtigheid te doen (vers 15). Hij zal gedaan onrecht vergoeden (vgl. Lk 19:8{137}). Zijn bekering houdt een veroordeling in van al zijn vroegere zonden. Daarvan mag hij weten dat ze vergeven zijn en niet meer in herinnering worden gebracht (vers 16; Hb 8:12{138}). Het doen van recht en gerechtigheid is het bewijs van zijn bekering en van het nieuwe leven dat hij heeft gekregen. Hij zal leven vanuit dit nieuwe leven en in leven blijven.

Ezechiëls volksgenoten voegen bij hun zwaarmoedige, onterechte uitspraak dat het leven voor hen geen zin meer heeft (vers 10), de uiterst misplaatste beschuldiging dat de Heere (Adonai) geen recht doet (vers 17). Zij hebben dat al eerder gezegd en de HEERE heeft hen van antwoord gediend (vgl. Ez 18:25,29). Het is allemaal het afschuiven van de eigen verantwoordelijkheid – nog steeds – en een ontkenning van de eigen zonden. Het handelen van de HEERE met de rechtvaardige die onrecht doet en met de goddeloze die zich bekeert, is voor hen een aanleiding om Hem van onrecht te beschuldigen (verzen 18-19).

Deze beschuldigende houding is ook vandaag te zien. Mensen hebben een mening over God en menen in hun dwaasheid Hem te mogen en te kunnen beoordelen. Zij hebben de mond vol van hun eigen goede werken en wijzen veroordelend naar christenen die liegen en bedriegen. Ze zullen erachter komen dat ze met al hun zogenaamde goede werken zwaar in de schuld staan bij God omdat ze zich niet als zondaars voor Hem hebben gebogen. God zal hen berechten en met hen doen naar hun eigen wegen (vers 20; vgl. Rm 2:1-3).

Ez 33:21-22 | Bericht van de val van Jeruzalem

21 Het gebeurde in het twaalfde jaar van onze ballingschap, in de tiende [maand], op de vijfde van de maand, [dat] er iemand die uit Jeruzalem ontkomen was, naar mij toe kwam en zei: De stad is verslagen. 22 Nu was de hand van de HEERE 's avonds op mij geweest, voordat de ontkomene aangekomen was. Hij had mijn mond geopend voordat hij 's morgens bij mij gekomen was. Zo werd mijn mond geopend en was ik niet langer stom.

Een paar maanden na de val van Jeruzalem krijgt Ezechiël daarover bericht van iemand die uit Jeruzalem heeft kunnen ontkomen (vers 21). De man brengt hem geen nieuws dat hij nog niet weet. Ezechiël weet het al, omdat zijn mond geopend is. Voor de reis van Jeruzalem naar Babel zijn in die tijd ca. drie à vier maanden nodig (vgl. Ea 7:9). De avond voordat de ontkomene bij Ezechiël komt, heeft de HEERE zijn mond geopend die hij tot die tijd niet heeft kunnen openen (vers 22; Ez 24:25-27; 3:24-27).

Het einde van zijn stomheid betekent het begin van een nieuwe fase in zijn dienst. Na de oordeelsaankondigingen zal hij vanaf nu vooral aankondigingen van herstel doen.

Ez 33:23-29 | Aanmatiging van de overgeblevenen

23 Toen kwam het woord van de HEERE tot mij: 24 Mensenkind, de bewoners van die puinhopen in het land van Israël zeggen: Abraham was alleen en kreeg het land in erfelijk bezit, maar wij zijn [met] velen. Het land is ons als erfelijk bezit gegeven. 25 Daarom, zeg tegen hen: Zo zegt de Heere HEERE: U eet [vlees] met het bloed [er nog in], slaat uw ogen op naar uw stinkgoden en u vergiet bloed. Wilt u dan het land [weer] in bezit nemen? 26 U steunt op uw zwaard, u doet een gruweldaad en ieder verontreinigt de vrouw van zijn naaste. Wilt u dan het land in bezit nemen? 27 Dit moet u tegen hen zeggen: Zo zegt de Heere HEERE: [Zo waar] Ik leef, voorwaar, zij die zich in die puinhopen bevinden, zullen door het zwaard vallen, en wie op het open veld is, hem zal Ik aan de [wilde] dieren geven om hem op te [laten] eten, en zij die in de bergvestingen en in de grotten zijn, zullen door de pest sterven. 28 Ik zal van het land een verlaten woestenij maken en zijn sterke trots doen ophouden. De bergen van Israël zullen verwoest zijn, zodat niemand erdoorheen trekt. 29 Dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben, wanneer Ik vanwege al hun gruweldaden, die zij gedaan hebben, van het land een verlaten woestenij maak.

Nadat Ezechiëls mond is geopend, komt het woord van de HEERE tot hem (vers 23). De HEERE vertelt hem dat er nog mensen in het verwoeste land zijn overgebleven (vers 24). Deze mensen zijn echter verre van verootmoedigd door het oordeel dat hen en het land heeft getroffen. In plaats daarvan menen zij een bijzondere aanspraak op het land te kunnen maken. Ze wijzen op Abraham. Abraham is slechts alleen als hij het land als erfelijk bezit toegewezen krijgt. Zij daarentegen zijn met velen, dus hebben zij zoveel meer recht op het land.

Deze mensen claimen het land vanwege hun aantal in vergelijking met Abraham, terwijl zij geen deel hebben aan het geloof van Abraham, maar doorgaan met zondigen (vers 25). Zij eten vlees met het bloed er nog in, zij buigen zich voor hun stinkende afgoden en treden met geweld op tegen hun naaste (vgl. Jr 41:2-7). Hoe menen ze bij een dergelijk goddeloos gedrag recht op het land te kunnen laten gelden en het weer in bezit te kunnen nemen?

Ze steunen niet op de HEERE, maar op hun zwaard (vers 26). Daarmee plegen ze geweld en roven voor zich wat ze nodig menen te hebben. Ze begaan gruweldaden en nemen de vrouw van hun naaste. Zo gaan ze voort met het bedrijven van de gruwelijke zonden die Gods oordeel over Jeruzalem en Juda hebben gebracht. Hoe menen ze dan dat ze toch het land in bezit mogen houden? Dit gedeelte laat wel zien hoe verhard ze zijn, hoe afgestompt in hun gevoel over wat zonde is in het oog van God.

Ezechiël krijgt de opdracht hun het oordeel aan te zeggen (vers 27). Waar ze zich ook bevinden, ze zullen omkomen, hetzij door het zwaard, hetzij door de wilde dieren, hetzij door de pest. Van hun trotse, misplaatste verwachtingen zal niets uitkomen (vers 28). Alle leven zal uit het land en uit de bergen verdwijnen. Als de HEERE het land tot een nog grotere verlaten woestenij heeft gemaakt dan het al is, zullen ze tot de erkenning gedwongen worden dat Hij de HEERE is (vers 29).

Ez 33:30-33 | Horen, maar niet doen

30 En wat u betreft, mensenkind, uw volksgenoten praten over u bij de muren en in de deuropeningen van de huizen. De een praat met de ander, ieder met zijn broeder: Kom toch, en hoor wat het woord is dat van de HEERE uitgaat. 31 En zij komen naar u toe als een toestroom van volk, en gaan vóór u zitten [als] Mijn volk. Zij horen uw woorden, maar zij handelen er niet naar, want zij nemen liefdevolle [woorden] in hun mond, [maar] hun hart volgt hun winstbejag. 32 En zie, u bent voor hen als een liefdeslied, [met] een mooie klank en goed gespeeld. Zij horen uw woorden, maar zij handelen er niet naar. 33 Maar als het komt – [en] zie, het komt – dan zullen zij weten dat er een profeet in hun midden geweest is.

De HEERE laat Ezechiël weten dat de ballingen, zijn volksgenoten, druk over hem praten (vers 30): ‘Ezechiël heeft dan toch maar helemaal gelijk gehad met zijn voorspellingen van de ondergang van Jeruzalem. Dan is hij de man bij wie we moeten zijn om het woord van de HEERE te horen.’ Ezechiël is ineens populair. De HEERE waarschuwt hem ervoor dat hij zich niet moet vergissen in de menigte die naar hem toe komt (vers 31). Ze komen wel massaal naar hem toe en vleien hem enorm, maar hun hart is vol van winstbejag. De oproep tot bekering wordt door hen niet ernstig genomen, het gaat erom dat iets hun voordeel oplevert (vgl. Ez 22:13,27).

Het is een grote valstrik voor een dienaar van God als mensen graag naar hem toekomen omdat hij zo mooi kan spreken over de Heer. Zo komen ze naar Ezechiël (vers 32). Hij kan het zo mooi zeggen. Maar de inhoud van de woorden van de profeet doet helemaal niets met hen. Zij staan daar niet voor open. Ze horen wel zijn woorden, maar voor de betekenis ervan zijn ze doof. Ze zijn hoorders, maar geen daders van het woord (Jk 1:22-25; Mt 7:24-27).

Het is een zaak van grote droefheid voor iedere waarachtige dienaar van de Heer als er wel graag naar hem wordt geluisterd, maar zijn woorden geen uitwerking in het hart en leven van de luisteraars hebben. De reactie moet niet zijn: ‘Wat heeft die man een kennis’, maar: ‘De Heer heeft duidelijk tot me gesproken. Nu weet ik wat ik moet doen.’

Het gesproken woord van de HEERE zal niet leeg terugkeren (vers 33; vgl. Js 55:11{139}; Hb 6:7-8). Al is er op het moment zelf geen ootmoedig buigen voor wat Hij door Zijn dienaar heeft gesproken, de tijd komt dat alles wat in Zijn Naam gesproken is, erkend zal worden. Dan zullen allen die het hebben gehoord, moeten erkennen dat er een profeet in hun midden is geweest.

Ezechiël 34

Inleiding

De zonden van Israël en het oordeel daarover zijn hoofdzakelijk te wijten aan een verdorven en egoïstisch leiderschap. De eerste stap op weg naar het herstel van het volk is het vervangen van de waardeloze herders door de ware Herder. Dit hoofdstuk gaat over de situatie van Israël na de val van Jeruzalem tot de tijd dat de Heer Jezus terugkomt. Die situatie geldt dus ook vandaag (vgl. Lk 21:24b; Jr 23:1-8).

Ez 34:1-10 | ‘Wee’ over de slechte herders

1 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 2 Mensenkind, profeteer tegen de herders van Israël, profeteer, en zeg tegen hen, tegen die herders: Zo zegt de Heere HEERE: Wee de herders van Israël die zichzelf weiden! Moeten de herders niet de schapen weiden? 3 U eet het beste op en u kleedt u met de wol; u slacht het vetgemeste, [maar] de schapen weidt u niet. 4 Het zwakke versterkt u niet, het zieke geneest u niet, het gebrokene verbindt u niet, het afgedwaalde brengt u niet terug en het verlorene zoekt u niet, maar u heerst met geweld en met harde hand over hen. 5 Ze zijn overal verspreid, zonder herder, en ze zijn alle dieren van het veld tot voedsel geworden: ze zijn verspreid. 6 Mijn schapen dwalen rond op alle bergen en op elke hoge heuvel. Over heel het aardoppervlak zijn Mijn schapen verspreid. Er is niemand die naar [ze] vraagt, en niemand die [ze] zoekt. 7 Daarom, herders, hoor het woord van de HEERE! 8 [Zo waar] Ik leef, spreekt de Heere HEERE, voorwaar, omdat Mijn schapen tot een prooi geworden zijn en Mijn schapen voor alle dieren van het veld tot voedsel geworden zijn, omdat er geen herder is, en Mijn herders niet naar Mijn schapen gevraagd hebben, maar de herders zichzelf geweid hebben, en Mijn schapen niet geweid hebben. 9 Daarom, herders, hoor het woord van de HEERE! 10 Zo zegt de Heere HEERE: Zie, Ik zál die herders! Ik eis Mijn schapen op uit hun hand, en doe hen ophouden met het weiden van de schapen. Die herders zullen zichzelf niet meer weiden en Ik zal Mijn schapen uit hun mond redden, zodat ze hun niet [meer] tot voedsel zijn.

Het woord van de HEERE komt tot Ezechiël (vers 1). Hij krijgt de opdracht tegen de herders van Israël te profeteren, dat wil zeggen dat hij hun het oordeel moet aanzeggen (vers 2). De herders zijn de leidslieden van het volk. Over hen moet hij het ‘wee’ uitspreken (vgl. Mt 23:13,15,16,23,25,27,29). Zonder inleiding geeft “de Heere HEERE” de reden van Zijn ‘wee’: deze herders denken alleen aan zichzelf in plaats van aan de schapen. Zij zouden er voor de schapen moeten zijn, maar zij zien de schapen als objecten waaraan zij zich te goed kunnen doen.

In de verzen 3-6 volgt een hele lijst met beschuldigingen waaruit blijkt dat de schapen hen in geen enkel opzicht aan het hart gaan, maar dat zij die schapen uitbuiten. De tijdsvorm waarin vers 3 staat, toont aan dat ze dit niet slechts af en toe doen, maar dat ze zich voortdurend zo gedragen. De nadruk ligt erop dat de herders slechts op één ding uit zijn en dat is op winstbejag (vgl. Ez 33:31):
- “U eet het beste op (“het beste” is elders vertaald met “vet”, vgl. Lv 3:3; 3:14; 4:8; 7:30; 7:31; 8:25; 1Sm 2:15)
- en u kleedt u met de wol (vgl. Ez 44:17);
- u slacht het vetgemeste (vgl. Zc 11:16),
- [maar] de schapen weidt u niet.”

In vers 4 worden zes misdaden beschreven. Vijf ervan zijn misdaden van nalatigheid, dingen die ze niet doen, terwijl dat wel van hen verwacht mag worden. Het is een bewuste, schuldige nalatigheid. De zesde misdaad is wat ze wel doen, terwijl ze dat niet mogen doen. In plaats van zorg aan de kwetsbare schapen te besteden buiten ze die schapen uit:
- “Het zwakke versterkt u niet,
- het zieke geneest u niet,
- het gebrokene verbindt u niet,
- het afgedwaalde brengt u niet terug en
- het verlorene zoekt u niet,
- maar u heerst met geweld en met harde hand over hen.”

De HEERE houdt in de verzen 5-6 de gevolgen van de onbarmhartige behandeling van de schapen aan de wrede, zelfzuchtige herders voor:
- “Ze zijn overal verspreid, zonder herder, en
- ze zijn alle dieren van het veld tot voedsel geworden: ze zijn verspreid” (vers 5).
- “Mijn schapen dwalen rond op alle bergen en op elke hoge heuvel.
- Over heel het aardoppervlak zijn Mijn schapen verspreid.
- Er is niemand die naar [ze] vraagt, en
- niemand die [ze] zoekt” (vers 6).

In plaats van de schapen te verzorgen, te beschermen en bij elkaar te houden terroriseren de herders van Israël de schapen. Daarna laten ze hen aan hun lot over, waardoor ze een prooi worden voor de roofdieren, dat zijn heidenvolken als Edom, Syrië, Ammon, Moab, door wie ze verspreid zijn. Alle samenhang is verdwenen. Ze zijn verstrooide schapen en daardoor nog kwetsbaarder geworden. Er is niemand van de wrede leiders die ook maar enige aandacht aan hen schenkt, laat staan dat er iemand naar hen op zoek gaat om hen te helpen.

Deze herders, de leidslieden van het volk, zijn geen herders, maar wolven en zijn in alles het tegenbeeld van de Heer Jezus, Die de goede Herder is. Als Hij de menigte ziet, is Hij met ontferming over hen bewogen, “want zij lagen afgemat terneer als schapen die geen herder hebben” (Mt 9:36). Hij heeft Zijn leven voor de schapen gegeven, Hij gaat hen na, Hij redt hen, Hij beschermt hen (Jh 10:11{140}) en Hij maakt hen tot één kudde. De goede onderherders volgen Hem daarin na (1Pt 5:1-4{141}).

Het harteloze optreden van de valse herders roept Gods oordeel over hen af (vers 7). De HEERE roept hen op naar Zijn oordeel te luisteren (vers 8). Met de uitspraak “[zo waar] Ik leef”, bezweert Hij dat Hij bezoeking zal doen over dit kwaad. Zo ernstig vat Hij hun wangedrag op. De zwaarte van hun zonden betreft niet alleen de schapen, maar vooral het feit dat het om Zijn schapen gaat. Nooit geeft Hij het recht op Zijn schapen op, ook al draagt Hij de zorg voor die schapen aan onderherders over. Hij werpt de herders voor de voeten dat zij Zijn schapen tot prooi voor zichzelf hebben gemaakt en tevens tot voedsel voor alle dieren van het veld.

Wat er met de schapen gebeurt, komt omdat er geen herder is die voor hen zorgt. En die herders zijn nog wel “Mijn herders”, zoals de HEERE zegt. Hij heeft hen aangesteld. Maar de herders zijn hun eigen gang gegaan en hebben alleen aan zichzelf gedacht. Ze hebben alleen zichzelf geweid en niet de schapen van de HEERE.

Nog een keer klinkt de dringende oproep tot de herders om naar het woord van de HEERE te luisteren (vers 9). Het toont de diepe verontwaardiging van de HEERE. Hij zegt dat Hij die herders zál, dat wil zeggen dat Hij hen ter verantwoording zal roepen en zal oordelen (vers 10). Hij zal de schapen uit hun hand terugeisen – want het zijn Zíjn schapen – en Hij zal de herders uit hun functie zetten. Dan is het voor de herders over en uit met het weiden van zichzelf. Hij zal Zijn schapen uit hun mond redden, zodat de schapen hun niet meer tot voedsel zijn.

Ez 34:11-16 | De HEERE weidt Zelf Zijn schapen

11 Want zo zegt de Heere HEERE: Zie, Ik zal Zelf naar Mijn schapen vragen en naar ze op zoek gaan. 12 Zoals een herder op zoek gaat naar zijn kudde op de dag dat hij te midden van zijn verspreide schapen is, zo zal Ik op zoek gaan naar Mijn schapen. Ik zal ze redden uit alle plaatsen waarheen ze verspreid zijn op de dag van donkere wolken. 13 Ik zal ze uitleiden uit de volken, ze bijeenbrengen uit de landen en ze brengen naar hun land. Ik zal ze weiden op de bergen van Israël, bij de [water]stromen en in alle bewoonbare plaatsen van het land. 14 In goede weide zal Ik ze weiden en op de hoge bergen van Israël zal hun weideplaats zijn. Ze zullen daar neerliggen in een goede weideplaats en ze zullen grazen [in] de voortreffelijkste weide op de bergen van Israël. 15 Ik zal Zelf Mijn schapen weiden en Ik zal ze Zelf doen neerliggen, spreekt de Heere HEERE. 16 Het verlorene zal Ik zoeken, het afgedwaalde zal Ik terugbrengen, het gebrokene zal Ik verbinden, en het zieke zal Ik versterken, maar het welgedane en het sterke zal Ik wegvagen. Ik zal ze weiden zoals het hoort.

De HEERE zal Zelf de plaats innemen van de ontrouwe herders die zichzelf weiden en de zorg voor Zijn schapen op Zich nemen (vers 11). We zien in de handelingen die in de verzen 11-13 van Hem worden beschreven, hoe Hij bezig is en naar Zijn doel toewerkt: Hij vraagt, zoekt, redt, leidt uit, leidt in en weidt. Hij vraagt waar Zijn schapen zijn. Dan gaat Hij op zoek. Als Hij ze vindt, redt Hij hen uit de klauwen van de vijand en Hij leidt hen uit de vijandige omgeving. Vervolgens brengt Hij hen naar hun land, waar Hij hen weidt bij verkwikkende waterstromen en hen veilig doet wonen. Wat een Herder is Hij!

Hij toont Zijn belangstelling voor Zijn schapen door Zelf naar hen te vragen en naar hen op zoek te gaan. Zijn belangstelling blijkt niet alleen uit Zijn woorden, maar ook uit Zijn daden. Hij gaat op zoek naar Zijn schapen, zoals een echte herder dat doet (vers 12; Lk 15:4-7). Hij zet Zich ervoor in om Zijn verspreide schapen weer tot één kudde te maken. Daartoe redt Hij hen uit alle plaatsen “waarheen ze verspreid zijn op de dag van donkere wolken”. Daarbij kunnen we denken aan de dag van de verwoesting van Jeruzalem (vgl. Jl 2:2; Zf 1:15).

Verder is het van toepassing op de tijd dat de HEERE Zijn schapen uit de ballingschap en de verstrooiing zal terugbrengen in hun eigen land (vers 13). Daar zullen ze vruchtbare grond en water vinden en plaatsen om te wonen. Wanneer Hij als hun ware Herder hen heeft teruggebracht, zal Hij hen ook niet aan hun lot overlaten, maar hen in Zijn land verzorgen en voorzien van alles wat ze nodig hebben (verzen 14-15). Ze zullen ook veilig kunnen neerliggen, zonder angst voor vijanden. Deze situatie is niet ontstaan bij de terugkeer uit de Babylonische ballingschap, maar ziet op de tijd van het vrederijk.

De HEERE wijst erop dat Hij zal doen wat de slechte herders hebben nagelaten (vers 16). Hij heeft zorg voor het verlorene, afgedwaalde, gebrokene en zieke. Hij zoekt het verlorene, Hij brengt het afgedwaalde terug, Hij verbindt het gebrokene en Hij versterkt het zieke. Zijn hele hart gaat naar hen uit en al Zijn handelingen zijn weldadig.

Daartegenover staat dat Hij schapen die niet in Zijn kudde thuishoren, zal wegvagen. “Het welgedane en het sterke” zijn de goddelozen onder het volk die zich ten koste van hun arme en zwakke volksgenoten hebben verrijkt. Als Hij hen heeft weggevaagd, neemt Hij hun plaats in. Hij zal Zelf Zijn schapen weiden zoals het hoort. Hij buigt het recht niet, zoals de valse herders hebben gedaan, maar handelt met Zijn schapen op een rechtvaardige wijze, zoals het van een goede herder verwacht mag worden (Jh 10:10-15). Hij zal dat doen als Zijn Knecht David (vers 23), de Messias, de Heer Jezus, Die Zelf de HEERE is. Hij is de ware Herder-Koning van Zijn volk. Hij is eerst Herder en in die hoedanigheid ook Koning.

Ez 34:17-22 | De HEERE oordeelt

17 En u, Mijn schapen, zo zegt de Heere HEERE: Zie, Ik ga oordelen tussen kleinvee en kleinvee, tussen de rammen en de bokken. 18 Is het te weinig voor u dat u de beste weide afgraast? Moet u het overige van uw weide dan met uw voeten vertrappen? En moet u het heldere water drinken en wat overblijft, met uw voeten troebel maken? 19 Moeten Mijn schapen dan afgrazen wat uw voeten vertrapt hebben, en drinken wat uw voeten troebel gemaakt hebben? 20 Daarom, zo zegt de Heere HEERE tegen hen: Zie, Ik zal Zelf oordelen tussen het vette kleinvee en het magere kleinvee, 21 omdat u al het zwakke met flank en schouder wegduwt en met uw horens stoot, totdat u ze naar buiten toe verspreid hebt. 22 Ik zal Mijn schapen verlossen, zodat ze niet meer tot een prooi zullen zijn. Ik zal oordelen tussen kleinvee en kleinvee.

De HEERE zal ook het onrecht vergelden dat te midden van de schapen van Zijn kudde heeft plaatsgevonden (vers 17). Er is enerzijds het zwakke “kleinvee” en anderzijds zijn daar de sterke “rammen” en “bokken”. De rammen en de bokken zijn zij die de leiders hebben geholpen met het verdrukken van het kleinvee, hun zwakke medeschapen, de kwetsbaren. De HEERE zal de rammen en de bokken oordelen. Dat oordeel verdienen ze dubbel en dwars omdat ze zich in dubbel opzicht schuldig maken ten opzichte van de schapen. In de eerste plaats grazen ze zelf de beste weiden af (vers 18). De zwakke schapen moeten genoegen nemen met de tweede keus.

Het blijft echter niet bij het afgrazen van de beste weiden. Wat er als tweede keus overblijft, wordt door de rammen en de bokken met hun poten vertrapt, zodat het verdorven en ongenietbaar wordt. Dit geldt zowel voor het voedsel als voor het water (vers 19). Zo zijn de leiders en hun volgelingen steeds bezig zichzelf ten koste van de zwakken en armen te bevoordelen, terwijl ze voor hen niets overlaten.

De HEERE zal voor de zwakken en armen opkomen (vers 20). De zwakken worden door de sterken weggeduwd uit hun veilige omgeving (vers 21). In de kudde geldt het recht van de sterkste. Behalve dat de sterken verderven wat eetbaar is, stoten ze de zwakken ook nog eens uit de kudde. Elke geborgenheid en veiligheid wordt hun ontnomen. Ze zijn een prooi voor de wilde dieren, dat zijn de vijandige heidenvolken (vers 22; vers 28).

Maar de HEERE zal dat gedrag een halt toeroepen. Hij neemt het voor Zijn schapen op en verlost ze en beschermt ze. Hij oordeelt “tussen kleinvee en kleinvee”, wat wil zeggen dat Hij volkomen rechtvaardig en zonder aanzien des persoons oordeelt. En alleen Zijn oordeel telt.

Ez 34:23-31 | Belofte van de ene Herder

23 Ik zal over hen één Herder doen opstaan en Die zal ze weiden: Mijn Knecht David. Híj zal ze weiden en Híj zal een Herder voor ze zijn. 24 En Ik, de HEERE, zal een God voor ze zijn, en Mijn Knecht David zal Vorst zijn in hun midden. Ík, de HEERE, heb gesproken. 25 Ik zal een verbond van vrede met ze sluiten en de wilde dieren uit het land wegdoen. Ze zullen onbezorgd wonen in de woestijn en slapen in de wouden. 26 Ik zal hun en [het gebied] rond Mijn heuvel een zegen geven, en Ik zal de regen op zijn tijd doen neerdalen. Regens van zegen zullen er zijn. 27 De bomen op het veld zullen hun vrucht geven, het land zal zijn opbrengst geven, en ze zullen onbezorgd in hun land [wonen]. Dan zullen ze weten dat Ik de HEERE ben, wanneer Ik de stangen van hun juk breek en ze red uit de hand van hen die zich door hen lieten dienen. 28 Ze zullen niet meer tot een prooi zijn voor de heidenvolken, en de wilde dieren van de aarde zullen ze niet [meer] verslinden, maar ze zullen onbezorgd wonen en niemand zal [ze] schrik aanjagen. 29 Ik zal een Plant van naam voor ze doen opkomen. Dan zullen ze niet langer weggenomen worden door honger in het land, en de smaad van de heidenvolken zullen ze niet langer dragen. 30 Dan zullen ze weten dat Ik, de HEERE, hun God, met ze ben, en dat ze Mijn volk zijn, het huis van Israël, spreekt de Heere HEERE. 31 En u, Mijn schapen, schapen van Mijn weide, u bent mens, [maar] Ik ben uw God, spreekt de Heere HEERE.

In dit laatste gedeelte wordt het duizendjarig vrederijk beschreven onder de Messias, Die hier “Mijn Knecht David” wordt genoemd (vers 23). De HEERE zal Zijn Herder doen opstaan en Hem Zijn schapen toevertrouwen. Hij is “de overste Herder” Die terugkomt (1Pt 5:4). Hij zal voor de schapen zorgen en hen leiden. De HEERE en Zijn Herder hebben een gelijke zorg voor de schapen. Ze zijn ook in wezen dezelfde Persoon. De HEERE is hun God en de Knecht is hun Vorst (vers 24; vgl. 2Sm 5:2b{142}). Zo is het, want de HEERE heeft het gesproken.

De HEERE bevestigt Zijn mondelinge toezegging met een verbond (vers 25). Dat geeft Zijn schapen nog meer zekerheid. Hij sluit met hen “een verbond van vrede”, een verbond dat voortvloeit uit het alles omvattende nieuwe verbond dat kenmerkend is voor het duizendjarig vrederijk (Jr 31:31-34). Dat verbond waarborgt ook de veiligheid. De wilde dieren, symbolen van slechte leiders en vijandige naties (vers 28), worden door Hem uit het land verwijderd. Onbezorgd zullen ze in de woestijn wonen en ongestoord zullen ze kunnen slapen in de wouden. Alles spreekt van rust en vrede, veiligheid en geborgenheid.

Ook is er een overvloed aan zegen die komt over Zijn volk en over het gebied waar zij wonen (vers 26). “Mijn heuvel” is de berg Sion, en het land eromheen is Israël. Door de regen die Hij geeft, zullen de bomen hun vrucht geven en zal het land zijn opbrengst geven (vers 27; vgl. Hs 2:20-21; Jl 2:23-27). Nog eens spreekt de HEERE erover dat ze onbezorgd in hun land zullen wonen. ‘Wonen’ wil zeggen rust hebben en tevens vrijheid, want de HEERE heeft hun onderdrukkers van hen weggedaan. Zo zullen ze weten dat Hij de HEERE is.

In die situatie komt ook geen verandering ten kwade meer (vers 28). De vijanden zullen in hen geen prooi meer vinden, ze zullen niet meer verslonden worden. Er is geen angst meer. Veilig, onbezorgd en onbevreesd zullen ze genieten van alle zegeningen die de HEERE hun in rijke mate geeft. De garantie dat het een onverstoorbare vrede is, ligt in die ene “Plant van naam”, de Heer Jezus, hun Messias, Die de HEERE voor hen zal doen opkomen (vers 29). Het woord ‘opkomen’ in dit vers is in het Hebreeuws hetzelfde woord als ‘opstaan’ in vers 23, waar het ook over de Messias gaat. Hij zal de honger en de smaad verdrijven.

Wanneer die situatie is aangebroken, zullen ze weten dat de HEERE met hen is (vers 30). Steeds is de uitspraak, dat mensen zullen weten dat Hij de HEERE is, een dreigende uitspraak geweest omdat die steeds in verband heeft gestaan met het oordeel dat Hij uitvoert. Nu staat deze uitspraak in verband met zegen. De wetenschap dat Hij de HEERE is, is voor Zijn volk de basis van zegen. Ze zullen ook weten dat zij Zijn volk zijn. Die verbinding is een sterke zekerheid dat geen onheil hen meer kan treffen. Wel zullen zij, Zijn schapen, de schapen van Zijn weide (vers 31; Ps 100:3), altijd het bewustzijn moeten hebben dat zij slechts mensen zijn, zwak en sterfelijk, en dat hun behoudenis en zegen alleen in Hem, hun God is. Met deze krachtige herinnering besluit de beschrijving van de toekomstige zegen.

Ezechiël 35

Inleiding

In het vorige hoofdstuk zijn de valse herders als hindernis voor het herstel van Gods volk weggevaagd en vervangen door de ware Herder. In de twee volgende hoofdstukken (Ez 35-36), die een eenheid vormen, zien we dat de vijandschap van de volken, vertegenwoordigd in Edom, wordt geoordeeld om ruim baan te maken voor de zegen voor Gods volk. In Ezechiël 35 wordt het oordeel over het gebergte van Seïr – dat is Edom – aangekondigd. In Ezechiël 36 gaat het over de beloften van God voor de bergen van Israël.

Ez 35:1-15 | Profetie over het Seïrgebergte

1 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 2 Mensenkind, richt uw blik op het Seïrgebergte en profeteer ertegen. 3 Zeg ertegen: Zo zegt de Heere HEERE:
Zie, Ik zál u, Seïrgebergte!
Ik zal Mijn hand tegen u uitstrekken
en [van] u een verlaten woestenij maken.
4 [Van] uw steden zal Ik een puinhoop maken,
en zelf zult u een woestenij worden.
Dan zult u weten dat Ik de HEERE ben.
5 Omdat u een eeuwige vijandschap hebt en u de Israëlieten deed neerstorten door het geweld van het zwaard in de tijd van hun ondergang, in de tijd van de uiterste ongerechtigheid, 6 daarom, [zo waar] Ik leef, spreekt de Heere HEERE: Voorzeker, Ik zal u tot bloed maken en bloed zal u achtervolgen. Omdat u het bloed[vergieten] niet hebt gehaat, zal bloed u achtervolgen. 7 Ik zal het Seïrgebergte tot een verlaten woestenij maken en Ik zal eruit uitroeien wie erdoorheen trekt of wie er terugkeert. 8 Ik zal zijn bergen met zijn gesneuvelden vullen. [Op] uw heuvels, [in] uw dalen en [bij] al uw [water]stromen, daar zullen zij liggen die vielen door het zwaard.
9 Ik zal u maken [tot] eeuwige woestenijen,
uw steden zullen niet [meer] bewoond worden.
Dan zult u weten dat Ik de HEERE ben.
10 Omdat u zegt: Die beide volken en die beide landen zullen mij toebehoren, wij zullen ze in bezit nemen, al zou de HEERE daar zijn, 11 daarom, [zo waar] Ik leef, spreekt de Heere HEERE: Ik zal handelen overeenkomstig uw toorn en overeenkomstig uw afgunst, waarmee u uit uw haat jegens hen bent opgetreden. Ik zal Mij onder hen bekendmaken, wanneer Ik u oordelen zal. 12 Dan zult u weten dat Ik, de HEERE, al uw beledigingen gehoord heb, die u tegen de bergen van Israël gesproken hebt: Ze zijn verwoest, ons tot voedsel gegeven. 13 U hebt u tegen Mij grootgemaakt met uw mond, en uw woorden tegen Mij overvloedig gemaakt. Ik heb [ze] Zelf gehoord. 14 Zo zegt de Heere HEERE: Tot blijdschap van heel de aarde zal Ik u tot een woestenij maken. 15 Overeenkomstig uw blijdschap over het erfelijk bezit van het huis van Israël, omdat het verwoest is, zo zal Ik bij u doen. U, Seïrgebergte en heel Edom, zult geheel en al een woestenij worden! Dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben.

Het woord van de HEERE komt tot Ezechiël (vers 1). Hij krijgt de opdracht zijn blik op het Seïrgebergte te richten en ertegen te profeteren (vers 2). Het Seïrgebergte vertegenwoordigt Edom (Gn 32:3{143}; 36:8{144}). Ezechiël wendt zich tot hem met een oordeelsboodschap.

De HEERE strekt Zijn hand in oordeel tegen het Seïrgebergte en Edom uit en maakt het land en de steden tot een puinhoop (verzen 3-4). Zo zullen ze weten dat Hij de HEERE is. Het gaat niet slechts om de ondergang van Edom, maar vooral om de eer van de HEERE. Alle vijandschap tegen het volk van de HEERE is uiteindelijk tegen Hem gericht.

In het boek Ezechiël zijn Edom, diens houding en het oordeel van God al eerder aan de orde geweest (Ez 25:12-14), maar hier gaat Hij uitvoeriger op Edom en zijn houding in. God wijst Edom op diens eeuwige vijandige gezindheid tegenover Zijn volk en daarmee tegenover Hem Zelf (vers 5a). Edom heeft geholpen Gods volk neer te storten door het zwaard wanneer het volk het al zo moeilijk heeft en ten onder gaat door de Babyloniërs (vers 5b). Hij heeft het land van Gods volk in bezit willen nemen (vers 10) en een grote mond tegen God opgezet (vers 13). Om al die redenen komt Gods oordeel over hem (Ob 1:10-14; Ps 137:7).

Edom heeft Israël met een eeuwige vijandschap gehaat en geweld aangedaan (vers 5; Nm 20:14-21; Am 1:11). Deze vijandschap is onuitroeibaar en zal tot in de eindtijd aanwezig zijn en geuit worden. “De tijd van hun ondergang, … de tijd van de uiterste ongerechtigheid” ziet op Israël in de tijd van de grote verdrukking. Het is de tijd dat de ongerechtigheid haar toppunt bereikt in de heerschappij van de antichrist en de vijandschap van de omringende Arabische volken (vgl. Ez 21:25).

De HEERE zal dan de door Edom begane ongerechtigheid, het bloedvergieten, aan hem wreken (vers 6). Edom zal tot bloed gemaakt worden en door bloed achtervolgd worden. De hele weg van Edom is een weg waarop het bloed heeft gestroomd: eerst het bloed dat door hem is vergoten en dan het bloed van hem zelf. In het Hebreeuwse woord voor bloed, dam, dat vier keer in dit vers wordt genoemd, klinkt de naam Edom door.

Nog eens spreekt de HEERE erover dat Hij het Seïrgebergte tot een verlaten woestenij zal maken (vers 7; vers 3). Er zal zich geen levend wezen kunnen handhaven. De HEERE roeit uit wie er zelfs maar doorheen trekt en ook wie er na verloop van tijd naar wil terugkeren. Overal liggen de gesneuvelden die door het zwaard zijn gedood (vers 8).

Zoals de vijandschap van Edom een eeuwige vijandschap is, zo zal de HEERE Edom tot “eeuwige woestenijen” maken (vers 9). De steden zullen niet meer bewoond worden. Dan zal Edom tot de conclusie gedwongen worden dat Hij de HEERE is. Tevens is dan duidelijk dat van alle plannen van Edom om “die beide volken en die beide landen”, dat zijn Juda en de tien stammen (Ez 37:22), in bezit te nemen, niets terecht is gekomen (vers 10).

Hij maalt er niet om dat de HEERE in het land is en te midden van Zijn volk woont. De HEERE zegt hem niets, zoals iedere goddeloze mens wel kan weten dat God er is, maar zich totaal niets van Hem aantrekt. Zulke mensen doen in eigenzinnigheid waar ze zelf zin in hebben of ze keren zich zelfs in brute opstand in vermetelheid tegen God om Hem aan zich te onderwerpen. Deze aanmatiging vindt zijn dieptepunt in het beest uit de zee (Op 13:1-9).

Het Seïrgebergte zit vol toorn en afgunst tegen Israël (vers 11; vgl. Gn 27:41). Die toorn en afgunst zitten achter zijn haat en het geweld waarmee hij tegen Israël optreedt. De HEERE zal die gezindheid en dat gedrag oordelen en Zich daardoor aan Edom bekendmaken. Hij zal de bittere vijandschap waarmee Edom tegen zijn broeder is opgetreden, op zijn hoofd doen terugkeren. Zijn volk zal daardoor weten dat Gods macht niet is verminderd en dat Hij alle belagers van Zijn volk straft. Hij maakt Zich daardoor “onder hen” – dat zijn de beide volken van Israël (vers 10) – bekend als hun Beschermer.

Ook zal het tot hen doordringen dat Hij alles heeft gehoord wat het Seïrgebergte aan beledigingen tegen de bergen van Israël heeft gesproken (vers 12). Edom heeft de HEERE beledigd door de tucht die Hij over Zijn volk heeft moeten brengen, te zien als een aanleiding om Israël te plunderen. Maar hij vergeet dat de HEERE en Zijn volk één zijn (vgl. Mt 25:40,45; Hd 9:1-5).

Uiteindelijk zijn hun beledigingen dan ook aan het adres van de HEERE gericht, alsof Hij onmachtig is om Zijn volk te verlossen uit de macht van hun verdrukkers (vers 13). Edom heeft tegen Hem een grote mond opgezet en Hem bespot. De HEERE onderstreept dat Hij al die woorden Zelf uit hun mond heeft gehoord. Het is Hem niet door anderen verteld. Zijn volk heeft er niet bij Hem over geklaagd.

Wanneer het oordeel over Edom komt, zal er nergens medelijden voor hem zijn. Integendeel, “heel de aarde” zal zich erover verheugen dat dit haatdragende en bloeddorstige volk aan zijn einde is gekomen (vers 14). Edom krijgt dezelfde behandeling als Israël heeft gekregen en waarover hij zijn blijdschap, zijn leedvermaak heeft geuit (vers 15; vgl. Dt 32:43). Edom wordt gemeten met dezelfde maat als waarmee hij heeft gemeten. Heel Edom zal geheel en al tot een woestenij worden. De algemeenheid van het oordeel laat geen uitzondering toe. Voor de laatste keer zegt de HEERE dat zij, het Seïrgebergte en heel Edom, daardoor zullen weten dat Hij de HEERE is (vers 9).

Ezechiël 36

Inleiding

Ezechiël vervolgt zijn bemoedigende boodschappen. Hij heeft tot nu toe hoop voor de toekomst uitgesproken in termen van een nieuw leiderschap voor het volk (Ez 34) en het oordeel over hun vijanden (Ez 35). Nu gaat hij spreken over het herstel van Israël in het land (Ez 36).

Ez 36:1-7 | De indringers verdreven

1 En u, mensenkind, profeteer tegen de bergen van Israël, en zeg: Bergen van Israël, hoor het woord van de HEERE! 2 Zo zegt de Heere HEERE: Omdat de vijand over u gezegd heeft: Haha! Zelfs de eeuwige hoogten zijn ons tot erfelijk bezit geworden, 3 profeteer daarom, en zeg: Zo zegt de Heere HEERE: Daarom, omdat men u van rondom verwoest en opgeslokt heeft, zodat u een erfelijk bezit werd voor het overblijfsel van de heidenvolken, u over de tong ging en er kwaad gerucht bij het volk was 4 – luister daarom, bergen van Israël, naar het woord van de Heere HEERE. Zo zegt de Heere HEERE tegen de bergen en tegen de heuvels, tegen de [water]stromen en tegen de dalen, tegen de verwoeste puinhopen en tegen de verlaten steden, die tot buit en tot een voorwerp van spot geworden zijn voor het overblijfsel van de heidenvolken die rondom [u] zijn – 5 daarom, zo zegt de Heere HEERE: Voorwaar, in het vuur van Mijn na-ijver heb Ik gesproken tot het overblijfsel van de heidenvolken en tot heel Edom, die zichzelf Mijn land tot erfelijk bezit hebben gegeven met de blijdschap van heel [hun] hart, met leedvermaak, zodat zijn weidegrond tot buit zou zijn. 6 Profeteer daarom over het land van Israël, en zeg tegen de bergen en tegen de heuvels, tegen de [water]stromen en tegen de dalen: Zo zegt de Heere HEERE: Zie, in Mijn na-ijver en in Mijn grimmigheid heb Ik gesproken, omdat u de smaad van de heidenvolken gedragen hebt. 7 Daarom, zo zegt de Heere HEERE: Ík heb gezworen: Voorwaar, de heidenvolken die rondom u zijn, zullen zelf hun schande dragen!

Ezechiël moet tegen “de bergen van Israël” profeteren (vers 1). Hij heeft al eens eerder die opdracht gekregen, maar dan om het oordeel te verkondigen (Ez 6). De HEERE zegt nu tegen het land dat het weer bezaaid zal zijn met mensen (verzen 10-11,37-38). Deze profetie staat tegenover de profetie over het gebergte van Seïr, dat is Edom, waarvoor geen toekomst is (Ez 35).

Israël wordt opgeroepen het woord van de HEERE te horen. De aanleiding voor de profetie is wat de vijand over Israël heeft gezegd (vers 2). De vijand naar wie wordt verwezen, bestaat uit de heidenvolken die het land hebben ingenomen, zoals Ammon en Tyrus (vers 3; vgl. Ez 25:3; 26:2), waarbij Edom apart wordt genoemd (vers 5; vgl. Ez 35:10; 25:12).

De vijand meent in zijn hoogmoed Israël in bezit te kunnen nemen. Hij spreekt erover dat “de eeuwige hoogten” (vgl. Gn 49:26; Dt 32:13) zijn erfelijk bezit zijn geworden. “De eeuwige hoogten” is een mooie omschrijving voor Israël, dat door God tot Zijn eeuwig bezit is uitgekozen. De vijand meent dat hij Israël in bezit kan nemen omdat het volk verstrooid is en daardoor geen recht op het beloofde land meer lijkt te hebben (vers 3). De vijand heeft geen oog en geen hart voor Gods beloften voor Zijn volk.

De heidenvolken gebruiken grote woorden over Gods land en spreken er kwaad van (vgl. Nm 13:32). Het is de retoriek van mensen die zichzelf op de borst kloppen vanwege hun eigen gerechtigheid, terwijl ze het volk dat ze willen aanvallen als boos afschilderen. Ze motiveren zichzelf ermee om het land in bezit te gaan nemen. In hun hoogmoedige gedachten hebben ze zichzelf het land al gegeven. Maar God kent hun dwaze aanmatiging. Voor Hem zijn hun woorden niet meer dan hol gezwets.

Hij zegt tegen de bergen van Israël dat Hij weet hoe de heidenvolken over het land denken (verzen 4-5). Van alle heidenvolken bij wie Gods land over de tong gaat, wordt alleen Edom of Ezau met naam genoemd. Hij is de aanvoerder. De heidenvolken hebben zichzelf het land van de HEERE – Hij noemt het in vers 5 “Mijn land” (Lv 25:23) – toegeëigend. Wat hebben ze er een plezier over. Met heel hun hart verheugen ze zich over deze annexatie. Ze zien hun kudden al op de weidegrond van Israël grazen.

Zo denken en spreken alleen dwazen, mensen die geen rekening met God houden. God richt Zich in Zijn antwoord niet tot hen, maar tot Zijn land. De opstelling van de volken is voor Hem de aanleiding een profetie over Zijn land in de hele uitgestrektheid ervan uit te spreken (vers 6). Hij is verbolgen over de smaad die de heidenvolken Zijn land hebben aangedaan en die Zijn land heeft gedragen (vgl. Zc 1:13-16). Daarom, zo zegt Hij tot Zijn land, zullen die heidenvolken zelf hun schande dragen (vers 7).

Ez 36:8-15 | Israël draagt vrucht en wordt bevolkt

8 En u, bergen van Israël, u zult uw takken [weer] voortbrengen en uw vruchten voor Mijn volk Israël dragen, want zij komen naderbij. 9 Want zie, Ik [kom] naar u toe, Ik zal Mij naar u toewenden, en u zult bewerkt en bezaaid worden. 10 Ik zal [de] mensen op u talrijk maken, heel het huis van Israël, in zijn geheel. De steden zullen bewoond en de puinhopen zullen herbouwd worden. 11 Ik zal mens en dier op u talrijk maken, zij zullen talrijk worden en vruchtbaar zijn. Ik zal u doen bewonen als in uw vroegere tijden, ja, Ik zal u meer goeddoen dan in uw begin. Dan zult u weten dat Ik de HEERE ben. 12 Ik zal mensen over u doen lopen, [namelijk] Mijn volk Israël. Zij zullen u in bezit nemen, u zult voor hen tot erfelijk bezit zijn en u zult hen voortaan niet meer van kinderen beroven. 13 Zo zegt de Heere HEERE: Omdat zij tegen u zeggen: U bent een mensenverslinder, en u bent [een land] dat uw volken van kinderen berooft, 14 daarom zult u geen mens meer verslinden en uw volken niet meer van kinderen beroven, spreekt de Heere HEERE. 15 Ik zal de smaad van de heidenvolken over u niet meer doen horen en u zult de schande van de volken niet langer dragen. U zult uw volken niet meer doen struikelen, spreekt de Heere HEERE.

In tegenstelling tot de heidenvolken (vers 7) zal Zijn land geen schande meer dragen, maar het zal vruchten dragen (vers 8). Het land zal vruchten dragen voor het volk Israël, want de tijd voor de terugkeer van het volk is nabij, dat wil zeggen in de ogen van de HEERE, want voor Hem is de toekomst heden (vgl. 2Pt 3:8{145}). Om de zegen te bewerken zal Hij Zelf naar het land toe komen en Zich weer tot het land wenden. Het land zal bewerkt en bezaaid worden (vers 9). Dat is een prachtige verwijzing naar de komst van de Messias naar Zijn volk waarbij ook het land zal delen in Zijn glorie.

Er zullen weer mensen in het land zijn, die samen het huis van Israël zullen vormen (vers 10). Het is één geheel, zonder dat er iets aan ontbreekt. De steden zullen weer bewoond en de puinhopen herbouwd worden (vlg. Js 58:12; 61:4; Am 9:11,14). Mens en dier zullen talrijk zijn en in aantal toenemen (vers 11). De vroegere tijden zullen herleven en door de goedheid van God zelfs overtroffen worden. Dan zullen de bergen weten dat Hij de HEERE is. Zijn volk zal over het land lopen en het in bezit nemen om het nooit meer kwijt te raken (vers 12). Deze situatie zal door de Messias bewerkt en in stand gehouden worden in het vrederijk.

De HEERE zal alles wat ten kwade van Zijn land is gezegd, ten goede doen keren (vers 13). Zijn land is beschuldigd van het verslinden van de eigen mensen (vgl. Nm 13:32) en dat het de eigen volken, dat zijn de stammen van Israël, van hun kinderen heeft beroofd. Dat is te wijten aan hun ontrouw (Lv 18:24-25{146},28{147}). Hun kinderen zijn massaal in de oorlogen omgekomen, maar ook wel door hun ouders aan de afgoden geofferd. Dat zal niet meer zo zijn, zegt de HEERE (vers 14). Hij zal de heidenvolken elke aanleiding ontnemen om ooit nog een woord van smaad over het land te uiten (vers 15). Hoe Hij dat doet, zegt Hij in het volgende gedeelte.

Ez 36:16-21 | Geduld ter wille van Zijn Naam

16 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 17 Mensenkind, toen het huis van Israël in hun land woonde, toen verontreinigden zij dat met hun weg en met hun daden. Hun weg was voor Mijn aangezicht als de onreinheid van een afgezonderde [vrouw]. 18 Toen stortte Ik Mijn grimmigheid over hen uit omwille van het bloed dat zij in het land vergoten hadden, en vanwege hun stinkgoden [waarmee] zij het verontreinigd hadden. 19 Ik verstrooide hen onder de heidenvolken en zij werden verspreid over de landen. Ik heb hen geoordeeld overeenkomstig hun weg en overeenkomstig hun daden. 20 Toen zij aankwamen bij de heidenvolken waarheen zij gegaan waren, ontheiligden zij Mijn heilige Naam, omdat men van hen zei: Deze [mensen] zijn het volk van de HEERE en [toch] zijn zij uit Zijn land vertrokken. 21 Maar Ik spaarde [hen] vanwege Mijn heilige Naam. Het huis van Israël had die ontheiligd onder de heidenvolken waarheen zij gegaan waren.

Het woord van de HEERE komt tot Ezechiël (vers 16). De HEERE herinnert hem aan de tijd dat Israël in hun land heeft gewoond en wat zij toen hebben gedaan (vers 17). Hun weg die zij zijn gegaan en hun daden die zij hebben verricht, staan Hem duidelijk voor ogen. Ze hebben zich verontreinigd, waardoor Hij hen heeft moeten behandelen als een vrouw die vanwege haar onreinheid een afgezonderde is. Dat betekent dat Hij de omgang met dit volk heeft moeten verbreken (Lv 15:19-27).

In plaats van het volk Zijn liefde te kunnen betonen heeft Hij Zijn grimmigheid over hen moeten uitstorten (vers 18). Daar hebben ze het dan ook zelf naar gemaakt door hun gewelddadigheden en door hun afgoderij. Daarom heeft Hij hen uit hun land verwijderd en in de verstrooiing gestuurd en hen verspreid over andere landen (vers 19; Ez 20:23; Lv 26:33). Het is het oordeel dat ze door hun weg en door hun daden hebben verdiend.

Onder de volken waarheen ze verstrooid en verspreid zijn, hebben ze zich niet beter gedragen dan in hun land (vers 20). Ook daar ontheiligen ze de heilige Naam van de HEERE (Rm 2:24; Js 52:5). Uit de ballingschap en de verstrooiing trekken de heidenen de conclusie, dat God trouweloos met Zijn volk heeft gehandeld en niet bij machte is geweest Zijn volk te beschermen. Zo smaden zij de Naam van de HEERE. Maar de oorzaak ligt bij Israël, dat zich zo van de HEERE heeft afgewend, dat Hij wel zo met hen heeft moeten handelen.

De HEERE zal echter Zelf voor de heiligheid van Zijn Naam tegenover de heidenen zorgen (vers 21). Daarom zal Hij Zijn volk, hoe schuldig het ook is, niet aan de verdelging prijsgeven. Dat zal namelijk nieuwe en grotere laster van de heidenen tot gevolg hebben. Hij zal echter alle grond voor smaad wegnemen door Zijn volk, dat wil zeggen een overblijfsel, genadig te zijn door het te sparen en het te verlossen.

Ez 36:22-32 | Een nieuw hart en een nieuwe geest

22 Zeg daarom tegen het huis van Israël: Zo zegt de Heere HEERE: Ik doe [het] niet om u, huis van Israël, maar om Mijn heilige Naam, die u ontheiligd hebt onder de heidenvolken waarheen u gegaan bent. 23 Ik zal Mijn grote Naam heiligen, die onder de heidenvolken ontheiligd is, die u in hun midden ontheiligd hebt. Dan zullen de heidenvolken weten dat Ik de HEERE ben, spreekt de Heere HEERE, als Ik in u voor hun ogen geheiligd word. 24 Ik zal u uit de heidenvolken halen en u uit alle landen bijeenbrengen. Dan zal Ik u naar uw land brengen. 25 Ik zal rein water op u sprenkelen en u zult rein worden. Van al uw onreinheden en van al uw stinkgoden zal Ik u reinigen. 26 Dan zal Ik u een nieuw hart geven en een nieuwe geest in uw binnenste geven. Ik zal het hart van steen uit uw lichaam wegnemen en u een hart van vlees geven. 27 Ik zal Mijn Geest in uw binnenste geven. Ik zal maken dat u in Mijn verordeningen wandelt en [dat] u Mijn bepalingen in acht neemt en ze houdt. 28 U zult wonen in het land dat Ik uw vaderen gegeven heb, u zult een volk voor Mij zijn en Ík zal een God voor u zijn. 29 Ik zal u verlossen van al uw onreinheden. Ik zal roepen tegen het koren en Ik zal het veel doen worden: Ik zal u geen hongersnood opleggen. 30 Ik zal de vrucht van de bomen en de opbrengst van het veld vermeerderen, zodat u onder de heidenvolken de smaad van de hongersnood niet meer ontvangt. 31 U zult zich uw slechte wegen en uw daden die niet goed waren, herinneren. U zult walgen van uzelf om uw ongerechtigheden en om uw gruweldaden. 32 Ik doe het niet omwille van u, spreekt de Heere HEERE, laat dat u bekend zijn. Schaam u en word te schande vanwege uw wegen, huis van Israël.

Ezechiël moet tegen Israël zeggen dat ze niet moeten denken dat ze hun verlossing en terugkeer in hun land aan zichzelf te danken hebben (vers 22). De HEERE doet het uitsluitend om Zijn eigen heilige Naam. Nooit ligt de ontferming van God over de mens aan de mens, maar Gods ontferming vindt altijd haar oorsprong in Hem Zelf ondanks de mens. Als de HEERE Zijn grote Naam heiligt, is dat om de heidenvolken te laten weten dat Hij en Hij alleen de HEERE is.

Om dat te bewerken heiligt Hij Zichzelf in Zijn volk (vers 23). Hij heiligt in hen Zijn Naam voor de heidenvolken door hen terug te brengen in hun land, waardoor Hij schittert als de God van waarheid en trouw. De heidenvolken zullen onder de indruk komen van Zijn grootheid, doordat Hij Zich aan Zijn volk openbaart als de Heilige, Die tegelijk Zijn recht handhaaft en Zijn genade laat zegevieren.

Hij zal Zelf het initiatief nemen en Zijn volk uit alle landen bijeenbrengen en naar hun land brengen (vers 24). Het teruggekeerde volk zal een geweldige geestelijke vernieuwing beleven (vers 25). De HEERE zal Zelf rein water op hen sprenkelen, waardoor ze rein worden, gereinigd van al hun onreinheden en gruwelen. Water is een beeld van Gods Woord en van Gods Geest (Ef 5:26; Jh 7:38-39). Gods Woord maakt hen onder de werking van Gods Geest bekend met al hun zonden, zodat ze die zullen belijden.

Belijdenis reinigt en schept ruimte voor God om hun “een nieuw hart” te geven en hun “een nieuwe geest” in hun binnenste te geven (vers 26). Hij zal hun stenen hart verwijderen en hun een vlezen hart geven. Een stenen hart spreekt van verdorven ongevoeligheid voor de HEERE. Het hart is zo hard als steen (vgl. 1Sm 25:37). Een vlezen hart spreekt van ontvankelijkheid voor het Woord van God.

In hun vlezen hart zal God Zijn Geest geven (vers 27). Ze krijgen niet alleen een nieuwe geest in de zin van een nieuw innerlijk, maar God geeft hun Zijn Geest. Hun vlezen hart zal openstaan voor Gods Woord. Ze zullen daardoor in de verordeningen van de HEERE wandelen en zich gehoorzaam aan Zijn bepalingen houden door ze in acht te nemen.

Als alles innerlijk in overeenstemming is met de wil van God, zullen ze ook de rijke zegen van het wonen in het land kunnen genieten. De grootste zegen is wel dat zij voor Hem tot een volk zullen zijn en dat Hij voor hen tot een God zal zijn (vers 28).

De Heer Jezus verwijst in Zijn gesprek met Nicodémus over de nieuwe geboorte naar deze verzen (verzen 25-28; Jh 3:5-6{148}). Hij verbaast Zich erover dat Nicodémus Hem niet begrijpt, daar Nicodémus toch uit dit gedeelte van het boek Ezechiël kan hebben geweten waarover Hij spreekt. De nieuwe geboorte gebeurt door water en Geest. De nieuwe geboorte is volledig Gods werk door Zijn Woord en Zijn Geest. Alleen daardoor worden mensen uit God geboren en worden ze Zijn kinderen. Niemand kan er zelf iets aan doen om uit God geboren te worden. En als iemand eenmaal uit God geboren is, kan niemand daar ook maar iets aan veranderen.

De situatie die Ezechiël beschrijft, zal geen tijdelijke, maar een voortdurende en onveranderlijke situatie zijn. Dat komt omdat de HEERE hen heeft verlost van al hun onreinheden (vers 29). Hij zal een overvloed aan zegen over de bomen en het veld voor hen oproepen in plaats van de vroegere hongersnood. Die hongersnood heeft Hij hun moeten opleggen vanwege hun voortdurend afwijken van Hem en zondigen tegen Hem. De overvloedige vrucht van de bomen en van het veld zal ook tot gevolg hebben dat zij onder de heidenvolken niet meer de smaad van de hongersnood ontvangen (vers 30).

De overvloedige zegen zal in schril contrast staan met de slechte wegen die ze zijn gegaan en met hun slechte daden (vers 31). Het contrast zal hen tot walging van zichzelf brengen. Als wij goedheid van God ontvangen, kunnen we ook ervaren hoezeer we die goedheid onwaardig zijn. Dan dringt het opnieuw tot ons door dat de Heer Zijn goedheid niet aan ons schenkt om wie wij zijn, alsof we ook maar iets beter zijn dan anderen, maar dat Hij dat doet om Wie Hij Zelf is (vers 32). Dan is er bij de dankbaarheid ook schaamte. Het bewustzijn dat wij de goedheid van de HEERE onwaardig zijn, is tevens een bewijs van waarachtige bekering.

Ez 36:33-38 | Het enige doel: de glorie van de HEERE

33 Zo zegt de Heere HEERE: Op de dag dat Ik u reinig van al uw ongerechtigheden, zal Ik de steden doen bewonen en zullen de puinhopen herbouwd worden. 34 Het verwoeste land zal bewerkt worden, in plaats van een woestenij te zijn voor de ogen van ieder die erdoorheen trekt. 35 Zij zullen zeggen: Dit land, dat verwoest was, is als de hof van Eden geworden. De steden die verwoest lagen, verwoest en afgebroken, zijn versterkt [en] bewoond. 36 Dan zullen de heidenvolken die om u heen overgebleven zijn, weten dat Ik, de HEERE, Zelf herbouw wat afgebroken is [en] beplant wat verwoest is. Ík, de HEERE, heb gesproken en Ik zal [het] doen. 37 Zo zegt de Heere HEERE: Opnieuw zal Ik hierom door het huis van Israël gevraagd worden om dit voor hen te doen. Ik zal hen [even] talrijk aan mensen maken als aan schapen. 38 Als [met] de geheiligde schapen, als [met] de schapen van Jeruzalem op hun vaste feestdagen, zo vol zullen de verwoeste steden worden met kudden mensen. Dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben.

Op dezelfde dag dat het volk gereinigd is, zal de HEERE alle uitgestelde zegen aan het volk schenken (vers 33). De steden zullen bewoond worden en de puinhopen herbouwd. Het verwoeste land zal bewerkt worden om voedsel en vruchten voort te brengen (vers 34). Het land zal ieder die erdoor trekt, doen denken aan “de hof van Eden”, het paradijs (vers 35). De mensen die door het land trekken, zijn zij die eerst hebben gespot dat de HEERE Zijn volk niet heeft kunnen bewaren voor de ondergang (vgl. 1Kn 9:8-9; Jr 18:16; Ez 5:14; 16:15). Zo zal het zijn in het vrederijk, wanneer de Heer Jezus als Messias regeert. De omliggende volken die niet in de grote verdrukking zijn omgekomen, zullen weten dat Hij de HEERE is, omdat Hij heeft herbouwd wat is afgebroken en heeft beplant wat verwoest is (vers 36). Hij zal het doen, want Hij heeft het gesproken.

Israël is dan in volkomen harmonie met de HEERE. Ze zullen Hem dingen vragen die Hij graag verhoort (vers 37). Ze denken misschien dat ze maar met weinigen, een rest, een overblijfsel, overgebleven zijn. Daarom zullen ze Hem vragen het volk te vermeerderen. Dat zal Hij doen. Hij zal hen net zo talrijk aan mensen maken als er schapen zijn. Schapen zijn offerdieren. De vergelijking laat zien dat Zijn volk uit mensen zal bestaan die zichzelf aan Hem als een levende offerande toewijden (vgl. Rm 12:1{149}).

Ze zullen als geheiligde schapen zijn die op vaste feestdagen aan de HEERE geofferd worden (vers 38). Elke dag van hun leven zal voor hen als een vaste feestdag zijn, een dag van overgave en opoffering aan de HEERE. De eertijds verwoeste steden zullen vol worden met “kudden mensen” (vgl. Ez 34:31). Wat een vreugde zal dat voor de HEERE zijn. Hij zal daarvoor alle eer ontvangen, want Hij heeft het gedaan.

Ezechiël 37

Inleiding

Israël zal een tweeledig herstel beleven:
1. Er zal een nationaal herstel zijn, een eigen volksbestaan met een eigen regering.
2. Er zal ook een geestelijk herstel zijn, een nieuw innerlijk, een nieuw hart en een nieuwe geest door de Geest bewerkt.

We zien deze twee zijden van het herstel in dit hoofdstuk en ook dat deze twee zijden in chronologische volgorde zullen plaatsvinden: eerst het nationale herstel en daarna het geestelijke herstel.

Dit hoofdstuk is het antwoord aan allen die geen herstel voor Israël zien, niet in de tijd van Ezechiël en niet in onze tijd. In de tijd van Ezechiël betekent de verwoesting van de tempel het verlies van hun geloof. Het volk is absoluut overtuigd van het definitieve einde van de natie en dat er geen herstel zal zijn (vers 11; vgl. Ez 11:17-20). De HEERE antwoordt door een visioen (verzen 1-14), een symbolische handeling (verzen 15-25) en een verbond (verzen 26-28) op hun hopeloosheid.

Ez 37:1-10 | Het visioen van de beenderen

1 De hand van de HEERE was op mij, en de HEERE bracht mij in de geest naar buiten en zette mij neer, midden in een vallei. Die lag vol beenderen. 2 Hij deed mij er aan alle kanten omheen gaan. En zie, er lagen er zeer veel op de grond van de vallei, en zie, ze waren zeer dor. 3 Hij zei tegen mij: Mensenkind, zullen deze beenderen tot leven komen? En ik zei: Heere HEERE, Ú weet [het]! 4 Toen zei Hij tegen mij: Profeteer tegen deze beenderen en zeg tegen hen: Dorre beenderen, hoor het woord van de HEERE. 5 Zo zegt de Heere HEERE tegen deze beenderen: Zie, Ik ga geest in u brengen en u zult tot leven komen. 6 Ik zal pezen op u leggen, vlees op u doen komen, een huid over u heen trekken, en geest in u geven, zodat u tot leven komt. Dan zult u weten dat Ik de HEERE ben. 7 Toen profeteerde ik zoals mij geboden was, en er ontstond een geluid zodra ik profeteerde, en zie, een gedruis! De beenderen kwamen bij elkaar, [elk] been bij het bijbehorende been. 8 En ik zag, en zie, er kwamen pezen op, er kwam vlees op en Hij trok er een huid overheen, maar er was geen geest in hen. 9 Hij zei tegen mij: Profeteer tegen de geest, profeteer, mensenkind! Zeg tegen de geest: Zo zegt de Heere HEERE: Geest, kom uit de vier wind[streken] en blaas in deze gedoden, zodat zij tot leven komen. 10 Ik profeteerde zoals Hij mij geboden had. Toen kwam de geest in hen en zij kwamen tot leven. Zij gingen op hun voeten staan, een zeer, zeer groot leger.

Ezechiël krijgt een bijzonder visioen te zien (vers 1). Daarvoor komt de hand van de HEERE op hem (vgl. Ez 1:3; 3:14,22; 8:1; 33:22; 40:1). De HEERE neemt hem in de geest op en brengt hem buiten zijn huis en woonplaats en zet hem neer, midden in een vallei of dal (vgl. Ez 3:22). De vallei is bedekt met beenderen van mensen. Het dal is geen begraafplaats, maar een slagveld (vgl. vers 10). Het slagveld is gevuld met beenderen van de gesneuvelden die onbegraven zijn blijven liggen. Het is een grote smaad om niet begraven te zijn (vgl. 2Sm 21:12-14; Ps 141:7; Jr 8:1-2; 22:19; Ez 6:5). Die smaad is over Israël gekomen.

De HEERE laat hem in de geest aan alle kanten om de beenderen heen gaan (vers 2). Daardoor kan hij het hele schouwspel goed in zich opnemen. Hij constateert dat het er zeer veel zijn en ook dat ze heel erg dor zijn. Het is een massaslachting geweest die heel grondig is verricht. Alle leven is er al lang geleden uit verdwenen.

Dan stelt de HEERE Ezechiël de vraag of deze beenderen weer tot leven zullen komen (vers 3). Het enige antwoord dat Ezechiël kan geven, is dat de HEERE het weet. Zijn antwoord geeft enerzijds aan dat hij geen antwoord weet op de vraag of het zelfs voor onmogelijk houdt het te kunnen weten, want het tafereel biedt werkelijk geen enkele hoop op leven. Anderzijds geeft zijn antwoord aan dat hij ervan overtuigd is, dat de HEERE het antwoord wel weet en ook in staat is om leven te geven waar de situatie zo hopeloos is (vgl. Gn 18:14; Jr 32:17-18). Hij gelooft, zoals iedere oudtestamentische gelovige, in de opstanding als een daad van de macht van de HEERE (Js 25:8; 26:19; Dn 12:2; Hs 6:2).

Na zijn antwoord, waaruit vertrouwen in de HEERE spreekt, krijgt hij de opdracht om tegen de beenderen te profeteren (vers 4). Hij moet de dorre beenderen aanspreken en hun gebieden het woord van de HEERE te horen. Menselijkerwijs is het dwaasheid om tot dorre doodsbeenderen te spreken alsof ze als levende wezens kunnen horen en gehoorzamen. Maar voor God is dat geen probleem. Het toont Zijn Godheid. Hij roept de dingen die niet zijn, alsof zij waren, en Hij brengt leven waar de dood heerst (Rm 4:17b{150}). Dat is in geestelijk opzicht ook zo. Wij waren dood in misdaden en zonden, maar toen de stem van de Zoon van God tot ons klonk, kwam er een uitgaan vanuit de dood in het leven (Jh 5:25{151}).

De Heere HEERE spreekt door Ezechiël tot de beenderen dat Hij de levensgeest in hen zal geven, waardoor ze tot leven zullen komen (vers 5; vgl. Gn 2:7; Nm 16:22; Ps 104:29; Pr 3:21). Om dat te bewerken zal Hij de beenderen alles geven wat ze nodig hebben om een lichaam te vormen, zoals pezen, vlees en een huid (vers 6; vgl. Jb 10:11). Hij zal hun ook een geest geven, zodat de beenderen tot leven zullen kunnen komen. Door deze handeling van de HEERE zullen de beenderen weten dat Hij de HEERE is. De eer van deze gebeurtenis is voor Hem.

Ezechiël doet wat hem is geboden (vers 7; vgl. Ez 12:7; 24:18). Zijn profeteren heeft onmiddellijk resultaat. Eerst ontstaat er het geluid van een gedruis. Dat gedruis ontstaat doordat de beenderen gaan bewegen. Ze nemen elk hun eigen plaats in ten opzichte van de andere beenderen. Zo voegen zij zich aaneen tot geordende geraamten. Vervolgens ziet Ezechiël hoe de pezen en het vlees erop komen en hoe de HEERE de huid eroverheen trekt (vers 8). Maar er is nog geen geest in de lichamen. Het blijven nog lijken.

Om de levensgeest in de lichamen te brengen gebruikt de HEERE Ezechiël (vers 9). Ezechiël moet profeteren tegen de geest om in de gedoden te komen. Hij moet de geest “uit de vier wind[streken]” roepen, wat een toespeling is op het feit dat de Israëlieten naar alle hoeken van de aarde verstrooid zijn en van daaruit bijeen moeten worden verzameld (vgl. Jr 31:8a{152}; Js 43:5-6). Deze geest is de levensadem die van God komt en die door de hele natuur waait en aan alle schepselen het leven geeft.

Ezechiël doet weer zoals hem door de HEERE geboden is (vers 10). Dan komt de geest in hen en de lichamen komen tot leven. Er ontstaat zo een groot leger. Ezechiël is zichtbaar onder de indruk van de grootte van dat leger en spreekt over “een zeer, zeer groot leger”.

Ez 37:11-14 | Verklaring van het visioen

11 Toen zei Hij tegen mij: Mensenkind, deze beenderen zijn heel het huis van Israël. Zie, ze zeggen: Onze beenderen zijn verdord en onze hoop is vergaan, wij zijn afgesneden! 12 Profeteer daarom, en zeg tegen hen: Zo zegt de Heere HEERE: Zie, Ik zal uw graven openen en Ik zal u uit uw graven doen oprijzen, Mijn volk, en Ik zal u brengen in het land van Israël. 13 Dan zult u weten dat Ik de HEERE ben, als Ik uw graven open en als Ik u uit uw graven doe oprijzen, Mijn volk. 14 Ik zal Mijn Geest in u geven, u zult tot leven komen en Ik zal u in uw land zetten. Dan zult u weten dat Ík, de HEERE, [dit] gesproken en gedaan heb, spreekt de HEERE.

Dan geeft de HEERE Ezechiël de verklaring van het visioen (vers 11). De doodsbeenderen zijn niet alleen een beeld van Juda, maar van “heel het huis van Israël”. Het hele volk heeft de hoop op een volksbestaan opgegeven. Ze zien zichzelf als afgesneden van Gods land en Gods zegeningen. Dat is ook hun situatie als gevolg van hun zonden. Ze leiden een dor en doods bestaan (vgl. Ps 31:11; 32:3).

Na het slagveld als beeld van de dood krijgen we nu de graven als beeld van de dood. De vallei met dorre beenderen spreekt over de totaliteit van de nederlaag. Er is niemand die is overgebleven om de beenderen te begraven. Het graf spreekt over de onmogelijkheid om weer tot leven te komen. Het volk is als het ware begraven in Babel en andere landen. Daarom moet Ezechiël profeteren dat de Heere HEERE de graven zal openen en hen daaruit zal doen oprijzen en dat Hij hen “in het land van Israël” zal brengen (vers 12).

Hij noemt hen hier “Mijn volk”. Hij zal hen uit het graf doen oprijzen omdat Israël Zijn volk is. Die profetie heeft geen betrekking op de afvallige massa, maar op het overblijfsel dat Hij naar de verkiezing van Zijn genade altijd voor Zichzelf in stand houdt (Rm 11:5).

Deze profetie is een prachtige belofte van het herstel van Israël als natie in hun land. De terugkeer uit Babel is als een herrijzenis uit het graf en de dood. Maar dat is slechts een gedeeltelijke en ook nog een tijdelijke herrijzenis. In de toekomst zal die herrijzenis nadrukkelijk voor het hele volk gelden.

Ze zullen weten dat Hij de HEERE is, wanneer Hij dit machtige levendmakende werk aan Zijn volk heeft gedaan door hun graven te openen en hen uit hun graven te laten oprijzen (vers 13). Dan zal Hij hun ook Zijn Geest geven en zij zullen, na hun nationale herstel, ook innerlijk hersteld worden en nieuw leven ontvangen (vers 14). Ze zullen zien dat wat de HEERE gesproken heeft, ook door Hem waargemaakt is. De Geest moet nog komen (Jl 2:28-32). Hij komt in een bekeerd Israël. Het is, zoals al is gezegd, een herstel in twee fasen: eerst nationaal, daarna geestelijk.

Ez 37:15-28 | God zal Juda en Israël herenigen

15 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 16 En u, mensenkind, neem een stuk hout voor uzelf en schrijf daarop: Voor Juda, en voor de Israëlieten, zijn metgezellen. Neem dan een ander stuk hout en schrijf daarop: Voor Jozef, het stuk hout van Efraïm, en van heel het huis van Israël, zijn metgezellen. 17 Breng ze dan bij elkaar, het ene bij het andere, tot één stuk hout, zodat ze in uw hand één worden. 18 Als dan uw volksgenoten tegen u zeggen: Wilt u ons niet vertellen wat deze dingen voor u [betekenen]? 19 Spreek dan tot hen: Zo zegt de Heere HEERE: Zie, Ik zal het stuk hout van Jozef nemen, dat zich in de hand van Efraïm bevindt, en van de stammen van Israël, zijn metgezellen, en Ik zal het bij het stuk hout van Juda voegen, en Ik zal ze tot één stuk hout maken. Ze zullen in Mijn hand één worden. 20 Die stukken hout, die u beschreven hebt, moeten voor hun ogen in uw hand zijn. 21 En spreek tot hen: Zo zegt de Heere HEERE: Zie, Ik ga de Israëlieten nemen uit de heidenvolken waarheen zij gegaan zijn. Ik zal hen van rondom bijeenbrengen en hen naar hun land brengen. 22 Ik zal hen tot één volk maken in het land, op de bergen van Israël. Zij zullen allen één Koning als koning hebben. Zij zullen niet langer als twee volken zijn, en niet langer nog in twee koninkrijken verdeeld zijn. 23 Dan zullen zij zich niet meer verontreinigen met hun stinkgoden en met hun afschuwelijke [afgoden] en met al hun overtredingen. Ik zal hen verlossen in al hun woongebieden, waar zij gezondigd hebben, en Ik zal hen reinigen. Dan zullen zij een volk voor Mij zijn en Ík zal een God voor hen zijn. 24 En Mijn Knecht David zal Koning over hen zijn. Voor hen allen zal er één Herder zijn. Zij zullen in Mijn bepalingen wandelen en Mijn verordeningen in acht nemen en die houden. 25 Zij zullen wonen in het land dat Ik aan Mijn knecht, aan Jakob, gegeven heb, waarin uw vaderen gewoond hebben. Zij zullen daarin wonen, zij met hun kinderen en hun kleinkinderen, tot in eeuwigheid, en Mijn Knecht David zal tot in eeuwigheid hun Vorst zijn. 26 Ik zal met hen een verbond van vrede sluiten. Het zal een eeuwig verbond met hen zijn, Ik zal hun [een plaats] geven en hen talrijk maken, en Ik zal Mijn heiligdom in hun midden zetten tot in eeuwigheid. 27 Mijn tabernakel zal bij hen zijn, Ik zal een God voor hen zijn en zíj zullen een volk voor Mij zijn. 28 Dan zullen de heidenvolken weten dat Ik de HEERE ben, Die Israël heiligt, wanneer Mijn heiligdom voor eeuwig in hun midden zal zijn.

Het woord van de HEERE komt tot Ezechiël (vers 15). Hij moet weer een zinnebeeldige handeling verrichten (vers 16; vgl. Ez 4:1,9; 5:1; 6:11; 12:3; 24:16). Hij moet een stuk hout nemen. Daarop moet hij “voor Juda” schrijven, dat is het tweestammenrijk. Hij moet daarop ook “voor de Israëlieten” schrijven. Daarmee wordt niet het hele tienstammenrijk bedoeld, maar worden de “metgezellen” van Juda onder de Israëlieten bedoeld. Bij deze metgezellen kunnen we denken aan de stam Simeon (Jz 19:1-9) en aan de stam Benjamin. Ook kunnen we denken aan hen die zich in de loop van de tijd vanuit het tienstammenrijk bij het tweestammenrijk hebben gevoegd omdat ze trouw willen blijven aan de dienst van de HEERE in de tempel te Jeruzalem (2Kr 11:13-14; 15:9; 30:11,18; 31:1).

Ezechiël moet dan een ander stuk hout nemen en daarop “voor Jozef” schrijven. Het is “het stuk hout van Efraïm” – de naam die vaak gebruikt wordt om het geheel van de tien stammen mee aan te duiden – “en van heel het huis van Israël, zijn metgezellen”. “Zijn metgezellen” zijn allen die tot de tien stammen behoren.

Ezechiël moet vervolgens die twee stukken hout bij elkaar brengen en “tot één stuk hout” maken, zodat ze in zijn hand één worden (vers 17). De symboliek van de handeling is duidelijk. Toch verwacht de HEERE dat de ballingen vragen zullen stellen over wat Ezechiël doet (vers 18). De symboliek is dat de beide huizen van Israël weer één zullen worden. Maar bij het weggevoerde volk is daar geen enkel geloof in. Ze vragen dan ook niet zozeer wat het voor hen betekent, maar wat het voor Ezechiël betekent, wat hij ermee wil.

De HEERE zegt tegen Ezechiël wat hij moet antwoorden (vers 19). Dan blijkt dat wat Ezechiël moet doen, de handelingen van de HEERE Zelf zijn. Hij, de HEERE, neemt Efraïm als een stuk hout en voegt het bij het stuk hout dat Juda voorstelt. Zo maakt Hij die twee tot één stuk. De plaats waar dat gebeurt, is Zijn hand. In Zijn hand worden ze één. Het samenvoegen is Zijn werk. Terwijl Ezechiël doorgeeft wat de HEERE zegt, moet hij de stukken hout, waarop hij de namen heeft geschreven, voor de ogen van zijn gehoor in zijn hand houden (vers 20).

Vervolgens zegt de HEERE tegen Ezechiël dat hij tegen zijn volksgenoten moet zeggen hoe Hij de beide stukken hout tot één stuk hout zal maken (vers 21). Hij zal de Israëlieten uit alle volken waarheen ze verstrooid zijn, bijeen verzamelen en hen naar hun land brengen. Dan zal Hij hen op de bergen van Israël tot één volk maken (vers 22). Ze zullen dan één Koning over zich hebben, dat is de Messias, en zullen niet langer verdeeld zijn. Deze profetie is niet vervuld bij de terugkeer uit de Babylonische ballingschap, maar zal in de toekomst worden vervuld.

Als ze dan in hun land wonen en de zegen van de heerschappij van de Messias genieten, zullen ze niet meer in afgoderij vervallen (vers 23). Hun terugkeer zal samengaan met een reinigend werk van de HEERE. Hij kan alleen een gereinigd en rein volk als Zijn volk erkennen en van dat volk hun God zijn. Zijn Knecht David is de Messias (vgl. Js 9:6; Jr 23:5; 30:9; 33:17; Am 9:11; Mi 5:1-3). Hij zal zowel Koning als Herder zijn (vers 24). De Heer Jezus, Die nu al onze Herder is, zal dan ook de Herder van Zijn volk zijn. Onder een dergelijke leiding van liefdevolle zorg en weldadig gezag zullen zij in de bepalingen van de HEERE wandelen en Zijn verordeningen in acht nemen. Ze zullen niet anders willen.

Het land waar ze wonen, is het land dat de HEERE vele eeuwen geleden aan Zijn knecht Jakob heeft beloofd (vers 25; Gn 28:13). In dat land hebben zijn nakomelingen gewoond. In dat land zullen ook de toekomstige nakomelingen wonen, voor altijd. De garantie daarvoor is dat de Messias tot in eeuwigheid hun Vorst zal zijn. Met “tot in eeuwigheid” wordt de toekomende eeuw van het vrederijk bedoeld, wanneer de Heer Jezus zal regeren.

Een extra bevestiging van deze voortdurende zegenrijke situatie is het “verbond van vrede” dat de HEERE met hen zal sluiten (vers 26; Nm 25:12; Ez 34:25). Dit verbond is ook een “eeuwig verbond” (vgl. Gn 9:16; Gn 17:7,13,19; Ex 31:16; Lv 24:8; Nm 18:19; 2Sm 23:5; 1Kr 16:17; Ps 105:10; Js 24:5; Js 55:3; Js 61:8; Jr 32:40; Jr 50:5; Ez 16:60), dat alleen gesloten kan worden op grond van het bloed van Christus (Hb 13:20{153}).

De HEERE geeft hun een plaats van zegen waar Hij hen ook talrijk zal maken. Dit talrijke nageslacht zal Hem toegewijd zijn, zodat Hij Zijn heiligdom in hun midden kan zetten. Dat heiligdom zal er ook zijn tot in eeuwigheid. De HEERE heeft sinds de uittocht van het volk uit Egypte ernaar verlangd bij een verlost volk te wonen. Dat zal dan op volkomen wijze het geval zijn, omdat het volk helemaal in overeenstemming met Hem is.

Zo is er een drievoudige zekerheid dat de zegen tot in eeuwigheid, dat is gedurende de hele periode van het vrederijk, zal duren:
1. hun Vorst zal tot in eeuwigheid regeren,
2. het verbond is een eeuwig verbond,
3. het heiligdom van de HEERE zal voor eeuwig in hun midden zijn.

Zijn tabernakel, Zijn woonplaats, is dan bij hen (vers 27). Dan kan die volkomen gemeenschap tussen God en Zijn volk genoten worden, tot vreugde voor Zijn hart en tot welzijn van Zijn volk. Door de aanwezigheid van Zijn heiligdom in het midden van Zijn volk zullen de volken weten dat Hij de HEERE is, Die Israël heiligt (vers 28).

Het is duidelijk dat Israël het niet aan zichzelf te danken heeft dat zij weer in het land zijn en een overvloedige zegen genieten. Hun terugkeer en de zegen die zij mogen ervaren, zijn een getuigenis tot eer van de Naam van de HEERE. Alle eer zal Hem worden gegeven. Hij zal die eer krijgen zowel van Zijn volk als van de heidenvolken.

Ezechiël 38

Inleiding

Het gedeelte Ezechiël 33-37 geeft een mooi overzicht over het herstel van Israël in de eindtijd, met het Messiaanse vrederijk als hoogtepunt (Ez 37:24-28). Uit andere profetieën weten we dat de Heer Jezus bij Zijn terugkeer naar de aarde om Zijn volk van hun vijanden te bevrijden diverse vijanden heeft verslagen. Het betreft in elk geval:
1. De legers van het herstelde West-Romeinse rijk, dat is het verenigd Europa. Zij worden door de Heer in Harmagedon verpletterend verslagen (Op 16:13-16; 19:17-19).
2. Volken die in Edom, de grootste hater van Gods volk, zijn verzameld. Zij worden door de Heer in Edom verpletterend verslagen (Js 63:1-6).
3. De koning van het noorden en zijn bondgenoten. Zij worden door de Heer tussen Jeruzalem en de Middellandse Zee verpletterend verslagen (Dn 11:40-45).

Deze vijanden in het bijzonder hebben Israël tijdens de grote verdrukking zwaar verdrukt. Over die grote verdrukking spreekt Ezechiël niet. Hij spreekt vooral over Gods werk om Israël te brengen in de beloofde zegen. Die zegen is gekomen met de komst van de Messias tot Zijn volk. Hij heeft van de twee volken en koninkrijken die ze waren – de tien en de twee stammen – weer “één volk … op de bergen van Israël” gemaakt met “één Koning”, dat is Hij Zelf (Ez 37:22).

Op dit punt zijn we in dit boek aangekomen (zie ook Bijlage 2: Summier overzicht toekomstige gebeurtenissen). Maar er is nog een vijand die moet worden verslagen voordat het vrederijk ten volle kan worden gevestigd. Die vijand wordt in dit en in het volgende hoofdstuk beschreven (Ez 38-39).

Dat deze vijand speciaal is, blijkt uit de uitvoerige beschrijving om duidelijk te maken waarom, waar en hoe God met deze vijand afrekent. In zeven profetieën, telkens ingeleid met “zo zegt de Heere HEERE”, wordt het beeld van de verdelging van deze geheimzinnige vijand getekend (Ez 38:1-9,10-13,14-16,17-23; Ez 39:1-16,17-24,25-29).

Ez 38:1-9 | Profetie over Gog

1 Het woord van de HEERE kwam tot mij: 2 Mensenkind, richt uw blik op Gog, het land van Magog, de oppervorst van Mesech en Tubal, en profeteer tegen hem. 3 Zeg: Zo zegt de Heere HEERE: Zie, Ik zál u, Gog, oppervorst van Mesech en Tubal! 4 Ik zal u omkeren, Ik zal haken in uw kaken slaan en Ik zal [u] doen uittrekken: u, met heel uw leger, paarden en ruiters, allen uitmuntend gekleed, een grote strijdmacht [met] grote en kleine schilden, die allen het zwaard hanteren. 5 Bij hen zijn Perzen, Cusjieten en Puteeërs, allen [met] schild en helm, 6 Gomer met al zijn troepen, Beth-Togarma, [in] het uiterste noorden, met al zijn troepen, vele volken met u. 7 Wees bereid en maak u gereed, u en uw hele strijdmacht, die bij u bijeengekomen is. Wees een wachter voor hen. 8 Na vele dagen zult u gestraft worden. Aan het einde van de jaren zult u komen in een land dat hersteld is van het zwaard, bijeengebracht uit vele volken op de bergen van Israël, die tot een blijvende verwoesting waren geworden. Als zij uitgeleid zijn uit de volken, zullen zij allen onbezorgd wonen. 9 U zult oprukken, u zult komen als een verwoesting; u zult als een wolk zijn en het land bedekken, u en al uw troepen en vele volken met u.

Het woord van de HEERE komt tot Ezechiël (vers 1). Hij moet zijn blik richten op Gog (vers 2). Gog bevindt zich in het land van Magog en is oppervorst van Mesech en Tubal. Magog, Mesech en Tubal zijn volken die afstammen van de zonen van Jafeth, de zoon van Noach (Gn 10:2; 1Kr 1:5). Wie Gog zelf is, is niet duidelijk uit de Schrift af te leiden. Hij woont “in het uiterste noorden” (vers 15). Gog is niet de koning van het noorden van Daniël 11, want die wordt met Assyrië of groot-Syrië verbonden. De koning van het noorden zal Israël niet aanvallen als het in rust in zijn onbeschermde land woont, maar eerder. Gog is een macht die zo vermetel is, om na alles wat er is gebeurd, Israël aan te vallen.

Ook moeten deze Gog en Magog niet worden verwisseld met de Gog en Magog die in Openbaring 20 worden genoemd. Daar zijn het machten die na het vrederijk de opstand organiseren (Op 20:7-9{154}), terwijl het hier in Ezechiël gaat om een aanval bij het begin van het vrederijk. De opstand in Openbaring 20 komt ook niet alleen uit het uiterste noorden, zoals hier in Ezechiël, maar vanuit alle hoeken van de aarde en over de hele breedte ervan. De namen Gog en Magog worden in Openbaring 20 gebruikt omdat die opstand lijkt op de aanval die Ezechiël beschrijft. Ezechiël beschrijft een opstand die plaatsvindt als de Heer Jezus al op aarde aanwezig is en Israël rustig en onbezorgd woont, terwijl er nog enkele vijanden zijn die ook nog onderworpen moeten worden.

De meest aannemelijke verklaring – die in meerdere commentaren te vinden is – is dat met de vijand die Ezechiël beschrijft, Rusland wordt bedoeld. M.i. ondersteunen diverse details in de beschrijving deze verklaring, hoewel er zeker ook enkele details onduidelijk blijven. Bij de overdenking van deze hoofdstukken komen deze details aan de orde.

Wat betreft de namen Mesech en Tubal zegt Roger Liebi in zijn verklaring van dit hoofdstuk het volgende: ‘Mesech en Tubal betekenen de Moskovieten en Tobolskieten. Het gaat hier om de oervolken van de huidige Russen, die 2000 jaar geleden het gebied tussen de Zwarte Zee en de Kaspische Zee bevolkten.’

Opmerkelijk is dat de HEERE de aanval van Gog op Israël Zelf in gang zet. Hij zál die vorst (vers 3), dat betekent: Hij zal die vorst oordelen. Dat zal Hij doen door hem aan haken in zijn kaken als een beest op onweerstaanbare wijze naar Israël te trekken (vgl. Ez 19:4,9; 29:4). Dat laat onverlet dat deze macht zelf van plan is om op te trekken. Hier zien we dat de HEERE gebruikmaakt van de boze plannen van deze macht, zoals Hij ook gebruikmaakt van de boze plannen van de satan (vgl. 2Sm 24:1; 1Kr 21:1; Js 10:5-19; Hk 1:5-11).

Het grote verschil met de andere vijanden van Gods volk in het verleden is dat Gog geen instrument in Gods hand is om Zijn volk te tuchtigen. Dat is met bijvoorbeeld de Assyriërs in Jesaja en de Babyloniërs in Jeremia wel het geval. Die heidenvolken zijn door God als Zijn tuchtroede voor Zijn volk gebruikt. Wat we bij Gog echter zien, is dat God deze vijand wil en zal oordelen in Zijn land vanwege alles wat deze vijand Zijn volk heeft aangedaan en wegens zijn verzet en vijandschap tegen Hem.

Dat het initiatief van de HEERE uitgaat, is duidelijk (vers 4). Gog wordt als het ware met geweld tot deze expeditie gedwongen. Er ontstaat een machtig leger, met paarden en ruiters, die indrukwekkende uniformen aan hebben. De soldaten zijn tot de tanden bewapend en bedreven in het hanteren van het zwaard. Van dit leger maken ook soldaten van andere volken deel uit (verzen 5-6). Maar de algehele verantwoordelijkheid ligt bij Gog, die door de HEERE als wachter, in de zin van bewaker, over dit enorme leger wordt aangesteld (vers 7).

De voorbereiding van de expeditie zal geruime tijd (“vele dagen”) in beslag nemen, maar als het zover is, zal Gog gestraft worden. Dat zal gebeuren als hij eindelijk in het herstelde Israël zal aankomen met de bedoeling daar zijn slag te slaan (vers 8). Israël is “aan het einde van de jaren” van omzwervingen uit vele volken bijeengebracht en woont dan op de bergen van zijn land, die door de vorige vijanden zo verwoest zijn, dat het een blijvende verwoesting lijkt te zijn. Nu het volk terug is in zijn land, de vijandige machten zijn geoordeeld en de Messias hen beschermt, wonen ze er onbezorgd. Ezechiël gebruikt de uitdrukking ‘onbezorgd wonen’ (verzen 11,14; Ez 39:26; vgl. Lv 25:18,19; 26:5; 1Kn 4:25) om de Messiaanse zekerheid en veiligheid van het nieuwe Israël van God te beschrijven.

Deze situatie is voor Gog en zijn legers de uitgelezen gelegenheid voor een nietsontziende aanval (vers 9). Ze verbeelden zich het land te overspoelen met hun menigte soldaten en het opnieuw te verwoesten. Hun aanval richt zich op een land dat eeuwenlang onbeschrijflijk heeft geleden en nu eindelijk rust heeft. Uit de hele houding van Gog blijkt zijn verraderlijke geslepenheid en meedogenloosheid.

Ez 38:10-13 | Overleggingen van Gog

10 Zo zegt de Heere HEERE: Op die dag zal het gebeuren dat er overleggingen in uw hart zullen opkomen en dat u een kwaad plan beramen zult. 11 U zult zeggen: Ik zal optrekken tegen een niet ommuurd land, komen bij [mensen] die rustig [en] onbezorgd wonen, die allen zonder muur en grendel wonen en geen poorten hebben, 12 om roof te plegen, om buit te roven, om u tegen de [nu] bewoonde puinhopen te keren en tegen een volk dat uit de heidenvolken verzameld is, dat vee en bezit verworven heeft, dat in het midden van het land woont. 13 Sjeba, Dedan, de kooplieden van Tarsis en al hun jonge leeuwen zullen tegen u zeggen: Komt u om een roof te plegen? Hebt u uw strijdmacht bijeengebracht om buit te roven, om zilver en goud mee te voeren, om vee en bezit mee te nemen, om een grote roof te plegen?

Voor de tweede keer klinken de woorden “zo zegt de Heere HEERE” (vers 10). De HEERE zegt dat Hij de overleggingen van het hart van Gog kent. Niets is voor Hem verborgen, zelfs niet de diepst verborgen gedachten. Hij weet precies wat Gog zal zeggen over het optrekken tegen Zijn volk (vers 11). Gog is uitstekend op de hoogte van de situatie in Israël, hoe het volk daar volkomen onbeschermd en onbezorgd woont (vgl. Ez 39:26; Jr 49:31; Zc 2:1-5). Hij heeft er alleen geen oog voor dat de HEERE de Beschermer van Zijn volk is.

Daarom maakt hij hoogmoedige plannen voor een rooftocht (vers 12). Hij laat zich leiden door hebzucht. Het is voorstelbaar dat Israël door zijn overwinningen op zijn vijanden na de grote verdrukking een enorm rijk volk is, dat vee en bezit verworven heeft. Dat het volk “in het midden van het land woont”, is letterlijk: het woont op de navel van de aarde (Ez 5:5; vgl. Dt 32:8{155}). Het land is het centrum van de aarde, vanwaar alle zegen voor de hele aarde uitgaat. Het land is geografisch, globaal gesproken, het knooppunt van drie werelddelen: Europa, Azië en Afrika.

Er zijn ook andere volken die wel winst zien in de onderneming van Gog (vers 13). Ze stellen vragen die aantonen waar hun belangstelling naar uitgaat. Deze volken zijn ontkomen aan de oordelen die over de aarde zijn gegaan en zij zijn gespaard gebleven zonder dat het heeft bij hen een innerlijke verandering heeft gebracht.

Ez 38:14-16 | Gog en zijn bondgenoten

14 Profeteer daarom, mensenkind, en zeg tegen Gog: Zo zegt de Heere HEERE: Zult u het op die dag, wanneer Mijn volk Israël onbezorgd woont, niet te weten komen? 15 U zult uit uw [woon]plaats komen, uit het uiterste noorden, u en vele volken met u, allen ruiters, een grote menigte en een talrijk leger. 16 U zult als een wolk optrekken tegen Mijn volk Israël om het land te bedekken. Het zal gebeuren in later tijd. Dan zal Ik u over Mijn land doen komen, zodat de heidenvolken Mij kennen, wanneer Ik door u, Gog, voor hun ogen geheiligd word.

De boze, maar bij de HEERE bekende overleggingen van Gog zijn aanleiding om Ezechiël opnieuw te gebieden tegen Gog te profeteren (vers 14). Ernstig klinkt voor de derde keer “zo zegt de Heere HEERE” tot Gog. Hij vertelt Gog dat hij op de dag dat hij in Israël zal zijn, te weten zal komen dat de HEERE alles weet en bestuurt.

Dan zal de HEERE hem te kennen geven dat Hij alles weet en heeft geweten en dat deze vijand uit het uiterste noorden is gekomen met een enorm leger om Zijn volk en het land als een wolk te bedekken (verzen 15-16). Ook het tijdstip is bij de HEERE bekend. Het tijdstip is niet alleen bij Hem bekend, maar het is door Hem bepaald. Hij bestuurt alles zo, dat Hij Gog gebruikt om Zichzelf door hem aan de heidenvolken bekend te maken en Zich voor hun ogen te heiligen.

Het Goddelijk voornemen staat boven alles. Bij de uitvoering van Zijn voornemen gebruikt God ook de lage motieven van de mens. Hetzelfde zien we bij wat Jesaja zegt over de inval door Assyrië (Js 10:5-12) en bij wat Habakuk zegt over Babel (Hk 1:5-11). God activeert niet de zondige wil van de mens, maar Hij gebruikt de actieve zondige wil van de mens. Wat Gog bedoelt als een overwinning voor zichzelf, wordt door God gemaakt tot een gelegenheid om Zichzelf te verheerlijken.

Ez 38:17-23 | Gog geoordeeld door de HEERE

17 Zo zegt de Heere HEERE: Bent u het over wie Ik in vroeger tijd gesproken heb door de dienst van Mijn dienaren, de profeten van Israël, die in die tijd geprofeteerd hebben, jaren[lang], dat Ik u over hen zou brengen? 18 Op die dag zal het gebeuren, op de dag dat Gog over het land van Israël komt, spreekt de Heere HEERE, dat Mijn grimmigheid in Mijn neus zal opstijgen. 19 Want in Mijn na-ijver, in het vuur van Mijn verbolgenheid, heb Ik gesproken: Voorwaar, op die dag zal een zware aardbeving het land van Israël treffen! 20 De vissen in de zee, de vogels in de lucht, de dieren van het veld, al de kruipende dieren die op de aardbodem kruipen, en alle mensen die op de aardbodem zijn, zullen voor Mijn aangezicht beven. De bergen zullen omvergehaald worden, de bergwanden zullen instorten en alle muren zullen op de grond neervallen. 21 Op al Mijn bergen zal Ik een zwaard tegen hem oproepen, spreekt de Heere HEERE. Ieders zwaard zal tegen zijn broeder zijn. 22 Ik zal met hem een rechtszaak voeren door pest en door bloed. Ik zal een [alles] wegspoelende regen, en hagelstenen, vuur en zwavel op hem doen regenen, op zijn troepen en op de vele volken die met hem zijn. 23 Zo zal Ik Mijn grootheid tonen en Mij heiligen en voor de ogen van vele heidenvolken bekend worden. Dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben.

Voor de vierde keer klinken de woorden “zo zegt de Heere HEERE” (vers 17). Gog wordt herinnerd aan een vroeger spreken van de HEERE. We hebben in de Schrift geen gegevens over die profetieën; de naam Gog wordt althans nergens in de profetieën of door profeten genoemd. Het kan betekenen dat hiermee verwezen wordt naar uitspraken van de profeten over het noorden als de richting waaruit het oordeel komt. We kunnen de verwijzing naar wat de profeten hebben gezegd over Rusland, zo opvatten, dat wat de HEERE over en tegen Assyrië heeft gezegd (Js 10:5-34), ook voor Rusland geldt.

We kunnen dat vergelijken met wat de Heer Jezus over Johannes zegt. De Heer noemt hem “Elia die zou komen” (Mt 11:14). Maleachi heeft Elia aangekondigd (Ml 4:5). Die aankondiging gaat met de komst van Johannes in vervulling, want hij is in geestelijk opzicht Elia. Hij heeft bekering gepredikt om het volk klaar te maken voor het ontvangen van de Messias. Maar het volk heeft zich niet bekeerd. Daarom moet Elia nog eens komen. Dat gebeurt bij de komst van de twee getuigen in Jeruzalem in de eindtijd van wie hij er één is (Op 11:3-6). Elia is niet als persoon een van die getuigen, maar een van die getuigen vertoont zijn kenmerken.

Dit zien we bij Rusland die de kenmerken van Assyrië heeft. Er is een sterke verbinding tussen Rusland en Assyrië. Het is zelfs zo, dat Rusland de drijvende kracht achter het optreden van Assyrië is. Dat lezen we in Daniël 8:21-27, in het bijzonder in vers 24: “Zijn kracht zal groot worden, maar niet door eigen kracht.” Met "zijn kracht" wordt de kracht van Assyrië bedoeld, en met "niet door eigen kracht" wordt bedoeld dat hij wordt geholpen door de kracht van Rusland.

Er is wel een onderscheid, waarop hierboven al is gewezen, en het is goed dat in dit verband te herhalen. Andere volken, waaronder vooral Assyrië, die tegen Israël zijn opgetrokken, hebben gezegevierd omdat God hen als tuchtmiddel voor Zijn volk heeft gebruikt. Dat de HEERE Magog ofwel Rusland over Zijn land brengt, gebeurt niet als dreigement voor Zijn volk omdat het van Hem is afgeweken, want aan alle afwijking is een einde gekomen. Ze leven nu in vrede in het land onder de zegen en bescherming van hun Messias. Gog wordt niet gebruikt als tuchtmiddel, maar wordt geoordeeld vanwege zijn roofzuchtige begeerten, waarbij hij het bijzonder op Gods volk gemunt heeft.

Op de dag dat Gog in Gods land komt, zal de HEERE in grimmigheid tegen hem ontsteken (vers 18; Ps 18:9,16). In Zijn woede zal Hij het land Israël door een zware aardbeving doen schudden, zodat de opgetrokken legers niet zullen weten waar ze het zoeken moeten (vers 19). De hele natuur zal beven, niet alleen de landdieren en alle mensen, maar ook de vissen in de zee en de vogels in de lucht (vers 20). Elke plaats waar de vijanden beschutting zouden kunnen zoeken, wordt neergehaald. Het zal zo zijn, dat het land alleen zal beven op de plaatsen waar de vijanden zijn, terwijl de rust van Zijn volk niet zal worden verstoord. We zien iets dergelijks bij de plagen die God over Egypte brengt, terwijl Hij Zijn volk dat daar woont, van die plagen vrijwaart (Ex 8:22; 9:4,26; 11:7).

Op al de bergen, die de HEERE “Mijn bergen” noemt, waar de vijanden zich onterecht bevinden, zal Hij het zwaard tegen hen oproepen (vers 21). Dat zal hun eigen zwaard zijn. Hij zal het zwaard zijn dodelijke werk laten verrichten, doordat de vijanden, verdwaasd en verblind door de schrik, elkaar zullen doden (vgl. Ri 7:22; 1Sm 14:20). De pest zal ook uitbreken (vers 22). Daardoor en door het bloed dat het zwaard doet vloeien, zal God Zijn rechtszaak tegen Gog voeren.

Ook zal God Zelf actief deelnemen aan de strijd door vanuit de hemel “een [alles] wegspoelende regen, en hagelstenen, vuur en zwavel” als een regen op hem te laten neerkomen. En niet alleen op hem, maar ook op al zijn troepen en de vele volken die hem op deze expeditie vergezellen.

Met het oordeel over Gog geeft God een laatste bewijs van Zijn grootheid en heiligheid voor de ogen van vele heidenvolken (vers 23). Hierdoor zullen ze allemaal weten dat Hij de HEERE is.

Deze strijd en dit oordeel van de HEERE vinden plaats, wanneer de Heer Jezus al in Jeruzalem is. Een vergelijking met de regeringen van David en Salomo kan helpen deze situatie te begrijpen. David en Salomo zijn samen een beeld van de Heer Jezus. David is een beeld van de Heer Jezus als de lijdende en ook heersende Koning en Salomo is een beeld van Hem als de Vredevorst. Zowel bij David als bij Salomo zien we dat niet alles direct vrede is als zij koning zijn. Ook dan zijn er tegenstanders die overwonnen moeten worden, voordat er werkelijk vrede in het rijk is.

Een andere overweging is, dat Gog zich nooit iets van God en Zijn Christus heeft aangetrokken. Hij heeft het bestaan van God en Christus altijd geloochend en zal dat blijven doen. Hij zal er dan ook totaal niet van onder de indruk zijn dat Christus Zijn troon in Jeruzalem heeft gevestigd. God heeft een paar hoofdstukken terug iets van Edom gezegd wat hierop lijkt. Hij weet dat Edom vermetel beweert: "Wij zullen ze in bezit nemen, al zou de HEERE daar zijn" (Ez 35:10). Zo gelooft Gog domweg niet in Zijn opperheerschappij. Voor hem regeert daar slechts een mens, hoewel een mens met een enorme macht. Aangestuurd en verblind door de satan voert hij zijn eigen goddeloze voornemens uit.

Wat God met Rusland doet, doet denken aan wat Hij eens door Elisa met het leger van de koning van Syrië heeft gedaan (2Kn 6:8-23). Het is een vergelijkbare geschiedenis met een volledig tegengesteld einde. De koning van Syrië stuurt een groot leger om één man, Elisa, gevangen te nemen. Op het gebed van Elisa slaat God dat grote leger met blindheid. Vervolgens brengt Elisa dit leger “midden in Samaria” (2Kn 6:20). De koning van Israël wil de vijanden doden, maar Elisa wil dat ze voedsel krijgen en kunnen terugkeren naar hun heer.

In de tijd van Elisa is er genade voor de Syriërs. Die genade is er in de tijd waarover Ezechiël spreekt voor Rusland niet. Zij worden door God “op de bergen van Israël” gebracht (Ez 39:1-2), dat is in het midden van het land, waar onder andere ook Samaria ligt. In dat gebied worden ze door God omgebracht.

Syrië en Rusland zijn in de tijd waarover Ezechiël spreekt nauw aan elkaar verbonden. We zien in onze dagen dat die nauwe band zich steeds duidelijker in het politieke krachtenveld openbaart. De vervulling van de profetie van Ezechiël 38-39 werpt haar schaduw vooruit.

Ezechiël 39

Inleiding

Dit hoofdstuk is het vervolg van het vorige en gaat door met ons bekend te maken wat God met Gog gaat doen.

Ez 39:1-16 | Gog als buit voor Israël

1 En u, mensenkind, profeteer tegen Gog, en zeg: Zo zegt de Heere HEERE: Zie, Ik zál u, Gog, oppervorst van Mesech en Tubal! 2 Ik zal u omkeren, u meeslepen, u doen optrekken uit het uiterste noorden en u op de bergen van Israël brengen, 3 maar Ik zal uw boog uit uw linkerhand slaan, en uw pijlen uit uw rechterhand doen vallen. 4 Op de bergen van Israël zult u vallen, u en al uw troepen, en de volken die met u zijn. Ik heb u aan allerlei soorten roofvogels en aan de dieren van het veld tot voedsel gegeven. 5 Op het open veld zult u vallen, want Ík heb het gesproken, spreekt de Heere HEERE. 6 Ik zal vuur zenden in Magog en onder hen die onbezorgd de kustlanden bewonen. Dan zullen zij weten dat Ik de HEERE ben. 7 Ik zal Mijn heilige Naam te midden van Mijn volk Israël bekendmaken en Mijn heilige Naam niet langer laten ontheiligen. Dan zullen de heidenvolken weten dat Ik de HEERE ben, de Heilige in Israël. 8 Zie, het komt en zal gebeuren, spreekt de Heere HEERE. Dit is de dag waarover Ik gesproken heb. 9 De inwoners van de steden van Israël zullen [de stad] uit gaan, [een vuur] aansteken en de wapens, de kleine en de grote schilden, de bogen en de pijlen, de handstokken en de speren verbranden. Zij zullen daarvan zeven jaar [lang] vuur stoken, 10 zodat zij geen hout uit het veld hoeven te halen en niets uit de bossen hoeven te hakken, maar vuur kunnen stoken van de wapens. Zo zullen zij hun plunderaars plunderen en beroven wie hen beroofd hadden, spreekt de Heere HEERE. 11 Op die dag zal het gebeuren dat Ik Gog daar in Israël een plaats voor een graf zal geven, het dal van de reizigers, dat reizigers [de weg] verspert, ten oosten van de zee. Daar zullen zij Gog en heel zijn menigte begraven en zullen het noemen: Dal van de menigte van Gog. 12 Het huis van Israël zal hen begraven om het land te reinigen, zeven maanden [lang]. 13 Heel de bevolking van het land zal begraven. En het zal hun tot een naam zijn op de dag dat Ik Mijzelf verheerlijk, spreekt de Heere HEERE. 14 Ook zullen zij mannen afzonderen die voortdurend met de reizigers door het land trekken [en] hen die op het land achtergebleven zijn, begraven om het [land] te reinigen. Na verloop van zeven maanden moeten zij op onderzoek uitgaan. 15 En als de reizigers door het land trekken en [iemand] een menselijk bot ziet, moet hij er een merkteken bij zetten, totdat de doodgravers het begraven hebben in het Dal van de menigte van Gog. 16 (En Hamona is ook de naam van een stad.) Zo zullen zij het land reinigen.

Ezechiël moet doorgaan met profeteren tegen Gog (vers 1). Voor de vijfde keer klinken in verband met Gog de woorden “zo zegt de Heere HEERE”. De eerste woorden die volgen, zijn gelijk aan die van het begin van het vorige hoofdstuk.

De HEERE herhaalt Zijn voornemen om Gog vanuit zijn woonplaats in “het uiterste noorden” mee te slepen naar “de bergen van Israël” (vers 2). Direct daarna vertelt Hij dat Hij Gog en zijn bende in Israël zal ontwapenen en hoe Hij dat zal doen (vers 3). Het wordt voorgesteld als een gevecht, waarbij Gog echter geen schijn van kans heeft. De HEERE slaat hem eenvoudig zijn boog uit zijn linkerhand en maakt zijn rechterhand krachteloos, zodat hij zijn pijlen niet kan vasthouden. Daar staat hij dan, weerloos. Vervolgens zal hij vallen op de bergen van Israël, samen met allen die met hem zijn opgetrokken (vers 4). Daar liggen ze dan, verslagen. Zij die hebben gedacht een rijke buit te kunnen roven, worden door de HEERE aan de aasvogels en de hyena’s tot voedsel gegeven.

Al hergroeperen de legers van Gog die uit de bergen zijn ontkomen zich in het open veld, ze zijn ook daar geen partij voor de HEERE (vers 5). Hij zal hen daar neervellen. Het zal gebeuren, want Hij heeft het gezegd. Het land in het verre noorden, Magog, waaruit Gog weggetrokken is, zal door de HEERE met Zijn vuur worden geoordeeld (vers 6). Het vuur komt ook in de kustlanden die onbezorgd wonen. Mogelijk dat hiermee de landen worden bedoeld die aan de kust van de Zwarte Zee en de Kaspische Zee liggen.

Wat Israël betreft, zal de HEERE Zijn heilige Naam in hun midden bekendmaken (vers 7). Hij zal Zijn heilige Naam niet langer laten ontheiligen. Hij is de “Heilige” – hier niet van Israël (Ps 71:22; Js 5:19; 10:20; 12:6; 30:12; 30:15; 41:14; 43:3; 43:14; 45:11; 47:4; 48:17; 54:5; 60:14), maar – “in Israël”. Hij woont te midden van Zijn volk. Zijn oordeel over Gog in Zijn land maakt dat eens te meer duidelijk. Op die dag, de dag waarover Hij gesproken heeft dat Gog geoordeeld zal worden en waar Hij naar heeft uitgezien, zal er een vaste vrede zijn, waaraan niemand ook maar iets kan veranderen (vers 8). Dan is er ongestoorde, volle vrede in Israël en in de wereld.

De vernietiging is in enkele woorden beschreven, maar de beschrijving van de gevolgen gebeurt veel uitvoeriger. De vijanden menen Israël als prooi te overvallen, maar het omgekeerde gebeurt: de inwoners van Israël zullen hun aanvallers beroven (verzen 9-10). Dit gedeelte doet denken aan de Joden in Susan in het boek Esther, die ook eerst dreigen te worden omgebracht door hun vijanden, maar waar de rollen ook worden omgedraaid.

Het wapentuig van de legers van Gog zal als brandhout dienen. Het is een enorm arsenaal. Men zal er liefst zeven jaar vuur van kunnen stoken. Gewoonlijk worden buitgemaakte wapens aan de eigen wapenvoorraad toegevoegd. Maar toevoeging aan de eigen wapenvoorraad is niet nodig, want er zullen geen oorlogen meer zijn. Bij de komst van Christus zijn de wapens omgesmeed tot landbouwwerktuigen (Js 2:4a{156}; Mi 4:3).

Na de volkomen verdelging van Gog wijst de HEERE voor de gesneuvelden een graf aan in Israël (vers 11). Er zal geen transport van de lijken plaatsvinden naar hun eigen land. De plaats van het graf is “het dal van de reizigers”. Dat dal zal een massagraf worden, waardoor het niet meer als een doorgangsweg voor reizigers kan worden gebruikt. Het dal krijgt een nieuwe naam: “Dal van de menigte van Gog.”

De slachting onder de legers van Gog zal zo groot zijn, dat het zeven maanden zal duren voordat alle lijken, of wat daarvan over is, begraven zijn (vers 12). Aan het begraven van die talloze lijken zal de hele bevolking deelnemen (vers 13). De HEERE heeft de vijand verslagen, Hij krijgt de eer. Zijn volk deelt in de overwinning en houdt zich met de resultaten ervan bezig. Het is het zekere bewijs van de totale verdelging van de vijand. Ze horen er niet alleen van, maar kunnen als het ware de bewijzen ervan aanraken.

Als na zeven maanden de massa is begraven, zullen mannen die daartoe apart gesteld zijn, zich bezighouden met het opsporen van restanten van de vijand (vers 14). Die speurtocht is nodig om het land helemaal te reinigen (vgl. Nm 19:16{157}). Zij worden daarbij geholpen door reizigers die op hun tocht door het land hier of daar een menselijk bot ontdekken (vers 15). Als ze beenderen zien, moeten ze deze herkenbaar maken, zodat de doodgravers de beenderen gemakkelijk kunnen opmerken en deze kunnen begraven in het massagraf. Zo zal het land gereinigd worden.

De naam van het massagraf wordt verbonden met de naam van de stad Hamona (vers 16). Hamona betekent ‘menigte’. Wanneer alle restanten van de ‘menigte’ aan lijken zijn begraven op die ene plaats, zal het land gereinigd zijn.

Ez 39:17-24 | Het oordeel over Gog verheerlijkt de HEERE

17 En u, mensenkind, zo zegt de Heere HEERE: Zeg tegen alle soorten vogels en tegen alle dieren van het veld: Verzamel u en kom, kom van rondom bijeen, bij Mijn offer, dat Ik breng, een groot offer voor u op de bergen van Israël, en eet vlees en drink bloed. 18 U zult vlees van helden eten en het bloed van de vorsten van het land drinken: van rammen, lammeren, bokken, jonge stieren, allemaal gemest [vee] van Basan. 19 U zult vet eten tot verzadiging toe en bloed drinken tot dronkenschap toe, van Mijn offer dat Ik voor u gebracht heb. 20 U zult verzadigd worden aan Mijn tafel met paarden en ruiters, helden en alle strijdbare mannen, spreekt de Heere HEERE. 21 Ik zal Mijn heerlijkheid onder de heidenvolken laten blijken. Alle heidenvolken zullen Mijn oordeel zien dat Ik geveld heb, en Mijn hand, die Ik op hen gelegd heb. 22 Dan zullen zij die van het huis van Israël zijn, weten dat Ik, de HEERE, hun God ben, vanaf die dag en daarna. 23 Dan zullen de heidenvolken weten dat zij die van het huis van Israël zijn, om hun ongerechtigheid in ballingschap zijn gegaan. Omdat zij Mij ontrouw waren, verborg Ik Mijn aangezicht voor hen en gaf Ik hen in de hand van hun tegenstanders, zodat zij allen door het zwaard vielen. 24 Overeenkomstig hun onreinheid en overeenkomstig hun overtredingen heb Ik met hen gehandeld en Ik heb Mijn aangezicht voor hen verborgen.

In vers 17 horen we een nieuw “zo zegt de Heere HEERE” – voor de zesde keer in deze twee hoofdstukken. De HEERE komt terug op wat Hij in vers 4 tegen Ezechiël heeft gezegd. Hij moet alle roofvogels en roofdieren oproepen om zich te goed te doen aan de gevallen menigte van Gog. De HEERE noemt het “Mijn offer” (verzen 17,19) en “een groot offer” (vers 17) dat Hij brengt.

De roofdieren mogen het vlees eten en het bloed drinken (verzen 17-19). Het bloed is het leven en behoort aan God. Hij kan dus bepalen wat Hij ermee doet. Hier geeft Hij het de roofdieren, waardoor de smadelijke verdelging van dit immense leger nog smadelijker wordt. De ‘maaltijd’ wordt in onderdelen genoemd en er mag onbeperkt worden gegeten, tot verzadiging en dronkenschap toe. Het offer dat de HEERE brengt, kent geen maat. Ze mogen het eten aan “Mijn tafel” (vers 20). De HEERE heeft alles bereid, ze hoeven alleen maar te consumeren, waarbij ze zich geen enkele beperking hoeven op te leggen.

Door Zijn handelwijze met Gog en zijn menigte toont God Zijn heerlijkheid aan de heidenvolken (vers 21). Die volken zullen Zijn oordeel zien dat Hij geveld heeft. Zij zien in dat oordeel Zijn hand die Hij op Gog en Zijn menigte gelegd heeft als bewijs van Zijn volkomen heerschappij over deze opstandelingen.

Als ooit de gedachte heeft geleefd dat de HEERE Zijn volk niet kan bevrijden, dan is die nu wel rechtgezet (vers 22). Die gedachte heeft in het verleden kunnen opkomen bij Zijn volk, het huis van Israël, dat steeds weer door vijanden is belaagd en verwoest. Die gedachte kan ook zijn opgekomen bij de heidenvolken die steeds weer bezit van Israël hebben kunnen nemen (vers 23). De volken zullen tot het inzicht komen dat zij zich wel heel erg hebben vergist in het toeschrijven van Israëls ballingschap aan de onmacht van God om Zijn volk tegen de vijanden te beschermen.

Het is niet in hen opgekomen dat God die vijanden juist heeft gestuurd en hun de macht heeft gegeven om Zijn volk te overwinnen omdat Zijn volk Hem ontrouw is geweest en Hij hen daarom heeft moeten tuchtigen. Daarom heeft de koning van Babel het volk in ballingschap kunnen voeren en daarom hebben andere vijanden hen kunnen doden. Het is omdat de HEERE Zijn volk in hun hand heeft gegeven. Hij heeft met Zijn volk gehandeld vanwege hun overtredingen tegen Hem (vers 24). Daarom heeft Hij Zijn aangezicht voor hen moeten verbergen.

Ez 39:25-29 | Israël hersteld in het land

25 Daarom, zo zegt de Heere HEERE: Ik zal nu een omkeer brengen in de gevangenschap van Jakob, Ik zal Mij ontfermen over heel het huis van Israël en Ik zal het opnemen voor Mijn heilige Naam. 26 Zij zullen hun schande moeten dragen, en heel hun trouwbreuk, die zij tegenover Mij gepleegd hebben toen zij onbezorgd in hun land woonden en er niemand was die hun schrik aanjoeg. 27 Wanneer Ik hen uit de volken terugbreng en hen bijeenbreng uit de landen van hun vijanden, zal Ik door hen voor de ogen van veel heidenvolken geheiligd worden. 28 Dan zullen zij weten dat Ik, de HEERE, hun God ben, omdat Ik hen onder de heidenvolken in ballingschap voerde, maar hen [ook weer] verzamelde in hun land en niemand van hen daarginds nog liet achterblijven. 29 Ik zal Mijn aangezicht niet meer voor hen verbergen, wanneer Ik Mijn Geest over het huis van Israël heb uitgestort, spreekt de Heere HEERE.

Voor de zevende en laatste keer klinken in deze twee hoofdstukken de woorden “zo zegt de Heere HEERE” (vers 25). De inhoud van die woorden is het herstel van Israël in het land. Dat herstel begint met het brengen van een omkeer in de gevangenschap van Zijn volk dat Hij “Jakob” noemt (vgl. Ps 85:2; Jr 30:18; 33:26). De naam Jakob herinnert aan hun stamvader in zijn zwakheid. De oorsprong van het herstel ligt bij de HEERE en heeft zijn grond in Zijn ontferming en in het opkomen voor Zijn Naam. Hij ontfermt Zich over “heel het huis van Israël”, dus alle twaalf stammen (vgl. Ez 3:7; 20:40; 36:10; 37:11). Tevens neemt Hij het op voor Zijn heilige Naam.

Vers 26 geeft, zoals de HSV hier vertaalt, aanleiding tot de verkeerde gedachte dat Israël trouwbreuk pleegt terwijl het onbezorgd in het land woont. Dit vers kan echter ook als volgt vertaald worden: “Zij zullen de smaad en al de ontrouw, waarmee zij Mij ontrouw zijn geweest, vergeten, wanneer zij in hun land wonen, veilig, zonder dat iemand hen opschrikt” (vertaling Nederlands Bijbelgenootschap 1951). De bedoeling is, dat alle vroegere ellende en afwijking vergeten zullen zijn als zijn eenmaal in hun land wonen. Een andere vertaling luidt: “En zij zullen de verantwoording voor hun smaad en trouweloosheid, waarmee zij zich tegen Mij misdragen hebben, op zich nemen, wanneer zij zeker in hun land wonen en niemand hen opschrikt” (Slachter 2000). In deze vertalingen is duidelijk dat het volk in gerustheid in het land woont als een volk dat hersteld is in zijn relatie met de HEERE. Dat komt ook overeen met het betoog van de profeet die spreekt over het teruggekeerde volk dat in de zegen van het vrederijk eindelijk rust heeft gevonden.

De Bewerker van de zegen van het vrederijk is de HEERE. Hij brengt hen terug uit de volken en brengt hen bijeen uit de landen van hun vijanden (vers 27). Hierdoor zal Hij voor de ogen van veel heidenvolken geheiligd worden, dat wil zeggen dat ze Hem zullen erkennen als de enige ware God. Het zal geen vraag meer zijn Wie de God van Israël is en dat Hij – en niet de volken – met Zijn volk heeft gehandeld (vers 28).

Hij heeft Zijn volk onder de heidenvolken in ballingschap gevoerd vanwege de ontrouw aan Hem. Eerst in Babel en later ook onder “veel heidenvolken” vanwege hun verwerping van de Messias. Het zal ook volkomen duidelijk zijn dat Hij het is en niemand anders Die Zijn volk weer heeft verzameld in hun land, zonder iemand te vergeten.

Dan is de relatie niet slechts tijdelijk of gedeeltelijk, maar voorgoed en volledig hersteld. Hij zal Zijn aangezicht niet meer voor hen verbergen (vers 29). Dat hoeft ook niet, want ze zullen Hem dienen met een volkomen hart. Dat doen ze omdat de HEERE Zijn Geest over hen heeft uitgestort. De Geest legt beslag op hen en daardoor zullen ze alles steeds tot eer van God doen. De Geest zal ook te midden van Gods volk wonen in de herbouwde tempel, waarover de volgende hoofdstukken ons uitvoerig informeren.

Ezechiël 40

Een afbeelding van de tempel van Ezechiël{158}

Inleiding

Met Ezechiël 40 begint het laatste gedeelte van het boek. Na het herstel van Israël in zijn land (Ez 36-37) en de vernietiging van de laatste vijanden (Ez 38-39) kan het vrederijk in al zijn glorie gevestigd worden. Terwijl bijna alle andere profeten niet verder gaan dan het vermelden van het vrederijk, soms ook met een korte beschrijving van die vrede, gaat Ezechiël in deze laatste hoofdstukken (Ez 40-48) uitvoerig in op de nieuwe tempel, de nieuwe priesterdienst en de nieuwe indeling van het land in het vrederijk.

Na alle strijd is er eindelijk overal op aarde volledig rust. Het centrum van die rust is het heiligdom – dat al even in Ezechiël 37 is genoemd (Ez 37:26,28) – waar de HEERE woont en wordt gediend.

Ezechiël 40-48 kan als volgt worden onderverdeeld:
1. Eerst geeft Ezechiël een beschrijving van het heiligdom (Ez 40:1-42:20), waarin de heerlijkheid van de HEERE terugkeert.
2. Vervolgens beschrijft hij het altaar en de inwijding ervan en de priesterdienst die in het heiligdom plaatsvindt (Ez 43:1-47:12). Hij kan die beschrijving geven omdat de HEERE hem in een visioen een beeld van het heiligdom en zijn verordeningen geeft.
3. In het laatste gedeelte (Ez 47:13-48:35) zien we de nieuwe bewoners van het land en de verdeling van het land onder de twaalf stammen.

De beschrijving van het heiligdom die Ezechiël in het visioen ziet, is niet volledig{159}. Zo ontbreken bijvoorbeeld de meeste hoogtematen. Verder ontbreekt meestal de vermelding van de materialen die bij de bouw van het heiligdom nodig zijn. Bij de bouw van de tabernakel door Mozes en bij de bouw van de tempel door Salomo zijn die materialen wel genoemd.

Het ontbreken van de opsomming van de materialen lijkt te betekenen dat het in deze beschrijving vooral gaat om de aanwezigheid en het gebruik van de tempel, het bestaan en het doel ervan. Wel wordt elders vermeld dat de materialen door koningen van diverse landen zullen worden geleverd (Ps 68:30{160}), waarvandaan ook mensen komen om mee te helpen bij de bouw (Zc 6:15a{161}).

De beschrijving van de tabernakel is ook niet tot in detail gegeven. Maar wat ontbreekt in die beschrijving is bij de bouw en de oprichting ervan door Mozes geen onoverkomelijk gemis. Mozes heeft namelijk het voorbeeld van de tabernakel op de berg gezien (Ex 25:9{162},40; Hb 8:5). Voor de tempel van Salomo geldt iets vergelijkbaars, want Salomo heeft het ontwerp van de tempel van zijn vader David op schrift gekregen (1Kr 28:19{163}).

De tempel die Ezechiël ziet, zal door de Messias Zelf, de Heer Jezus, worden gebouwd (Zc 6:12{164}). Wij hebben misschien voor ons idee nu een incomplete beschrijving van die tempel, onvoldoende om hem tot in detail na te bouwen. De Heer Jezus als de Bouwmeester is de garantie dat die tempel tot in detail volmaakt zal zijn. Er zal niets aan ontbreken. Elk onderdeel en elke ruimte zullen op de juiste plaats staan en van de juiste afmetingen zijn. Ze zullen in volkomen harmonie met en in de juiste verhouding tot alle andere onderdelen en ruimten zijn.

De vrij droge opsomming van afmetingen doet nogal technisch aan. De beschrijving lijkt daardoor – net als bij de tabernakel – weinig voedsel voor het hart te geven. Maar allen die hebben geleerd dat God elk woord in Zijn Woord heeft laten neerschrijven omdat Hij dat voor ons van belang acht, zullen ernaar verlangen te weten wat Hij ons ook door deze beschrijving heeft te zeggen. Want “alle Schrift is door God ingegeven en nuttig om te leren, te weerleggen, te verbeteren en te onderwijzen in [de] gerechtigheid, opdat de mens Gods volkomen is, tot alle goed werk ten volle toegerust” (2Tm 3:16-17).

Ook al weten we van sommige details niet de precieze betekenis of plaats, wel wordt duidelijk dat God ordelijk, volgens een vast omlijnd plan, te werk gaat. Dit doet denken aan de orde die Hij ook in de gemeente, Zijn huis in deze tijd, gehandhaafd wenst te zien (1Ko 14:40; Ko 2:5). Als het gaat om de dienst van de aanbidding van God – en daarop ligt bij dit heiligdom de nadruk –, geeft Hij uitvoerig en nauwkeurig aan hoe Hij wil dat Zijn volk die dienst verricht. Dat geldt ook voor ons in deze tijd, zoals de Heer Jezus zegt: “Maar er komt een uur, en het is er, dat de ware aanbidders de Vader zullen aanbidden in geest en waarheid; immers, de Vader zoekt zulke [personen] die Hem aanbidden. God is een geest, en wie Hem aanbidden, moeten Hem aanbidden in geest en waarheid” (Jh 4:23-24).

In het Oude Testament worden vier woningen van God beschreven. De eerste is de tabernakel. Dit is de (verplaatsbare) woonplaats van God bij Zijn volk in de woestijn. De tweede is de tempel, de vaste woonplaats van God in het land. Die is door Salomo gebouwd en door Nebukadrezar verwoest. Dit is de eerste tempel. De derde woonplaats van God is de tempel die door Zerubbabel is gebouwd na de terugkeer in het land van een overblijfsel uit de Babylonische ballingschap. Deze tempel is later door Herodes vergroot en in het jaar 70 door de Romeinen verwoest. Dit is de tweede tempel. De tempel die Ezechiël ziet en voor ons beschrijft, is de derde tempel, die van het vrederijk.

Nu is het van belang dat deze vier woonplaatsen van God allemaal in feite een en dezelfde woonplaats vormen. De Schrift maakt dat duidelijk. Om te beginnen zien we dat wat voor de tabernakel geldt ook voor de tempel geldt. De schrijver van de brief aan de Hebreeën spreekt over de tabernakel, terwijl het over de dienst in de tempel gaat (Hb 9:1-7). De inrichting van en de dienst in de tabernakel is om zo te zeggen uitwisselbaar met de inrichting van en de dienst in de tempel.

Deze vereenzelviging zet zich voort in de drie tempels. Dat leren we van de profeet Haggaï. Haggaï spreekt tot het volk dat uit de ballingschap in het land van God is teruggekeerd en de tempel heeft herbouwd. Hij zegt over het zojuist herbouwde huis van God tegen allen die daarbij staan: “Wie is er onder u overgebleven die dit huis in zijn eerste heerlijkheid gezien heeft? En hoe ziet u het nu? Is het niet als niets in uw ogen?” (Hg 2:4). Hij spreekt nadrukkelijk over ‘dit huis in zijn eerste heerlijkheid’. Daarmee verwijst hij naar de tempel die Salomo heeft gebouwd. Ze hebben dat huis – “dit huis” –herbouwd, hoewel zonder de glans die dat huis heeft gehad.

Haggaï profeteert ook van de toekomstige tempel, die van Ezechiël. Ook dat is geen nieuwe woonplaats van God, maar een vernieuwing en vergroting van de oorspronkelijke heerlijkheid ervan. God zegt: “Ik zal dit huis vullen met heerlijkheid” (Hg 2:8). Weer “dit huis”! Hij zegt erbij, zoals er letterlijk staat: “De laatste heerlijkheid van dit huis zal groter zijn dan de eerste” (Hg 2:10).

In Ezechiël 40-42 hebben we de eigenlijke beschrijving van het huis. De profeet loopt in een visioen met een Man mee Die hem een rondleiding door de hele tempel geeft (zie de plattegrond met de verklaring in Bijlage 1). Die rondleiding gebeurt, op enkele onderbrekingen na, stilzwijgend. Allerlei bouwkundige aspecten komen onder de aandacht. Terwijl Ezechiël zwijgend toeziet, verricht de Man ook allerlei metingen.

De Man verbreekt het zwijgen enkele keren om iets aan Ezechiël te verklaren (Ez 40:4,45; 41:4,22; 42:13; 43:18). Later spreekt Hij nog een enkele keer (Ez 46:20; 47:6,8). De HEERE spreekt Zelf ook, als Zijn heerlijkheid naar de tempel terugkeert en Hij Ezechiël de opdracht geeft de boodschap door te geven van het huis dat hij heeft gezien (Ez 43:6-12).

Ez 40:1-4 | Ezechiël in een visioen naar Jeruzalem

1 In het vijfentwintigste jaar van onze ballingschap, aan het begin van het jaar, op de tiende van de maand, in het veertiende jaar nadat de stad was verslagen, op diezelfde dag was de hand van de HEERE op mij en bracht Hij mij erheen. 2 In visioenen van God bracht Hij mij naar het land van Israël. Hij zette mij op een zeer hoge berg, met daarop aan de zuidzijde iets als het bouwsel van een stad. 3 Hij bracht mij erheen, en zie, een Man. Zijn uiterlijk was als het uiterlijk van koper en in Zijn hand was een linnen koord en een meetlat. En Hij stond in de poort. 4 Toen sprak die Man tot mij: Mensenkind, zie met uw ogen, luister met uw oren, en neem alles wat Ik u zal laten zien, ter harte. U bent namelijk hierheen gebracht, opdat Ik u [dit] zou laten zien. Maak alles wat u ziet, aan het huis van Israël bekend.

Ezechiël krijgt het visioen van de nieuwe tempel te zien als hij vijfentwintig jaar in ballingschap is (vers 1), dat is in het jaar 573 v.Chr. Hij spreekt niet over ‘mijn ballingschap’, maar over “onze ballingschap” (vgl. Ez 33:21), waarmee hij aangeeft dat hij zich niet buiten of boven het volk plaatst dat in ballingschap is gevoerd, maar er deel van uitmaakt. Hij lijdt als een rechtvaardige met de onrechtvaardigen.

De datum wordt nader aangegeven. Het is “aan het begin van het jaar, op de tiende van de maand”. Met “de tiende van de maand” wordt de tiende van de maand Abib (Ex 13:4) bedoeld, de eerste maand van de godsdienstige kalender. De tiende dag van die maand is de dag waarop het paaslam voor het Pascha gekozen moest worden (Ex 12:2-3{165}). Het is dus de dag dat men zich nauwgezet met het paaslam moest bezighouden met het oog op de bevrijding van het volk en de beveiliging van de eerstgeborene achter het bloed van het lam.

Het feit dat de HEERE juist op deze dag het tempelvisioen geeft, verbindt de bevrijding van het volk uit de slavernij van Egypte met de toekomstige bevrijding en de veiligheid van het volk onder de bescherming van de HEERE op grond van het bloed van het ware Paaslam, de Heer Jezus (1Ko 5:7b{166}). Zoals God toen Zijn volk heeft bevrijd om bij hen te wonen, zo zal Hij dat in de (nu nabije) toekomst weer doen.

Dit is ook een vertroostende gedachte met betrekking tot de val van Jeruzalem, die ook in de datering wordt genoemd. Het is “het veertiende jaar nadat de stad was verslagen”. De stad zal herrijzen als de stad van de grote Koning, Die als het Paaslam Zelf het fundament ervoor heeft gelegd. Hij zal dan in het midden van Zijn volk in Zijn tempel wonen.

“Op diezelfde dag”, nauwkeurig met datum aangegeven en met vermelding van de niet voor mogelijk gehouden val van de stad, komt “de hand van de HEERE” op Ezechiël. Daarmee wordt bedoeld dat de Geest over hem komt en beslag op hem legt. “In visioenen van God” wordt hij “naar het land van Israël” gebracht, waar hij door Hem “op een zeer hoge berg” wordt gezet (vers 2; vgl. Op 21:9-10). Het woord “erheen” is in het Hebreeuws shamma, Met dit woord shamma eindigt het boek ook. Het is daar vertaald met “daar” (Ez 48:35).

Geleid door de hand van de HEERE komt Ezechiël aan de zuidzijde van de berg bij iets waarvan hij zegt dat het er uitziet “als het bouwsel van een stad”, dat is het tempelcomplex. Hij drukt zich op dezelfde vage wijze uit als in Ezechiël 1. Die vaagheid zal steeds meer verdwijnen, want hij krijgt alles van heel dichtbij te zien.

Nog eens wordt opgemerkt dat Ezechiël “erheen”, shamma, wordt gebracht (vers 3; vers 2). Hij ziet daar een Man. Die Man zal hem het heiligdom in al zijn bijzonderheden laten zien. Deze Man is wel de Engel van de HEERE ofwel een verschijning van de Zoon van God (vgl. Jz 5:13; Zc 1:8; 2:1; 6:12). Dat blijkt uit het uiterlijk van de Man, dat is “als het uiterlijk van koper”. Koper is het beeld van de gerechtigheid van God die stand houdt in het vuur van Gods oordeel (Nm 16:35-40). De Man beantwoordt volkomen aan de gerechtigheid van God.

Hij heeft twee meetinstrumenten in Zijn hand: “een linnen koord en een meetlat”. Met het linnen koord kunnen grote afstanden en ronde vormen worden gemeten (Ez 47:3).De meetlat is praktisch om de hoogte van iets te meten en voor het meten van vlakke oppervlakten, bijvoorbeeld een muur. Deze meetinstrumenten zijn de gewone instrumenten die een bouwmeester bij zich draagt. Dat Hij meet, betekent dat Hij de Eigenaar is (vgl. 2Sm 8:2; Ps 16:6; 78:55; Zc 2:1). Het is Zijn huis en Hij bepaalt hoe het eruit komt te zien. Hij is ook de Bouwmeester (Hb 11:10). De Man staat in de poort. Vaak is de poort de plaats van de rechtspraak (Ru 4:1,11; Am 5:10,12,15). Hier is aan de poort meer de gedachte van een beveiligde en gecontroleerde toegang tot de tempel verbonden.

De Man geeft Ezechiël de opdracht zijn ogen en oren goed open te houden voor alles wat Hij hem zal laten zien van de tempel (vers 4). Vervolgens moet Ezechiël het onderwijs dat daaraan verbonden is, ter harte nemen, hij moet zijn hart, zijn aandacht, erop richten. Ten slotte zegt de HEERE tegen hem dat Hij hem daarheen heeft gebracht met de bedoeling hem dit allemaal te laten zien. Hij voegt er direct aan toe dat Ezechiël alles wat hij ziet, bekend moet maken aan “het huis van Israël”.

Er staan hier vier werkwoorden in de gebiedende wijs: “zie”, “luister”, “neem … ter harte”, “maak bekend”. Deze volgorde is belangrijk voor ieder die Gods Woord wil bestuderen. De volgorde is ook voor ons belangrijk als we met Ezechiël meelopen. Dan moeten we zien wat hij ziet en luisteren naar wat hij hoort en wat hij ziet in ons hart opnemen. Daarna kunnen we er ook anderen mee bekendmaken (vgl. Ea 7:10{167}).

De opdracht die Ezechiël krijgt, maakt duidelijk dat de beschrijving van de tempel een boodschap van God voor het volk Israël is, die zij met hun ogen, oren en hart moeten opnemen (Ez 44:5). Wij mogen dat op onszelf toepassen als het gaat om de geestelijke tempel in onze tijd, de nieuwtestamentische gemeente. De toekomstige tempel die Ezechiël ziet, zal – net als de tabernakel en de eerste tempel (van Salomo) en de tweede tempel (van Zerubbabel) – een beeld zijn van de ware tempel van God in de hemel (Op 11:19). De tempel verwijst in alle details naar de Heer Jezus, de Messias. Hij is als Mens de volkomen vervulling van de tempel, Hij is de ware woonplaats van God (Ko 1:19{168}; 2:9; Jh 2:19-22).

In de beschrijving van de tempel in Ezechiël ligt de nadruk in het bijzonder op de heiligheid van het huis. Ook de tabernakel en de tempel zijn heilige gebouwen en een beeld van de gemeente als een heilig huis. Maar bij de tempel die Ezechiël beschrijft, valt de nadruk wel sterk op de heiligheid van het huis. Daar komt bij dat ook het gebied om de tempel heen een allerheiligst gebied is omdat de heerlijkheid van de HEERE haar intrek in het huis heeft genomen (Ez 43:4-5,12). Zo is op de Pinksterdag de heerlijkheid van God in de gemeente komen wonen als de Heilige Geest wordt uitgestort. Hij vult zowel het hele huis waar de gelovigen bijeen zijn als de individuele gelovigen (Hd 2:1-4).

Deze toekomstige, letterlijke, materiële tempel verwijst in type of voorbeeld dan ook naar de gemeente, die in deze tijd van genade de tempel van God is (1Ko 3:16-17{169}; 2Ko 6:16; Ef 2:19-22). Zoals Ezechiël het plan van de tempel en de dienst daarin grondig moet bestuderen en daarvan moet spreken, zo is het voor ons ook belangrijk ons bezig te houden met Gods plan voor het geestelijk huis en ons in overeenstemming daarmee te gedragen (1Tm 3:15{170}; 1Ko 14:33,40). Het is ook van belang dat alle verlosten door onderwijs deze dingen te horen krijgen.

De tempel is ook een beeld van het lichaam van de gelovige in deze genadetijd (1Ko 6:19{171}). Daarom zijn er ook voor de individuele gelovige belangrijke geestelijke lessen te leren uit de beschrijving van de tempel van Ezechiël.

Ez 40:5 | De buitenste muur

5 En zie, er was een muur aan de buitenzijde van het huis, [die er] helemaal omheen [liep]. Nu was er in de hand van die Man een meetlat van zes el, per el [een el] en een handbreedte [lang]. Hij mat de breedte van het bouwwerk: één lat, en de hoogte: één lat.

Het eerste wat Ezechiël ziet, is “een muur aan de buitenzijde van het huis” (vers 5). Daarmee begint hij de beschrijving. Deze muur loopt om het hele tempelcomplex heen, inclusief de beide voorhoven. De Man meet de muur met “een meetlat” die Hij in Zijn hand heeft. De lengte van de meetlat is “zes el”. Deze ‘el’ is niet de gebruikelijke el van zes handbreedten, dat is 45 cm, maar een “el en een handbreedte” (dus zeven handbreedten), die ook wel ‘de koninklijke el’ wordt genoemd. Deze el is de standaard lengtemaat voor deze tempel.

Volgens diverse uitleggers moet voor deze el ca. 52,5 cm worden gerekend (waarbij wordt uitgegaan van een handbreedte van 7,5 cm). De meetlat (“één lat”) in de hand van de Man is zes el en is in deze berekening 3,15 m (= 6 x 52,5 cm). De muur is dus 3,15 m breed en 3,15 m hoog.

Dat er met het meten van de muur wordt begonnen, wijst erop dat alles binnen de muur een speciaal voor God afgezonderde plaats heeft ten opzichte van het gebied buiten de muur. Wat binnen de muur is, is afgezonderd voor of toegewijd aan God. Het is te vergelijken met het heiligen van de zevende dag als een dag die God heeft afgezonderd van de zes andere dagen om speciaal voor Hem te zijn (Gn 2:3). We zien dat ook bij de muur rondom Jeruzalem (Ne 12:27). Tevens zorgt de muur ervoor dat het kwaad, de zonde, geen toegang krijgt. De muur maakt scheiding tussen het heilige en onheilige (Ez 42:20).

Direct aan het begin van de beschrijving van de tempel zien wij van hoe groot belang deze beide aspecten – toewijding aan God en het weren van de zonde – zijn. Het zijn de voorwaarden waaraan moet worden voldaan, wil God te midden van Zijn volk kunnen wonen, want “de heiligheid is een sieraad voor Uw huis, HEERE, tot in lengte van dagen” (Ps 93:5b).

Ez 40:6-16 | De buitenste oostpoort

6 Toen kwam Hij bij de poort die op het oosten uitzag. Hij beklom de treden ervan en mat de drempel van de poort: één lat breed. Ook [mat Hij] de andere drempel: één lat breed. 7 En [elke] wachtruimte was één lat lang en één lat breed, en er zat vijf el tussen de wachtruimtes. Verder was de drempel van de poort aan de zijde van de voorhal van de poort aan de binnenzijde één lat [lang]. 8 Vervolgens mat Hij de voorhal van de poort aan de binnenzijde: één lat. 9 Toen mat Hij de [andere] voorhal van de poort: acht el, en de muurposten ervan waren twee el. De voorhal van de poort lag aan de binnenzijde. 10 Wat betreft de wachtruimtes bij de poort in de richting van het oosten: er waren er drie aan de ene kant en drie aan de andere kant. Alle drie hadden ze dezelfde afmetingen. De muurposten aan de ene kant en aan de andere kant hadden ook dezelfde afmetingen. 11 Vervolgens mat Hij de breedte van de poortingang: tien el. De lengte van de poort was dertien el. 12 Ook was er een ruimte vóór de wachtruimtes van één el [aan de ene kant] en een ruimte van één el aan de andere kant. Wat de wachtruimtes betreft: zes el aan de ene kant en zes el aan de andere kant. 13 Toen mat Hij de poort, vanaf het dak van de [ene] wachtruimte tot aan het dak van de andere [wachtruimte]: een breedte van vijfentwintig el; ingang lag tegenover ingang. 14 Zo deed Hij [ook met] de muurposten: zestig el. En bij een muurpost was de voorhof helemaal rondom de poort. 15 En vanaf de voorzijde van de toegangspoort tot aan de voorzijde van de voorhal van de binnenste poort was het vijftig el. 16 Verder waren er bij de wachtruimtes en bij de muurposten ervan vensters met traliewerk, helemaal rondom in de poort, naar binnen gericht. Hetzelfde gold voor de voorhallen. De vensters waren helemaal rondom naar binnen gericht, met dadelpalmen op de muurposten.

Na het meten van de muur komt de Man bij “de poort die op het oosten uitzag” (vers 6). In de muur, het symbool van afzondering, die ervoor zorgt dat de zonde buiten blijft, bevinden zich drie poorten. De poorten geven toegang tot de woonplaats van God. Ze spreken ervan dat God uitnodigt om bij Hem te komen. De beschrijving van de oostpoort – die ook voor de andere poorten geldt – laat zien wat God daarbij als voorwaarden stelt.

Omdat de hoofdingang van het tempelcomplex naar het oosten gericht is – net als bij tabernakel en de tempel van Salomo –, begint de beschrijving met die poort. Aan die beschrijving worden liefst elf verzen gewijd. De oostpoort is ook de poort waardoor de heerlijkheid van de HEERE is vertrokken (Ez 10:19; 11:23). Deze poort is speciaal vanwege het in- en uitgaan van de heerlijkheid van God (Ez 43:2,4).

Het oosten is de kant van de opkomst van de zon en de kant vanwaar de Heer Jezus zal komen (Mt 24:27). De beschrijving van de oostpoort wordt herhaald bij de beschrijving van de noorderpoort (verzen 20-23) en de zuiderpoort (verzen 24-27). Elke poort is lang en lijkt wel op een korte tunnel of een soort passage. Tevens zijn er, zoals we direct zien, ook wachtruimtes, waardoor de poort ook wel op een klein huis lijkt.

De buitenpoort heeft een totale lengte van vijftig el (vers 15) en bestaat uit de volgende delen, die we nog nader zullen bekijken:

Tekst

Lengte

Breedte

1.

Drempel

40:6,11

6 el (= 1 lat)

10 el

2.

Eerste wachtruimte

40:7

6 el (= 1 lat)

6 el (= 1 lat)

3.

Tussenruimte / muur

40:7

5 el

4.

Tweede wachtruimte

40:10

6 el (= 1 lat)

6 el (= 1 lat)

5.

Tweede tussenruimte / muur

40:7,10

5 el

6.

Derde wachtruimte

40:10

6 el (= 1 lat)

6 el (= 1 lat)

7.

Tweede drempel / muur

40:6,7

6 el (= 1 lat)

8.

Voorhal van de poort aan de binnenzijde

40:9

8 el

6 el (= 1 lat)

9.

Muurpost van de voorhal

40:9

2 el

Totaal

40:15

50 el

Via een trap komt de Man – terwijl Ezechiël Hem op de voet volgt en wij als lezers met hem – in de voorhal van de poort die toegang geeft tot de buitenste voorhof. Hoeveel treden de trap heeft, staat er hier niet bij, maar wel bij de trappen voor de noorderpoort en de zuiderpoort (verzen 22,26). Dat er een trap beklommen moet worden, houdt in dat de buitenste voorhof waar men komt als men door de poort is gegaan, hoger ligt dan de grond vóór de poort buiten rondom de muur. De Man meet de breedte van de drempel van de poort. Die is één lat ofwel 3,15 m. Er is nog een tweede drempel, die even breed is.

In de poort zijn wachtruimtes van één lat lang en één lat breed, dat is 3,15 m in het vierkant (vers 7). Deze wachtruimtes zijn voor de poortwachters (vgl. Ez 44:11; 1Kn 14:28; 2Kr 12:11). Tussen de wachtruimtes is een afstand van vijf el. Aan de andere zijde van de poort, aan de zijde van de andere voorhal, de laatste ruimte voordat men uit de poort in de buitenste voorhof stapt, is een drempel van één lat lang.

Na de drempel meet Hij de voorhal aan de binnenzijde van de poort (vers 8). De voorhal is een extra ruimte na de wachtruimtes. Deze bevindt zich na de laatste wachtruimte en naast de opening aan het einde van de poort waardoor men in de buitenste voorhof komt. De breedte van de voorhal is één lat, dat is 3,15 m, dat is net zo breed als de wachtruimte. Vervolgens meet Hij de lengte van voorhal. Die bedraagt acht el (vers 9), dat is 4,20 m. De dikte van de muurposten van de opening is twee el, dat is 1,05 m. Dan wordt nog eens vermeld dat de voorhal van de poort aan de binnenzijde van de poort ligt.

Er zijn zes wachtruimtes in het poortgebouw (vers 10). Daarvan zijn er drie aan de ene kant en drie aan de andere kant van de gang. Ze hebben allemaal dezelfde afmeting en dat geldt ook voor de muurposten. Een poort dient tot bescherming van de tempel. Iemand die erin wil, moet door de poort en langs de wachters. Zo is er voortdurende controle op wie de tempel binnenkomen en wie die verlaten. De poort is er om iemand erbij te bepalen dat hij via de poort heilige grond betreedt.

De drie wachtruimtes met poortwachters herinneren aan het beginsel dat we zowel in het Oude als in het Nieuwe Testament tegenkomen, dat twee of drie getuigen nodig zijn om een aanvaardbaar getuigenis te kunnen afleggen (Dt 17:6; 19:15; Mt 18:16; 2Ko 13:1; 1Tm 5:19; 1Jh 5:7-8). Ook nu gebeurt het ontvangen van een onbekende in een gemeente niet slechts op grond van diens eigen getuigenis, maar ook op grond van dat van andere gelovigen (Jh 5:31; Hd 9:26-27; 18:27; Rm 16:1; 2Ko 3:1; Ko 4:10).

De Man meet dan de breedte van de poortingang (vers 11). Die is tien el ofwel 5,25 m. Dat is ook de breedte van de hele passage. De lengte van de poort is dertien el. Vóór de wachtruimtes is nog een extra ruimte van één el (vers 12), mogelijk als een soort ‘veiligheidsgebied’ omdat de wachtruimtes geen deur hebben. De wachtruimtes zijn zes el lang en zes el breed.

Ook het dak wordt gemeten (vers 13). De meting wordt verricht in verbinding met de wachtruimtes eronder. Het dak is vijfentwintig el breed. Een dak biedt bescherming tegen weersinvloeden van boven. In de geestelijke toepassing biedt het dak bescherming tegen boze machten in de hemelse gewesten. Opgemerkt wordt nog dat de ingangen van de wachtruimtes recht tegenover elkaar liggen. De ene ingang is niet breder of smaller dan de andere. Gods maatstaven zijn altijd gelijk als het erom gaat Zijn volk in Zijn huis te ontvangen. Hij verandert niet naarmate de tijd verandert en past Zich niet aan naarmate de mensen veranderen.

De muurposten (in sommige vertalingen vertaald met ‘torens’) meet Hij ook (vers 14). Ze zijn “zestig el”. Het lijkt hier te gaan om de hoogte van de muurposten of torens die als een versterkend deel aan de poort zijn toegevoegd. Dat eraan wordt toegevoegd “en bij een muurpost was de voorhof helemaal rondom de poort”, lijkt erop te wijzen dat de muurposten of torens als voorste deel van poort niet vóór, maar als enige onderdeel van de poort óp de voorhof staan. De lengte van de poort, vanaf de toegangspoort tot de opening van de voorhal die aan kant van de buitenste voorhof is, is vijftig el (vers 15), dat is twee keer de breedte ervan (vers 13).

In de poort, waar de wachtruimtes zijn, en bij de muurposten, zijn vensters met traliewerk (vers 16). De vensters zijn naar binnen gericht, dat wil zeggen dat ze aan de buitenzijde smal en aan de binnenzijde, dus in de wachtruimte zelf, breed zijn. De vensters verlichten de wachtruimtes met zonlicht dat naar binnen schijnt en zorgen voor frisse lucht. In de muurposten van de voorhallen aan de voor- en achterzijde van de poort zijn ook vensters.

In de geestelijke toepassing zien we dat de nieuwtestamentische poortwachters, zoals opzieners of herders, gelovigen met een toezichthoudende taak, voor een goede uitoefening van hun functie geen licht in zichzelf hebben, maar dat dit licht ‘van buiten’ moet komen, van Gods Woord en Gods Geest. In dat licht kunnen ze zien wie wel en wie niet toegang tot de gemeente hebben.

Op de muurposten zijn “dadelpalmen” aangebracht. Ze worden in één adem met de vensters genoemd. Een palmboom spreekt onder andere van koningschap en overwinning (Jh 12:13; Op 7:9). Een dadelpalm geeft aan dat er aan de overwinning vrucht verbonden is. Het verband met de vensters brengt tot de gedachte dat vrucht en overwinning het resultaat zijn van het licht.

We zien die verbinding in wat Paulus tegen de Efeziërs zegt: “De vrucht van het licht [bestaat] in alle goedheid en gerechtigheid en waarheid” (Ef 5:9). Het zichtbaar worden van deze vrucht in het leven van een gelovige betekent dat er geloofsoverwinningen zijn behaald over de duisternis. De gemeente is een plaats voor mensen die weten wat het is om te strijden voor het geloof dat eenmaal aan de heiligen is overgeleverd en in die strijd ook zegevieren (Jd 1:3).

Wat we in Psalm 118 lezen over de poorten, sluit hierop mooi aan. Deze psalm is een ‘dankzegging na overwinning’, zoals het opschrift in de HSV luidt. We lezen in deze psalm het volgende over de poorten in verbinding met rechtvaardigen: “Doe de poorten van de gerechtigheid voor mij open, daardoor zal ik binnengaan, ik zal de HEERE loven. Dit is de poort van de HEERE, daar zullen de rechtvaardigen door binnengaan” (Ps 118:19-20). Wat in dit verband ook nog mooi is om op te wijzen, is dat de rechtvaardige met een palmboom wordt vergeleken: “De rechtvaardige zal groeien als een palmboom” (Ps 92:13a).

Ez 40:17-19 | Plaveisel en dertig kamers

17 Toen bracht Hij mij in de buitenste voorhof. En zie, er waren kamers en er was een plaveisel gemaakt, helemaal rondom de voorhof. Dertig kamers lagen er aan het plaveisel. 18 Het plaveisel lag aan de zijkant van de poorten, overeenkomend met de lengte van de poorten. [Dit] was het lagergelegen plaveisel. 19 Toen mat Hij de breedte vanaf de voorzijde van de benedenpoort tot aan de binnenste voorhof aan de buitenzijde: honderd el, zowel naar het oosten als naar het noorden.

Na het meten van de oostpoort en alles wat daarbij en daarin is, brengt de Man Ezechiël{172} in de buitenste voorhof (vers 17). Deze voorhof wordt betreden nadat men de hele poort vanaf de eerste voorhal, langs de wachtruimtes en de tweede voorhal, is doorgelopen. De buitenste voorhof is de ruimte die het eigenlijke tempelgebouw omgeeft. Zoals we in de verzen 28-47 zien, heeft het tempelgebouw een eigen, veel kleinere voorhof, de binnenste voorhof, waartoe de drie binnenpoorten toegang geven.

Als Ezechiël in de buitenste voorhof staat, ziet hij dertig kamers. De kamers liggen aan een plaveisel dat de voorhof omgeeft. Dit plaveisel ligt naast de drie poorten en is even breed als de poorten lang zijn (vers 18), dat wil zeggen vijftig el (vers 15). Er wordt nog opgemerkt dat dit “het lagergelegen plaveisel” is, omdat ook de binnenste voorhof, die hoger ligt, een plaveisel heeft.

Er wordt niet vermeld, hoe deze vertrekken over het plaveisel verdeeld zijn. Het ligt voor de hand dat ze gelijkelijk verdeeld zijn over het hele plaveisel op de drie zijden met de drie poorten. Er zullen tien vertrekken aan de zuidzijde, tien aan de oostzijde en tien aan de noordzijde zijn, dertig in totaal. Als verdere verdeling kunnen we ons voorstellen dat er vijf kamers links en vijf rechts van elk van de drie poorten liggen (zie Bijlage 1, bij 2.).

Evenmin wordt vermeld wat het doel van deze kamers is. Er kan worden verondersteld dat er offermaaltijden door het volk worden gehouden of dat ze gebruikt worden als bewaarplaatsen van inkomsten voor de tempel. In de tempel die na de terugkeer uit ballingschap door Zerubbabel is herbouwd, is zo’n kamer aan een vijand van Gods volk gegeven. Nehemia is daarover zeer verbolgen en smijt die vijand eruit (Ne 13:4-9).

De Man neemt ook de maat van de buitenste voorhof (vers 19). Hij gaat daarbij uit van de “benedenpoort”, dat is de buitenpoort, die lager ligt dan de binnenpoort. Hij rekent vanaf de poortzijde die direct aan de buitenste voorhof grenst tot de buitenzijde van de binnenste voorhof. De breedte bedraagt precies honderd el. Hetzelfde geldt voor de oostpoort en de noorderpoort (vers 23).

Ez 40:20-23 | De buitenste noorderpoort

20 Wat de poort betreft die op het noorden uitziet, op de buitenste voorhof, daarvan mat Hij de lengte en de breedte. 21 De wachtruimtes ervan, drie aan de ene kant en drie aan de andere kant, de muurposten ervan en de voorhallen ervan waren overeenkomstig de afmetingen van de eerste poort, vijftig el lang en vijfentwintig el breed. 22 Verder waren de vensters ervan, de voorhal ervan en de dadelpalmen ervan overeenkomstig de afmetingen van de poort die op het oosten uitzag. Met zeven treden ging men daarover naar boven, en de voorhal ervan lag ervóór. 23 De poort van de binnenste voorhof lag tegenover de poort naar het noorden en [die] naar het oosten. Hij mat [de afstand] van poort tot poort: honderd el.

Na de oostpoort is de noorderpoort aan de beurt om gemeten te worden (vers 20). De beschrijving gebeurt hier globaal, omdat deze poort in afmetingen en indeling precies gelijk is aan de oostpoort (verzen 21-22). Een nieuw detail is dat de trap naar deze poort “zeven treden” heeft.

De beschrijving sluit af met de maat van de buitenste voorhof, maar dan gerekend vanaf de poort van de binnenste voorhof (vers 23). Zoals al is aangegeven in vers 19, is de afstand van poort tot poort honderd el.

Ez 40:24-27 | De buitenste zuiderpoort

24 Vervolgens leidde Hij mij in de richting van het zuiden. En zie, er was een poort in de richting van het zuiden. Daarop mat Hij de muurposten ervan en de voorhal ervan: dezelfde afmetingen. 25 De poort en de voorhal hadden vensters, helemaal rondom, zoals die vensters, vijftig el lang en vijfentwintig el breed. 26 Zeven treden leidden ernaartoe en de voorhal lag ervóór. Er waren dadelpalmen, één aan de ene kant en één aan de andere kant op de muurposten ervan. 27 De binnenste voorhof had een poort in de richting van het zuiden. Hij mat [de afstand] van poort tot poort in de richting van het zuiden: honderd el.

De Man leidt Ezechiël in zuidelijke richting (vers 24). Daar ziet hij een poort in de richting van het zuiden. De metingen die de Man verricht, geven dezelfde uitkomsten als de metingen van de twee voorgaande poorten. Ook de samenstelling van de zuiderpoort is gelijk aan die van de andere poorten, evenals de lengte van de buitenste voorhof die tussen de buitenste en binnenste zuiderpoort ligt (verzen 25-27).

Ez 40:28-31 | De zuiderpoort van de binnenste voorhof

28 Vervolgens bracht Hij mij door de zuiderpoort naar de binnenste voorhof. Hij mat de zuiderpoort: dezelfde afmetingen. 29 Ook de wachtruimtes ervan, de muurposten ervan en de voorhal ervan hadden diezelfde afmetingen. Geheel rondom waren vensters, ook in de voorhal ervan, vijftig el lang en vijfentwintig el breed. 30 Geheel rondom waren er voorhallen, vijfentwintig el lang en vijf el breed. 31 De voorhal ervan was aan de buitenste voorhof. Er waren dadelpalmen op de muurposten ervan. Er waren acht treden naar boven.

Vanaf de buitenste zuiderpoort steekt de Man samen met Ezechiël de buitenste voorhof over naar de daar recht tegenovergelegen binnenste zuiderpoort, die toegang geeft tot de binnenste voorhof (vers 28). Deze poort vormt de verbinding tussen de buitenste en de binnenste voorhof. Die binnenste zuiderpoort heeft dezelfde afmetingen als de buitenste zuiderpoort. Ook de indeling is gelijk (verzen 29-30).

Toch zijn er ook enkele verschillen tussen de beide poorten. Een eerste verschil is de plaats van de voorhal van de poort (vers 31). De voorhal van de binnenste poort grenst niet aan de binnenste voorhof, maar aan de buitenste voorhof. De binnenste poort is dus een spiegelbeeld van de buitenste poort, want bij de buitenste poort bevindt de voorhal zich aan de kant van de buitenste voorhof en niet aan de kant waar men de poort binnengaat. Anders gezegd, de voorhal van de buitenste poort (de benedenpoort) én de voorhal van de binnenste poort grenzen allebei aan dezelfde ruimte, namelijk de buitenste voorhof.

Nog een verschil met de buitenste poort is dat de trap naar de binnenste poort acht treden heeft, terwijl de trap naar de buitenste poort zeven treden heeft. Het tempelgebouw staat vanwege de trap dus nog weer hoger dan de buitenste voorhof en de buitenste voorhof ligt weer hoger dan wat daaraan aan de buitenkant grenst. Dat een trap met acht treden tot de tempel voert, wijst erop dat er een nieuw gedeelte betreden wordt. Het getal acht spreekt van een nieuw begin zonder einde, na afsluiting van iets wat volkomen is, waarvan het getal zeven spreekt. Dat past bij waar we nu gekomen zijn: in de directe tegenwoordigheid van God, dus op het hoogste niveau.

Ez 40:32-34 | De oostpoort van de binnenste voorhof

32 Toen bracht Hij mij naar de binnenste voorhof, in de richting van het oosten. Hij mat de poort: dezelfde afmetingen. 33 De wachtruimtes ervan, de muurposten ervan en de voorhal ervan hadden dezelfde afmetingen. Hij had helemaal rondom vensters zoals de voorhal ervan [die] had, vijftig el lang en vijfentwintig el breed. 34 De voorhal ervan lag gericht naar de buitenste voorhof. Verder waren er dadelpalmen op de muurposten ervan, aan de ene kant en aan de andere kant: er waren acht treden naar boven.

Na de zuiderpoort wordt Ezechiël door de Man naar de oostpoort gebracht (vers 32). Evenals bij de buitenste poorten is ook hier de oostpoort de hoofdingang. De opmeting van die poort wijst uit dat hij precies dezelfde afmetingen en indeling heeft als de zojuist gemeten zuiderpoort (verzen 32-34).

Ez 40:35-37 | De noorderpoort van de binnenste voorhof

35 Toen bracht Hij mij naar de noorderpoort en mat [die]: dezelfde afmetingen. 36 De wachtruimtes ervan, de muurposten ervan en de voorhal ervan hadden helemaal rondom vensters, vijftig el lang en vijfentwintig el breed. 37 De voorhal ervan was gericht naar de buitenste voorhof. Er waren ook dadelpalmen op de muurposten ervan aan de ene kant en aan de andere kant. Er waren acht treden naar boven.

Daarna wordt Ezechiël door de Man naar de noorderpoort gebracht, waar de metingen en indeling hetzelfde resultaat geven als van de voorgaande poorten (verzen 35-37).

Ez 40:38-43 | Voorwerpen voor de offerdienst

38 Er was een kamer met een ingang bij de muurposten van de poorten. Daar zou men het brandoffer afspoelen. 39 In de voorhal van de poort waren twee tafels aan de ene kant en twee tafels aan de andere kant, om het brandoffer, het zondoffer en het schuldoffer daarop te slachten. 40 Er waren twee tafels vanbuiten aan de zijkant voor wie omhoogging naar de ingang van de noorderpoort. Aan de andere zijde die bij de voorhal van de poort hoorde, waren [ook] twee tafels. 41 [Zo waren er] vier tafels aan de ene kant en vier tafels aan de andere kant aan de zijde van de poort: acht tafels waarop men zou slachten. 42 Er waren vier tafels voor het brandoffer, van gehouwen stenen, anderhalve el lang, anderhalve el breed en één el hoog. Daarop zou men dan het gerei leggen waarmee men het brandoffer en het slachtoffer slachten zou. 43 Geheel rondom in het huis waren haken van één handbreedte bevestigd, en op de tafels [zou] het vlees van de offergave [komen].

Ezechiël bevindt zich hier bij de noorderpoort aan de binnenste voorhof (vers 40), dat is vlak bij de plaats waar volgens Leviticus 1:11{173} het brandoffer uit het kleinvee moet worden geslacht. Bij de muurpost van de (binnen)poort aan de noordzijde is een kamer die dient voor het afspoelen van het brandoffer (vers 38; vgl. Lv 1:9{174}; 2Kr 4:6). In de voorhal van de poort, waar men komt nadat de trap met acht treden is beklommen, staan aan elke kant twee tafels (vers 39). Daarop kunnen het brandoffer, het zondoffer en het schuldoffer worden geslacht.

Ook staan er twee tafels aan elke kant van de trap van acht treden die naar de binnenste poort leidt (verzen 40-41). Er zijn zodoende acht tafels die dienen om de offers te kunnen slachten. Opmerkelijk is dat de trap niet als zodanig wordt genoemd, maar dat wordt gesproken over “voor wie omhoogging naar de ingang van de noorderpoort”. Verder zijn er nog vier tafels waarop het gerei wordt gelegd waarmee het brandoffer en het slachtoffer worden geslacht (vers 42). Van deze tafels wordt het materiaal genoemd: ze zijn “van gehouwen stenen”. De afmetingen ervan worden ook vermeld: anderhalve el lang, anderhalve el breed en één el hoog.

Wat ook nog op de offerdienst betrekking lijkt te hebben, zijn “de haken van één handbreedte” die rondom in het huis zijn aangebracht (vers 43). Waarschijnlijk zijn deze haken bedoeld om daaraan de geslachte offers op te hangen, zodat het bloed eruit kan lopen.

De offers die in het vrederijk worden gebracht zijn een gedachtenis aan het werk van Christus, een terugdenken daaraan. Ze doen niets af aan de volmaaktheid van Christus’ offer en de volkomen vergeving van de zonden op grond van Zijn offer. Alles wat over de offers, de toebereiding, de offerplaats en het gerei wordt gezegd, herinnert de gelovigen aan het offer dat de Heer Jezus voor hen heeft gebracht. Hij is aan het kruis gehangen, buiten de poort, om voor de Zijnen de weg in de tegenwoordigheid van God te openen. De gelovigen van de gemeente gedenken dat gedurende het christelijk tijdperk in de viering van het avondmaal aan de tafel van de Heer.

Ez 40:44-47 | Kamers voor de zangers en de priesters

44 Aan de buitenzijde van de binnenpoort waren de kamers van de zangers, in de binnenste voorhof, dat aan de kant van de noorderpoort was. De voorkant ervan was in de richting van het zuiden. Eén was er aan de kant van de oostpoort, die naar het noorden gericht was. 45 Hij sprak tot mij: Deze kamer, waarvan de voorkant op het zuiden uitziet, is bestemd voor de priesters die [hun] taak ten behoeve van het huis vervullen. 46 De kamer waarvan de voorkant op het noorden uitziet, is voor de priesters bestemd die [hun] taak ten behoeve van het altaar vervullen. Dat zijn de zonen van Zadok, die uit de Levieten tot de HEERE mogen naderen om Hem te dienen. 47 Toen mat Hij de voorhof: honderd el lang en honderd el breed, een vierkant. Het altaar was vóór het huis.

Direct na wat met de offers te maken heeft, volgt een beschrijving van de kamers van de zangers en de priesters (verzen 44-46). Dat wijst erop dat offerdienst met lofgezang gepaard gaat en gebeurt door priesters (vgl. Hb 13:15{175}). Van de kamers wordt ons alleen de ligging vermeld. Er worden geen maten gegeven. De kamers van de zangers bevinden zich “aan de buitenzijde van de binnenpoort” (vers 44). De kamers bij de noorderpoort bevinden zich aan de zuidzijde daarvan.

De Man en Ezechiël staan nu in de binnenste voorhof bij de noorderpoort. Daar verbreekt de Man voor de eerste keer het stilzwijgen (vers 45). Hij legt aan Ezechiël uit dat de kamer “waarvan de voorkant op het zuiden uitziet” voor de priesters is. Hier worden voor de eerste keer de priesters genoemd. Van hen vermeldt de Man nog dat zij hun “taak ten behoeve van het huis vervullen”.

De voorkant van deze kamer ziet uit op het zuiden. Een andere kamer, waarvan de voorkant uitziet op het noorden, is bestemd voor de priesters die hun “taak ten behoeve van het altaar vervullen” (vers 46). De ene kamer staat in verbinding met het huis en de andere met het altaar. We zien hier hoe huis en altaar bij elkaar horen.

Voor deze priesterdienst heeft de HEERE “de zonen van Zadok” bestemd. Zij mogen tot Hem naderen om Hem als priesters te dienen. Zij krijgen deze prachtige dienst als beloning voor hun trouw aan David (2Sm 15:24; 1Kn 1:8-10; 2:35; vgl. Ez 44:15; 43:19; 48:11).

Dan meet de Man de (binnenste) voorhof (vers 47). In het midden daarvan staat het altaar. De voorhof is een vierkant van honderd el lang en honderd el breed. Nadrukkelijk wordt de plaats van het altaar vermeld: het staat vóór het huis. Alleen via het altaar is er zicht op en toegang tot het huis.

Het is nu mogelijk om de dwarsdoorsnede van het complex van noord naar zuid in een tabel weer te geven:

Tekst

Lengte

1.

Noorderbuitenpoort

40:20,21

50 el

2.

Buitenste voorhof tot binnenpoort

40:23

100 el

3.

Noorderbinnenpoort

40:35

50 el

4.

Binnenste voorhof

40:47

100 el

5.

Zuiderbinnenpoort

40:28

50 el

6.

Buitenste voorhof tot buitenpoort

40:27

100 el

7.

Zuiderbuitenpoort

40:25

50 el

Totaal

42:20; 45:2

500 el

De binnenste voorhof vormt het centrum van het complex. Samen met de binnenpoorten ligt dit centrum acht treden hoger dan de buitenste voorhof met de buitenpoorten. Het altaar staat precies in het midden van het centrum. De buitenste voorhof en de buitenpoorten liggen op hun beurt weer zeven treden hoger dan het gebied buiten het tempelcomplex dat volgens Ezechiël 45:2 weidegrond is.

Ez 40:48-49 | De voorhal

48 Vervolgens bracht Hij mij naar de voorhal van het huis en Hij mat een muurpost van de voorhal: vijf el aan de ene kant en vijf el aan de andere kant, en de breedte van de poort was drie el aan de ene kant en drie el aan de andere kant. 49 De voorhal was twintig el lang en elf{176} el breed, met de treden waarover men omhoogging. Er waren pilaren bij de muurposten, één aan de ene kant en één aan de andere kant.

De Man brengt Ezechiël nu naar de voorhal van het huis (vers 48). Hier begint de beschrijving van het eigenlijke tempelgebouw, het huis waarin de heerlijkheid van God zal wonen. De voorhal van het huis is het voorportaal van het heilige. De Man begint met het meten van een muurpost van de voorhal. De muurpost is aan beide zijden vijf el dik en drie el diep.

De voorhal achter de muurposten is twintig el lang en elf (twaalf) el breed (vers 49). Om in de voorhal te komen moet een trap worden beklommen. Bij de muurposten zijn twee pilaren. Deze pilaren herinneren sterk aan de twee pilaren in de tempel van Salomo (2Kr 3:17{177}), waarvan de ene Boaz (betekent ‘in Hem is sterkte’) en de andere Jachin (betekent ‘Hij zal bevestigen’) heet. De pilaren hier hebben geen naam, maar de (symbolische) functie is wel duidelijk: de tempel en de dienst daarin worden ondersteund door de kracht van de HEERE en zijn een bevestiging van Zijn belofte dat Hij te midden van Zijn volk woont.

Ezechiël 41

Inleiding

In dit hoofdstuk brengt de Gids de profeet naar de tempel zelf. Hij geeft de afmetingen van de muurposten en deuren, zowel van het heilige als van het heilige der heiligen (verzen 1-4). Hij vervolgt met de maten van de muur van het huis en een beschrijving van de zijvertrekken (verzen 5-11). Daarna horen we over de ligging en de maten van het bouwwerk ten westen van de tempel (vers 12). Vervolgens wordt het huis gemeten (verzen 13-15a) en worden de materialen en de versieringen van het huis genoemd (verzen 15b-21). Dan wordt het houten altaar beschreven (vers 22). Het hoofdstuk eindigt met een beschrijving van de deuren van het huis en de vensters met traliewerk (verzen 23-26).

Ez 41:1-4 | Het heilige en het heilige der heiligen

1 Hij bracht mij naar de tempel en mat de muurposten: zes el breed aan de ene kant en zes el breed aan de andere kant, de breedte van de tent. 2 De breedte van de ingang was tien el. En de zijkanten van de ingang: vijf el aan de ene kant en vijf el aan de andere kant. Daarop mat Hij de lengte ervan: veertig el, en de breedte: twintig el. 3 Toen ging Hij naar binnen en mat de muurpost van de ingang: twee el. De ingang was zes el en de breedte van de ingang zeven el. 4 Verder mat Hij de lengte ervan: twintig el, en de breedte: twintig el vóór de tempel. Toen zei Hij tegen mij: Dit is het heilige der heiligen.

De Man leidt Ezechiël steeds verder het tempelcomplex binnen. Ezechiël wordt nu “naar de tempel”, het gebouw, gebracht (vers 1). Daar meet Hij de muurposten. Die zijn aan beide kanten van de ingang zes el breed. Dat de muurposten “de breedte van de tent” hebben, betekent volgens sommigen dat hierdoor de grote luister van deze tempel ten opzichte van de tabernakel wordt benadrukt. De breedte van de beide muurposten samen is twaalf el. Dat is net zo breed als de tabernakel in zijn geheel, dat wil zeggen de acht planken aan de westzijde van elk anderhalve el, dat is twaalf el, wat de totale ‘breedte van de tent’ is (Ex 26:16,25).

De ingang, dat is de ruimte tussen de beide muurposten, is tien el breed. De beide zijkanten (van de muurposten) van de ingang zijn elk vijf el (vers 2). Na de ingang komen de Man en Ezechiël in de ruimte vóór het heilige der heiligen, die in de tabernakel ‘het heilige’ wordt genoemd (Ex 26:33; Ez 41:23). Die ruimte is veertig el lang en twintig el breed. Dat zijn ook de afmetingen van de tempel van Salomo (1Kn 6:2-3).

Ezechiël mag als priester mee in het heilige. Als de Man het heilige der heiligen binnengaat, lezen we niet dat Ezechiël met Hem meegaat. Ezechiël is geen hogepriester en mag daarom het heilige der heiligen niet binnengaan (vgl. Hb 9:6-8). De Man gaat daarom alleen naar binnen (vers 3).

Voor ons is de toegang tot God in het binnenste heiligdom geopend door het werk van Christus (Hb 10:19-22a{178}). Wij kennen God als Vader en hebben door Christus de toegang tot Hem door één Geest (Ef 2:18{179}).

De muurpost van de ingang is twee el. Dat is beduidend smaller dan die van de ingang van het heilige. De breedte van de ingang wordt in twee maten gegeven. De opening zelf is zes el en de muur naast de opening is aan beide kanten zeven el, dat is samen twintig el. De breedte van de ingang wordt kleiner naarmate men verder in het gebouw komt. Bij de voorhal is de ingang veertien el, namelijk twintig el minus tweemaal drie el (Ez 40:47-48). De volgende ingang is tien el breed (Ez 41:2). De toegang tot het heilige der heiligen is zeven el breed (Ez 41:3).

Zowel de lengte als de breedte van het heilige der heiligen is twintig el (vers 4). Een hoogtemaat wordt niet gegeven. Hier verbreekt de Man voor de tweede keer het stilzwijgen. Hij zegt tegen Ezechiël dat die ruimte “het heilige der heiligen” is. Dat zal Ezechiël als priester zeker hebben geweten. Dat de Man het zegt, benadrukt de heiligheid van die plaats. Ezechiël zal diep onder de indruk zijn gekomen van wat hij vanuit het heilige ziet. Aäron mocht slechts eenmaal in het jaar in het heilige der heiligen naar binnen, niet zonder bloed (Hb 9:7) en als het ware omhuld door de rook van het reukwerk (Lv 16:12-13).

Ez 41:5-11 | De zijvertrekken

5 Vervolgens mat Hij de muur van het huis: zes el, en de breedte van een zijvertrek: vier el rond het huis, helemaal rondom. 6 En de zijvertrekken lagen zijvertrek boven zijvertrek, drie[hoog], dertig keer. Er waren helemaal rondom nissen in de muur die bij het huis hoorde, bedoeld als draagvlakken, omdat er geen draagvlakken mogen zijn in de muur van het huis. 7 Het [huis] werd naar boven steeds breder en wentelde zich omhoog naar de zijvertrekken. Ja, er lag een omgang boven in de tempel, helemaal rondom de tempel. Daardoor werd het huis naar boven toe breder, en zo ging men naar boven van de onderste naar de bovenste [verdieping via] de middelste. 8 Ik zag helemaal rondom aan het huis een verhoging, de fundamenten van de zijvertrekken: een volle lat, een verbinding van zes el. 9 De breedte van de muur die bij de zijvertrekken naar buiten toe hoorde, was vijf el, en er was een open ruimte tussen de zijvertrekken die bij het huis hoorden. 10 Tussen de kamers was rond het huis, helemaal rondom, een breedte van twintig el. 11 De ingangen van de zijvertrekken [kwamen uit] op de open ruimte: één ingang in de richting van het noorden en één ingang naar het zuiden. De breedte van het gebied van de open ruimte was helemaal rondom vijf el.

Dan meet de Man de dikte van de muur van het huis (vers 5). De muur is zes el dik. De dikte van de muur lijkt van belang te zijn vanwege de zijvertrekken die direct daarna worden genoemd. Deze zijvertrekken worden helemaal rondom het huis, dat wil zeggen langs de noord-, west- en zuidzijde, tegen de muur aangebouwd (1Kn 6:5-6).

Deze zijvertrekken worden in drie etages gebouwd met dertig zijvertrekken per etage (vers 6). In totaal gaat het om negentig zijvertrekken. Voor de bevestiging aan het huis zijn er in de muur nissen aangebracht. Die nissen dienen als draagvlakken, want de muur zelf mag geen draagvlakken hebben.

De eerste etage, de middelste rij zijvertrekken, is breder dan de zijvertrekken op begane grond en steekt daar overheen uit. De tweede etage, de bovenste rij zijvertrekken, is weer breder dan de eerste etage. De bovenste rij zijvertrekken steekt weer verder naar buiten toe uit over de middelste rij zijvertrekken heen (vers 7). Via een trap gaat men van de onderste verdieping naar de middelste en via de middelste naar de bovenste. De trap verbindt de drie verdiepingen met zijvertrekken met elkaar. De tekst vermeldt dat de vertrekken “het huis naar boven toe breder” maken, wat betekent dat de vertrekken een wezenlijk onderdeel van het huis zijn en niet slechts een aanhangsel eraan zijn. Ze vormen mee het huis.

In geestelijk opzicht wil het zeggen dat we kunnen toenemen in geestelijk inzicht in de hemelse dingen. Dat gebeurt als we de dingen zoeken “die boven zijn, waar Christus is, gezeten aan Gods rechterhand” en als we “de dingen die boven zijn” bedenken (Ko 3:1-2). Het ‘verruimt’ ons denken over de gemeente van God, zodat het meer in overeenstemming wordt met Zijn kijk erop. We ‘wentelen’ omhoog als we in Gods Woord lezen en ons daarin laten voorlichten door de Geest. De drie ‘verdiepingen’ in de geestelijke groei herkennen we in de drie groeistadia die de apostel Johannes in zijn eerste brief noemt. Als het goed is, groeit een gelovige op van baby (‘begane grond’) naar jongeling (‘middelste verdieping’) en van jongeling naar vader in Christus (‘bovenste verdieping’) (1Jh 2:12-18).

Ezechiël ziet (“Ik zag”) dat het huis op een verhoging staat, waardoor het hoger ligt dan de voorhof eromheen (vers 8). Die verhoging wordt gevormd door de fundamenten van de zijvertrekken. Het onderstreept de nauwe samenhang tussen de kamers en het huis. De hoogte van de fundamenten is zes el.

Het gedeelte van de muur waartegen de zijvertrekken worden gebouwd, is vijf el breed (vers 9). De galerij van dertig zijvertrekken loopt niet ononderbroken rond het huis, maar wordt ergens door een ruimte van twintig el onderbroken (vers 10).

De zijvertrekken hebben twee ingangen, één in noordelijke en één in zuidelijke richting (vers 11). Voor die beide ingangen is een open ruimte van vijf el. De open ruimte loopt om het hele gebouw heen. Het is als een trottoir voor een rij woningen. Over dit voetgangerspad kunnen de priesters hun kamer bereiken. Het is tegelijk de verbinding tussen de kamers, waarmee de eenheid van en verbondenheid tussen de afzonderlijke kamers tot uiting komt. Ieder heeft een kamer, maar kan via het voetgangerspad een andere kamer bezoeken. Het wijst op de onderlinge gemeenschap van de priesters.

Ez 41:12 | Het bouwwerk ten westen van het tempelhuis

12 Wat het bouwwerk betreft dat lag vóór het afgezette gedeelte, de zijde in de richting van het westen, [daarvan] was de breedte zeventig el. En wat de muur van het bouwwerk betreft: de breedte helemaal rondom was vijf el en de lengte ervan negentig el.

Aan de achterzijde van de tempel, dat is aan de westkant, bevindt zich nog een bouwwerk (vers 12). Dat bouwwerk hoort bij het tempelcomplex. Het ligt binnen “het afgezette deel”{180}. Waarvoor dat gebouw dient, wordt niet gezegd. Als we kijken naar de tempel van Salomo, dan heeft die tempel ook zo’n gebouw aan de westkant (1Kr 26:18). Daar bevindt zich “de Schallechetpoort”, dat betekent ‘poort van uitwerpen’ (1Kr 26:16). Het gebouw dient mogelijk om afval op te slaan, om het daarna uit het heilige tempelgebouw te verwijderen.

Dit kunnen we toepassen op een plaatselijke gemeente en op het lichaam van de individuele gelovige als een tempel van de Heilige Geest (1Ko 3:16; 6:19). Wij moeten daarom ook alles uit de plaatselijke gemeente en uit ons persoonlijke leven en denken verwijderen wat niet in overeenstemming is met de heiligheid van God de Heilige Geest.

In verband met onze ‘tempeldienst’ kan het voorkomen dat er gedachten over de Heer Jezus zijn die tegen de Schrift ingaan, bijvoorbeeld dat Hij kon zondigen, hoewel Hij, zo wordt er dan bij gezegd, dat niet heeft gedaan. Als we ons persoonlijk of gemeenschappelijk ervan bewust worden dat een dergelijke gedachte niet naar de Schrift is, moeten we die door de ‘poort van uitwerpen’ verwijderen, dat wil zeggen voor Gods aangezicht veroordelen.

Ez 41:13-15a | De maten van het huis

13 Hij mat het huis: de lengte was honderd el. Het afgezette gedeelte, het bouwwerk en de muren ervan: de lengte was honderd el, 14 de breedte van de voorkant van het huis en van het afgezette gedeelte naar het oosten toe: honderd el. 15a Ook mat Hij de lengte van het bouwwerk vóór het afgezette gedeelte dat erachter lag, met de galerijen aan de ene kant en aan de andere kant: honderd el.

De Man meet ook de eigenlijke tempel, het huis (vers 13). De lengte is honderd el, dat is gemeten van oost naar west, van muur tot muur:

Van oost naar west

Tekst

Lengte

1.

Voormuur van de voorhal

40:48

5 el

2.

Voorhal

40:49

12 el (vlgs. LXX)

3.

Voormuur van de tempel

41:1

6 el

4.

De tempel (of ‘het heilige’)

41:2

40 el

5.

Muurpost van de ingang naar ‘het heilige der heiligen’

41:3

2 el

6.

Het ‘heilige der heiligen’

41:4

20 el

7.

De achtermuur

41:5

6 el

8.

Zijvertrek

41:6

4 el

9.

Buitenmuur van ombouw

41:9

5 el

Totaal

41:13

100 el

De breedte van het huis, van noord naar zuid, is ook honderd el (vers 14). Lengte en breedte van het huis zijn honderd el, waardoor het volmaakt vierkant is. Dezelfde lengte van honderd el heeft ook het gebouw aan de westzijde (vers 15a). Zie de volgende tabellen.

Van noord naar zuid

Tekst

Lengte

1.

‘Tussen de kamers’

41:10

20 el

2.

‘Open ruimte’

41:11

5 el

3.

Buitenmuur van ombouw

41:9

5 el

4.

Zijvertrek

41:6

4 el

5.

Muur van het huis

41:5

6 el

6.

Het ‘heilige der heiligen’

41:4

20 el

7.

Muur van het huis

41:5

6 el

8.

Zijvertrek

41:6

4 el

9.

Buitenmuur van ombouw

41:9

5 el

10.

‘Open ruimte’

41:11

5 el

11.

‘Tussen de kamers’

41:10

20 el

Totaal

41:13

100 el

Gebouw aan de westzijde

Van oost naar west

Tekst

Lengte

1.

‘Tussen de kamers’

41:10

20 el

2.

Muur van gebouw

41:12

5 el

3.

Gebouw zelf (breedte)

41:12

70 el

4.

Muur van gebouw

41:12

5 el

Totaal

41:14

100 el

Wat Ezechiël hier doorgeeft, zijn maar niet dode getallen. Hij heeft als priester de diepste belangstelling voor de tempel als de plaats van de aanwezigheid van God. Ezechiël moet eenzelfde soort opwinding hebben gevoeld als de apostel Paulus wanneer hij aan de Korinthiërs schrijft: “Naar de genade <van God> die mij gegeven is, heb ik als een wijs bouwmeester [het] fundament gelegd en een ander bouwt erop. Maar laat ieder uitkijken hoe hij erop bouwt. Want niemand kan een ander fundament leggen dan wat er ligt, dat is Jezus Christus” (1Ko 3:10-11). En even verder schrijft hij: “Weet u niet, dat u Gods tempel bent en dat de Geest van God in u woont?” (1Ko 3:16).

Wij mogen met Ezechiël ervan onder de indruk komen dat God voor Zijn aardse huis, de tempel, van alles de maat heeft gegeven (in sommige vertalingen eindigt vers 17 met “alles had zijn maat”). Voor ons betekent het dat wij ervan onder de indruk komen dat in Gods huis nu, de gemeente, ieder lid op de juiste plaats is en daar kan functioneren zoals Hij bepaalt. Dat “werkt één en dezelfde Geest, Die aan ieder afzonderlijk toedeelt zoals Hij wil” (1Ko 12:11). Om de gave op de juiste plaats, tijd en manier uit te oefenen wordt aan ieder lid “de genade gegeven naar de maat van de gave van Christus” (Ef 4:7).

Elke inbreuk op de orde van God veroorzaakt wanorde. We zien dat in de kerkgeschiedenis. Heel wat menselijke inzettingen die – soms met de beste bedoelingen – in de gemeente zijn binnengevoerd, hebben de orde van God terzijde geschoven. Niet God heeft het meer te zeggen in Zijn huis, maar de mens die zelf wil regelen en besturen. Maar God geeft Zijn rechten op Zijn huis nooit prijs. Hij maakt ook nu nog in Zijn Woord duidelijk hoe wij ons hebben te gedragen in Zijn huis, “dat is [de] gemeente van [de] levende God” (1Tm 3:14-15).

Ez 41:15b-21 | Materialen en versiering

15b Het binnenste van de tempel, de voorhallen van de voorhof, 16 de drempels, de vensters met traliewerk en de galerijen rondom die drie tegenover de drempel, [hadden] helemaal rondom een houten beschot. Van de grond tot aan de vensters – en de vensters waren bedekt – 17 tot boven de ingang en tot het binnenste en buitenste huis toe, en helemaal rondom tegen heel de muur bevonden zich panelen, vanbinnen en vanbuiten. 18 Er waren cherubs en dadelpalmen gemaakt, één dadelpalm tussen twee cherubs. Een cherub had twee gezichten, 19 namelijk een mensengezicht naar de dadelpalm aan de ene kant en de kop van een jonge leeuw naar de dadelpalm aan de andere kant, helemaal rondom in heel het huis gemaakt. 20 De cherubs en de dadelpalmen waren vanaf de grond tot boven de ingang gemaakt, en [op] de muur van de tempel. 21 De tempel had deurposten in het vierkant. Wat de voorkant van het heiligdom betreft, het uiterlijk [ervan] was zoals het [andere] eruitzag.

Met vers 15b begint een nieuw gedeelte. Daarin wordt gewezen op het materiaal van het binnenste van de tempel, de voorhallen van de voorhof, de drempel, de vensters met traliewerk en de galerijen: alles heeft “rondom een houten beschot” (verzen 15b-16a). Verder wordt nog gezegd dat tegen heel de muur tot een zekere hoogte, dat wil zeggen “tot boven de ingang”, rondom panelen zijn, zowel van binnen als van buiten (verzen 16b-17). Dit betekent dat wanden van de drie afdelingen van het tempelgebouw – het heilige, het heilige der heiligen en de voorhal – van binnen met hout beschoten zijn.

Hoogtematen worden hier niet gegeven. De tempel is enerzijds op aarde, een aards bouwwerk. Anderzijds staat de tempel in directe verbinding met de hemel, het is alsof hij tot in de hemel reikt, tot een niet in getallen uit te drukken hoogte. Omdat de heerlijkheid van de HEERE er woont, valt een hoogtemaat weg. Door Zijn aanwezigheid op aarde worden hemel en aarde met elkaar verbonden. Het valt op dat ook zilver en goud niet worden genoemd. Zou dat zijn omdat de heerlijkheid van de HEERE de tempel stralend maakt, zodat zelfs goud erbij verbleekt?

De binnen- en buitenmuren zijn versierd met cherubs en dadelpalmen (vers 18). Van de cherubs staat dat ze twee gezichten hebben. Het ene gezicht is “een mensengezicht”, het andere “de kop van een jonge leeuw”. Elk van de beide gezichten kijkt naar een kant, dat wil zeggen dat het ene gezicht naar links en het andere naar rechts kijkt. Omdat er tussen twee cherubs telkens een dadelpalm staat, kijkt zowel het mensengezicht als de kop van de jonge leeuw naar een dadelpalm (vers 19). Deze cherubs en dadelpalmen zijn op “de muur van de tempel”, dat is in het heilige der heiligen (vers 20). We zien ze ook in de tempel van Salomo (1Kn 6:29,32,35; 7:36).

De cherubs herinneren aan de heiligheid van God (Gn 3:24). Het mensengezicht herinnert aan de Heer Jezus als de Zoon des mensen aan Wie de Vader macht heeft gegeven “het oordeel uit te oefenen, omdat Hij [de] Mensenzoon is” (Jh 5:27). De kop van een jonge leeuw doet denken aan de waardigheid en majesteit van de Heer Jezus als de Heerser in het vrederijk. Hij is “de Leeuw uit de stam van Juda” (Op 5:5). De dadelpalmen zijn een beeld van vrede en overwinning en de vrucht daarvan, die zijn verkregen door het werk van Christus aan het kruis. Ze spreken ook van de komende overwinning in de eindtijd en de daarop volgende vrede met het genot daarvan na de grote verdrukking.

De deurposten van de tempel – dat is de hele deuropening met de zijposten, de bovendorpel en de drempel – zijn vierkant (vers 21). Als Ezechiël naar de ingang van het heilige der heiligen (het heiligdom) kijkt, ziet dat er hetzelfde uit als de voorkant van de tempel. Het geeft aan dat zowel de toegang tot de gemeente op aarde (de tempel, het huis) als de toegang tot het heiligdom in de hemel (het heilige der heiligen) is gebaseerd op de Heer Jezus als ‘de deur’. Het geloof in Hem geeft toegang tot het een en tot het ander.

Ez 41:22 | Het altaar in de tempel

22 De hoogte van het houten altaar was drie el en de lengte ervan twee el. En de hoeken eraan, de lengte ervan en de zijwanden ervan, waren van hout. Toen sprak Hij tot mij: Dit is de tafel die voor het aangezicht van de HEERE zal zijn.

Dan wordt de aandacht gericht op het enige voorwerp dat in de tempel schijnt te staan, “het houten altaar” (vers 22). Het is een ander altaar dan het brandofferaltaar, want dat staat in de voorhof (Ez 43:13-17). Deze twee altaren zijn de enige voorwerpen in het hele tempelgebouw die expliciet worden genoemd: een altaar in het heiligdom en een altaar in de binnenste voorhof.

Dit altaar heeft een positie waar in de tabernakel en in de tempel van Salomo het gouden reukofferaltaar heeft gestaan (Ex 30:1-2; 1Kn 7:48). Alleen is dit altaar groter en alleen van hout. Op het materiaal wordt extra nadruk gelegd door in de beschrijving ervan er nog eens op te wijzen dat de hoeken, de lengte en de zijden “van hout” zijn.

Er is bij de beschrijving van dit altaar geen sprake van goud, wat wel het geval is bij het reukofferaltaar in de tabernakel en in de tempel, want die worden er beide mee overtrokken (Ex 30:3; 1Kn 6:20). Dit wil echter niet zeggen dat het niet zal worden gebruikt. De profeet Haggaï zegt dat de laatste heerlijkheid van het huis – waarmee hij wijst op de tempel die hier wordt beschreven – groter zal zijn dan de eerste heerlijkheid van het huis. Daarmee verwijst hij naar de tempel van Salomo (Hg 2:10). Daaruit valt op te maken dat het niet ondenkbaar is dat er bij de daadwerkelijke bouw edelmetalen zullen worden gebruikt.

De hele ruimte is leeg, op dit kleine altaar na. Het is het enige voorwerp in het heilige. In het allerheiligste is geen ark, maar daar woont de heerlijkheid van de HEERE. In het heilige van de tabernakel en de tempel zijn ook nog de tafel van de toonbroden en de kandelaar. Die ontbreken hier. Hier is slechts sprake van het altaar. Hier onderbreekt de Man voor de derde keer het stilzwijgen door op te merken dat dit altaar “de tafel” is “die voor het aangezicht van de HEERE zal zijn”.

Uit wat Hij over het altaar zegt, blijkt dat het om gemeenschap met God gaat. Een tafel is een beeld van gemeenschap. Van de tafel zegt Hij dat deze “voor het aangezicht van de HEERE zal zijn”, waardoor Hij er de nadruk op legt dat het gaat om gemeenschap met God, om gemeenschap in Zijn tegenwoordigheid. Het gaat vooral om wat het altaar voorstelt, de symboliek ervan, en die duidt op het naderen tot God om gemeenschap met Hem te hebben.

Het is opmerkelijk dat dit altaar “tafel” wordt genoemd. Zo wordt ook het brandofferaltaar genoemd (Ez 44:16; vgl. Ml 1:7,12). Zoals gezegd, spreekt een tafel van gemeenschap. Het is dan ook niet verwonderlijk dat Paulus dit beeld gebruikt in verbinding met de viering van het avondmaal en daarbij spreekt over “de tafel van de Heer” (1Ko 10:21). Daar is, in tegenstelling tot bij de tafel (houten altaar) in de tempel in het vrederijk, wel een volk dat samenkomt en gemeenschap heeft met elkaar en met God en met de Heer Jezus.

Wat bij dit houten altaar opvalt, is dat we niet lezen over priesters die aan dit altaar dienst doen. We kunnen ons afvragen waarom dat altaar, die tafel, daar dan staat. De algemene gedachte bij een ‘altaar’ is ‘offeren’ en bij een ‘tafel’ is dat ‘gemeenschap’. Deze ‘altaar-tafel’ staat daar om God offers te brengen en daarin gemeenschap met Hem tot uitdrukking te brengen. Maar de priesters komen daar niet. Het lijkt alsof God in deze tempel aangeeft dat, hoe bevoorrecht de priesters die tot de familie van Zadok behoren in het vrederijk ook zijn, er iets is wat voor deze aardse priesters niet is weggelegd.

Er is een binnenst heiligdom met een symbolisch altaar dat aangeeft dat er in het binnenst heiligdom een gezelschap is dat op grond van het offer van Christus met God gemeenschap heeft, rondom de Heer Jezus. Het is de tafel die voor Zijn aangezicht staat. Dit is het voorrecht van de gemeente. Dat mag nu al werkelijkheid zijn als de gemeente samenkomt.

Ez 41:23-26 | De deuren

23 De tempel [zelf] en het heilige hadden twee deuren. 24 Verder hadden de deuren twee deurvleugels, twee draaiende deurvleugels, twee aan de ene deur en twee deurvleugels aan de andere. 25 En daaraan, aan de tempeldeuren, waren cherubs en dadelpalmen gemaakt, zoals er op de muren gemaakt waren. Er was een houten afdak buiten aan de voorkant van de voorhal. 26 Er waren vensters met traliewerk en dadelpalmen aan de ene kant en aan de andere kant, aan de wanden van de voorhal, de zijvertrekken van het huis en de afdaken.

De beide ruimten van de tempel, het heilige en het heilige der heiligen, hebben elk een deur (vers 23). De deuren worden in hun vorm en werking beschreven (vers 24). Aan de deuren zijn, net als op de muren, cherubs en dadenpalmen gemaakt (vers 25). De deuren in Gods huis zijn een beeld van de Heer Jezus. Hij is “de deur” (Jh 10:7,9). Alleen door Hem is het mogelijk om tot de Vader te komen (Jh 14:6; Ef 2:18). De cherubs op de deuren symboliseren de heiligheid van God. De dadelpalmen symboliseren vrucht en overwinning.

Aan de voorkant van de voorhal, boven de deur, bevindt zich ook nog “een houten afdak”, een soort luifel. Het doel daarvan zal zijn om priesters die naar binnen willen, maar nog even moeten wachten, tegen de zon of de regen te beschermen. God zorgt ervoor dat de ingang in Zijn huis afgeschermd wordt tegen invloeden die een verhindering vormen om er binnen te gaan.

Aan de beide zijden van de voorhal zijn vensters met traliewerk en dadelpalmen (vers 26). Die bevinden zich ook aan de zijvertrekken en de afdaken of luifels. Gods huis is een plaats waarin vensters zijn die licht doorlaten, maar waar vanwege het traliewerk niets kan binnenkomen wat er niet hoort. Dat geldt voor het huis en de vertrekken die ermee verbonden zijn.

Ezechiël 42

Inleiding

De profeet heeft al veel gedetailleerde informatie gekregen, en wij met hem, maar er komt nog meer. In dit hoofdstuk ontvangt Ezechiël informatie over de priestervertrekken van de tempel (verzen 1-12), de bedoeling van deze vertrekken (verzen 13-14) en de maten van het gebied rondom het tempelcomplex (verzen 15-20).

Ook van dit gedeelte geldt dat de vertaling niet overal zeker is. Dit is al eerder opgemerkt (zie de voetnoot aan het begin van de inleiding op de bespreking van Ezechiël 40-48), maar het is goed er hier nog een keer op te wijzen. Dat vraagt voorzichtigheid in de uitleg en de toepassing. Het vraagt ook extra oplettendheid van de lezer. Hij zal er goed aan doen om de gelovigen in Beréa na te volgen, die “met alle bereidwilligheid” ontvingen wat zij van Paulus hoorden, “terwijl zij dagelijks de Schriften onderzochten of deze dingen zo waren” (Hd 17:11).

Ez 42:1-12 | De priestervertrekken van de tempel

1 Hij bracht mij naar buiten, naar de buitenste voorhof, de weg in de richting van het noorden. Hij bracht mij naar de kamers die tegenover het afgezette gedeelte en die tegenover het bouwwerk naar het noorden lagen, 2 naar voren toe een lengte van honderd el, de ingang naar het noorden; en de breedte was vijftig el. 3 Tegenover de twintig [el] die de binnenste voorhof had, en tegenover het plaveisel dat de buitenste voorhof had, lag in drie [verdiepingen] galerij op galerij. 4 Vóór de kamers was een gang van tien el breed. Naar binnen toe was er een weg van een el [breed], en de ingangen ervan lagen naar het noorden. 5 De bovenste kamers waren korter, want de galerijen namen er meer [ruimte] in, dan [die] van het onderste en van het middelste van het bouwwerk. 6 Ze waren namelijk wel in drieën gelaagd, maar ze hadden geen pilaren zoals de pilaren van de voorhoven. Daarom waren ze vanaf de grond korter dan de onderste en dan de middelste. 7 Ook [was er] een muur die naar buiten toe dicht langs de kamers in de richting van de buitenste voorhof liep, langs de voorkant van de kamers. De lengte ervan was vijftig el. 8 De lengte van de kamers die bij de buitenste voorhof hoorden, was namelijk vijftig el, maar zie, [van die] tegenover de tempel was die honderd el. 9 Beneden deze kamers was de ingang vanuit het oosten, wanneer men daardoor vanuit de buitenste voorhof binnenkwam. 10 Over de breedte van de muur van de voorhof in de richting van het oosten, vóór het afgezette gedeelte en vóór het bouwwerk, bevonden zich [ook] kamers, 11 met een weg daarvoorlangs. Die zagen eruit als de kamers die in de richting van het noorden lagen. Even groot als de lengte ervan was ook de breedte ervan. En alle uitgangen ervan, de inrichting ervan en de ingangen ervan waren [net eender als die van de noordelijke kamers]. 12 Net als de ingangen van de kamers die in de richting van het zuiden lagen, was er een ingang aan het begin van een weg, [namelijk van] de weg langs de beschermmuur, in de richting van het oosten, als men binnenkomt.

De Man brengt Ezechiël uit de voorhal weer buiten de tempel naar de buitenste voorhof en wel aan de noordkant ervan (vers 1). Met zijn rug naar de noordkant van het tempelhuis gekeerd kijkt Ezechiël naar het noorden en ziet daar een gebouw met kamers. De lengte van het gebouw is honderd el en de breedte vijftig el (vers 2). Het gebouw ligt aan de andere kant van het plaveisel van de binnenste voorhof van twintig el ten noorden van de tempel. Het heeft drie verdiepingen of galerijen (vers 3).

Vóór de kamers loopt een brede gang of ruimte van tien el breed (vers 4). Daardoor is het gebouw waarschijnlijk in twee delen verdeeld. De ingangen van het gebouw zijn naar het noorden gericht. De verdiepingen van het gebouw zijn naar boven toe korter of smaller (vers 5). De eerste of middelste verdieping is smaller dan de begane grond en de tweede of bovenste verdieping is weer smaller dan de middelste. Dat is vanwege de stabiliteit van het gebouw, want dat rust niet op pilaren (vers 6). De gedachte is waarschijnlijk dat elke verdieping het fundament is van de volgende verdieping.

Het ontwerp van de drie verdiepingen van dit gebouw is het omgekeerde van de manier waarop de drie verdiepingen van de zijvertrekken aan de buitenkant van de tempel zijn gebouwd (Ez 41:6-7). Als we proberen na te gaan wat hier de geestelijke toepassing zou kunnen zijn, ligt het voor de hand hier ook aan het omgekeerde te denken. Er is sprake van geestelijke groei, van een toenemen “in [de] genade en kennis van onze Heer en Heiland Jezus Christus” (2Pt 3:18), als we ons bezighouden met Gods Woord. Terwijl we dat doen, zal het besef groeien hoe groot Hij is en hoe klein wij zijn in vergelijking met Hem, hoe weinig wij weten in verhouding tot Hem Die de Alwetende is.

Wij mogen ons verdiepen in Zijn liefde, om die te leren kennen, en tegelijk zullen we beseffen dat die liefde onze kennis te boven gaat (Ef 3:19; Rm 11:33-36), waardoor we sterk onze geringheid zullen voelen. Paulus, die op een bijzondere manier door God is onderwezen in de geestelijke zegeningen, zegt dit heel treffend van zichzelf zo: “Mij, de allerminste van alle heiligen, is deze genade gegeven om de onnaspeurlijke rijkdom van Christus onder de volken te verkondigen” (Ef 3:8).

Vóór de kamers die uitzien op de buitenste voorhof, loopt een muur van vijftig el lang (vers 7). Deze lengte komt overeen met de lengte van de kamers die bij de buitenste voorhof behoren (vers 8). Er is verondersteld dat deze muur dient om de priesters, wanneer zij zich omkleden, aan het zicht te onttrekken van hen die in de buitenste voorhof zijn. Het gebouw met kamers dat aan de kant van de tempel staat, is honderd el lang. De kamers hebben een ingang op het oosten, zodat ze vanuit de buitenste voorhof binnengegaan kunnen worden (vers 9).

Aan de zuidzijde van de tempel bevinden zich, in dezelfde opstelling en met dezelfde afmetingen, gelijksoortige kamers als die aan de noordzijde (verzen 10-12). De maten, de uitgangen, de inrichting en de ingangen ervan zijn gelijk aan de noordelijke kamers.

Ez 42:13-14 | Waar de priestervertrekken voor dienen

13 Toen zei Hij tegen mij: De kamers van het noorden [en] de kamers van het zuiden, die vóór het afgezette gedeelte liggen, dat zijn heilige kamers, waar de priesters die tot de HEERE naderen, de allerheiligste [offergaven] zullen eten. Daar moeten zij de allerheiligste [offergaven] neerleggen, het graanoffer, het zondoffer en het schuldoffer, want die plaats is heilig. 14 Als de priesters binnengekomen zijn, mogen zij niet [meer] vanuit het heiligdom naar de buitenste voorhof gaan, maar zij moeten daar hun kleding, waarin zij dienst hebben gedaan, neerleggen, want die is heilig. Dan moeten zij andere kleding aantrekken en mogen zij in de nabijheid komen van [de plaats] die voor het volk is.

Dan spreekt de Man voor de vierde keer. Hij verklaart aan Ezechiël waar de kamers van het noorden en van het zuiden voor dienen die Hij zojuist heeft gemeten (vers 13). Ze zijn voor de priesters die tot de HEERE naderen om daar de offergaven te eten. Het zijn “heilige kamers”, omdat daar de “allerheiligste [offergaven]” worden gegeten (vgl. Lv 6:26{181}). De priesters mogen van “het graanoffer, het zondoffer en het schuldoffer” eten (Lv 6:17,24-29; 7:6). Het dank- of vredeoffer wordt hier niet genoemd, omdat ook het volk daarvan mag eten. Het brandoffer wordt ook niet genoemd, omdat dit offer in zijn geheel voor de HEERE is.

Als de priesters klaar zijn met eten, zo verklaart de Man verder, moeten ze de kleding waarin zij dienst hebben gedaan, uitdoen en hun gewone kleren weer aantrekken (vers 14). De priesterkleding mag alleen in de tempel en in de binnenste voorhof worden gedragen, dus alleen als de priesters dienst doen. Als ze te midden van het gewone volk zijn, moeten ze gewone kleding dragen. Priesterkleding is van linnen, met een linnen tulband en linnen broeken (Ez 44:17-19).

Eten verwijst naar gemeenschap met God en met elkaar. Eten is ook voedsel dat ons lichaam opbouwt. Wanneer we samenkomen om priesterdienst te doen, houden we ons bezig met het allerheiligste dat er is. We dragen heilige kleding in een heilige omgeving in een heilige sfeer. We zijn daar dezelfde personen als in het dagelijks leven, maar toch op een bijzondere manier.

De kleding van fijn linnen die wordt gedragen in Gods tegenwoordigheid, kunnen we toepassen op de kleding van de behoudenis, op het bekleed zijn met Christus. We zijn in Hem volmaakt, heilig en vlekkeloos en kunnen zo voor God verschijnen. We komen in Zijn tegenwoordigheid niet op grond van onze eigen gerechtigheid, maar als aangenaam gemaakt in Zijn Zoon (Ef 1:6{182}). In die kleding kunnen we Hem tot in eeuwigheid dienen en eren.

Deze kleding is niet bedoeld voor de wereld. Dat wordt gesymboliseerd in het uitdoen van die kleding en het aantrekken van kleding die past bij ons gedrag in de wereld (om misverstand te voorkomen: het betekent natuurlijk niet dat we ons aanpassen aan de wereld). We hebben de opdracht ons licht te laten schijnen en goede werken te tonen, waardoor we de leer van Christus versieren en de deugden van God verkondigen.

Kleding symboliseert wat van ons wordt gezien, hetzij door God, hetzij door de mensen. De ene soort kleding symboliseert onze positie en ons gedrag in het heiligdom en de andere soort kleding ons gedrag in de wereld. In het heiligdom zijn we een heilig priesterdom; in de wereld zijn we een koninklijk priesterdom (1Pt 2:5a{183},9a{184}). In het heiligdom staan we voor God en spreken we tot Hem over de Heer Jezus. Van dat priesterdom begrijpt de wereld niets. In de wereld staan we tegenover de mensen en we laten aan hen zien Wie God is. Dat doen we in het gezin, in de omgeving waar we wonen, op ons werk en op school.

Ez 42:15-20 | Het heilige gebied rondom het tempelterrein

15 Toen Hij het opmeten van het binnenste van het huis voltooid had, bracht Hij mij naar buiten via de poort die op het oosten uitzag, en mat het op, helemaal rondom. 16 Hij mat de oostzijde met de meetlat: vijfhonderd latten, rondom [gemeten] met de meetlat. 17 Hij mat de noordzijde: vijfhonderd latten, rondom [gemeten] met de meetlat. 18 Hij mat de zuidzijde: vijfhonderd latten, [gemeten] met de meetlat. 19 Hij draaide zich om naar de westzijde [en] mat die op: vijfhonderd latten, [gemeten] met de meetlat. 20 Aan de vier zijden mat Hij het [tempelterrein]. Er liep een muur, helemaal rondom, [met] een lengte van vijfhonderd [el] en een breedte van vijfhonderd [el], om onderscheid te maken tussen het heilige en het onheilige.

Als het opmeten van het binnenste van het huis, dat wil zeggen het heilige en het heilige der heiligen en wat daarbij hoort, is voltooid, brengt de Man Ezechiël weer terug naar het beginpunt van de rondleiding (vers 15; Ez 40:5). Ze gaan de oostpoort uit. Dan gaat de Man een gebied afmeten naar de vier zijden van de tempel (verzen 16-19). Naar elke zijde meet Hij vijfhonderd latten, dat is ruim anderhalve kilometer. Hierdoor ontstaat als het ware een soort derde voorhof.

In vers 20a staat als een samenvatting dat van het tempelterrein de vier zijden – letterlijk de vier winden, dat wil zeggen de vier windrichtingen – worden gemeten. Daarmee is de beschrijving van het tempelcomplex klaar. Alles wat er te meten valt, is gemeten.

De muur die in vers 20b wordt genoemd, is de muur waar de Man met meten is begonnen (Ez 40:5). We zijn terug bij het begin. De muur wordt nog een keer vermeld om op de functie ervan te wijzen: hij dient om onderscheid te maken tussen het heilige en het onheilige.

De gedetailleerde beschrijving van deze volkomen tempel onderstreept het belang van dit geheiligde bouwwerk voor de ballingen. Door middel van de tempel wordt Gods aanwezigheid in de wereld als het ware tastbaar. Alles van de tempel – de volkomen verhoudingen van alle onderdelen ten opzichte van elkaar, de versieringen, de verheven structuur – is indrukwekkend. Toch is er in de gebouwen, net zoals het dal van de dorre doodsbeenderen (Ez 37), geen leven zonder de tegenwoordigheid van de HEERE. Het huis wacht op zijn Bewoner. In het volgende hoofdstuk komt Hij.

Ezechiël 43

Inleiding

Ezechiël heeft in de beide vorige hoofdstukken de nieuwe tempel gezien. In dit hoofdstuk neemt de Eigenaar en Bewoner er Zijn intrek in. Die Eigenaar en Bewoner is de HEERE in Zijn heerlijkheid, Die eerder Zijn door mensen ontwijde tempel heeft moeten verlaten. Aan Zijn terugkeer wordt een duidelijke boodschap voor het volk verbonden. Ezechiël krijgt die boodschap te horen met de opdracht die aan het volk door te geven. De bedoeling is dat zij door deze woorden in hun geweten worden geraakt en met berouw in hun hart over hun ontrouw terugkeren tot God. Verder wordt de wet voor het huis gegeven, worden de afmetingen van het brandofferaltaar vermeld en wordt gezegd hoe het moet worden ingewijd.

Ez 43:1-5 | De heerlijkheid van de HEERE keert terug

1 Daarop leidde Hij mij naar de poort, de poort die naar het oosten gekeerd was. 2 En zie, de heerlijkheid van de God van Israël kwam uit de richting van het oosten, en Zijn geluid was als het bruisen van machtige wateren, en de aarde werd verlicht vanwege Zijn heerlijkheid. 3 En de aanblik van het visioen dat ik zag, was als het visioen dat ik gezien had, toen ik kwam om de stad te gronde te richten. Het waren visioenen als het visioen dat ik aan de rivier de Kebar gezien had. Toen wierp ik mij met het gezicht [ter aarde]. 4 En de heerlijkheid van de HEERE kwam het huis binnen via de poort die op het oosten uitzag. 5 Toen hief de Geest mij op en bracht mij in de binnenste voorhof. En zie, de heerlijkheid van de HEERE had het huis vervuld.

De Man leidt Ezechiël weer naar de oostpoort, dat is een van de drie ingangen van het tempelcomplex die in Ezechiël 40 beschreven zijn (vers 1). Ezechiël heeft gezien hoe de heerlijkheid van God uit de tempel van Salomo naar het oosten is weggegaan (Ez 9:3; 10:4,18-19; 11:22-25). Die heerlijkheid is niet teruggekeerd in de tempel die Zerubbabel na de terugkeer uit ballingschap heeft herbouwd (vgl. Hg 2:4). Nu ziet Ezechiël het adembenemende gezicht van “de heerlijkheid van de God van Israël”, waarschijnlijk met dezelfde troonwagen waarmee hij de heerlijkheid heeft zien verdwijnen. Hij is ooggetuige van de komst van Gods heerlijkheid “uit de richting van het oosten” (vers 2).

Gods heerlijkheid keert terug om te gaan wonen in Zijn tempel. Het geluid dat die terugkeer begeleidt, doet denken aan “het bruisen van machtige wateren”. Dat herinnert aan het krachtige en majestueuze geluid van de vleugels van de cherubs, wat de gedachte aan de troonwagen versterkt (vgl. Ez 1:24; Op 1:15; 14:2). De heerlijkheid van de HEERE werpt haar glans op de aarde die daardoor verlicht wordt (vgl. Ez 1:4,27; Dt 33:2; Js 60:1-3; Hk 3:4; Op 18:1).

De heerlijkheid van de God van Israël komt uit het oosten. In die richting heeft Ezechiël achttien jaar eerder die heerlijkheid in een visioen uit de tempel zien verdwijnen (vers 3; vers 1). Bij die gelegenheid heeft hij de verwoesting van de stad aangekondigd.

Hij noemt de verwoesting van de stad hier een daad die hij heeft verricht door het woord dat hij over de stad heeft gesproken, terwijl de stad in feite door de Babyloniërs is verwoest. De Babyloniërs hebben daarmee Gods oordeel uitgevoerd, zodat het in werkelijkheid God is Die de stad heeft verwoest. Dat de Heilige Geest de verwoesting hier als een daad van Ezechiël voorstelt, toont de grootheid van het profetisch bewustzijn van Ezechiël door de Geest aan. Zijn woorden zijn de woorden van God, wat bewezen wordt in de uitwerking ervan.

Hij ziet de heerlijkheid van de HEERE “het huis” via de oostpoort binnengaan (vers 4; vgl. Ex 40:34-35; 2Kr 7:1,3). Dit visioen is misschien wel het hoogtepunt van zijn dienst. Dat hij mag zien en doorgeven dat de heerlijkheid van de HEERE terugkeert in Zijn huis, kan door niets worden overtroffen. Als we daarbij bedenken dat Ezechiël ‘van huis uit’ priester is, zal hem dit ongetwijfeld alle eerdere gemis om als priester dienst te kunnen doen, doen vergeten. Bij deze aanblik valt hij in aanbidding neer op de grond (vgl. Ez 44:4). Uit de terugkeer van de heerlijkheid van de HEERE spreekt een grote genade.

Na het zien van de heerlijkheid heft de Geest Ezechiël op (vgl. Ez 3:12) en brengt hem naar de binnenste voorhof, naar de tempelingang (vers 5). Daar kan hij zien dat de heerlijkheid van de HEERE het huis heeft vervuld. De heerlijkheid van de HEERE vervult ook de tabernakel en de tempel als de zijn gebouwd (Ex 40:34-35; 1Kn 8:10-11).

Ez 43:6-12 | De HEERE te midden van Zijn volk

6 Daarop hoorde ik Iemand uit het huis met mij spreken, terwijl de Man naast mij bleef staan, 7 en Hij zei tegen mij: Mensenkind, [dit] is de plaats van Mijn troon en de plaats van Mijn voetzolen, waar Ik voor eeuwig wonen zal onder de Israëlieten. Zij die van het huis van Israël zijn, zullen Mijn heilige Naam niet meer verontreinigen, zij en hun koningen, met hun hoererij en met de dode lichamen van hun koningen [op] hun [offer]hoogten. 8 Terwijl zij hun drempel bij Mijn drempel plaatsten en hun deurpost naast Mijn deurpost, zodat er [alleen] een muur tussen Mij en hen was, verontreinigden zij Mijn heilige Naam met hun gruweldaden, die zij deden, zodat Ik hen ombracht in Mijn toorn. 9 Nu zullen zij hun hoererij en de dode lichamen van hun koningen ver van Mij houden, zodat Ik voor eeuwig onder hen wonen zal. 10 U, mensenkind, breng het huis van Israël de boodschap van dit huis, zodat zij zich schamen vanwege hun ongerechtigheden, en laten zij het ontwerp meten. 11 Als zij zich dan schamen vanwege alles wat zij gedaan hebben, maak hun [dan] bekend de vorm van het huis, de inrichting ervan, de uitgangen ervan en de ingangen ervan, ja, alle vormen ervan, met alle bijbehorende verordeningen, alle bijbehorende vormen en alle bijbehorende wetten, en schrijf [dat] voor hun ogen op, zodat zij heel de vorm ervan met alle bijbehorende verordeningen in acht nemen en die houden. 12 Dit is de wet voor het huis; op de top van de berg is heel het gebied ervan helemaal rondom allerheiligst. Zie, dit is de wet van het huis.

Ezechiël hoort vervolgens “Iemand”, dat is de HEERE, “uit het huis” met hem spreken (vers 6). Het is wel wonderlijk dat de HEERE met Ezechiël spreekt “terwijl de Man” – dat is de Zoon van God Die wij kennen als de Heer Jezus, Die ook de HEERE is – naast hem staat. Dat de HEERE met Ezechiël gaat “spreken”, bepaalt ons erbij dat Hij door Zijn Woord Zijn plannen meedeelt.

De HEERE vertelt Ezechiël dat Hij hier, op deze plaats, Zijn “troon” heeft gevestigd (vers 7). Vanaf deze plaats regeert Hij. Het is ook de plaats van Zijn “voetzolen”, wat betekent dat Hij er recht op heeft en dat recht ook laat gelden (vgl. Js 66:1; Hd 7:49; Jz 1:3). Het is de plaats van Zijn rust, waarin allen mogen delen die in het vrederijk zijn. Dit is de plaats waar Hij “eeuwig”, dat is gedurende het vrederijk, “onder de Israëlieten”, Zijn volk, “zal wonen” (vgl. Ex 29:45-46; Ps 132:13-14).

De tempel heeft drie aspecten. In de eerste plaats is de tempel een leerboek over de heiligheid van God. In de tweede plaats is de tempel de woonplaats van God, een heilige woonplaats die niet meer kan worden verontreinigd. De tempel is in de derde plaats een plaats van eredienst en samenkomst. Deze aspecten komen ook tot uitdrukking in de gemeente, de geestelijke tempel in de tijd waarin wij leven. In de samenkomsten van de gemeente mogen we Zijn tegenwoordigheid beleven in heiligheid en we mogen Hem daar aanbidden. Dat is voor ons niet aan een geografische plaats gebonden (Jh 4:21).

De HEERE kan in het midden van Zijn volk wonen omdat Zijn volk Zijn heilige Naam niet meer zal verontreinigen, zij niet en hun koningen ook niet. Het zal voorgoed afgelopen zijn met hun hoererij, dat is hun afgoderij, evenals het afgelopen zal zijn met de verontreiniging door de lijken van hun koningen in de buurt van Zijn huis (Jr 16:18; Zc 13:2). Deze verontreiniging is een gevolg van hun eerdere afgoderij die zij in hun eigen huizen hebben gepleegd (“hun drempel” en “hun deurpost”), waarmee zij de HEERE hebben opzijgezet en vervangen (vers 8).

Wie over de drempel is, is in het huis. In de ‘drempel’ kunnen we een bepaalde voorwaarde zien waaraan moet worden voldaan om binnen te komen. Gods volk heeft eigen voorwaarden gemaakt, naast de voorwaarde die God hanteert, om Zijn huis te kunnen betreden. Voor God is het voldoende dat iemand gelooft om tot Zijn huis te kunnen behoren. Mensen hebben daarnaast het lidmaatschap van een kerk of het instemmen met een door mensen opgestelde belijdenis tot bijkomende voorwaarde gemaakt. Die door mensen gemaakte drempels zullen er in het vrederijk niet meer zijn en mogen ook in wat nu Gods huis is geen plaats hebben.

Het plaatsen van hun deurpost naast Zijn deurpost herkennen we in het aanbrengen van menselijke verordeningen in het huis van God naast de verordeningen die Hij voor Zijn huis heeft gegeven. We kunnen bijvoorbeeld denken aan het invoeren van vormen van eredienst die de mens centraal stellen. Als de aanbidding maar een goed gevoel geeft, dan zal God er ook wel mee tevreden zijn.

Ook het leren van geboden van mensen die het Woord van God krachteloos maken, kunnen we zien als het plaatsen van een eigen deurpost naast die van God. Dit zien we overal waar de traditie maatstaf is voor het dienen van God en niet Zijn Woord. De rooms-katholieke kerk is daarvan het toonbeeld. Wat het vandaag ook goed doet, is het aanpassen van de liturgie aan de smaak van de gemeente. Een samenkomst moet vooral leuk zijn. Marketingprincipes zijn leidend, en niet de verordeningen van God. Zo wordt er een eigen deurpost naast de deurpost van God geplaatst.

De muur om de tempel die het volk moet tegenhouden om zo maar in de tempel tot God te naderen, is slechts een uiterlijke scheiding. In hun hart en in hun huizen hebben ze de afgoden aangehangen. Zo hebben zij de heilige Naam van de HEERE verontreinigd en heeft Hij hen in Zijn toorn moeten ombrengen. Al die onreinheid is uitgezuiverd en voorgoed verleden tijd (vers 9). Hij kan voor eeuwig onder hen wonen.

Ezechiël, weer aangesproken als “mensenkind”, krijgt de opdracht om zijn volksgenoten “de boodschap van dit huis” te brengen (vers 10). De bedoeling daarvan is, dat zij zich zullen schamen vanwege al hun ongerechtigheden. Zij moeten het ontwerp van het huis meten, dat wil zeggen zich er intensief mee bezighouden hoe de HEERE het heeft ontworpen.

Die overdenking zal hun gedachten over Zijn huis corrigeren en in overeenstemming brengen met hoe Hij erover denkt. Ze zullen de standaard van Gods heiligheid leren kennen die duidelijk uit het ontwerp en de bouw van de tempel blijkt. Die overdenking zal hun ook duidelijk maken hoezeer ze de eerste tempel, die van Salomo, hebben verontreinigd en op welke punten zij zijn afgeweken van de voorschriften die de HEERE heeft gegeven. Als ze dit zien, zullen ze zich schamen over wat zij met de eerste tempel hebben gedaan.

Als wij Gods gedachten over de gemeente als Zijn huis willen weten, moeten we kijken naar het huis in Zijn eerste glorie of naar het huis in Zijn laatste, uiteindelijke glorie. In het boek Handelingen zien we het huis in Zijn eerste glorie. Dan is alles nog fris en krachtig. Gods Geest werkt machtig in de gemeente. Door de ontrouw van de gelovigen is er al snel bederf binnengekomen en is de gemeente in verval geraakt. Als de Heer Jezus de gemeente tot Zich heeft opgenomen, zal zij aan Gods doel beantwoorden. Dat zien we in het boek Openbaring.

Het ontstaan van Gods huis, de gemeente (Hd 2:1-4), en de voltooiing ervan wanneer de Heer Jezus de gemeente komt halen (1Th 4:14-18), tonen Gods plan met de gemeente. Tussen het ontstaan en de voltooiing zien we de bouw van de gemeente op aarde als een verantwoordelijkheid die aan ons is toevertrouwd (1Ko 3:10-15). Als we ons werk in het bouwen van de gemeente als een huis waarin God kan wonen, vergelijken met Gods plan, zien we hoe groot het verschil is. Als het verschil goed tot ons doordringt, zullen we ons schamen over wat wij van Gods huis hebben gemaakt.

In die gezindheid van schaamte en belijdenis is Gods volk in staat nadere mededelingen over het huis van de HEERE te ontvangen (vers 11). De profeet zal het volk dan een plattegrond van de tempel laten zien en die nader toelichten. Bij “de vorm van het huis” kunnen we denken aan het algemene beeld ervan, het aanzicht van het geheel. We kunnen dat toepassen op de wereldwijde gemeente (Ef 2:21-22; 1Pt 2:5). De gemeente kent geen landsgrenzen en geen denominaties. Er is maar één gemeente. Plaatselijke gemeenten behoren van die wereldwijde gemeente een weergave in het klein te zijn (vgl. 1Ko 12:27).

“De inrichting ervan” betreft de verschillende gebouwen en kamers. We kunnen dit toepassen op de plaatselijke gemeenten. De gemeente in Korinthe is anders dan die in Efeze en weer anders dan die in Kolosse. Maar alle plaatselijke gemeenten moeten handelen naar het onderwijs dat Paulus “overal in elke gemeente” heeft geleerd (1Ko 4:17; 1Ko 7:17; vgl. Op 2:7,11,17,29; 3:6,13,22).

“De uitgangen ervan en de ingangen ervan” geven aan dat er leven en vrijheid is (vgl. Jh 10:9). De uitgangen worden eerst genoemd, vóór de ingangen (vgl. Ps 121:8{185}). In het licht van de heiligheid van die plaats lijkt dat te benadrukken dat wie daar vóór de HEERE verschijnt, ook weer levend uit Zijn tegenwoordigheid naar buiten komt (vgl. Ex 24:9-11). Voor wie geschikt gemaakt is om in Zijn tegenwoordigheid te zijn, is die plaats niet afschrikwekkend (vgl. Gn 28:16-17). Hij of zij gaat vol vertrouwen naar binnen en komt vol vreugde en kracht naar buiten.

De gemeente is een plaats of organisme waaraan mensen, nadat ze in het geloof de Heer Jezus hebben aangenomen, zijn toegevoegd. Ze zijn er, om zo te zeggen ‘binnengegaan’ en mogen daar God aanbidden (1Pt 2:5). Het leven van de gelovige speelt zich ook af in de wereld. Ze gaan uit – zonder uiteraard de gemeente te verlaten, want dat kan niet – om daar in hun dagelijkse bezigheden te laten zien wie God is (1Pt 2:9). Ze laten zien dat ze zich van hun zonden en afgoden hebben bekeerd en nu leven voor Hem Die voor hen is gestorven en opgestaan en dat ze Hem uit de hemel verwachten (1Th 1:9-10).

“Ja, alle vormen ervan” is alles wat tot versiering dient, zoals van de cherubs en de dadelpalmen. “Alle bijbehorende verordeningen, alle bijbehorende vormen en alle bijbehorende wetten” betreft alles wat in acht moet worden genomen bij een dienst in de tempel. Het moet er allemaal aan bijdragen dat “heel de vorm ervan” duidelijker voor de aandacht wordt gesteld. In de toepassing voor de gemeente kunnen we denken aan de samenkomsten waar de gemeente bij elkaar komt om het avondmaal te vieren of om te bidden (Hd 2:42). We kunnen ook denken aan het gebod om elkaar lief te hebben (Jh 13:34-35) en ook om de heiligheid van Gods huis te handhaven (1Ko 5:13b). Van “heel de vorm ervan” zal een getuigenis uitgaan in de wereld.

Alles wat Ezechiël in de vorige hoofdstukken heeft gezien en wat hij in de volgende hoofdstukken nog te zien krijgt over de inrichting van en de voorschriften voor de dienst, moet hij aan zijn volksgenoten meedelen. Tevens moet hij het voor hun ogen opschrijven. Het is niet slechts bedoeld om over na te denken, maar ook dat hun gezindheid erdoor zal veranderen. Alles wat hij heeft gezegd en opgeschreven, moet in het geloof bewaard worden en in hun leven een uitwerking hebben, zodat hun leven tot eer van God wordt.

De toepassing van het voorgaande is niet moeilijk te maken. God openbaart Zijn gedachten over Zijn huis, de gemeente, aan hen die in nederigheid met hun hele hart op Hem gericht zijn. Hij kan alle bijzonderheden over de waarheid van de gemeente bekendmaken aan gelovigen die zich van onreinheid hebben gereinigd en zich erover schamen dat ze zo ontrouw zijn geweest. We moeten weer diep onder de indruk komen van de heiligheid van Gods woonplaats.

Dé wet voor het huis van God is: de heiligheid van het huis (vers 12). Gods huis is op “de top van de berg” (Js 2:2-3). Daardoor is het hele tempelgebied “allerheiligst” ofwel ‘hoogheilig’ wat de afzondering van het hele gebied ten opzichte van het hele land daaromheen benadrukt. De nieuwe tempel zal voor alle volken openstaan. Zonde en kwaad zullen er niet worden geduld. Daarom is heiligheid ook het kenmerk van deze tempel. Zo worden ook wij opgeroepen op alle terreinen van ons leven heilig te zijn (Hb 12:14{186}).

Ez 43:13-17 | Het altaar

13 Dit zijn de afmetingen van het altaar in ellen, [te weten] een el en een el en een handbreedte: de geul [eromheen] is een el [diep] en een el breed, en de opstaande rand ervan, [die] eromheen [loopt], is één span [hoog]. Dit is de verhoging van het altaar: 14 van de geul [in] de grond tot de onderste omgang twee el en één el breed, en van de kleine omgang tot de grote omgang vier el en één el breed. 15 Dan de vuurhaard van vier el; en uit de vuurhaard staken de vier horens naar boven. 16 De vuurhaard is twaalf [el] lang en twaalf [el] breed, vierkant naar de vier zijden ervan. 17 En de [grote] omgang is veertien [el] lang en veertien [el] breed, aan de vier zijden ervan, met de [opstaande] rand eromheen van een halve el [hoog], met een geul ervan van een el rondom. En de trappen ervan zijn gericht naar het oosten.

Het altaar

Het altaar waarover het in vers 13 gaat, is het brandofferaltaar. Het altaar bevindt zich in de binnenste voorhof, voor het tempelhuis. Dit altaar is evenals het altaar in de vorige tempels het middelpunt van de eredienst. Rondom het altaar is een geul in de grond gegraven. Die dient om het bloed van de offerdieren op te vangen. Er is eerst een verhoging van één el en daarna is er nog een verhoging van twee el (vers 14).

“De vuurhaard” is op vier el hoogte (vers 15). In directe verbinding met de vuurhaard wordt vermeld dat het altaar vier horens heeft (vgl. Ex 27:2; Ps 118:27). De vuurhaard wijst op het oordeel dat het offer treft. De vier horens wijzen op de kracht van het offer en het getal vier op de reikwijdte ervan: het resultaat van het offer wordt aan iedereen aangeboden, tot aan het einde van de aarde (Op 7:1). Een van de namen van God is “Rots” (Ps 18:3). Hij is de garantie dat wie het offer van Christus heeft aangenomen, de behoudenis nooit meer verliest. Het offer houdt altijd en onveranderlijk zijn waarde.

De vuurhaard is een vierkant van twaalf el lang en twaalf el breed (vers 16). Om het altaar heen loopt een omgang van veertien el lang en veertien el breed (vers 17). Ten slotte is er een trap aan de oostkant van het altaar. De oostkant is de kant waar de zondaar naar toe is gegaan, bij God vandaan (Gn 4:16; 11:2). Van die kant komt hij als hij terugkeert naar God. God wordt vanuit het oosten benaderd. Als de priester boven op de trap staat, kijkt hij naar het westen, naar de tempel, wat betekent dat zijn blik gericht is op Gods woonplaats wanneer hij offert.

De trap is nodig om op dit grote altaar te kunnen offeren. Het altaar is als het ware een groot gebouw met drie vierkante verdiepingen. Elke hogere verdieping is twee el smaller dan de verdieping eronder, waardoor het altaar er uitziet als een toren. We kunnen het ook een monument noemen. Bovenop werken de priesters.

In het vrederijk symboliseert dit grote monument het werk van Christus. Dit werk wordt door dit altaar de hele duur van het vrederijk nadrukkelijk voor de aandacht gehouden. In beeld betekent dit dat er een voortdurende gedachtenis aan Golgotha zal blijven. Die gedachtenis wordt tot uiting gebracht in de dierlijke offers die tijdens het vrederijk weer worden gebracht.

Deze dierlijke offers zijn geen loochening van het werk van Christus, maar een terugwijzing naar Zijn grote offer. Ze worden gebracht ter gedachtenis aan het volbrachte werk. Deze dierlijke offers zijn te vergelijken met het avondmaal, dat ook een gedachtenismaal is. Wij brengen ook (geestelijke) offers, die terugwijzen naar Zijn werk. We doen het tot Zijn gedachtenis, we denken aan Hem, we denken terug aan wat Hij heeft gedaan.

Een gedachtenis is ook een gedenkteken, een monument dat zichtbaar maakt wat destijds is gebeurd. Het gedenkteken is behalve een gedachtenis ook een verkondiging. De vraag van de Heer Jezus ”doet dit tot Mijn gedachtenis” (1Ko 11:23-26), houdt niet alleen de vraag in om aan Hem te denken, dat wij het nooit vergeten, maar betekent ook dat tegenover de wereld getuigenis afgelegd wordt van wat Hij heeft gedaan. De HEERE “heeft voor Zijn wonderen een gedachtenis gemaakt” (Ps 111:4).

In de samenkomsten van de gelovigen vieren we het avondmaal tot Zijn gedachtenis, waarbij het avondmaal ook als het ware een monument van Zijn dood is, waaraan we alles te danken hebben. Het is naar Gods wens dat er een gedenkteken is van het werk van Zijn Zoon, Die als de Opgestane en Levende in het midden van de gemeente is.

Ez 43:18-27 | De inwijding van het altaar

18 Toen zei Hij tegen mij: Mensenkind, zo zegt de Heere HEERE: Dit zijn de verordeningen voor het altaar. Op de dag dat het vervaardigd is om er brandoffers op te brengen en om er bloed op te sprenkelen, 19 moet u de Levitische priesters die van het nageslacht van Zadok zijn [en] die tot Mij naderen – spreekt de Heere HEERE – om Mij te dienen, een jonge stier – het jong van een rund – als zondoffer geven. 20 U moet dan [een deel] van het bloed ervan nemen en [dat] op de vier horens ervan strijken, op de vier hoeken van de omgang en op de [opstaande] rand eromheen. Zo moet u het ontzondigen en er verzoening voor doen. 21 Vervolgens moet u de jonge stier, het zondoffer, nemen. Dan moet men hem verbranden op de daartoe bestemde plaats van het huis, buiten het heiligdom. 22 Op de tweede dag moet u een geitenbok zonder enig gebrek als zondoffer brengen. Zo moet men het altaar ontzondigen, zoals zij [het] ontzondigd hebben met de jonge stier. 23 Wanneer u het ontzondigen voltooid hebt, moet u een jonge stier – het jong van een rund – zonder enig gebrek, en een ram uit het kleinvee zonder enig gebrek aanbieden. 24 U moet ze voor het aangezicht van de HEERE aanbieden. De priesters moeten er zout op strooien en ze offeren als brandoffer voor de HEERE. 25 Zeven dagen [lang] moet u elke dag een bok als zondoffer bereiden. Verder moet men een jonge stier – het jong van een rund – en een ram uit het kleinvee bereiden, zonder enig gebrek. 26 Zeven dagen moet men voor het altaar verzoening doen, het reinigen en inwijden. 27 Wanneer zij dan deze dagen voltooid hebben, zal het op de achtste dag en daarna gebeuren, dat de priesters op het altaar uw brandoffers en uw dankoffers zullen bereiden. Dan zal Ik een welgevallen aan u hebben, spreekt de Heere HEERE.

De Heere HEERE geeft Ezechiël speciale “verordeningen voor het altaar” (vers 18), dat wil zeggen over de wijze waarop het moet worden gebruikt, hoe daarop geofferd moet worden. Op de dag dat het altaar klaar is om er brandoffers op te offeren en bloed op te sprenkelen, moet Ezechiël “de Levitische priesters van het geslacht van Zadok” die tot de HEERE naderen om Hem te dienen, een zondoffer geven (vers 19). Dat het een belangrijke opdracht is, blijkt uit de herhaling “spreekt de Heere HEERE”.

Hier komt Ezechiël tot een uitoefening van zijn dienst als priester, een dienst die hij nooit heeft kunnen uitoefenen. Het is wel opmerkelijk dat zijn dienst bestaat uit het geven van een offer aan de priesters. Hij offert niet zelf. Dat doet denken aan de dienst van Mozes die ook aan Aäron en zijn zonen geeft wat nodig is om hun dienst als priester te kunnen verrichten (Lv 8:2,14). Ezechiël zal in de opstanding dit werk mogen doen (vgl. Js 26:19; Dn 12:2-3,13). Dit moet opnieuw een bijzondere bemoediging voor deze priester-profeet zijn geweest.

Ezechiël wordt aangesproken als “mensenkind”, waardoor we worden herinnerd aan de Heer Jezus als de Mensenzoon. De opstanding van de Heer Jezus geeft aan hen die Hij heeft verlost aanleiding om God te eren. Hij is als de Opgestane in het midden van de verlosten en geeft Zelf leiding aan het eren van God. We zien dat in Psalm 22, waar we Hem zien als het zondoffer. Nadat Hij het werk voor de zonde, dat in die psalm wordt beschreven (Ps 22:1-22a), heeft volbracht, roept Hij allen die God vrezen op God te loven en te vereren (Ps 22:23-24). Zo stelt Hij (geestelijke) offers aan de Zijnen ter beschikking.

De HEERE bepaalt welk dier als zondoffer zal dienen. Het zondoffer moet een jonge stier, het jong van een rund, zijn (vgl. Lv 4:3; 4:14; 16:3; Nm 8:8; Ez 43:25). Ezechiël moet het bloed van dat zondoffer op de vier horens van het altaar strijken (vgl. Ex 29:12; Lv 4:7,18; 16:18) en ook op de rand om het altaar heen (vers 20). Daardoor zal het altaar ontzondigd worden en zal er verzoening voor worden gedaan (vgl. Ex 29:36).

Om het bloed op de vier horens van het altaar aan te brengen moet Ezechiël bovenop het altaar staan en er een rondgang over maken. Zo ziet hij het altaar in zijn krachtige uitwerking naar alle kanten en dat die uitwerking er kan zijn op grond van het bloed van het zondoffer, de Heer Jezus. In geestelijk opzicht maken wij de rondgang om het altaar als wij nadenken over de veelzijdigheid van het werk van Christus en de reikwijdte van Zijn verzoeningswerk, wat Zijn werk betekent zowel voor God als voor de wereld (Ps 26:6-8).

Na het aanbrengen van het bloed van het zondoffer moet Ezechiël het dier nemen om het door een van de priesters van de zonen van Zadok te laten verbranden “op de daartoe bestemde plaats van het huis, buiten het heiligdom” (vers 21; vgl. Lv 16:27{187}; Ex 29:14; Lv 4:12; Hb 13:13).

Daarmee is de wijding van het altaar nog niet voltooid. Op de tweede dag moet er “een geitenbok zonder enig gebrek als zondoffer” worden gebracht (vers 22). Die dient, evenals de jonge stier, tot ontzondiging van het altaar. Daarmee is “het ontzondigen voltooid”, maar de inwijding nog niet (vers 23). Er moeten nog een jonge stier en een ram uit het kleinvee, beide zonder gebrek, worden aangeboden. Ze moeten worden aangeboden “voor het aangezicht van de HEERE” (vers 24).

Voordat ze geofferd worden, moeten de priesters op de jonge stier en op de ram zout strooien. Dat wordt onder het oude verbond al geboden (Lv 2:13c{188}). Het zout is het teken van het verbond (Nm 18:19; 2Kr 13:5). Zout is bewarend en bederfwerend en is daarom een gepast symbool, niet alleen van het oude, maar ook van het nieuwe verbond.

Het voorschrift voor de inwijding van het altaar wordt vervolgd met de opdracht dat er zeven dagen lang elke dag een bok als zondoffer moet worden klaargemaakt om te worden geofferd (vers 25). Ook moeten een jonge stier en een ram uit het kleinvee, zonder enig gebrek, worden klaargemaakt om te worden geofferd. Zeven dagen lang – dat ziet op een volkomen periode – moet er voor het altaar verzoening worden gedaan, waardoor het wordt gereinigd en ingewijd voor gebruik (vers 26; vgl. Ex 29:35; Lv 8:33).

Na afloop van de periode van zeven dagen volgt een achtste dag als begin van alle dagen die “daarna” volgen (vers 27). Een achtste dag is het vervolg op een afgesloten periode van zeven dagen en is daarmee tevens het begin van een nieuwe periode, en wel een periode zonder einde, alle dagen “daarna”. De achtste dag ziet op de eeuwigheid. Op de achtste dag is het eindelijk zover dat het altaar de dienst gaat doen waarvoor het is gemaakt. Die dienst gaat tot in alle eeuwigheid door. In de hemel zullen we onze priesterdienst op volmaakte wijze en eindeloos voortzetten.

De priesters gaan hun brandoffers en dank- of vredeoffers op dit altaar brengen. Over zondoffers horen we niet meer. De brandoffers spreken van het werk van de Heer Jezus dat Hij volkomen voor God heeft verricht. De dank- of vredeoffers spreken van de gemeenschap die er, op grond van Zijn werk, is met de Vader en de Zoon en met elkaar. Beide offers spreken van het welgevallen dat God op grond van het offer van Zijn Zoon in de Zijnen heeft.

Zoals al is opgemerkt, is het feit dat er in het vrederijk weer letterlijke offers worden gebracht, niet in strijd met het eens voor altijd volbrachte werk van Christus. Voor onze tijd geldt dat alle oudtestamentische offers hun vervulling hebben gevonden in Christus en wat Hij heeft volbracht (zie de brief aan de Hebreeën). In de tijd van het vrederijk, als God de draad met Zijn aardse volk, Israël, weer heeft opgenomen, zullen die offers een herinnering zijn aan het eens voor altijd volbrachte werk van Christus. Het is vergelijkbaar met het avondmaal in onze tijd, dat ook een herinneringsmaaltijd is.

De Israëliet in het vrederijk zal volkomen zeker zijn van de vergeving van zijn zonden op grond van het eenmaal gestorte bloed van Christus (Hb 8:10-12). De offers zullen dan niet meer een steeds weer in herinnering brengen van zonden betekenen, zoals onder het oude verbond het geval is geweest (Hb 10:1-4).

Dit prachtige gedeelte over de inwijding van het altaar besluit met de woorden “dan zal Ik een welgevallen aan u hebben, spreekt de Heere HEERE”. Het offer van Christus zal altijd voor Gods aandacht staan. God ziet ons, die priesters zijn, in Hem aan. Daarom kan Hij een welgevallen aan ons hebben. Alles wat we zijn en alles wat we ontvangen, hebben we alleen aan Hem te danken op Wie Gods welgevallen rust. We zijn “aangenaam gemaakt … in de Geliefde” (Ef 1:6). God heeft van Hem getuigd: “Deze is Mijn geliefde Zoon, in Wie Ik welbehagen gevonden heb” (Mt 3:17). Wij stemmen daarmee van harte in en offeren Hem de vrucht of stieren van onze lippen (Hb 13:15; Hs 14:2-3) door uit de grond van ons hart tegen de Vader te zeggen: ‘Hij is Uw geliefde Zoon, in Wie ook wij ons welbehagen hebben gevonden.’

Ezechiël 44

Inleiding

Het lege tempelcomplex van Ezechiël 40-42 komt tot leven, dat wil zeggen dat er nu personen naar voren komen die er dienst gaan doen. Als de HEERE is teruggekeerd naar de tempel (Ez 43:1-12), kan Zijn volk daar tot Hem naderen. De wetten die in Ezechiël 44 onze aandacht vragen, onderstrepen dat de tempel die beschreven is in Ezechiël 40-42 geen levenloos monument is. Die tempel is het centrum van aanbidding en priesterdienst. Na al de aandacht te hebben gericht op het altaar als het centrum van aanbidding (Ez 43:13-27), spreekt Ezechiël nu over de aanbidders (Ez 44:1-45:8) en de voorschriften met betrekking tot aanbidding (Ez 45:9-46:24).

Na een korte bespreking van de relatie van de vorst met het heiligdom (verzen 1-3), spreekt Ezechiël in dit hoofdstuk verder over de kenmerken van de tempeldienaren (verzen 4-14), de voorschriften voor de priesters (verzen 15-27) en de voorzieningen voor de priesters (verzen 28-31). In de eerste verzen van het volgende hoofdstuk spreekt hij nog over de toewijzing van land aan de priesters (Ez 45:1-8).

Ez 44:1-3 | De gesloten oostpoort

1 Toen bracht Hij mij terug via de poort van het buitenste heiligdom die naar het oosten gekeerd was, maar die was gesloten. 2 En de HEERE zei tegen mij: Deze poort moet gesloten blijven. Hij mag niet geopend worden en niemand mag erdoor binnenkomen, want de HEERE, de God van Israël, is erdoor binnengekomen. Daarom moet hij gesloten blijven. 3 Wat de vorst betreft, de vorst, [alleen] hij mag erin zitten om brood te eten voor het aangezicht van de HEERE. Via de voorhal van de poort mag hij binnenkomen en via dezelfde weg naar buiten gaan.

Ezechiël, die in de binnenste voorhof is, wordt door de Man naar de buitenste oostpoort gebracht (vers 1). Die poort blijkt gesloten te zijn. De HEERE laat Ezechiël weten dat die poort gesloten is omdat “de HEERE, de God van Israël” door die poort is binnengekomen. De poort moet daarom gesloten blijven (vers 2; Ez 43:1-4). De weg die Hij gaat, kan door niemand anders gegaan worden. Er blijft die heilige afstand tussen Hem en Zijn volk.

Die gesloten poort betekent ook dat God Zijn heiligdom nooit meer zal verlaten (vgl. Ez 43:7,9). Het zien van die gesloten poort mag zo een hele geruststelling voor Zijn volk zijn. Voor ons persoonlijk leven geldt dat de Heer Jezus heeft gezegd dat Hij bij ons blijft tot de voleinding van de eeuw (Mt 28:20; Hb 13:5b).

Hoewel de oostpoort gesloten is, zal hij toch een functie hebben (vers 3). De vorst zal namelijk in de voorhal van de poort zitten om brood te eten voor het aangezicht van de HEERE. Met dit brood wordt het deel van het dank- of vredeoffer bedoeld dat voor hem is. Hij zal daar in de voorhal zitten, die hij zal bereiken via de noorder- of de zuiderpoort. De oostpoort blijft ook voor hem gesloten, want hij kan niet door die poort naar binnen of naar buiten. Hij zal de buitenste voorhof weer via de noorder- of de zuiderpoort moeten verlaten.

De persoon van de vorst die hier wordt genoemd, is niet de Messias. Van de Messias als ‘Vorst’ is al eerder sprake geweest (Ez 34:24; 37:25). Hij is de Vorst van Israël in het vrederijk. De vorst die we hier in verbinding met de nieuwe tempel ontmoeten, wordt hier voor de eerste keer genoemd. We komen hem hierna nog verschillende keren tegen. Dan zien we dat het zijn taak is om de priesters van offers te voorzien die zij namens hem moeten offeren (Ez 45:17; 46:1-7).

Dat deze vorst niet de Messias is, blijkt uit enkele kenmerken die van hem worden gegeven. Zo moet deze vorst voor zichzelf offers brengen (Ez 45:22; vgl. Hb 5:3; 7:27). Verder blijkt ook dat hij zonen heeft, dus getrouwd is en een gezin heeft (Ez 46:16). Hij heeft ook een aards domein, een stuk land dat voor hem is (Ez 45:7; 46:17-18). Hij woont op aarde, met eigen huizen en eigen weidegronden.

Ez 44:4-9 | Het heiligdom niet weer ontheiligen

4 Vervolgens bracht Hij mij via de noorderpoort tot vóór het huis. Ik zag, en zie, de heerlijkheid van de HEERE had het huis van de HEERE vervuld. Toen wierp ik mij met het gezicht [ter aarde]. 5 De HEERE zei tegen mij: Mensenkind, sla er acht op, zie met uw ogen en hoor met uw oren alles wat Ik met u spreken zal aangaande alle verordeningen van het huis van de HEERE en aangaande alle wetten ervan. Sla acht op hen die het huis binnengaan, [en] op al wie van het heiligdom uitgesloten wordt, 6 en zeg tegen die opstandigen, tegen het huis van Israël: Zo zegt de Heere HEERE: Het is voor u lang genoeg geweest met al uw gruweldaden, huis van Israël, 7 want u hebt vreemdelingen binnengebracht, onbesnedenen van hart en onbesnedenen van vlees, om in Mijn heiligdom te [laten] zijn, zodat zij Mijn huis ontheiligden; want u bood Mijn brood – het vet en het bloed – aan, en zij verbraken Mijn verbond door al uw gruweldaden. 8 Verder hebt u [uw] taak ten behoeve van Mijn geheiligde dingen niet vervuld. U stelde voor uzelf [mensen] aan om [uw] taak ten behoeve van Mij in Mijn heiligdom te vervullen. 9 Zo zegt de Heere HEERE: Geen enkele vreemdeling, onbesneden van hart en onbesneden van lichaam, mag in Mijn heiligdom binnenkomen. [Dit geldt] voor elke vreemdeling die te midden van de Israëlieten is.

Hoewel de rondleiding door de tempel klaar is, blijft de Man Ezechiël begeleiden. Hij brengt hem vervolgens via de binnenste noorderpoort tot vóór het huis (vers 4). Daar ziet Ezechiël nog een keer, en nu voor de laatste keer, de heerlijkheid van de HEERE. Weer brengt dat hem ertoe zich in aanbidding voor de HEERE neer te werpen. De HEERE heeft instructies voor Ezechiël en zegt tegen hem dat hij op alles wat Hij met hem zal spreken, acht moet slaan door er goed naar te kijken en goed naar te luisteren (vers 5). De instructies betreffen de verordeningen van Zijn huis en alle wetten die daar betrekking op hebben. Ezechiël moet ook acht slaan op hen die het huis binnengaan evenals op ieder die er niet mag komen.

Na deze algemene en tevens indringende mededeling zegt de HEERE tegen Ezechiël wat hij moet zeggen tegen het opstandige volk (vers 6). De bedreven gruweldaden worden het hele volk aangerekend. Waaruit de gruweldaden bestaan, wordt duidelijk gezegd (vers 7). Ze hebben het huis van de HEERE op afschuwelijke wijze ontheiligd door er mensen in te brengen die volkomen buiten het verbond van de HEERE met Zijn volk staan. Zij hebben hen laten deelnemen aan de heilige offers. Het is voor de Israëliet al verboden om het vet en het bloed te eten (Lv 7:22-27), laat staan voor de vreemdeling. Het vet en het bloed behoren volledig aan de HEERE. Zo hebben zij het verbond van de HEERE met hun gruweldaden verbroken.

Voor ons geldt hetzelfde. Het is onmogelijk om samen met ongelovigen, die geen verbinding hebben met de Heer Jezus, een gemeenschappelijke dienst te hebben om Hem te eren en avondmaal te vieren (2Ko 6:14-7:1). Er is tussen een gelovige en een ongelovige geen gemeenschap mogelijk. Ongelovigen hebben immers geen nieuw leven. Nieuw leven wordt alleen verkregen door berouw en bekering tot God en geloof in de Heer Jezus. Het hart van ongelovigen is niet rein. Daarom moeten we er ook op toezien dat alleen kinderen van God aan het avondmaal worden toegelaten. Volledigheidshalve moet daaraan worden toegevoegd dat van deze kinderen van God ook duidelijk moet zijn dat zij in hun leer en leven de zonde afwijzen en daarmee ook niet verbonden willen zijn.

Verder hebben de Israëlieten zelf hun taak niet waargenomen in de heilige dingen van de HEERE (vers 8). Die taak hebben ze door anderen laten verrichten, mogelijk door hun slaven. Zelf hebben ze geen belangstelling voor de HEERE, maar ze willen toch wel de indruk geven dat ze godsdienstig zijn. Zo hebben ze op verschillende manieren hun minachting voor de HEERE en Zijn dienst getoond. Een dergelijke verachting zien wij in onze dagen, bijvoorbeeld bij groeperingen die ongelovige muzikanten inhuren om de aanbiddingsdiensten te begeleiden of een voorganger aanstellen of handhaven die loochent dat God bestaat.

De HEERE staat erop dat dit gedrag niet weer getoond wordt (vers 9). Geen vreemdeling, iemand die geen deel heeft aan het verbond van de HEERE, mag Zijn heiligdom binnengaan. Alleen zij die de HEERE heeft geroepen, mogen dienst doen aan het altaar. Nergens is het aardse heiligdom heiliger dan in het vrederijk, wanneer alles Gods heiligheid ademt.

Ez 44:10-16 | Ontrouwe en trouwe Levieten

10 Voorzeker, de Levieten die zich ver van Mij hebben gehouden toen Israël afdwaalde – die van achter Mij afgedwaald zijn, hun stinkgoden achterna – moeten wel hun ongerechtigheid dragen; 11 toch moeten zij in Mijn heiligdom dienstdoen [en] de ambten bij de poorten van het huis [vervullen], en [ook] dienstdoen [in] het huis. Zij moeten zelf het brandoffer en het slachtoffer voor het volk slachten en zij moeten zelf voor hen [ter beschikking] staan om hen te dienen. 12 Omdat zij [de Israëlieten] gediend hebben voor [de ogen van] hun stinkgoden en voor het huis van Israël een struikelblok van ongerechtigheid zijn geworden, daarom heb Ik Mijn hand tegen hen opgeheven, spreekt de Heere HEERE, en moeten zij hun ongerechtigheid dragen. 13 En zij mogen niet tot Mij naderen om Mij als priester te dienen, en dicht bij al Mijn geheiligde dingen komen, bij de allerheiligste dingen. Zij moeten hun smaad dragen en hun gruweldaden, die zij gedaan hebben. 14 Ik zal hen aanstellen [tot] mannen die [hun] taak ten behoeve van het huis vervullen, voor heel de dienst ervan en voor alles wat er gedaan wordt. 15 Maar de Levitische priesters, de zonen van Zadok, die [hun] taak ten behoeve van Mijn heiligdom vervuld hebben toen de Israëlieten van Mij afdwaalden, díe mogen in Mijn nabijheid komen om Mij te dienen. Zij mogen voor Mijn aangezicht staan om aan Mij vet en bloed aan te bieden, spreekt de Heere HEERE. 16 Zíj mogen Mijn heiligdom binnenkomen en zíj mogen in de nabijheid van Mijn tafel komen om Mij te dienen en zij zullen [hun] taak ten behoeve van Mij vervullen.

Met de Levieten over wie in de verzen 10-14 wordt gesproken, worden de nakomelingen van Levi bedoeld, behalve de zonen van Zadok. Over de zonen van Zadok wordt in de verzen 15-16 gesproken. Eerst spreekt de HEERE over de ontrouwe Levieten. In de perioden dat het volk van Hem is afgedwaald, hebben zij, in plaats van het volk tot Hem terug te roepen, zich ver van Hem gehouden (vers 10). Dat is hun ongerechtigheid. Zij hebben zich niet aan de kant van de HEERE geplaatst tegenover het volk dat de stinkgoden achterna is gegaan. Dit is een schuldige nalatigheid. Zij zijn het volk zelfs in de afgoderij voorgegaan, waardoor zij het volk tot een struikelblok geworden zijn (vers 12).

Hun nalatigheid en hun slechte voorbeeld betekenen niet dat zij nu geen dienst meer mogen doen in Gods huis. De HEERE verplicht hen er zelfs toe in Zijn heiligdom dienst te doen (vers 11). Ze zullen echter een geringere taak krijgen, ze worden als het ware gedegradeerd. Ze hebben niet de HEERE, maar de Israëlieten gediend en gedaan naar hun wensen en verlangens (vers 12). Daarom heeft de HEERE Zich tegen hen moeten keren en gezworen dat zij hun ongerechtigheid zullen dragen.

Ze zullen mogen dienen in de nieuwe tempel, maar ze mogen niet tot de HEERE als priester naderen (vers 13). Ook mogen ze niet dicht bij de geheiligde dingen, bij de allerheiligste dingen, komen, want er ligt smaad op hen. Hun ontrouw heeft ingrijpende gevolgen voor hun dienst. De aanstelling die ze van de HEERE krijgen, is voor een taak ten behoeve van het huis, in de buitenste voorhof, niet erin, niet in de hoger gelegen binnenste voorhof waar het brandofferaltaar staat (vers 14). Het kan ook bij ons zo zijn, dat wij door ontrouw (een deel van) onze dienst verliezen.

Dan gaat de HEERE spreken over de zonen van Zadok (vers 15). In de tempel die Ezechiël heeft beschreven, wordt de offerdienst door de zonen van Aäron verricht die van Zadok afstammen. Zadok, de zoon van Ahitub, is een nakomeling van Eleazar, de derde zoon van Aäron (1Kr 6:3,50-53).

In de tijd van de opstand van Absalom tegen David kiest Zadok niet de zijde van Absalom, maar blijft David trouw (2Sm 15:24). Later zalft hij Salomo en stelt hij zich op tegenover Adonia, de broer van Salomo, die Salomo van de troon wil stoten (1Kn 1:32-34). Abjathar, die uit de lijn van Ithamar stamt, heeft de kant van de opstandeling Absalom gekozen. Salomo zet hem daarom af als hogepriester en geeft dit ambt aan Zadok (1Kn 2:27{189},35{190}). Zo wordt Zadok de eerste hogepriester in de kort daarna gebouwde eerste tempel, die van Salomo.

De HEERE spreekt met vreugde en nadruk over de zonen van Zadok. Hij zegt wat zij allemaal voor Hem mogen doen. Zij hebben die voorrechten te danken aan hun trouw aan de HEERE in de tijd dat de Israëlieten van Hem zijn afgedwaald. Zoals ontrouw ‘degradatie’ betekent, zo betekent trouw ‘promotie’. De zonen van Zadok mogen in de nabijheid van de HEERE komen om Hem te dienen. Ze mogen Hem vet en bloed aanbieden, dat Hij “Mijn brood noemt” (vers 7), die alleen voor de HEERE bestemd zijn.

Met nadruk zegt de Heere HEERE dat zíj Zijn heiligdom mogen binnenkomen en dat zíj in de nabijheid van Zijn tafel mogen komen (vers 16). Het meest aannemelijk is, dat hiermee het brandofferaltaar wordt bedoeld. Zoals we hebben gezien, wordt het houten reukofferaltaar ook “tafel” genoemd (Ez 41:22). Daarop wordt echter niet het vet en het bloed van de offers gebracht, wat hier wel gebeurt. In beeld wil dat zeggen dat ze gemeenschap met God hebben op grond van het bloed en het werk van Christus, dat Hij met inzet van al Zijn kracht, waarvan het vet spreekt, heeft volbracht. Zo zullen ze Hem dienen en hun taak ten behoeve van Hem vervullen. Hun taak is speciaal op de HEERE gericht, omdat zij op Hem gericht zijn geweest in de tijd dat het volk is afgedwaald.

Ez 44:17-27 | De heiligheid van de zonen van Zadok

17 En het zal gebeuren, wanneer zij de poorten van de binnenste voorhof binnenkomen, dat zij linnen kleding moeten aantrekken. Zij mogen echter geen wol dragen wanneer zij in de poorten van de binnenste voorhof dienstdoen, en in het huis [zelf]. 18 Linnen tulbanden moeten op hun hoofd zijn en linnen broeken om hun middel. Zij mogen zich niet [zo] omgorden dat zij gaan zweten. 19 Wanneer zij dan naar buiten gaan, naar de buitenste voorhof – naar de buitenste voorhof, naar het volk – moeten zij hun kleding, waarin zij gediend hebben, uittrekken en die neerleggen in de heilige kamers. Vervolgens moeten zij andere kleren aantrekken, zodat zij het volk niet met hun kleding heiligen. 20 Zij mogen hun hoofd niet scheren, maar zij mogen [ook] de [haar]lokken niet vrij laten groeien. Zij moeten hun hoofd[haar] goed kortknippen. 21 Geen enkele priester mag wijn drinken wanneer hij de binnenste voorhof binnenkomt. 22 Zij mogen zich geen weduwe of een verstoten vrouw tot vrouw nemen. Zij mogen [alleen] jonge vrouwen uit het nageslacht van het huis van Israël [tot vrouw] nemen, of een weduwe die weduwe van een priester is geworden. 23 Zij moeten Mijn volk [het onderscheid] leren tussen heilig en onheilig, en hun [het onderscheid] laten weten tussen onrein en rein. 24 Bij een rechtszaak moeten zíj optreden om recht te doen. Overeenkomstig Mijn bepalingen moeten zij die voeren. Op al Mijn feestdagen moeten zij Mijn wetten en Mijn verordeningen in acht nemen en Mijn sabbatten heiligen. 25 Geen van hen mag bij een dood mens komen, waardoor hij onrein zou worden. Maar [alleen] in geval van een vader, in geval van een moeder, in geval van een zoon, in geval van een dochter, in geval van een broer of in geval van een zuster die niet aan een man heeft toebehoord, mogen zij zich verontreinigen. 26 Na zijn reiniging moeten zij voor hem zeven dagen aftellen, 27 en op de dag dat hij het heilige binnengaat in de binnenste voorhof om in het heilige te dienen, moet hij zijn zondoffer aanbieden, spreekt de Heere HEERE.

De HEERE geeft de priesters van de nieuwe tempel nauwkeurige voorschriften over een aantal zaken. Het eerste voorschrift betreft hun kleding (verzen 17-19). Ze mogen hun priesterlijke kleding alleen dragen als ze dienst doen in de binnenste voorhof (vers 17). Die kleding moet van linnen zijn. Wollen kleding mogen ze niet dragen. Wol trekt vuil aan. Ook kunnen insecten zich gemakkelijk in wol nestelen. De kans op verontreiniging is groot. Linnen biedt geen mogelijkheid aan insecten om zich erin te nestelen.

Linnen spreekt van gerechtigheid (vgl. Ps 132:9a{191}; Op 19:8). Om in de tegenwoordigheid van God te kunnen zijn, moeten ze kleding hebben die tot uitdrukking brengt dat ze in overeenstemming met God zijn, geschikt om daar te zijn. Hun tulband moet van linnen zijn en ook hun broek (vers 18). Ze moeten die dragen op een manier die niet doet zweten.

Zweet vinden we voor het eerst na de zondeval. Het is een voortvloeisel van de zondeval en verbonden aan het moeizame werk van de mens (Gn 3:19). Nadat Christus het werk heeft volbracht, is Hij in een graf gelegd en is Zijn zweetdoek samengerold en apart gelegd (Jh 20:7). Bij de Heer, Die zonder zonde is, is de zweetdoek het symbool van Zijn moeitevolle lijden aan het kruis waar Hij tot zonde werd gemaakt. Dat werk is volbracht, waardoor de zweetdoek niet meer nodig is en in het graf kon blijven. Wol komt uit het vlees van een schaap voort. Het spreekt van wat uit de natuurlijke mens voortkomt. Zweet spreekt van de inspanning van de mens. Beide kan God niet in Zijn tegenwoordigheid verdragen.

Als de priester klaar is met zijn dienst, moet hij zich eerst omkleden, voordat hij zich onder het volk in de buitenste voorhof begeeft (vers 19). Hij moet de uitgetrokken kleding neerleggen in de heilige kamers (Ez 42:14). Elke vermenging van het heilige en onheilige moet worden voorkomen. Als het heilige in aanraking komt met het onheilige, wordt het onheilige erdoor geheiligd (vgl. Lv 6:18), maar zonder dat er in dit geval iets in de kern van het onheilige verandert. Dit voorschrift moet voorkomen dat mensen die niet in het heiligdom mogen komen, de verkeerde indruk opdoen dat het heiligdom naar hen komt, waardoor heiligheid een algemeen iets wordt en haar ware betekenis voor het verblijf in Gods huis verliest.

De kleding waarin de priesters dienst hebben gedaan, is niet geschikt om in het dagelijks leven te dragen. Onze dienst als priester in het heiligdom is van een andere orde dan ons verblijf in de wereld. Als we in het dagelijks leven zijn, moeten en kunnen we niet doen alsof we in het heiligdom zijn. De heiligheid van ons verblijf in het heiligdom is niet overdraagbaar op anderen, bijvoorbeeld onze kinderen. We moeten ervoor oppassen dat we hun niet de indruk geven dat zij op onze omgang met de Heer kunnen ‘meeliften’ en door Hem worden aangenomen op grond van onze Godsvrucht.

We kunnen dit ook toepassen op de diverse maaltijden waaraan we kunnen deelnemen. We kunnen deelnemen aan de maaltijd van de Heer, het avondmaal, aan Zijn tafel. De manier waarop we aan die maaltijd deelnemen, zal anders zijn dan de manier waarop we onze maaltijden thuis nuttigen. De Korinthiërs moeten vermaand worden dat ze de maaltijd van de Heer hebben gedegradeerd tot een gewone maaltijd (1Ko 11:20-22). Bij de maaltijd van de Heer hoort de hoogste heiligheid. Aan die maaltijd mogen geen ongelovigen deelnemen.

Onze maaltijden thuis gebruiken we op een andere, lossere, manier dan de maaltijd van de Heer. Daaraan mogen ook ongelovigen deelnemen en we mogen hen er zelfs voor uitnodigen. Voor wat we eten en drinken, danken we de Heer, want we beseffen dat we het van Hem krijgen (1Tm 4:3-5). Ook bepalen wij de sfeer bij de maaltijd. In vergelijking met de maaltijd van de Heer aan Zijn tafel is de maaltijd aan onze huistafel van geringere heiligheid.

Dan is er nog de maaltijd waarvoor we kunnen worden uitgenodigd door een ongelovige (1Ko 10:27). Zo’n maaltijd is een nog geringere vorm van heiligheid. Als we besluiten erheen te gaan – dat zullen we met de Heer overleggen –, mogen we eten wat ons wordt voorgezet. We zullen de gelegenheid benutten om ervan te getuigen aan Wie we toebehoren en Wie we dienen, wat we bijvoorbeeld doen door voor ons eten de Heer te danken.

Het tweede voorschrift betreft hun hoofdhaar (vers 20). De priesters mogen hun hoofd niet kaalscheren, maar ze mogen het haar ook niet vrij laten groeien (Lv 21:5,10). Het hoofdhaar moet kortgeknipt zijn.

Het derde voorschrift gaat over het drinken van wijn (vers 21). Wijn drinken wordt de priester niet verboden. Wel is het de priester verboden wijn te drinken als hij dienst gaat doen in de binnenste voorhof (vgl. Lv 10:9{192}). Dit verbod is bedoeld om de geringste mate van beneveling in de dienst van de HEERE te voorkomen. Elke extase of verlies van bewustzijn, van zelfbeheersing of zelfcontrole moet uitgesloten worden. We moeten in alles nuchter zijn (2Tm 4:5{193}). Dienst van de HEERE dient met helder inzicht te gebeuren.

Dan volgt als vierde een voorschrift over het huwelijk, de reinheid in de huwelijksrelatie (vers 22). In de wet is het huwelijk met een weduwe alleen verboden voor de hogepriester (Lv 21:7,13). Hier wordt dit verbod uitgebreid tot alle priesters. De enige uitzondering op dit verbod is dat hij wel met de weduwe van een priester mag trouwen. Het laat wel zien hoe de HEERE waakt voor de heiligheid van hen die tot Hem naderen. De priester mag alleen een huwelijksverbintenis aangaan met iemand die tot het volk van God behoort en nog maagd is. Dit voorschrift houdt, uiteraard, ook het verbod op voorechtelijke geslachtsgemeenschap in (“jonge vrouwen” wil zeggen maagden).

Dan volgen er nog diverse voorschriften voor de dienst van priesters onder het volk. De zonen van Zadok moeten Gods volk onderwijzen over het verschil “tussen heilig en onheilig” en “tussen onrein en rein” (vers 23; Lv 10:10-11; Dt 33:10; Ml 2:7). Dat verschil zullen ze in de eerste plaats door hun wandel moeten tonen, maar daarnaast ook in hun onderwijs. Voor onze tijd kunnen we dit toepassen op de leraren die de Heer Jezus aan de gemeente heeft gegeven. Zij moeten hun die tot de gemeente behoren, het verschil laten zien tussen de gezonde leer, die geestelijke gezondheid bevordert, en de dwaling, die voortwoekert als de kanker met de geestelijke dood als resultaat (Tt 1:9-11; 2:1).

De priesters moeten ook als rechter optreden als er geschillen zijn (vers 24). Voorkomende rechtszaken moeten ze voeren overeenkomstig de bepalingen van de HEERE. Ze mogen niet naar eigen inzicht handelen. Dat geldt ook voor ons, die leven in het koninkrijk van God dat nu in verborgen vorm bestaat. Iedere gelovige moet in staat zijn recht te spreken tussen broeders die onenigheid met elkaar hebben (1Ko 6:1-4).

Met betrekking tot de feestdagen, die de HEERE “Mijn feestdagen” noemt, zegt Hij dat ze die moeten houden in overeenstemming met Zijn wetten en Zijn bepalingen. Zijn sabbatten moeten zij heiligen. Hiermee wordt terugverwezen naar de schepping, waar God de zevende dag heeft geheiligd (Gn 2:3). Dit voornemen van God vindt in het vrederijk zijn volle vervulling. Het vrederijk is een duizendjarige sabbat.

Een laatste voorschrift is dat de priester geen dood mens mag aanraken, want de dood verontreinigt (vers 25; Lv 21:1-3). Enkele uitzonderingen waarbij hij wel een dode mag aanraken, betreffen directe familieleden. Die aanraking verontreinigt evenzeer, maar in die gevallen voorziet de HEERE in een mogelijkheid tot reiniging (vers 26). Als hij rein is, moet hij nog zeven dagen wachten (Nm 19:11). Daarna mag hij de binnenste voorhof binnengaan om in het heilige te dienen, maar hij moet dan wel eerst “zijn zondoffer” aan de HEERE aanbieden (vers 27).

Ez 44:28-31 | Het erfdeel van de zonen van Zadok

28 Dit zal voor hen tot erfelijk bezit zijn: Ik ben hun erfelijk bezit. [Daarom] mag u hun in Israël geen bezit geven: Ik ben hun erfelijk bezit. 29 Het graanoffer, het zondoffer en het schuldoffer, dat mogen zíj eten. Alles waarop de ban rust in Israël, is voor hen bestemd. 30 Ook het beste van alle eerstelingen van alles, en elk hefoffer van alles, van al uw hefoffers, zullen voor de priesters bestemd zijn. Ook het beste van uw deeg moet u aan de priester geven om een zegen op uw huis te doen rusten. 31 Geen enkel kadaver of wat verscheurd is van de vogels en van het vee, mogen de priesters eten.

De zonen van Zadok zullen, evenals vroeger de stam Levi, geen stuk land als erfelijk bezit hebben (Nm 18:23b; Dt 10:9; Jz 13:14). Hun erfelijk bezit is oneindig veel groter, want de HEERE Zelf is hun erfelijk bezit (vers 28). De HEERE zegt het twee keer, om daarmee te benadrukken dat zij in Israël geen erfelijk bezit mogen krijgen. Het mag hun niet gegeven worden.

Dat betekent niet dat ze slechter af zijn. Ze mogen eten van de offers die aan de HEERE worden gebracht (vers 29). De toepassing voor ons die in deze tijd priesters mogen zijn, is dat wij een nauwe gemeenschap met God mogen hebben in het offer van Christus. Alles wat met de ban is geslagen en daardoor aan de HEERE is gewijd, geeft de HEERE aan de priesters.

De woorden “alle”, “alles”, “elk” en “al” (vers 30) wijzen op een enorme hoeveelheid (vgl. 2Ko 9:8). En van die enorme hoeveelheid krijgen de priesters “het beste”. Het volk moet de priesters ook het beste van hun deeg geven. Als het volk dat doet, zal er zegen op hun huis rusten. Alles dient tot bevordering van de priesterdienst. Tot slot komt nog als een groot contrast dat de priesters niets mogen eten wat een onbekende of gewelddadige dood is gestorven (vers 31), wat niet door mensenhand is geslacht.

Zij die God als hun erfelijk bezit hebben, hoeven zich niet druk te maken over bezittingen en erfenissen op aarde. Als we God hebben, hebben we alles en daarom genoeg. Paulus bevestigt deze waarheid in wat hij aan de Korinthiërs schrijft: “Laat daarom niemand in mensen roemen; want alles is van u: hetzij Paulus, hetzij Apollos, hetzij Kefas, hetzij wereld, hetzij leven, hetzij dood, hetzij tegenwoordige, hetzij toekomstige dingen, alles is van u; en u bent van Christus, en Christus is van God” (1Ko 3:21-23).

Ezechiël 45

Inleiding

Dit hoofdstuk kan als volgt worden onderverdeeld:
1. Het land dat voor de HEERE is (verzen 1-8).
2. Vermaningen voor de vorsten om rechtvaardig te handelen (verzen 9-12).
3. De offers van het volk voor de vorst (verzen 13-17).
4. De zondoffers in de eerste maand (verzen 18-20).
5. De viering van het Pascha en het Loofhuttenfeest (verzen 21-25).

Ez 45:1-8 | Het land dat voor de HEERE is

1 Wanneer u het land als erfelijk bezit toewijst, moet u de HEERE een heilig [deel] van het land [als] hefoffer brengen: de lengte moet vijfentwintigduizend [el] zijn en de breedte tienduizend. Dat zal, heel het gebied rond, heilig zijn. 2 Hiervan zal voor het heiligdom vijfhonderd bij vijfhonderd [el] bestemd zijn, rondom vierkant, en vijftig el weidegrond eromheen. 3 En met deze maat moet u een lengte van vijfentwintigduizend [el] en een breedte van tienduizend [el] afmeten. Daarin moet dan het heiligdom, het heilige der heiligen, zich bevinden. 4 Dat zal een heilig [deel] van het land zijn. Het zal bestemd zijn voor de priesters, die [in] het heiligdom dienstdoen, die naderen om de HEERE te dienen. Het zal voor hen dan een plaats zijn voor [woon]huizen en een heilige plaats voor het heiligdom. 5 En [een deel] van vijfentwintigduizend lang en tienduizend breed zal bestemd zijn voor de Levieten, die dienstdoen [in] het huis. Het zal voor hen als bezit zijn, [bestemd voor] twintig kamers. 6 U moet [als] bezit van de stad een [deel] van vijfduizend breed en van vijfentwintigduizend lang geven, dicht bij het heilige hefoffer. Het zal bestemd zijn voor heel het huis van Israël. 7 En voor de vorst zal [het gebied bestemd] zijn aan de ene kant en aan de andere kant van het heilige hefoffer en van het bezit van de stad, vóór aan het heilige hefoffer en vóór aan het bezit van de stad, aan de westzijde naar het westen, en aan de oostzijde naar het oosten. De lengte komt overeen met een van de delen, van de westgrens tot de oostgrens. 8 [Dat deel] van het land zal voor hem bestemd zijn als [grond]bezit in Israël. Dan zullen Mijn vorsten Mijn volk niet meer uitbuiten, maar zij zullen het land aan het huis van Israël geven, aan hun stammen.

Schets van het heilige deel van het land{194}

Voordat het land aan de stammen van Israël als erfelijk bezit wordt gegeven, moet een heilig deel ervan aan de HEERE als hefoffer worden gegeven (verzen 1-4). Een uitvoeriger bespreking volgt later, in Ezechiël 48. Het onderwerp wordt hier al genoemd om te laten zien wat de plaats is van de tempel in het hele omliggende gebied. Het heilige gebied van het land is een collecte of inzameling die het volk moet afdragen aan de HEERE.

Het is een heilige heffing. Altijd moet de HEERE als eerste Zijn deel ontvangen (vers 1). Dat deel is vijfentwintigduizend el lang en tienduizend el breed. Dat hele gebied is heilig gebied. In dat gebied staat ook het heiligdom, dat een grootte heeft van vijfhonderd el in het vierkant (vers 2). Daaromheen ligt vijftig el weidegrond.

Nog eens worden de maten van het stuk land gegeven en wordt erbij gezegd dat op dit stuk land zich het heilige der heiligen bevindt (vers 3). Dat stuk land, dat heilig is, dat wil zeggen afgezonderd voor de HEERE, bestemt de HEERE voor de priesters, de zonen van Zadok (vers 4). Zij zullen daar wonen, vlak bij het heiligdom.

Een volgend deel, ook van vijfentwintigduizend el lang en tienduizend el breed, is bestemd voor de Levieten (vers 5). Het is hun bezit en dient om er twintig kamers op te plaatsen, waar ze kunnen wonen.

Een derde deel, van vijfduizend el breed en vijfentwintigduizend el lang, is bestemd voor de stad (vers 6). Dit gebied is voor alle stammen van Israël.

Het hele gebied is dus vijfentwintigduizend el lang en vijfentwintigduizend el breed, waarbij het in de breedte is onderverdeeld in drie gebieden: twee van tienduizend el en één van vijfduizend el.

Het gebied ten westen en ten oosten van het vierkant, langs de drie gebieden, behoort aan de vorst (vers 7). Zoals bij Ezechiël 44:3 is aangetoond, is deze vorst niet de Heer Jezus, maar Zijn vertegenwoordiger en in die hoedanigheid wel een beeld van Hem. Behalve deze vorst zullen er nog andere vorsten zijn (vers 8). Misschien kunnen we hierbij denken aan godsdienstige en politieke leiders. Deze vorsten zullen niet, zoals vroeger vaak is gebeurd, hun gebied willen vergroten ten koste van het deel dat aan anderen is gegeven (1Kn 21:7-10,15-16; Js 5:8).

Ez 45:9-12 | Rechtvaardige maten en gewichten

9 Zo zegt de Heere HEERE: Laat het u genoeg zijn, vorsten van Israël! Doe geweld en verwoesting weg en doe recht en gerechtigheid. Hef uw afpersingen van Mijn volk op, spreekt de Heere HEERE. 10 U moet een zuivere weegschaal, een zuivere efa{195} en een zuivere bath{196} hebben. 11 De efa en de bath moeten een vaste [inhouds]maat hebben, zodat een bath een tiende van een homer{197} bevat, en [ook] een efa een tiende deel van een homer. De maat ervan moet volgens de homer zijn. 12 De sikkel zal twintig gera [waard] zijn. De pond zal voor u twintig sikkel{198} plus vijfentwintig sikkel plus vijftien sikkel [waard] zijn.

Kenmerkend voor het vrederijk is dat er volkomen rechtvaardig gehandeld zal worden in een gezindheid die in schril contrast is met de gezindheid van de vorsten in de tijd van Ezechiël. Het volk is in ballingschap gevoerd, maar de gezindheid van de vorsten is niet veranderd. Zij handelen nog steeds gewelddadig en verwoestend. Die gezindheid zien wij ook nog terug in de tijd van de Heer Jezus. (vers 9; vgl. Nm 7:2; 7:84; Ez 21:12; 22:6).

Ezechiël roept de vorsten in zijn tijd en de vorsten die nog komen, in het licht van wat hij tot nu toe van de toekomst heeft gezien, op om op te houden met hun gewelddadigheid en recht en gerechtigheid te gaan doen. Daarin vindt de HEERE vreugde, want zo handelt Hij Zelf en zo hebben in het verleden Abraham, koning David en koning Salomo gehandeld (vgl. Gn 18:19; 2Sm 8:15; 1Kn 10:9; Jr 9:24; 22:3; 23:5; 33:15). Laat ze denken aan hoe het in het verleden is geweest en hoe het straks zal zijn en laten zij hun gezindheid en daden veranderen. Zij dienen nu al rechtvaardig te handelen. Voor ons geldt hetzelfde (Rm 14:17-18{199}).

De zuiverheid van hun handelen komt tot uiting in het gebruik van zuivere maten en gewichten (verzen 10-12). Daarop heeft de HEERE altijd al aangedrongen. Daarmee heeft het volk in zijn begeerte naar meer, in zijn hele geschiedenis steeds de hand gelicht (Lv 19:35-36; Dt 25:13-16; Sp 11:1; 16:11; 20:10,23; Hs 12:8; Am 8:5; Mi 6:10-11). Alles moet waardevast zijn. Er moet met eerlijke, vaste maten worden gemeten. Zo moeten wij in onze afweging van zaken ook eerlijk zijn en niet de een benadelen en de ander bevoordelen op grond van onze antipathie of sympathie.

Ez 45:13-17 | Hefoffer voor de vorst

13 Dit is het hefoffer dat u [de vorst] moet brengen: een zesde van een efa van een homer tarwe, en u moet een zesde van een efa van een homer gerst geven. 14 Wat de verordening van de olie betreft, [per] bath olie: een tiende van een bath uit een kor{200} – [dat] is een homer van tien bath, want tien bath is een homer. 15 [Verder] één lam van [elke] tweehonderd uit het kleinvee, uit het waterrijke land van Israël, als graanoffer, als brandoffer, en als dankoffers, om verzoening voor hen te doen, spreekt de Heere HEERE. 16 Dit hefoffer voor de vorst in Israël zal gelden voor heel de bevolking van het land. 17 Op de vorst rust [de taak te zorgen voor] de brandoffers, het graanoffer en het plengoffer op de feesten, op nieuwemaans[dagen] en op de sabbatten: op alle feestdagen van het huis van Israël. Hij moet zorgen voor het zondoffer, het graanoffer, het brandoffer en de dankoffers om verzoening te doen voor het huis van Israël.

De reden van het zorgen voor het gebruik van rechtvaardige maten en gewichten van de vorige verzen wordt nu genoemd. Rechtvaardige maten en gewichten moeten in de eerste plaats gebruikt worden om voor de HEERE het Hem toekomende deel af te wegen. Als we niemand tekort mogen doen, dan zeker God niet. Het volk moet de vorst een afgewogen hefoffer brengen (verzen 13-16). Dat hefoffer moet de vorst gebruiken om daarmee dienst te doen in de tempel en om voor het hele volk aan de HEERE te offeren (vers 17).

Het eerste deel van het hefoffer is een graanoffer van tarwe en gerst. Van beide granen moet een zesde efa van een homer gebracht worden (vers 13). Een efa is een tiende deel van een homer (vers 11). Daarbij moet ook olie gebracht worden, waarvan ook weer nauwkeurig de hoeveelheid wordt aangegeven (vers 14). Tarwe en gerst wijzen op het leven van de Heer Jezus. De olie wijst op de Heilige Geest door Wie Hij op volmaakte wijze is geleid (Lv 2:1).

Voor de hoeveelheid olie die moet worden gebruikt, wordt verwezen naar een verordening. Dat legt er wel de nadruk op hoe belangrijk het is niet van die hoeveelheid af te wijken. Het is zelfs zo belangrijk, dat de inhoudsmaat waarvan moet worden uitgegaan, op dubbele wijze wordt bevestigd: het gaat om een “homer van tien bath, want tien bath is een homer”. Het is onmogelijk om hier een andere maat te gebruiken dan is aangegeven. In verbinding met het leven van de Heer Jezus – van Wie we in de vorst een afschaduwing zien, hij vertegenwoordigt de Heer Jezus – laat het zien dat Hij altijd vol is geweest van en altijd vervuld is geweest met de Heilige Geest. Daarover mag geen enkel misverstand bestaan.

Dan volgt de aanwijzing welke dierlijke offers als hefoffer moeten worden gebracht (vers 15). Van elke tweehonderd lammeren moet één lam, dat is een half procent, worden gebracht. Een extra kenmerk van de herkomst van het lam is dat het moet komen uit “het waterrijke land van Israël”. Het lam heeft een goede weide gehad. Het is een gezond lam. De geestelijke toepassing is dat wij onze offers brengen in verbinding met het water van het Woord. Door uit het Woord te drinken, dat wil zeggen door overdenking van wat we daarin van de Heer Jezus hebben gezien, zullen we ons over Hem uiten in woorden die uit de ‘gezonde leer’ voortkomen.

Het graanoffer, het brandoffer en de dank- of vredeoffers worden gebracht om verzoening te doen. Verzoening is het algemene doel van al deze offers. Op grond van deze verzoening kan de HEERE in Zijn heiligdom te midden van Zijn volk wonen. Het hefoffer dat de bevolking van het land aan de vorst ter beschikking stelt, moet door “heel de bevolking van het land” (vers 16), niemand uitgezonderd, worden gebracht.

De vorst heeft de verantwoordelijkheid om die offers te brengen op de jaarlijkse feesten, de maandelijkse nieuwemaansdagen en de wekelijkse sabbatten, dat betekent op alle feestdagen van het huis van Israël (vers 17). De offers bestaan uit “brandoffers, het graanoffer en het plengoffer”. Het is opvallend dat ‘brandoffers’ in het meervoud staat en de andere offers in het enkelvoud. De nadruk ligt op de brandoffers, terwijl de andere offers niet mogen ontbreken, maar samen met de brandoffers worden gebracht.

Al deze offers spreken van Christus en Zijn werk. De brandoffers stellen Zijn volkomen overgave aan God op het kruis voor. Het graanoffer ziet op Zijn leven op aarde dat geheel aan God is toegewijd geweest. Het plengoffer is een offer van wijn, wat spreekt van de vreugde die God in Zijn Zoon, in Zijn werk en Zijn leven, heeft gevonden. Al deze offers dienen, het wordt nog een keer gezegd, tot verzoening voor het hele volk, “het huis van Israël” (vgl. vers 16).

Ez 45:18-20 | Offer op nieuwjaar

18 Zo zegt de Heere HEERE: In de eerste [maand], op de eerste van de maand, moet u een jonge stier zonder enig gebrek – het jong van een rund – nemen. Zo moet u het heiligdom van zonde reinigen. 19 Dan moet de priester [een deel] van het bloed van het zondoffer nemen en het op de deurposten van het huis strijken, op de vier hoeken van de omgang van het altaar en op de deurposten van de poorten van de binnenste voorhof. 20 Hetzelfde moet u doen op de zevende van de maand vanwege iemand die zonder opzet zondigt of vanwege [iemand die] onwetend [zondigt]. Zo moet u verzoening doen voor het huis.

De Heere HEERE heeft nog een voorschrift met betrekking tot het begin van een nieuw jaar, “de eerste [maand], op de eerste van de maand” (vers 18). Deze uitdrukking komt ook voor in Genesis 8:13. Daar gaat het om de aarde die tevoorschijn is gekomen nadat het water van de zondvloed is opgedroogd, dat wil zeggen een door oordeel gereinigde aarde. God heeft “het gelaat van de aardbodem” vernieuwd (Ps 104:30). Dat is de situatie die we ook hier hebben, die van het vrederijk.

Evenals Noach nadat hij uit de ark is gegaan, aan God offert, zo is ook hier sprake van een offer. Er moet een jonge stier zonder enig gebrek als zondoffer genomen worden om het heiligdom te reinigen. De reiniging gebeurt door de priester die een deel van het bloed strijkt op de deurposten van “het huis”, dat is de tempel, op de vier hoeken van de omgang van het altaar en op de deurposten van de poorten van de binnenste voorhof (vers 19). Deze handelingen doen denken aan het Pascha in Egypte, als een nieuw jaar begint en waarbij ook bloed aan de deurposten is gedaan (Ex 12:2,7).

Met het aanbreken van het vrederijk en het wonen van de HEERE in Zijn tempel begint een nieuwe periode in de geschiedenis van het volk. Het volk is nu werkelijk het volk van de HEERE. Die nieuwe betrekking is gegrond op het werk van de Heer Jezus. Maar ook in het vrederijk kunnen mensen nog zondigen (Js 65:20). Het werk van de Heer Jezus geldt dan nog steeds, met name voor iemand die door een onopzettelijke, onbewuste zonde (Lv 4:13; Nm 15:22) geen gemeenschap met God kan hebben (vers 20). Door het bloed is er verzoening tot stand gebracht en ziet God de zonden niet meer. Er vindt dus twee keer per jaar een verzoening plaats: op de eerste dag (vers 18) en op de zevende dag (vers 20a) van de eerste maand.

In onze tijd geldt dat bij elke bekering die plaatsvindt, een nieuwe periode in iemands leven aanbreekt. Hetzelfde geldt voor een kind van God dat is afgedwaald, maar weer tot Hem terugkeert. Elk herstel – wat het begin is van een nieuwe periode – kan alleen gebeuren op de grondslag van het offer van Christus.

Ez 45:21-25 | De grote jaarfeesten

21 In de eerste [maand], op de veertiende dag van de maand, zal voor u het Pascha zijn, een feest van zeven dagen: men moet [dan] ongezuurde [broden] eten. 22 Dan moet de vorst op die dag voor zichzelf en voor de hele bevolking van het land voor een jonge stier als zondoffer zorgen. 23 En [op] de zeven dagen van het feest moet hij elke dag [gedurende] de zeven dagen voor een brandoffer voor de HEERE zorgen, van zeven jonge stieren en zeven rammen, zonder enig gebrek, en elke dag een zondoffer van een geitenbok. 24 Verder moet hij voor een graanoffer zorgen, een efa per jonge stier, een efa per ram en een hin{201} olie per efa. 25 In de zevende [maand], op de vijftiende dag van de maand, moet hij op het feest [gedurende] zeven dagen hetzelfde doen, zoals het zondoffer, zoals het brandoffer, zoals het graanoffer en zoals de olie.

De HEERE gaat in de verzen 21-25 vervolgens spreken over drie van de zeven feesten die Hij in Leviticus 23 aan Zijn volk voorschrijft om die voor Hem te houden. Hij wil dat deze drie feesten ook worden gehouden in het vrederijk, wanneer Zijn Messias regeert. Het grote verschil met de feesten die Hij door Mozes aan Zijn volk voorschrijft, is dat de feesten nu worden voorgeschreven aan een volk waarmee Hij op grond van het nieuwe verbond gemeenschap heeft. Zij zullen die feesten ook van harte houden. Van de andere in Leviticus 23 genoemde feesten wordt hier niets gezegd. De drie hier genoemde feesten zijn de drie grote feesten ter gelegenheid waarvan het volk naar Jeruzalem moet gaan (Dt 16:16).

God geeft Zijn voorschriften voor die feesten. Het eerste feest is het Pascha (vers 21). Dat feest moet “zeven dagen” worden gevierd, wat aangeeft dat het Pascha onlosmakelijk aan het tweede feest, het Feest van de ongezuurde broden van zeven dagen, verbonden is (vgl. Lk 22:1{202}). Dit feest is de basis van alle feesten en van het hele leven van Gods volk.

Het Pascha symboliseert dat de zegen van het vrederijk alleen kan worden genoten op grond van de dood van het Lam van God. Dit moet in gedachtenis worden gehouden om te komen tot een leven waarin de zonde geen plaats krijgt, wat wordt voorgesteld in het Feest van de ongezuurde broden. Dit heeft hier de nadruk, want er wordt alleen gesproken over het eten van de ongezuurde broden en niet over het slachten en eten van een paaslam. Zuurdeeg is overal in de Schrift een beeld van de zonde (Mt 13:33; 16:6,11-12; Mk 8:15; Lk 12:1; 13:21; 1Ko 5:7; Gl 5:9).

Ook wij, gelovigen van de gemeente, hebben alles te danken aan ons Pascha, Christus, door Wie we in staat zijn – en wat ook van ons verwacht wordt – tot het leven van een ‘ongezuurd’ leven, wat we zien in het beeld van de zeven dagen van de ongezuurde broden, dat is een leven waarin de zonde geen plaats heeft (1Ko 5:7-8{203}).

Op de veertiende dag, dat is de dag van het Pascha, moet de vorst zorgen voor een jonge stier als zondoffer (vers 22). Dat offer dient voor zichzelf en de hele bevolking van het land (vgl. Hb 5:3). Hier zien we duidelijk dat deze vorst niet de Heer Jezus kan zijn, want Hij heeft geen offer voor Zichzelf nodig.

Op elke dag van de zeven dagen van het feest van het Pascha moet de vorst een brandoffer voor de HEERE brengen (vers 23). Het is een groot brandoffer, dat elke dag bestaat uit zeven jonge stieren en zeven rammen, zonder gebrek. Dat offer ziet op het volmaakte offer van de Heer Jezus dat helemaal aan God is gewijd. Tevens moet er elke dag een geitenbok als zondoffer worden gebracht. De Heer Jezus is ook het zondoffer, dat zowel voor God als voor Zijn volk alles heeft weggedaan wat aan de zonde herinnert, zodat God te midden van Zijn volk kan zijn.

Daarbij komt nog een graanoffer samen met een hin olie waar de vorst ook voor moet zorgen dat het wordt gebracht (vers 24). Dit graanoffer met de olie wordt gerekend per jonge stier. Die combinatie betekent dat het bloedige offer en het niet-bloedige offer ten nauwste met elkaar verbonden zijn. In geestelijk opzicht zien we dit ook in de Heer Jezus, Die een volmaakt leven heeft geleefd door de Heilige Geest – dat zien we in het graanoffer – en daarom ook het volmaakte offer op het kruis kon zijn om de weg tot God te openen en God de mogelijkheid te geven bij Zijn volk te wonen (dat zien we in de andere offers).

In de zevende maand moet “het feest” dat is het Loofhuttenfeest, worden gevierd (vers 25). Ook dat feest duurt zeven dagen. Op die dagen moet de vorst hetzelfde doen en dezelfde offers brengen als in de eerste maand bij het Pascha en het Feest van de ongezuurde broden. Het Loofhuttenfeest is het laatste feest van de feesten van de HEERE (Lv 23:34-43) en spreekt van de rust van het vrederijk. Dat er een zondoffer moet worden gebracht, is omdat de zonde nog steeds aanwezig is, hoewel die beteugeld wordt omdat de satan gebonden is.

Ezechiël 46

Inleiding

In dit hoofdstuk worden voorschriften aan de vorst en het volk gegeven in verbinding met het brengen van offers (verzen 1-15). De vorst wordt er ook op gewezen wat zijn verplichtingen zijn als hij iets van zijn bezittingen aan zijn zonen en aan zijn dienaren geeft (verzen 16-18). Tot slot worden de kook- en bakgelegenheden (de keukens) voor het klaarmaken van enkele verschillende offers genoemd (verzen 19-24).

Ez 46:1-15 | Het offer van de vorst

1 Zo zegt de Heere HEERE: De poort van de binnenste voorhof die naar het oosten gekeerd is, moet [op] de zes werkdagen gesloten blijven, maar op de sabbatdag geopend worden. Ook op nieuwemaansdag moet hij geopend worden. 2 Dan zal de vorst van buiten binnenkomen via de voorhal van de poort, en bij de deurpost van de poort blijven staan. De priesters moeten zijn brandoffers en zijn dankoffers bereiden en hij zal zich neerbuigen op de drempel van de poort en [dan] naar buiten gaan. Maar de poort mag tot de avond niet gesloten worden. 3 De bevolking van het land moet zich op de sabbatten en op de nieuwemaans[dagen] neerbuigen voor het aangezicht van de HEERE [aan] de ingang van die poort. 4 Het brandoffer dat de vorst de HEERE aanbiedt, zal op de sabbatdag bestaan [uit] zes lammeren zonder enig gebrek en een ram zonder enig gebrek, 5 en het graanoffer, een efa per ram – maar bij de lammeren zal [als] graanoffer een gave naar zijn vermogen [dienen] – en [als] olie een hin per efa. 6 Op nieuwemaansdag [moet als offer] een jonge stier – het jong van een rund – zonder enig gebrek [dienen], en zes lammeren en een ram; [alle] moeten zonder enig gebrek zijn. 7 [Als] graanoffer moet hij voor een efa per jonge stier en een efa per ram zorgen – maar bij de lammeren, al naargelang zijn vermogen reikt – en [als] olie een hin per efa. 8 En wanneer de vorst binnenkomt, moet hij via de voorhal van de poort binnenkomen en langs dezelfde weg naar buiten gaan. 9 Maar wanneer de bevolking van het land voor het aangezicht van de HEERE komt op de feestdagen, moet degene die door de noorderpoort binnenkomt om zich neer te buigen, via de zuiderpoort naar buiten gaan. En degene die via de zuiderpoort binnenkomt, moet via de noorderpoort naar buiten gaan. Hij mag niet teruggaan via de poort waardoor hij binnengekomen is, maar moet naar buiten gaan [door de poort] daartegenover. 10 Wanneer zij binnenkomen, moet de vorst in hun midden binnenkomen, en wanneer zij naar buiten gaan, moeten zij [tegelijk] naar buiten gaan. 11 Op de feesten en op de feestdagen moet het graanoffer bestaan [uit] een efa per jonge stier en een efa per ram – maar bij de lammeren, een gave al naargelang zijn vermogen [reikt] – en [als] olie een hin per efa. 12 En wanneer dan de vorst een vrijwillige gave doet, een brandoffer of dankoffers [als] vrijwillige gave voor de HEERE, moet men voor hem de poort openen die naar het oosten gekeerd is, en mag hij voor zijn brandoffer en zijn dankoffers zorgen, zoals hij op de sabbatdag pleegt te doen. En wanneer hij naar buiten gaat, moet men de poort sluiten nadat hij naar buiten gegaan is. 13 Verder moet u elke dag een lam van een jaar oud zonder enig gebrek [als] brandoffer bereiden voor de HEERE. Elke morgen moet u dat bereiden. 14 Dan moet u daarop een graanoffer doen, elke morgen een zesde efa en een derde hin olie om de meelbloem vochtig te maken. Het is een graanoffer voor de HEERE, [het zijn] eeuwige verordeningen, voortdurend. 15 Zij moeten het lam, het graanoffer en de olie elke morgen [als] voortdurend brandoffer bereiden.

De HEERE geeft nog meer aanwijzingen voor de vorst en de offers die hij moet brengen. De binnenste oostpoort speelt hierbij een belangrijke rol. De buitenste oostpoort moet altijd gesloten blijven (Ez 44:2). De binnenste “moet [op] de zes werkdagen gesloten blijven”, maar moet op de zevende dag, de sabbatdag, geopend worden (vers 1). Tevens moet deze poort op de eerste dag van elke maand, de nieuwemaansdag, geopend worden.

De uitdrukking ‘werkdagen’ komt alleen hier voor in het Oude Testament. Het maakt ons duidelijk dat er tijdens al de rust van het vrederijk zes dagen gewoon en rustig wordt gewerkt. Het is het herstel van de situatie in het paradijs, waar God aan Adam de opdracht geeft de hof “te bewerken en te onderhouden” (Gn 2:15).

De vermelding van “de sabbatdag” en de “nieuwemaansdag” bepalen ons er nog eens duidelijk bij dat we ons helemaal in de Joodse sfeer bevinden en niet in de christelijke sfeer, de sfeer van de nieuwtestamentische gemeente. De sabbat wordt in het vrederijk voor Gods volk hersteld. De lang verwachte nieuwe periode van zegen is voor het volk aangebroken, wat wordt voorgesteld in de nieuwemaansdag (Js 66:23).

Met deze dagen hangen ook offers samen. Deze offers spreken van Christus en Zijn werk, want alleen daardoor kan de rust van de sabbat en de zegen van de nieuwe periode genoten worden. Over deze offers wordt in de volgende verzen gesproken.

Op de dagen waarop de binnenste oostpoort geopend moet worden, moet de vorst van buiten via de voorhal van de poort naar binnen komen. Hij loopt door de poort en gaat staan bij de deurpost van de poort die grenst aan de binnenste voorhof (vers 2). Onder zijn toeziend oog bereiden de priesters zijn brandoffers en dank- of vredeoffers. Bij die aanblik buigt hij zich in aanbidding neer op de drempel van de poort voor het altaarplein. Daarna gaat hij terug door de poort naar de buitenste voorhof.

Het altaar staat in de binnenste voorhof, waar het gewone volk niet mag komen, maar alleen de priesters. De situatie is dus anders dan in de tabernakel en de tempel van Salomo, want daar staat het altaar in de buitenste voorhof, waar ook het gewone volk mag komen.

De poort mag echter na het vertrek van de vorst niet direct gesloten worden, maar moet openblijven tot de avond. De bevolking van het land krijgt op die dagen zo de gelegenheid zich aan de ingang van die poort voor het aangezicht van de HEERE in aanbidding neer te buigen (vers 3). Ze doen daarmee wat de vorst heeft gedaan. Zij mogen echter niet zoals de vorst door de poort naar de andere voorhal gaan.

Het brandoffer dat de vorst op de sabbatdag de HEERE aanbiedt, bestaat uit zeven dieren: zes lammeren en een ram, die allemaal zonder enig gebrek moeten zijn (vers 4). Daarbij wordt nog per offerdier een graanoffer gebracht met olie (vers 5). Het offer op de nieuwemaansdag bestaat uit een jonge stier, zes lammeren en een ram, ook allemaal zonder gebrek (vers 6). Ook daarbij wordt per offerdier een graanoffer met olie gebracht (vers 7).

Al deze offerdieren zonder gebrek spreken van de Heer Jezus als het volmaakte Offer. Hij is ‘zonder gebrek’, dat wil zeggen dat Hij zonder zonde is en de zonde niet heeft gekend en niet heeft gedaan (1Jh 3:5; 2Ko 5:21; 1Pt 2:22). Elk dier stelt weer andere kwaliteiten van Hem voor. Het lam laat Hem zien in Zijn gewilligheid en zachtmoedige overgave. De ram laat Hem zien in Zijn volkomen toewijding aan God om Zijn werk te doen. De jonge stier stelt Hem voor in Zijn krachtige volharding om dat werk te volbrengen. Het graanoffer is een beeld van Zijn leven vóór en op het kruis dat in alles volmaakt op God is gericht en waarin Hij volmaakt door de Heilige Geest (van Wie de olie een beeld is) is geleid.

Als wij samenkomen als gemeente, mogen we die offers brengen, dat is: aan God vertellen Wie Christus is. We mogen eraan denken dat Hij ons in de rust van Zijn werk heeft gebracht, waarvan de sabbat spreekt (Hb 4:9-11{204}). De offers op de nieuwemaansdag herinneren eraan dat door Zijn werk voor ons een nieuw leven is begonnen. Die rust mogen wij ook weer genieten als we na afwijking van de Heer weer tot Hem zijn teruggekeerd en opnieuw met Hem gaan leven. Alle zegen is gegrond op Zijn werk.

De HEERE zegt ook welke weg de vorst moet gaan als hij op de sabbatdag en de nieuwemaansdag de tempel binnenkomt en als hij weer naar buiten gaat (vers 8). Hij moet langs dezelfde weg waarop hij naar binnen is gegaan ook weer naar buiten gaan.

Voor de bevolking van het land ligt dat anders. Als zij voor het aangezicht van de HEERE komen, moeten zij langs een andere weg (poort) weer naar buiten gaan (vers 9). Het is allereerst een praktisch voorschrift om de toeloop in goede banen te leiden. Maar er is ook een geestelijke toepassing voor ons als wij samenkomen om de Heer te aanbidden. Als wij werkelijk in Gods tegenwoordigheid zijn geweest, zullen we de samenkomst anders verlaten dan we er gekomen zijn. We zullen er geestelijke ervaringen rijker door zijn geworden, omdat we weer meer van de Heer Jezus hebben gezien. Je kunt niet werkelijk in de tegenwoordigheid van de Heer zijn geweest, zonder dat het je verandert.

In dit komen voor het aangezicht van de HEERE neemt de vorst zijn plaats in te midden van het volk (vers 10). Dat brengt tot uitdrukking dat de vorst en het volk op één lijn staan voor God. De vorst is, zoals eerder is aangetoond, niet de Heer Jezus Zelf, maar hij is wel een beeld van Hem. Zo neemt ook het tegenwoordige hemelse volk van God samen met de Heer Jezus haar plaats in voor God (Hb 2:11a{205}). Als de gemeente samenkomt, is Hij in haar midden en stemt daar de lofzang aan tot eer van God (Hb 2:12b{206}).

Ook op de jaarlijkse feesten en de feestdagen moeten offers worden gebracht (vers 11). Het lijkt erop dat hier de nadruk ligt op het graanoffer. Dat moet worden gebracht met de daarbij behorende olie. Hoe groot het graanoffer moet zijn, hangt af van het dier dat als offer dient en van de mogelijkheden van de offeraar.

Naast de verplichte offers mag de vorst ook een vrijwillige gave doen (vers 12). Die vrijwillige gave mag bestaan uit een brandoffer of dank- of vredeoffers. Bij die gelegenheid moet de poort voor hem worden opengedaan als op een sabbatdag. Wel moet in dit geval de poort weer direct worden gesloten als hij naar buiten is gegaan. De poort mag dus niet, zoals wel op de sabbat, tot de avond openblijven (vers 2).

Behalve al de voorgaande offers die op de diverse speciale dagen of bij speciale gelegenheden gebracht moeten worden, moet ook het dagelijkse morgenbrandoffer worden gebracht (vers 13; Ex 29:38-39; Nm 28:2-8). Dit moet Ezechiël doen. Het woord “u” in de verzen 13 en 14 staat in het enkelvoud. Het offer is “een lam van een jaar oud zonder enig gebrek”. Het offer spreekt van de Heer Jezus, van Wie Johannes de doper heeft gezegd: “Zie, het Lam van God, Dat de zonde van de wereld wegneemt” (Jh 1:29). Het wegnemen van de zonde ziet in zijn volle vervulling op de eeuwige toestand, als er een nieuwe schepping zonder zonde is, maar we zien in het vrederijk daarvan wel een voorvervulling.

Nadrukkelijk wordt gezegd: “Elke morgen moet u dat bereiden.” Het besef dat alles is gebaseerd op het brandoffer, moet elke morgen opnieuw groot voor de aandacht van Gods volk staan. Voor de uitdrukking “elke morgen” staat in het Hebreeuws zowel in vers 13 als in vers 14 “in de morgen, in de morgen”, wat aangeeft dat het om een voortdurende herhaling gaat: “elke morgen” (Ex 16:21; 30:7; Lv 6:12; 2Sm 13:4; 1Kr 23:30; Js 50:4; Ez 46:13,14,15; Zf 3:5).

Er is geen sprake meer van een dagelijks avondbrandoffer (vgl. Ex 29:38-39). Dat is omdat er in het vrederijk in geestelijke zin geen avond en een daarop volgende nacht meer zullen zijn. Het is voortdurend dag door de aanwezigheid van de Heer Jezus als “de Zon der gerechtigheid” (Ml 4:2), Die gedurende het hele vrederijk schijnt. Elke morgen zal er bij het brengen van het brandoffer aan worden gedacht dat Zijn aanwezigheid in Zijn tempel het resultaat is van Zijn werk op het kruis. Het is voortdurend dag, een dag die overgaat in de eeuwige toestand. Er is geen avond meer. Deze Zon gaat nooit onder (vgl. Zc 14:7).

Bij het lam als morgenbrandoffer moet weer een graanoffer gebracht worden (vers 14). De vereenzelviging van het graanoffer met het brandoffer krijgt hier volle nadruk, want er staat dat het graanoffer “daarop”, dat is op het brandoffer, moet worden gedaan. Ook dit graanoffer moet met olie worden bereid. Er wordt speciaal vermeld dat de olie dient “om het graanoffer vochtig te maken”. De olie wordt dus met de meelbloem vermengd.

Deze offers spreken allemaal op indrukwekkende wijze van de Heer Jezus in Zijn offer aan het kruis en van Zijn leven dat aan Zijn kruiswerk is voorafgegaan. Zijn kruiswerk en Zijn leven horen bij elkaar. Nooit zou Hij dat werk op het kruis hebben kunnen doen, als daaraan niet een volmaakt door de Geest geleid leven aan zou zijn voorafgegaan. Dit moet het volk in het vrederijk en moeten wij in deze tijd voortdurend voor ogen houden. Het zijn “eeuwige verordeningen”.

Het wordt samengevat in vers 15 waar we zien dat het lam, het graanoffer en de olie samen het “voortdurend brandoffer” vormen. Het wordt hier ook voorgesteld als een offer niet alleen voor het hele volk, maar ook door het hele volk (“zij moeten het … bereiden”). Het volk beantwoordt hier aan Gods doel met hun verlossing uit Egypte: om voor Hem een “koninkrijk van priesters” te zijn (Ex 19:6).

Ez 46:16-18 | Erfelijk bezit van de vorst

16 Zo zegt de Heere HEERE: Wanneer de vorst een van zijn zonen een geschenk geeft, is het diens erfelijk bezit. Dat zal zijn zonen toebehoren, dat zal hun bezit in erfelijk bezit zijn. 17 Maar wanneer hij een geschenk uit zijn erfelijk bezit aan een van zijn dienaren geeft, zal dat van hem zijn tot het jaar van [zijn] vrijlating. Dan zal het naar de vorst teruggaan. Voorwaar, het is zijn erfelijk bezit, het zal zijn zonen toebehoren. 18 De vorst mag niets nemen van het erfelijk bezit van het volk door hen uit hun bezit te verdringen. Hij mag zijn zonen [alleen] van zijn [eigen] bezit in erfelijk bezit geven, zodat Mijn volk niet verspreid wordt, ieder [verdrongen] uit zijn [eigen] bezit.

Nadat de HEERE heeft gesproken over de offers die door de vorst worden gebracht, spreekt Hij over het bezit van de vorst. Hij geeft duidelijke voorschriften hoe de vorst met zijn bezit moet omgaan (vers 16). Als hij een van zijn zonen iets van zijn bezit als geschenk geeft, is het vanaf dat moment het bezit van zijn zoon. Zijn zoon is dan de erfelijke bezitter ervan.

Als we in de vorst een beeld zien van de Heer Jezus, zien we in de zonen een beeld van de nieuwtestamentische gelovigen. Zij zijn de ‘kinderen die God Hem gegeven heeft’ (Hb 2:13). Dat betekent niet dat gelovigen ‘kinderen van de Heer Jezus’ zijn. Zo worden zij nergens in de Schrift genoemd. Ze zijn kinderen van God en als zodanig door God aan Zijn Zoon gegeven (vgl. Jh 17:6). Samen met de Zoon mogen zij de erfenis bezitten. Hij geeft ieder van hen een eigen erfdeel, waartoe de Vader hen bekwaam heeft gemaakt (Ko 1:12).

Het staat de vorst ook vrij om iets uit zijn erfelijk bezit als een geschenk aan een van zijn dienaren te geven (vers 17). Dat geschenk blijft wel zijn erfelijk bezit. De dienaar mag ervan genieten tot het “jaar van [zijn] vrijlating”, wat doet denken aan het jubeljaar (vgl. Lv 27:24; 25:10-13). Dan moet hij het bezit teruggeven aan de vorst. Alles wat de vorst als erfelijk bezit toebehoort, blijft in zijn familie. Het erfelijk bezit is allemaal bestemd voor zijn zonen.

Wij, gelovigen van de gemeente, zijn behalve zonen van God ook dienaren van de Heer Jezus. Als dienaren heeft de Heer Jezus ons ook aardse bezittingen gegeven. Daarmee mogen we voor Hem werken (Lk 16:8-12). We mogen daarvan genieten, terwijl we ze inzetten voor Hem (1Tm 6:17-19). Maar wat Hij ons geeft om voor Hem te gebruiken, blijft van Hem. Als het jubeljaar, het vrederijk, aanbreekt, zullen we aan Hem teruggeven wat Hij ons heeft toevertrouwd en zal Hij belonen wat we hebben verdiend met Zijn goederen (Mt 25:20-23; 2Ko 5:10). De nadruk ligt echter op wat we als zonen hebben ontvangen. We hebben alle geestelijke zegeningen als zonen ontvangen (Ef 1:3-5). Die zijn ons eigendom en blijven eeuwig ons bezit.

De HEERE bepaalt ook dat de vorst zijn bezit niet mag uitbreiden door volksgenoten uit hun bezit te verdrijven (vers 18; vgl. Ez 45:8). Vroegere vorsten hebben vaak schaamteloos bezittingen van hun onderdanen geroofd, zoals Achab het erfelijk bezit van Naboth heeft geroofd (1Kn 21:1-3,11-16). In het nieuwe Israël zal dat niet mogen voorkomen. Hier zien we dat ondanks de volkomen regering van de Heer Jezus het hart van de mens niet is veranderd. De begeerte naar meer blijft aanwezig. De HEERE waarschuwt de vorst de rechten van anderen te respecteren en zijn machtspositie niet te misbruiken. Overigens blijkt uit dit vers eens te meer dat de vorst niet de Messias, de Heer Jezus, is. Het is onmogelijk dat God iets dergelijks tegen Hem zou moeten zeggen.

De vorst heeft zijn eigen erfelijk bezit en van dat bezit mag hij zijn zonen in erfelijk bezit geven wat hij wil. Als hij zich daaraan houdt en zich niet vergrijpt aan de eigendommen van anderen, zal het volk, dat de HEERE “Mijn volk” noemt, in het genot van het eigen bezit blijven.

Evenals de vorst zijn eigen bezit niet mag verminderen door er een deel van aan bedienden te schenken, zo mag hij ook niet iemand met geweld uit zijn bezit zetten om dat bijvoorbeeld aan zijn zonen te geven. Hij mag zijn zonen alleen een erfdeel geven van zijn eigen bezit. Wanneer hij het volk van hun eigen bezit verdringt om het in bezit te nemen, verjaagt hij hen ervan en verspreidt hij hen. Een dergelijke handelwijze is volledig in strijd met wat God in het vrederijk heeft gerealiseerd: ieder woont onbezorgd onder zijn eigen wijnstok en onder zijn eigen vijgenboom (1Kn 4:25).

Ez 46:19-24 | De keukens van de tempel

19 Toen bracht Hij mij door de ingang die terzijde van de poort was, naar de heilige kamers die de priesters toe[behoorden], die naar het noorden gekeerd waren. En zie, daar was een ruimte aan beide zijden, aan de westzijde. 20 Hij zei tegen mij: Dit is de plaats waar de priesters het schuldoffer en het zondoffer moeten koken, waar zij het graanoffer moeten bakken, zodat zij het niet naar buiten hoeven te brengen naar de buitenste voorhof, waardoor zij het volk zouden heiligen. 21 Toen bracht Hij mij naar de buitenste voorhof en leidde mij langs de vier hoeken van de voorhof. En zie, in elke hoek van de voorhof was een ander voorhofje. 22 In de vier hoeken van de voorhof waren voorhofjes met rookkanalen, veertig [el] lang en dertig [el] breed. De vier hoekvoorhoven hadden eenzelfde maat. 23 Daaromheen lag een ringmuurtje, rond deze vier, en er waren kookgelegenheden gemaakt, rondom onderaan de ringmuurtjes. 24 Hij zei tegen mij: Dit zijn de kookgelegenheden waar de dienaren van het huis het slachtoffer van het volk moeten koken.

De rondleiding wordt hervat. In Ezechiël 44:4 bevinden de Man en Ezechiël zich bij de binnenste noordelijke poort. De Man brengt Ezechiël nu door de ingang naast de poort naar de heilige kamers van de priesters (vers 19; Ez 42:1,7,8,10-13). De kamers grenzen aan de noordzijde van de buitenste voorhof, maar maken deel uit van de binnenste voorhof. De Man verklaart dat deze kamers de plaats zijn waar de priesters het schuldoffer en het zondoffer moeten koken en het graanoffer moeten bakken (vers 20).

De priesterkeuken is de plaats waar de offers worden klaargemaakt om te worden gebracht. Het klaarmaken van de offers ziet op het voortdurend bezig zijn met Christus door het lezen van de Schrift, om daarin te zien Wie Hij is en wat Hij heeft gedaan. Lukas, de schrijver van het evangelie naar Lukas, is om zo te zeggen bezig in de keuken als hij nauwkeurig de dingen onderzoekt betreffende alle zaken aangaande de Heer Jezus waarover hij heeft gehoord van anderen (Lk 1:1-4).

Eerder zijn we bij de kamers geweest, waarvan wordt gezegd dat de priesters daar de offers mogen eten (Ez 42:13; 44:29). In verband met de keukens houdt dit voor de Schriftonderzoeker een belangrijke les in. Na het Schriftonderzoek dat ‘in de keuken’ plaatsvindt, volgt het ‘eten in de kamers’. Dit wijst erop dat we in gemeenschap met God in ons hart verwerken wat we in ons onderzoek van de Schrift aan waarheden hebben ontdekt, zowel over de Heer Jezus als over onszelf. Het brengt ons tot zelfonderzoek, en zo nodig tot zelfoordeel en belijdenis, en tot aanbidding van God.

De priesterkeuken is een plaats die afgezonderd is van het volk. Er mag geen contact zijn met het volk dat zich in de buitenste voorhof bevindt. Het gevolg van de heiligende werking die van het offer uitgaat, is dat het volk schuldig wordt en dat er losgeld betaald moet worden of een zondoffer moet worden gebracht (vgl. Ez 44:19; Lv 6:11,18,27).

Vervolgens brengt de Man Ezechiël uit de binnenste voorhof naar de buitenste voorhof en leidt hem langs de vier hoeken ervan (vers 21). In de vier hoeken bevinden zich wat genoemd wordt “hoekvoorhoven”, allemaal van dezelfde afmeting (vers 22). Rond elk van die voorhofjes is een ringmuurtje en in elk ervan is een kookgelegenheid (vers 23).

De Man verklaart ook hier de bedoeling ervan. Deze keukens zijn de kookgelegenheden waar de Levieten de offers koken die het volk brengt (vers 24; vgl. 1Sm 2:12-17). Die offers zijn de dank- of vredeoffers. Het vlees van het dank- of vredeoffer mag door de offeraar gegeten worden, samen met de priester die het offer aan de HEERE aanbiedt en met de HEERE aan Wie het dank- of vredeoffer wordt aangeboden (Lv 3:1,6,12; 7:19b,30-34).

Ezechiël 47

Inleiding

Meerdere profeten van het Oude Testament spreken in hun profetie over het komende tijdperk van het vrederijk en de verstrekkende veranderingen in de natuur, vooral in het land van de belofte zelf. Het eerste gedeelte van dit hoofdstuk gaat over een van die veranderingen: de verandering die in het water teweeg wordt gebracht (verzen 1-12). Het tweede deel van het hoofdstuk gaat over de veranderde grenzen van het land (verzen 13-23).

Ez 47:1-12 | Het water uit de nieuwe tempel

1 Daarna bracht Hij mij terug naar de ingang van het huis. En zie, er stroomde water uit, van onder de drempel van het huis naar het oosten, want de voorkant van het huis lag naar het oosten. Het water stroomde naar beneden van onder de rechterzijde van het huis, ten zuiden van het altaar. 2 Vervolgens bracht Hij mij naar buiten via de noorderpoort en leidde mij buitenom rond naar de buitenpoort, in de richting die naar het oosten gekeerd is. En zie, uit de rechterzijde borrelde water. 3 Toen de Man [naar] het oosten naar buiten ging, was er een meetlint in Zijn hand. Hij mat duizend el en liet mij door het water gaan: het water kwam tot de enkels. 4 Hij mat [weer] duizend [el] en liet mij door het water gaan: het water kwam tot de knieën. Toen mat Hij er [weer] duizend en liet mij erdoor gaan: het water kwam tot de heupen. 5 [Nog eens] mat Hij duizend [el]: het was een beek waar ik niet door kon gaan, want het water was [heel] hoog – water waar men [alleen] zwemmend [door kon], een beek waar men [anders] niet door kon gaan. 6 Hij zei tegen mij: Hebt u het gezien, mensenkind? Toen leidde Hij mij en bracht mij terug naar de oever van de beek. 7 Toen ik teruggekeerd was, zie, bij de oever van de beek stonden zeer veel bomen, aan deze kant en aan de andere kant. 8 Hij zei tegen mij: Dit water stroomt weg naar het oostelijke gebied en stroomt in de Vlakte naar beneden en komt in de zee. In de zee uitgestort, wordt het water gezond. 9 Het zal gebeuren [dat] alle levende wezens die er wemelen, overal waar een van beide beken naartoe komt, zullen leven. Daar zal zeer veel vis zijn, omdat dit water daarheen komt, en alles waarheen deze beek komt, zal gezond worden en leven. 10 Verder zal het gebeuren dat er vissers langs zullen staan vanaf Engedi tot En-Eglaïm. Er zullen droogplaatsen voor sleepnetten zijn. Hun vis zal van elke soort zijn, zeer talrijk, zoals de vis in de Grote Zee. 11 Maar de moerassen ervan en de poelen ervan zullen niet gezond worden: ze zijn aan het zout prijsgegeven. 12 En langs de beek, langs de oever ervan, zullen aan deze kant en aan de andere kant allerlei vruchtbomen opkomen, waarvan het blad niet zal verwelken en waarvan de vrucht niet zal opraken. Elke maand zullen ze nieuwe vruchten voortbrengen, want het water ervoor stroomt uit het heiligdom. De vrucht ervan zal tot voedsel dienen en het blad ervan tot genezing.

De Man brengt Ezechiël terug naar de ingang van het huis, dat is de binnenste oostpoort (vers 1). Daar ziet Ezechiël dat er water uit het heiligdom stroomt. Het water komt onder de drempel van het huis door. Het water stroomt, gezien vanuit het heiligdom, in oostelijke richting naar beneden rechts van het huis en aan de zuidzijde van het altaar. Het water komt “onder de drempel van het huis” vandaan, want het huis en het altaar liggen hoger dan de buitenste voorhof.

Het huis, dat wil zeggen het heiligdom, en het altaar zijn verbonden met de oorsprong van de waterstroom. Voor ons is de toepassing dat elke zegen die God geeft, alleen te vinden is in de gemeente van God (het huis) en in verbinding met Christus en Zijn werk aan het kruis (het altaar).

Vervolgens brengt de Man Ezechiël via de buitenste noorderpoort naar buiten – de buitenste oostpoort is immers gesloten – en gaat Ezechiël voor in oostelijke richting, de richting van de stroom (vers 2). Het is ook voor ons belangrijk met de stroom van de Geest en van het Woord – deze waterstroom is van allebei een beeld – mee te gaan.

Als de Man naar het oosten gaat, heeft hij een meetlint in Zijn hand (vers 3). Hij heeft het de hele tijd bij zich gehad (Ez 40:3), maar Hij gaat het nu gebruiken. Ook het meetlint is een beeld van het Woord van God, en wel als de maat die God gebruikt om Zijn onderwijs aan ons door te geven (vgl. Js 28:17a). God meet voor ons af wat wij kunnen begrijpen van Zijn Woord. Wij zijn begrensd in ons kennen, maar kunnen groeien in inzicht. Dat moet zowel de prediker als de hoorder beseffen in het doorgeven van Gods Woord en het luisteren ernaar.

Met het meetlint meet de Man de eerste duizend el van de stroom. Hij laat Ezechiël door het water gaan, waarbij het water tot de enkels van Ezechiël komt. De Man meet de volgende duizend el en laat Ezechiël door het water gaan (vers 4). Daarbij komt het water tot zijn knieën. Dan wordt de derde duizend el door de Man gemeten. Het water komt dan tot aan zijn heupen. Bij de vierde duizend el die de Man meet, heeft het water een diepte bereikt waar Ezechiël niet meer kan lopen (vers 5). Daar moet hij zwemmen, zo hoog is het water geworden. Het is een beek geworden waarin hij niet meer kan staan.

In het boek Joël is ook sprake van een beek die uit de tempel ontspringt. Dat moet deze zelfde beek zijn (Jl 3:18). In Zacharia 14 gaat het om een andere beek, want die komt uit de stad (Zc 14:8). Ook moeten we deze beek niet verwarren met de beek of rivier in het nieuwe Jeruzalem (Op 22:1-2).

De meting gebeurt in fasen van telkens duizend el. In de geestelijke toepassing zien we dat het Woord ‘afgemeten’ moet worden gebracht en dat er onderbreking in het onderwijs is. Dat hangt samen met het feit dat er in de geestelijke ontwikkeling van een gelovige fasen zijn (Fp 3:15-16; 1Jh 2:12-14). Daar houdt de Heer rekening mee in Zijn onderwijs.

Als we geestelijk groeien, zullen we bij al onze studie van Gods Woord steeds meer ervaren dat we komen in een oceaan waar we niet kunnen staan. We hebben geen grond meer onder de voeten, we kunnen het niet meer bevatten, maar we kunnen er wel intens van genieten. We zijn omgeven door de zegen van de Heer, we zwemmen als het ware in alles wat Hij ons heeft gegeven.

We kunnen het ook toepassen op het ontdekken van het Woord van God zelf. Sommige waarheden daarin zijn heel eenvoudig. Ze zijn gemakkelijk te begrijpen, ze komen tot de enkels. Andere waarheden daarin liggen wat dieper verborgen. Om die te leren kennen, moeten we dieper graven. Ze zijn als het water dat tot knieën of tot de heupen komt.

Er zijn ook waarheden die we in hun volheid nooit zullen leren kennen, die we nooit tot op de bodem zullen begrijpen. Daar willen we wel heel graag ‘induiken’, terwijl we weten dat ze onze kennis te boven gaan, zoals er staat: “Te kennen de liefde van Christus, die de kennis te boven gaat” (Ef 3:19). Als we ons daarmee bezighouden, zwemmen we erin en genieten er optimaal van. We begrijpen wel dat God dit met grote vreugde aanziet.

Geestelijke groei wordt bewerkt door de Geest van God, Die met water wordt vergeleken. Mogelijk verwijst de Heer Jezus naar dit gedeelte in Ezechiël als Hij zegt: “Als iemand dorst heeft, laat hij bij Mij komen en drinken! Wie in Mij gelooft, zoals de Schrift zegt: Stromen van levend water zullen uit zijn binnenste vloeien. Dit nu zei Hij van de Geest, Die zij die in Hem geloven, zouden ontvangen; want de Geest was er nog niet, omdat Jezus nog niet was verheerlijkt (Jh 7:37b-39; Js 44:3). Als we in de stroom gaan staan, als we ons leven overgeven aan God en Zijn Woord, zal de Heilige Geest bewerken dat we vol worden van Christus en dat we vrucht dragen voor God.

Deze toepassing brengt ons tot nog een andere toepassing. Het water dat tot de enkels komt, kunnen we zien als de reinigende werking van Gods Woord dat door de Geest wordt toegepast op de wandel van de gelovige. De knieën zijn een symbool van het gebed (Ef 3:14). Het water dat tot de knieën reikt, wijst erop dat Gods Woord en Gods Geest ons op onze knieën brengen om te bidden dat we mogen begrijpen wat onze zegeningen zijn. Het water dat tot de heupen reikt, spreekt van het omgorden van de lendenen (de heupen) met de waarheid (Ef 6:14; vgl. 1Pt 1:13) en ook van dienstbaarheid (Lk 12:35-37). Het zwemmen in het water is een beeld van het volledig leven in de sfeer van het Woord en de Geest.

De Man vraagt aan Ezechiël of hij het gezien heeft (vers 6). Hij vraagt naar zijn betrokkenheid (vgl. 1Kn 21:29; Jr 3:6; Ez 8:12,15,17). Zo vraagt de Heer ook wel eens aan ons of we wel goed hebben gezien wat Hij heeft gezegd of heeft laten zien in Zijn Woord. We kunnen met Zijn Woord bezig zijn en daarin groeien, zoals in beeld Ezechiël daarin bezig is en in de kennis ervan toeneemt. Toch kan de werkelijke betekenis ons nog ontgaan.

De Man neemt Ezechiël mee voor verder onderwijs. Hij leidt hem voor dat onderwijs terug naar de oever van de beek. Met een uitroep van verbazing (“zie”) ziet Ezechiël aan de beide oevers van de beek “zeer veel bomen” staan (vers 7). Het valt hem zozeer op, dat het erop lijkt dat die bomen er voordien niet hebben gestaan en dat de beide oevers kaal zijn geweest. Het water deelt aan zijn hele omgeving ongekende vruchtbaarheid mee.

Als de Heer ons terugbrengt naar een plaats waar wij eerder zijn geweest, is dat meer dan alleen een herinnering aan een vroegere ervaring. Hij wil ons laten zien wat er sinds die vroegere ervaring in ons leven is veranderd, wat er is gegroeid. We krijgen oog voor onze geestelijke groei. Naarmate we ouder worden, merken we, als het goed is, dat ook op. Door de omgang met de Heer en het werk van Gods Geest in ons leven zal er overvloediger vrucht zichtbaar worden. We kunnen dat bijvoorbeeld merken aan onze reactie op bepaalde gebeurtenissen of uitspraken. Vroeger zijn we van sommige dingen van slag geraakt, terwijl we nu meer zien hoe alle dingen in de hand van de Heer zijn.

Het is een bemoediging voor de ballingen dat er een tijd komt dat de HEERE weer in het midden van Zijn volk zal wonen. Met die tijd hangt een grote werkzaamheid van de Heilige Geest samen. Als de Messias regeert, zal Gods Woord door de Geest overal nieuw leven wekken en groei en een overvloed aan vrucht voortbrengen. Dat is ook nu in geestelijk opzicht zo, overal waar gelovigen hun leven onder de volle heerschappij van de Heer Jezus en Gods Geest plaatsen.

De Man spreekt over de gezonde uitwerking van het water (vers 8). Hij wijst op de loop van de stroom. De tempelbeek stroomt naar het oostelijke gebied, het gebied tussen Jeruzalem en Jericho. Daarna komt het in de Vlakte beneden, dat is de Jordaanvlakte, en mondt dan uit in de Dode Zee. Als het water in de Dode Zee komt, wordt het water van de Dode Zee gezond. Het gevolg van het gezonde water is dat deze zee, waarin nu vanwege het hoge zoutgehalte geen leven mogelijk is, van levende wezens zal wemelen (vers 9). Het herinnert aan de wateren die op de vijfde scheppingsdag van levende wezens wemelen (Gn 1:20-21).

Er wordt gesproken over “beide beken”, terwijl er – in elk geval hier in Ezechiël – toch maar over één beek uit de tempel wordt gesproken die in korte tijd tot een diepe beek wordt. De suggestie is gedaan dat er sprake is van een ‘dubbele rivier’, waarmee dan wordt aangegeven dat de rivier stroomt met de kracht van twee rivieren.

“Overal” waar de beek komt, ontstaat leven, en “alles” wat met de beek in aanraking komt, wordt levend en gezond. Voor ons betekent dit dat overal waar de Heilige Geest in ons leven komt, Hij leven en geestelijke gezondheid bewerkt. Dat betreft ons gebedsleven, ons gezinsleven, ons gemeenteleven, ons dagelijks leven, ons getuigenis. Dat alles zal op zijn beurt ook weer zegen voor onze omgeving tot gevolg hebben.

De overvloed aan vis zal een overvloed van vissers trekken (vers 10). Er zullen droogplaatsen voor sleepnetten zijn (vgl. Ez 26:5,14). Daaruit blijkt de overvloed aan vissen. De vissers gebruiken geen hengel, omdat daarmee slechts een enkele vis kan worden gevangen. Er is ook een grote verscheidenheid aan vissoorten. De vis in de beek doet in aantal en soort niet onder voor de vis in de Grote Zee, dat is de Middellandse Zee.

Zoals de wateren nieuw leven scheppen in de Dode Zee, zal de uitstorting van de Heilige Geest in die dagen nieuw leven wekken in Israël en de volken. Overal waar de Heilige Geest komt, ontstaat nieuw en overvloedig leven. Het is ook een symbolische voorstelling van het leven dat in het dode Israël zal worden gewekt en van het verslinden van de dood tot overwinning (Js 25:8; Hs 13:14).

Er zijn wel plaatsen die uitgesloten zijn van het leven dat de stroom meebrengt (vers 11). Dat zijn de moerassen en poelen die losstaan van de Dode Zee. De toepassing voor ons is dat waar de Geest geen toegang krijgt, Zijn levendmakend werk niet kan plaatsvinden. We kunnen hierbij denken aan mensen over wie de apostel Petrus in zijn tweede brief schrijft (2Pt 2:1; Jd 1:12-13). Zulke plaatsen worden aan het zout prijsgegeven, dat wil zeggen aan het oordeel dat nooit eindigt (vgl. Mk 9:49{207}). Het toont ook aan dat in het vrederijk niet alles volmaakt is, zoals het wel zal zijn als er een nieuwe hemel en een nieuwe aarde zullen zijn (2Pt 3:13; Op 21:1-7).

De bomen van vers 7 blijken vruchtbomen te zijn (vers 12). Door het leven brengende water blijven de bladeren altijd fris en zal er voortdurend, het hele jaar door, vrucht zijn (vgl. Op 22:2{208}). Het geheim en de kracht ervan liggen in het feit dat het water “uit het heiligdom” stroomt. De vrucht is dan ook tot voedsel en de bladeren hebben een geneeskrachtige werking, alles door dit water uit het heiligdom.

De altijd groene en voortdurend vruchtdragende bomen met hun voedzame vruchten en geneeskrachtige bladeren zijn een beeld van de gelovigen die in verbinding met Christus leven. De gelovige wordt in het Oude Testament meerdere keren met een boom vergeleken (Ps 1:3; Jr 17:7-8). De gelovige brengt vruchten voort, de vrucht van de Geest, en is voor anderen door zijn getuigenis, waarvan de bladeren spreken, tot een genezende zegen.

Ez 47:13-20 | De grenzen van het land

13 Zo zegt de Heere HEERE: Dit is de grens waar[binnen] u het land onder de twaalf stammen van Israël in erfelijk bezit zult nemen, [met voor] Jozef [twee] gebieden. 14 U zult die in erfelijk bezit krijgen, zowel het ene als het andere waarover Ik Mijn hand opgeheven heb [en gezworen] dat Ik het aan uw vaderen zou geven. Dit land zal u als erfelijk bezit toevallen. 15 En dit is de grens van het land: aan de noordzijde: van de Grote Zee, in de richting van Hethlon [tot] waar men in Zedad komt: 16 Hamath, Berotha, Sibraïm, dat tussen de grens van Damascus en de grens van Hamath ligt; Hazar-Hattichon, dat bij de grens van Havran ligt. 17 De grens loopt dus van de zee [tot] Hazar-Enon, [aan] de grens van Damascus en noordelijk, naar het noorden en de grens van Hamath. [Dat] is dan de noordzijde. 18 En de oostzijde moet u afmeten van tussen Havran en Damascus en van tussen Gilead en het land Israël langs de Jordaan, vanaf de grens naar de Oostelijke Zee. [Dat] is dan de oostzijde. 19 En de zuidzijde naar het zuiden: vanaf Tamar tot het water van Meribath-Kades, [langs] het beekdal naar de Grote Zee. [Dat] is dan de zuidzijde naar het zuiden. 20 En de westzijde: de Grote Zee van de grens tot recht tegenover Lebo-Hamath. Dat is de westzijde.

Als de Heer Jezus regeert, zal het land dat aan Abraham is beloofd (Gn 15:18) op een heel nieuwe wijze “onder de twaalf stammen” worden verdeeld (vers 13). Er wordt vooropgesteld dat alle twaalf stammen, de twee en de tien stammen, weer herenigd, in het land wonen. Omdat Levi geen erfdeel heeft, ontvangt Jozef twee gebieden, voor zijn beide zonen een gebied: één gebied voor Efraïm en één gebied voor Manasse.

De HEERE zegt hun het land toe als een zekerheid: ze zullen het in erfelijk bezit krijgen (vers 14). Hij voegt eraan toe dat Hij het zal doen ”zowel het ene als het andere”, wat betekent dat Hij het ‘in gelijke mate onder broeders’ zal verdelen, zoals er in het Hebreeuws letterlijk staat. Hij heeft er Zijn hand ten teken van het zweren van een eed voor opgeheven toen Hij hun vaderen het land heeft beloofd. De zaak ligt onwankelbaar vast. Dit land zal hun als erfelijk bezit toevallen. Dat houdt in dat ze het uit genade krijgen.

De grenzen zullen heel anders liggen zijn dan bij de verdeling van het land door Jozua (verzen 15-20; vgl. Nm 34:1-15; Jz 13-21). Dat komt omdat de verdeling tussen de negenenhalve stam in het land en de tweeënhalve stam in het Overjordaanse ongedaan wordt gemaakt. Elk van de twaalf stammen krijgt een (groot) deel van het land en een (klein) deel van het Overjordaanse. Hiermee is de verdeling van het land onder de stammen van Israël vastgesteld (vers 21).

Het lijkt er overigens op dat de hier vastgestelde grenzen niet definitief zijn. Ze zullen door de toenemende bevolking in het vrederijk steeds verruimd worden, tot de belofte aan Abraham vervuld is: “Op die dag sloot de HEERE een verbond met Abram, en zei: Aan uw nageslacht heb Ik dit land gegeven, van de rivier van Egypte af tot aan de grote rivier, de rivier de Eufraat” (Gn 15:18).

Ez 47:21-23 | Erfelijk bezit van de vreemdeling

21 Dit land nu moet u voor uzelf verdelen over de stammen van Israël. 22 En het zal gebeuren dat u het [als] erfelijk bezit zult doen toevallen aan u en aan de vreemdelingen die in uw midden verblijven, die in uw midden kinderen verwekt hebben. Zij zullen voor u zijn als een ingezetene onder de Israëlieten. Hun zal het met u in erfelijk bezit toevallen, te midden van de stammen van Israël. 23 Het zal gebeuren [dat] in de stam waarbij de vreemdeling verblijft, u daar zijn erfelijk bezit moet geven, spreekt de Heere HEERE.

Er is nog iets wat geregeld moet worden en dat is het erfelijk bezit voor vreemdelingen die al langere tijd in het midden van de Israëlieten wonen en daar ook een gezin met kinderen hebben (vers 22). Ze zijn zozeer ingeburgerd, dat ze deel uitmaken van het volk. Zij krijgen ook een deel van het land in de stam waarin ze wonen (vers 23). God vergeet hen niet, maar laat hen delen in de zegen die Hij voor Zijn volk heeft (Js 56:3-8). In de tijd dat de Heer Jezus regeert, zal het eindelijk mogelijk zijn dat Joden en niet-Joden in vrede samenleven.

Joden en niet-Joden leven nu al, in de genadetijd waarin wij leven, in de gemeente in vrede samen. Dat betekent overigens wel dat de Jood ophoudt Jood te zijn evenals de heiden geen heiden meer is. Ze zijn beiden één gemaakt tot een nieuwe mens in Christus (Ef 2:13-16).

Ezechiël 48

Inleiding

Overzicht van de verdeling van het land

Nu de grenzen van het beloofde land zijn vastgelegd, kan de profeet gaan spreken over de verdeling van het land onder de twaalf stammen. Net zoals er een nieuwe uittocht (Ez 20:32-38) en een nieuw verbond (Ez 34:23-30; 37:21-28) zullen zijn, zo zullen er een nieuwe verdeling en toewijzing van het land aan de verschillende stammen zijn. Het volk zal met grote vreugde erkennen dat de HEERE die verdeling en toewijzing Zelf doet: “Hij kiest voor ons ons erfelijk bezit uit: de trots van Jakob, die Hij heeft liefgehad” (Ps 47:5).

Bij de verdeling van het land zien we drie grote delen:
1. een noordelijk deel voor zeven stammen,
2. een middendeel als offer voor de HEERE,
3. een zuidelijk deel voor vijf stammen.

In het middendeel ligt een gebied van 25.000 x 25.000 el met daarin
1. een noordelijk deel voor de priesters en de tempel,
2. een middendeel voor de Levieten,
3. een zuidelijk deel voor de stad en voor hen die de stad dienen,
4./5. links en rechts van dit driedelig gebied een gebied voor de vorst.

Ez 48:1-7 | Nieuwe verdeling van het noorden

1 Dit zijn de namen van de stammen: Van het uiterste noorden, langs de weg van Hethlon, Lebo-Hamath [en] Hazar-Enon, de grens van Damascus, naar het noorden langs Hamath, dat zal [Dan van] de oostzijde [tot] de west[zijde] toebehoren: Dan één [gebied]. 2 En [grenzend] aan het gebied van Dan, van de oostzijde tot de westzijde: Aser één [gebied]. 3 En [grenzend] aan het gebied van Aser, van de oostzijde tot de westzijde: Naftali één [gebied]. 4 En [grenzend] aan het gebied van Naftali, van de oostzijde tot de westzijde: Manasse één [gebied]. 5 En [grenzend] aan het gebied van Manasse, van de oostzijde tot de westzijde: Efraïm één [gebied]. 6 En [grenzend] aan het gebied van Efraïm, van de oostzijde tot de westzijde: Ruben één [gebied]. 7 En [grenzend] aan het gebied van Ruben, van de oostzijde tot de westzijde: Juda één [gebied].

In de verzen 1-7 worden zeven stammen genoemd die allemaal ten noorden van het heilige gebied liggen. Het gebied van de stammen bestaat uit een rechte strook land die over de hele breedte van het land van oost naar west loopt. De stammen van de noordelijke helft worden in volgorde van noord naar zuid genoemd.

Juda is de zuidelijkste stam van het noorden en Benjamin de noordelijkste stam van het zuiden (vers 23). Deze twee stammen liggen centraal in het land.

Ez 48:8-14 | Het hefoffer voor de HEERE

8 En [grenzend] aan het gebied van Juda, van de oostzijde tot de westzijde, moet het hefoffer liggen dat u moet brengen: vijfentwintigduizend [el] breed en even lang als een van de [andere] delen, van de oostzijde tot de westzijde. Het heiligdom moet in het midden ervan liggen. 9 Het hefoffer dat u de HEERE moet brengen, moet vijfentwintigduizend [el] lang en tienduizend breed zijn. 10 Voor de volgende [personen] is het heilige hefoffer bestemd: Voor de priesters: naar het noorden [een lengte van] vijfentwintigduizend [el], naar het westen een breedte van tienduizend [el], naar het oosten een breedte van tienduizend [el] en naar het zuiden een lengte van vijfentwintigduizend [el]. En het heiligdom van de HEERE moet in het midden ervan liggen. 11 Het zal bestemd zijn voor de priesters die geheiligd zijn uit de zonen van Zadok, die [hun] taak ten behoeve van Mij vervuld hebben, die niet afgedwaald zijn toen de Israëlieten afdwaalden, zoals de [andere] Levieten afgedwaald zijn. 12 De heffing van het hefoffer van het land zal voor hen allerheiligst zijn, tegen het gebied van de Levieten aan. 13 De Levieten zullen, evenwijdig aan het gebied van de priesters, een lengte van vijfentwintigduizend [el] en een breedte van tienduizend [el] krijgen. De totale lengte zal vijfentwintigduizend [el] zijn en de breedte tienduizend [el]. 14 Zij mogen er niets van verkopen, niets omruilen en het beste deel van het land mogen zij niet [aan anderen] overdragen, want het is heilig voor de HEERE.

In de verzen 8-14 wordt herhaald wat ook in al bij de beschrijving van de tempel is gezegd (Ez 45:1-6). Hier gebeurt het in verbinding met de verdeling van het land onder de twaalf stammen. De HEERE laat zien dat Hij ook bij de verdeling van het land Zijn recht op het land laat gelden. Als Schepper behoort de hele aarde Hem toe (Ps 24:1-2{209}). Hij zegt ook uitdrukkelijk in de wet dat het land Hem toebehoort (Lv 25:23{210}). Hij heeft een deel van het land als hefoffer voor Zichzelf bestemd. Dat deel wordt in de eerste plaats toebedeeld aan de priesters (vers 10). De reden daarvoor is dat zij in directe verbinding met het heiligdom staan waar zij hun dienst verrichten in de tegenwoordigheid van de HEERE.

De priesters worden nader aangeduid als de zonen van Zadok (vers 11). Zij krijgen deze voortreffelijke plaats vanwege hun uitmuntende trouw aan de HEERE in een tijd dat het hele volk, inclusief de Levieten, van Hem is afgedwaald. Zij krijgen de heffing van het land voor de HEERE toebedeeld dat voor hen “allerheiligst” zal zijn (vers 12). Zij hebben zich die positie waardig gemaakt. Hun gebied grenst aan het gebied van de Levieten.

De Levieten krijgen na de priesters een deel van het gebied toegewezen dat als hefoffer aan de HEERE is gegeven (vers 13). Dat gebied loopt evenwijdig aan dat van de priesters. Hun gebied grenst aan het gebied van de priesters en loopt er parallel aan. Geestelijk toegepast wil dit zeggen dat het brengen van offers (priesterdienst) parellel loopt aan het onderwijs dat leraren van het Woord uit de Schrift geven (Levietendienst). Het sluit erop aan en is ermee in overeenstemming.

Aan de Levieten worden niet zozeer hun voorrechten voorgehouden, maar meer hun verantwoordelijkheden (vers 14). Ze mogen geen enkele actie ondernemen die erop uitloopt dat hun land in andere handen overgaat. Ze moeten zich goed bewust blijven dat hun land “heilig voor de HEERE” is, wat betekent dat ze alleen het vruchtgebruik ervan mogen genieten.

Ez 48:15-19 | De stad en haar gebied

15 Maar de vijfduizend [el] die in de breedte overblijft tegenover de vijfentwintigduizend, dat zal niet-heilig [gebied] zijn, bestemd voor de stad, om erin te wonen en als weidegrond. En de stad moet in het midden ervan liggen. 16 Dit zijn de afmetingen ervan: aan de noordzijde vijfenveertighonderd [el], aan de zuidzijde vijfenveertighonderd, aan de oostzijde vijfenveertighonderd en aan de westzijde vijfenveertighonderd. 17 En de stad zal weidegrond hebben van tweehonderdvijftig [el] naar het noorden, van tweehonderdvijftig naar het zuiden, van tweehonderdvijftig naar het oosten en van tweehonderdvijftig naar het westen. 18 Wat overblijft in de lengte, evenwijdig aan het heilige hefoffer, zal tienduizend [el] naar het oosten en tienduizend naar het westen zijn. Het zal evenwijdig aan het heilige hefoffer zijn. De opbrengst ervan zal bestemd zijn als voedsel voor hen die de stad dienen. 19 Wat hen betreft die de stad dienen: zij mogen die uit alle stammen van Israël dienen.

Ook in de verzen 15-19 wordt herhaald wat al is gezegd bij de beschrijving van de tempel (Ez 45:7-8), maar wordt het nu gezegd in verbinding met de verdeling van het land. De stad die in dit gedeelte van het hefoffer voor de HEERE ligt, behoort geen enkele stam speciaal toe, maar is van alle stammen (vers 19). Elke stam mag mensen sturen om de stad te dienen. Zo mag het ook in de gemeente zijn. Iedere gelovige mag zijn medegelovige dienen.

De afmetingen van de stad zijn vijfenveertighonderd el in het vierkant (vers 16). Om de stad heen ligt een stuk weidegrond van tweehonderdvijftig el aan elke zijde (vers 17), wat het totaal op vijfduizend el (= 2,625 km) in het vierkant brengt (vers 15).

Het hele gebied van de stad is vijfentwintigduizend el (= 13,125 km) breed: de stad vijfduizend el (= 2,625 km) met zowel naar het oosten als naar het westen nog een gebied van tienduizend el (= 2x5,25 km) (vers 18). Er wordt de nadruk op gelegd dat het gebied “evenwijdig aan het heilige hefoffer” loopt.

Ez 48:20-22 | Het heilige hefoffer

20 Heel het hefoffer zal vijfentwintigduizend bij vijfentwintigduizend [el] zijn, een vierkant. U moet het heilige hefoffer brengen met inbegrip van het bezit van de stad. 21 Wat dan overblijft, zal voor de vorst zijn: [het gebied] aan deze kant en aan de andere kant van het heilige hefoffer en van het bezit van de stad, langs de vijfentwintig duizend [el] van het hefoffer tot de oostgrens, en naar het westen langs de vijfentwintigduizend naar de westgrens, evenwijdig aan de [andere] delen, zal voor de vorst zijn. Het heilig hefoffer en het tempelheiligdom zullen in het midden ervan zijn. 22 Afgezien van het bezit van de Levieten en het bezit van de stad, dat ligt te midden van dat wat van de vorst is, zal [het gebied] tussen de grens van Juda en de grens van Benjamin voor de vorst zijn.

Het gebied van het heilige vierkant van vijfentwintigduizend keer vijfentwintigduizend el bevat de in de vorige verzen genoemde drie stroken: voor de priesters (tienduizend el), voor de Levieten (tienduizend el) en voor de stad (vijfduizend el). Omdat van het gebied van de stad staat dat het “niet-heilig” gebied is (vers 15; vgl. Ez 42:20), wordt hier nog nadrukkelijk gezegd dat de stad én het gebied van de stad wel bij het “heilige hefoffer” horen (vers 20).

Er is nog een gebied ten westen en een gebied ten oosten van het heilige vierkante gebied dat als hefoffer voor de HEERE bestemd is (vers 21). Deze beide gebieden zijn voor de vorst. Het heilig hefoffer en het tempelheiligdom liggen tussen de beide gebieden van de vorst in, wat diens directe betrokkenheid aantoont.

Ook de locatie “van het bezit van de Levieten en het bezit van de stad” wordt aan het gebied van de vorst verbonden. Er wordt gezegd dat het “ligt te midden van dat wat van de vorst is” (vers 22). Dit geeft aan dat er een nauwe verbinding is tussen het gebied van de vorst en dat van de Levieten en het volk.

Ez 48:23-29 | Nieuwe verdeling van het zuiden

23 Vervolgens de overige stammen, van de oostzijde tot de westzijde: Benjamin één [gebied]. 24 En [grenzend] aan het gebied van Benjamin, van de oostzijde tot de westzijde: Simeon één [gebied]. 25 En [grenzend] aan het gebied van Simeon, van de oostzijde tot de westzijde: Issaschar één [gebied]. 26 En [grenzend] aan het gebied van Issaschar, van de oostzijde tot de westzijde: Zebulon één [gebied]. 27 En [grenzend] aan het gebied van Zebulon, van de oostzijde tot de westzijde: Gad één [gebied]. 28 En [grenzend] aan het gebied van Gad, aan de zuidzijde naar het zuiden, ligt dan het gebied van Tamar, [naar] het water van Meribath-Kades, [langs] het beekdal tot aan de Grote Zee. 29 Dit is het land dat u de stammen van Israël als erfelijk bezit moet doen toevallen, en dit zal het land zijn dat hun toebedeeld is, spreekt de Heere HEERE.

In de verzen 23-28 volgt nu de verdeling van het land van de overige vijf stammen. Deze stammen liggen ten zuiden van het heiligdom en het gebied dat als hefoffer voor de HEERE is. Evenals de stammen ten noorden ervan krijgen ook deze stammen een strook land over de hele breedte van het land, van oost naar west. Ook deze stammen worden genoemd in volgorde van noord naar zuid.

De verdeling van het erfelijk bezit van de stammen van Israël besluit met de opmerking dat elke stam zijn gebied toevalt en toebedeeld wordt (vers 29). Op welke wijze het doen toevallen van het erfelijk bezit gebeurt, wordt niet vermeld.

Voor ons is het ook belangrijk het deel te aanvaarden dat ons is toebedeeld door de Heer en Zijn Geest en daarbij vervolgens ook te blijven (Rm 12:3; 1Ko 12:14,18-20,27; 2Ko 10:12-18; Ef 4:7). Wanneer wij ons houden aan wat wij aan geestelijke gaven hebben ontvangen, wat de Heer ons heeft toebedeeld, zal ons dat enerzijds voor laksheid en anderzijds voor heersen over anderen bewaren. Het houdt in dat we anderen respecteren in wat hun gegeven is. We mogen dienen met wat we zelf hebben gekregen en we mogen ons laten dienen door wat anderen hebben gekregen.

Ez 48:30-34 | De poorten van de stad

30 Dit zijn de uitgangen van de stad: aan de noordzijde is de maat vijfenveertighonderd [el]. 31 De poorten van de stad zullen overeenkomstig de namen zijn van de stammen van Israël: drie poorten naar het noorden: één de Rubenpoort, één de Judapoort [en] één de Levipoort. 32 En aan de oostzijde is [de maat] vijfenveertighonderd [el], met drie poorten: namelijk één de Jozefpoort, één de Benjaminpoort [en] één de Danpoort. 33 De zuidzijde: de maat is vijfenveertighonderd [el], met drie poorten: één de Simeonpoort, één de Issascharpoort [en] één de Zebulonpoort. 34 De westzijde: vijfenveertighonderd [el, met] drie bijbehorende poorten: één de Gadpoort, één de Aserpoort [en] één de Naftalipoort.

De stad en haar twaalf poorten{211}

De beschrijving van de tempel en het land in het vrederijk besluit met een beschrijving van “de uitgangen van de stad” en de vermelding dat “aan de noordzijde … de maat vijfenveertighonderd” el lang is (vers 30). Deze lengte geldt vervolgens ook voor de oostzijde (vers 32), de zuidzijde (vers 33) en de westzijde (vers 34). Op de uitgangen, die vervolgens “poorten” worden genoemd, staan “de namen … van de stammen van Israël”, dat wil zeggen van alle twaalf stammen (vers 31a; vgl. Op 21:12). Dat geeft aan dat de stad het eigendom is van alle twaalf stammen. Het is de stad van het ware volk van God. De stad is de hoofdstad van alle stammen. Dat er sprake is van “uitgangen”, bepaalt ons erbij dat de stad het centrum van zegen is van waaruit naar elke stam zegen gaat.

De opsomming van de uitgangen (verzen 30-34) begint met de noordzijde, net zoals dat gebeurt met de stammen van het land (verzen 1-7). Elk van de vier zijden van de stad heeft drie uitgangen, zodat de hele stad er twaalf heeft. Opmerkelijk is dat er sprake is van “de Levipoort” (vers 31). Dat kan, omdat er ook een “Jozefpoort” is (vers 32), waarin de stammen Efraïm en Manasse, de zonen van Jozef, samengevoegd zijn.

De opsomming begint met de “drie poorten naar het noorden: één de Rubenpoort, één de Judapoort [en] één de Levipoort” (vers 31b). De namen die worden genoemd, zijn die van de zonen van Lea. Zij worden in de zegen van Mozes ook het eerst genoemd (Dt 33:6-8). Ruben is de eerstgeborene in leeftijd, Juda is de koningsstam en Levi is door God gekozen om Hem te dienen in plaats van de eerstgeborenen.

Dan volgen de poorten aan de oostzijde: “één de Jozefpoort, één de Benjaminpoort [en] één de Danpoort” (vers 32). Jozef en Benjamin zijn de twee zonen van Rachel. Dan is de oudste zoon van de slavin van Rachel.

Vervolgens worden de namen van de poorten aan de zuidzijde genoemd: “één de Simeonpoort, één de Issascharpoort [en] één de Zebulonpoort” (vers 33). Dit zijn de namen van de drie andere zonen van Lea.

Als laatste krijgen we de namen van de poorten aan de westzijde: “één de Gadpoort, één de Aserpoort [en] één de Naftalipoort”. Dit zijn de namen van de drie andere zonen van de twee slavinnen.

Ez 48:35 | De naam van de stad

35 Achttienduizend [el] rondom. En de naam van de stad zal vanaf [die] dag zijn: DE HEERE IS DAAR.

Nadat de namen van de poorten van de stad, die van heel Israël is, zijn genoemd, krijgt de stad ten slotte zelf een naam. Door die naam wordt de stad verheven tot de hoogste staat, de staat van de stad van God. In de laatste woorden van dit boek wordt in de naam van de stad het doel dat Gods met Israël en met de mensheid heeft, prachtig samengevat.

Zoals God in het midden van het verzamelde en vernieuwde Israël zal wonen, zo zal het ook in de eeuwigheid zijn. Dan zal God bij de mensen op de nieuwe aarde wonen (Op 21:3{212}). In de tijd van de gemeente op aarde, dat is nu, woont God door Zijn Geest in Zijn verlosten (Rm 8:11) en in Zijn gemeente (Ef 2:22).

Opmerkelijk is nog dat in Ezechiël 40-48 de naam Jeruzalem niet wordt genoemd. Er wordt gesproken over “de stad”. Het is Jeruzalem in het vrederijk, een Jeruzalem zonder muren, want de HEERE Zelf zal een muur van vuur rondom haar zijn (Zc 2:4-5). De stad doet denken aan de stad die Abraham in het geloof verwachtte: “De stad die de fundamenten heeft, waarvan God Ontwerper en Bouwmeester is” (Hb 11:10). De naam van de stad lezen we hier: “DE HEERE IS DAAR”. Zijn Naam is voor altijd aan die stad verbonden.

Bijlage 1– Plattegrond van de tempel (500 el in het vierkant){213}

(De stippellijn geeft de route van de profeet aan)

Verklaring van de cijfers:

1. Buitenste oostpoort (Ez 40:6-16)

9. Binnenste voorhof (Ez 40:47)

2. Plaveisel met dertig kamers (Ez 40:17-18)

10. Tempelhuis (Ez 40:48-41:26)

3. Buitenste noorderpoort (Ez 40:20-23)

11. Bouwwerk afgezette deel (Ez 41:12,15a)

4. Buitenste zuiderpoort (Ez 40:24-27)

12. Priesterkamers in het noorden (Ez 42:1-9)

5. Binnenste zuiderpoort (Ez 40:28-31)

13. Priesterkamers in het zuiden (Ez 42:10-14)

6. Binnenste oostpoort (Ez 40:32-34)

14. Altaar (Ez 43:13-17)

7. Binnenste noorderpoort (Ez 40:35-37)

15. Keukens van de priesters (Ez 46:19-20)

8. Dienstkamer van de priesters (Ez 40:44-46)

16. Keukens voor het volk (Ez 46:21-24)

Bijlage 2 – Summier overzicht toekomstige gebeurtenissen

Inleiding

Onderstaand overzicht is niet meer dan een poging aan de hand van een aantal Schriftgegevens een volgorde te ontdekken in de gebeurtenissen in de eindtijd. Het gaat om gebeurtenissen die direct voorafgaan aan en direct volgen op de grote gebeurtenis van de komst van de Heer Jezus. De plaatsen van handeling zijn Israël en de landen daaromheen ofwel het Midden-Oosten.

Het onderstaande overzicht pretendeert niet te zeggen dat de volgorde precies zo is als daarin wordt weergegeven. Soms vallen gebeurtenissen samen, soms liggen gebeurtenissen zo dicht bij elkaar, dat het moeilijk is om vast te stellen wat de juiste volgorde is. Wel is er een algemene lijn te ontdekken in “wat spoedig moet gebeuren” (Op 1:1).

Voor een gezonde studie van de profetie geeft Petrus aan het slot van hoofdstuk 1 van zijn tweede brief nog een belangrijke aanwijzing: “Weet dit eerst, dat geen profetie van [de] Schrift een eigen uitlegging heeft.” Hij zegt hier dat we in de eerste plaats (“weet dit eerst”) een profetie niet op zichzelf moeten bekijken, maar altijd in verbinding met andere profetieën. Dit betekent dat we altijd Schrift met Schrift moeten vergelijken.

Als we dat niet doen, is het gevaar groot dat we het profetische woord gaan manipuleren en naar onze eigen hand gaan zetten. We gaan het dan verklaren zoals het ons het beste uitkomt. De vervulling van de profetieën gebeurt op de wijze die in het Woord wordt vermeld en niet volgens eigen opvattingen. Dat betekent ook dat we de tekstverwijzingen ook moeten zien in het verband van het bijbelboek waarin ze staan.

Het is dan ook zeer aan te bevelen om de teksten waarnaar na ieder punt wordt verwezen, na te lezen: “Zoek het na in het boek van de HEERE en lees” (Js 34:16). In veel gevallen zijn er nog meer teksten die het betreffende punt kunnen verduidelijken, maar de genoemde teksten spreken m.i. het duidelijkst.

Het middelpunt van de profetie is een Persoon: de Messias. Het gaat om Zijn komst in de wereld. De Schrift laat ons twee komsten van de Messias zien. Zijn eerste komst ligt achter ons. Hij is gekomen als de lijdende Messias. Zijn tweede komst ligt voor ons. Hij komt als de heersende Messias. De sleutel voor het juist begrijpen van de profetieën is Christus en Zijn lijden en de heerlijkheid die komt, want “het getuigenis van Jezus is de geest van de profetie” (Op 19:10b).

Overzicht

1. Hoewel het nu geen toekomstige gebeurtenis meer is, is de oprichting van de staat Israël, in 1948, dat lange tijd wel geweest. Er wordt door de profeten over geschreven. De oprichting, in ongeloof, maar door de voorzienigheid van God, is een bewijs van de waarheid van het profetische Woord (Js 18; Ez 37:1-14).

NB Voordat de hierna genoemde gebeurtenissen zullen plaatsvinden, wordt eerst de gemeente opgenomen. Deze gebeurtenis wordt nergens in de profetieën genoemd. De opname van de gemeente, waarin geen onderscheid is tussen Jood en heiden (Ef 2:14; Ko 3:11), is in het Oude Testament een verborgenheid (1Th 4:14-18; 1Ko 15:51-54).

2. Een afvallig staatshoofd, de antichrist, krijgt de macht in Israël (Jh 5:43; Dn 11:36-39; Js 30:33; Zc 11:15-17; 1Jh 2:18,22).

3. De antichrist sluit een beschermend verbond met de Europese Unie (Dn 9:27; Js 28:14-15; 57:9-11; Op 13:11-13).

4. De dictator van West-Europa wordt in Israël tot een afgod gemaakt (Mt 24:15; 2Th 2:4; Op 13:11-18).

5. De koning van het zuiden (Egypte) trekt tegen Israël op (Dn 11:40).

6. De Assyriërs overspoelen Israël. God gebruikt hen als Zijn roede om Zijn afvallige volk te tuchtigen; ze worden daarbij gesteund door Gog (Rusland) (Js 8:5-8; 10:5,28-32; 28:2,14-19; Dn 9:27; Zc 14:1-2; Dn 8:24).

7. De Assyriërs nemen Jeruzalem in en ook Egypte wordt overrompeld (Js 10:24, 32; 28:14-19; Dn 11:40-43; Zc 14:1-4).

8. De Europese legers snellen Israël te hulp vanwege het verbond tussen de dictator van Europa en de antichrist(Op 16:13-16; 17:7-14; 19:19).

9. De Heer Jezus daalt neer op de Olijfberg en trekt als een Held tegen Zijn vijanden ten strijde; dit is het begin van Zijn Davids regering (Zc 14:3-7; Hd 1:11; Ko 3:4).

10. De Europese legers worden in het noorden van Israël, in Harmagedon, door Christus vernietigd (Op 17:14; 19:11-19; Dn 2:34, 35, 44, 45; 7:7-14).

11. De leiders van de opstand, het beest en de valse profeet, worden in de hel geworpen (Op 19:20-21).

12. Het teruggekeerde overblijfsel uit de twee stammen dat was gevlucht, verdrijft samen met de in Jeruzalem achtergebleven getrouwen de bezettingsmacht van de Assyriërs uit het land (Mi 5:4-5).

13. Door geruchten uit het oosten en noorden keert de hoofdmacht van de Assyriërs met de koning van het noorden uit Egypte terug naar Jeruzalem (Dn 11:44-45; Js 29:1-4).

14. Christus vernietigt in Edom, de grootste hater van Zijn volk, de heidenvolken die in Edom zijn verzameld (Js 63:1-6).

15. De Heer Jezus komt uit Edom (Js 63:1) naar Jeruzalem en vernietigt de Assyriërs en de koning van het noorden bij Jeruzalem (Js 10:5-27; 29:1-8; 30:27-33; 31:4-8; Dn 8:20-26; 11:44-45).

16. De rest van de goddeloze Joden wordt omgebracht (Js 17:4-6; Zf 3:11,15; Zc 13:8-9; 14:1-15).

17. Het gelovig overblijfsel van de Joden wordt verlost (Js 10:20-27; 28:16; 29:1-8; 30:18-26; Mi 5:1-8; Zf 3:12-20).

18. Zij oordelen Jordanië, Arabië, de Palestijnen e.a. (Js 11:11-16; Jl 3:4-8; Zf 2:4-5,8-9,12-13).

19. Het overblijfsel van de tien stammen keert uit alle volken terug naar Israël (Mt 24:31).

20. Israël woont als één volk onder één Koning in vrede en veiligheid in het land (Ez 37:15-28).

21. De Russische machten met in hun gelederen de Perzen, Cusjieten en Puteeërs rukken tegen Israël op en worden op de bergen van Israël vernietigd (Ez 38:18-23; 39:1-8).

22. Satan wordt voor duizend jaren gebonden (Op 20:1-3).

23. Toelichting: Het is m.i. niet eenvoudig om vast te stellen op welk moment de satan wordt gebonden. Het is m.i. het meest waarschijnlijk dat het op dit moment is, omdat met de verdelging van deze laatste vijandige machten het met zijn heerschappij over de wereld is afgelopen.

24. De Heer Jezus, gezeten op de troon van Zijn heerlijkheid op aarde, oordeelt de levende volken; begin van Zijn Salomo’s regering (Mt 25:31-46).

25. Duurzame vrede, Jeruzalem het centrum van de aarde (Js 2:1-5; 11:1-10; 35:1-10; Jr 30-31; Op 20:4-6).

26. Ook herstel voor Assyrië, Egypte, Jordanië en Perzië (Js 19:16-25; Jr 46:26-27; 48:47; 49:6,39).

Andere publicaties

Op de website www.oudesporen.nl staan onder het menu ‘Artikelen’ en het submenu ‘Auteurs -> Ger de Koning’ de volgende commentaren en publicaties:

- De serie ‘Toegelicht en toegepast’, een commentaarreeks van de bijbelboeken van het Oude Testament.

- De ‘Zie-serie’, een commentaarreeks van de vier Evangeliën en Handelingen.

- De ‘Rotsvast-serie’, een commentaarreeks met een verklaring van de nieuwtestamentische bijbelboeken vanaf de brief aan de Romeinen tot en met Openbaring. Deze serie heeft tot doel hen die jong zijn in het geloof te helpen bij het lezen en leren begrijpen van Gods Woord.

- Publicaties over diverse onderwerpen.

Van diverse Nederlandse publicaties zijn vertalingen in andere talen beschikbaar.

Alle commentaren en publicaties zijn vrij te downloaden als PDF bestand en als e-book.

Als er een ISBN wordt vermeld, is het boek ook als paperback te bestellen. Dat kan door op het betreffende ISBN te klikken. Voor een Nederlandse publicatie verschijnt de site www.uitgeverijdaniel.nl. Deze publicatie kan ook via de christelijke boekhandel worden besteld. Voor een in het Duits vertaalde publicatie met een ISBN verschijnt de site www.daniel-verlag.de.

{1} Ezechiël noemt viermaal de naam van Nebukadrezar (Ez 26:7; 29:18; 29:19; 30:10). Zijn spelling van de naam is niet ‘Nebukadnezar’, maar steeds ‘Nebukadrezar’ en zo is zijn naam ook vertaald in de HSV. Daarom wordt in het commentaar ook steeds de naam Nebukadrezar gebruikt

{2} Zie Ez 1:12,20(2x),21; 2:2; 3:12,14,24; 8:3; 10:17; 11:1,5,24(2x); 36:27; 37:1,14; 39:29; 43:5.

{3} Zie Ez 1:28; 3:12,23(2x); 8:4; 9:3; 10:4(2x),18,19; 11:22,23; 39:21; 43:2(2x),4,5; 44:4.

{4} In het boek komen dertien nauwkeurige tijdsaanduidingen voor: Ez 1:1-3; 8:1; 20:1; 24:1; 26:1; 29:1; 29:17; 30:20; 31:1; 32:1; 32:17; 33:21; 40:1.

{5} U heeft geen verzoeking getroffen dan menselijke; en God is getrouw, Die niet zal toelaten dat u verzocht wordt boven wat u kunt [verdragen]; maar met de verzoeking zal Hij ook de uitkomst geven, zodat u ze kunt verdragen. (1Ko 10:13)

{6} Hij verdreef de mens, en plaatste ten oosten van de hof van Eden de cherubs met een vlammend zwaard, dat heen en weer bewoog, om de weg naar de boom des levens te bewaken. (Gn 3:24)

{7} De HEERE regeert; laten de volken sidderen.

Hij troont tussen de cherubs; laat de aarde beven. (Ps 99:1)

{8} Hij zal u beschutten met Zijn vlerken,

onder Zijn vleugels zult u de toevlucht nemen,

Zijn trouw is een schild en een pantser. (Ps 91:4)

{9} En aan de vrouw werden de twee vleugels van de grote arend gegeven, opdat zij in de woestijn zou vliegen naar haar plaats, waar zij gevoed wordt een tijd en tijden en een halve tijd, buiten [het] gezicht van de slang. (Op 12:14)

{10} God is geen man, dat Hij liegen zou,

of een mensenkind, dat Hij [ergens] berouw over hebben zou. (Nm 23:19a)

{11} Want [zoals] de hemel hoger is dan de aarde,

zo zijn Mijn wegen hoger dan uw wegen

en Mijn gedachten dan uw gedachten.(Js 55:9)

{12} Want de ogen van de HEERE trekken over de hele aarde, om Zich sterk te bewijzen aan [hen] van wie het hart volkomen is met Hem. (2Kr 16:9a)

{13} En vóór de troon was als een glazen zee, kristal gelijk. (Op 4:6a)

{14} En hij toonde mij een rivier van levenswater, blinkend als kristal, die uitging vanuit de troon van God en van het Lam. (Op 22:1)

{15} En Hij heeft Hem macht gegeven oordeel uit te oefenen, omdat Hij de Mensenzoon is. (Jh 5:27)

{16} Maar nu zien wij nog niet alles aan Hem onderworpen; maar wij zien Jezus, Die een weinig minder dan [de] engelen gemaakt was vanwege het lijden van de dood met heerlijkheid en eer gekroond. (Hb 2:8b-9a)

{17} En u wordt ook zelf als levende stenen gebouwd, als een geestelijk huis tot een heilig priesterdom, om geestelijke offeranden te offeren, die voor God aangenaam zijn door Jezus Christus. (1Pt 2:5)

{18} U echter bent een uitverkoren geslacht, een koninklijk priesterdom, een heilige natie, een volk tot een eigendom, opdat u de deugden verkondigt van Hem Die u uit [de] duisternis heeft geroepen tot Zijn wonderbaar licht. (1Pt 2:9)

{19} In Wie ook u, toen u het Woord van de waarheid, het evangelie van uw behoudenis, hebt gehoord – in Wie u ook, toen u geloofd hebt, verzegeld bent met de Heilige Geest van de belofte. (Ef 1:13)

{20} Mijn ziel verkeert te midden van leeuwen,

ik lig tussen mensen die verzengen als vuur,

mensenkinderen van wie de tanden speren en pijlen zijn,

en hun tong een scherp zwaard. (Ps 57:5)

{21} Ik heb Uw belofte in mijn hart opgeborgen,

opdat ik tegen U niet zondig. (Ps 119:11)

{22} [Zodra] Uw woorden gevonden werden, at ik ze op.

Uw woord was mij tot vreugde

en tot blijdschap in mijn hart. (Jr 15:16a)

{23} Hardnekkigen en onbesnedenen van harten en oren, u weerstaat altijd de Heilige Geest, zoals uw vaderen, zo ook u. (Hd 7:51)

{24} Laat het Woord van Christus rijkelijk in u wonen. (Ko 3:16a)

{25} Zo zaten zij met hem op de aarde, zeven dagen en zeven nachten. Niemand sprak een woord tot hem, want zij zagen dat het leed zeer hevig was. (Jb 2:13)

{26} Want als ik het evangelie verkondig, strekt het mij niet tot roem, want [de] noodzaak is mij opgelegd; want wee mij, als ik het evangelie niet verkondig! (1Ko 9:16)

{27} Maar uw ongerechtigheden maken scheiding

tussen u en uw God,

uw zonden doen [Zijn] aangezicht voor u verborgen zijn,

zodat Hij [u] niet hoort. (Js 59:2)

{28} Want er zullen dagen over u komen dat uw vijanden een wal rondom u zullen opwerpen. (Lk 19:43)

{29} De HEERE heeft Zijn heilige arm ontbloot

voor de ogen van alle heidenvolken. (Js 52:10)

{30} Petrus echter zei: In geen geval, Heer, want nooit heb ik iets onheiligs of onreins gegeten. (Hd 10:14)

{31} Daniël nu nam zich in zijn hart voor zich niet te besmetten met de gerechten van de koning of met de wijn die hij dronk. Daarom verzocht hij het hoofd van de hovelingen of hij zich niet zou hoeven te verontreinigen. (Dn 1:8)

{32} [Priesters] mogen op hun hoofd geen kale plek maken, de rand van hun baard niet afscheren en in hun lichaam geen inkervingen maken. (Lv 21:5)

{33} Toen de Allerhoogste aan de volken het erfelijk bezit uitdeelde,

toen Hij Adams kinderen van elkaar scheidde,

heeft Hij het grondgebied van de volken vastgesteld

overeenkomstig het aantal Israëlieten. (Dt 32:8)

{34} Als U, HEERE, op de ongerechtigheden let,

Heere, wie zal bestaan? (Ps 130:3)

{35} Ik zal uw [offer]hoogten wegvagen en uw wierookaltaren uitroeien. Ik zal uw dode lichamen op de dode lichamen van uw stinkgoden werpen en Mijn ziel zal van u walgen. (Lv 26:30)

{36} U die ontkomen bent aan het zwaard,

Ga [op weg], blijf niet staan.

Denk vanuit verre [landen] aan de HEERE,

Laat [de gedachte aan] Jeruzalem opkomen in uw hart. (Jr 51:50)

{37} Ik zal hen onder de volken uitzaaien

en zij zullen in verre streken aan Mij denken,

zij zullen leven met hun kinderen, en terugkeren. (Zc 10:9)

{38} Vreselijk is het te vallen in [de] handen van [de] levende God! (Hb 10:31)

{39} Op die dag zal de mens

zijn zilveren afgoden en zijn gouden afgoden,

die hij voor zichzelf gemaakt had om zich [daarvoor] neer te buigen,

voor de ratten en de vleermuizen werpen. (Js 2:20)

{40} Bezit baat niet op de dag van de verbolgenheid,

maar gerechtigheid redt van de dood. (Sp 11:4)

{41} Ook hun zilver, ook hun goud

zal hen niet kunnen redden

op de dag van de verbolgenheid van de HEERE. (Zf 1:18a)

{42} Want onze vaderen zijn ontrouw geweest en hebben gedaan wat slecht was in de ogen van de HEERE, onze God, en hebben Hem verlaten. Zij hebben hun [ogen] van de tabernakel van de HEERE afgewend, en hebben [Hem] de rug toegekeerd. (2Kr 29:6)

{43} En hij zei: Brengt geen schade toe aan de aarde, noch aan de zee, noch aan de bomen, voordat wij de slaven van onze God aan hun voorhoofden hebben verzegeld. (Op 7:3)

{44} En het maakt dat men aan allen, de kleinen en de groten, de rijken en de armen, de vrijen en de slaven, een merkteken geeft op hun rechterhand of op hun voorhoofd; <en> dat niemand kan kopen of verkopen dan wie het merkteken heeft: de naam van het beest of het getal van zijn naam. (Op 13:16-17)

{45} Toen deed Hij de koning van de Chaldeeën tegen hen optrekken, die hun jongemannen in het huis van hun heiligdom met het zwaard doodde. Hij spaarde de jongemannen, de meisjes, de ouderen en de stokouden niet. [God] gaf hen allen in zijn hand. (2Kr 36:17)

{46} En u mag in een rechtszaak niet [zo] antwoorden dat u zich schikt naar de meerderheid om [zo het recht] te buigen. (Ex 23:2b)

{47} Zo zegt de HEERE van de legermachten, de God van Israël, tegen alle ballingen die Ik uit Jeruzalem naar Babel in ballingschap heb gevoerd: Bouw huizen en woon [erin]. (Jr 29:4-5a)

{48} Het verborgene van zijn hart wordt openbaar, en dus zal hij op zijn aangezicht neervallen en God aanbidden en verkondigen dat God werkelijk onder u is. (1Ko 14:25)

{49} En geen schepsel is voor Hem onzichtbaar, maar alle dingen zijn naakt en geopend voor de ogen van Hem met Wie wij te doen hebben. (Hb 4:13)

{50} Ik, de HEERE, doorgrond het hart. (Jr 17:10a)

{51} Wanneer uw broeder in armoede raakt en [een deel] van zijn bezit moet verkopen, dan moet zijn losser komen die nauw aan hem verwant is, en vrijkopen wat zijn broeder heeft verkocht. (Lv 25:25)

{52} Want zo zegt de Hoge en Verhevene,

Die [in] de eeuwigheid woont en Wiens Naam heilig is:

Ik woon [in] de hoge [hemel] en [in] het heilige,

en bij de verbrijzelde en nederige van geest. (Js 57:15a)

{53} Want waar twee of drie vergaderd zijn in Mijn Naam, daar ben Ik in hun midden. (Mt 18:20)

{54} En de HEERE, uw God, zal u naar het land brengen dat uw vaderen in bezit hadden, en u zult het [weer] in bezit nemen; en Hij zal u goeddoen en u talrijker maken dan uw vaderen. De HEERE, uw God, zal uw hart en het hart van uw nageslacht besnijden, om de HEERE, uw God, lief te hebben met heel uw hart en met heel uw ziel, zodat u leven zult. (Dt 30:5-6)

{55} Leer mij, HEERE, Uw weg,

ik zal in Uw waarheid wandelen,

maak mijn hart één om Uw Naam te vrezen. (Ps 86:11)

{56} Op die dag zullen Zijn voeten staan op de Olijfberg, die voor Jeruzalem ligt, ten oosten [er]van. (Zc 14:4a)

{57} Omgordt daarom de lendenen van uw verstand, weest nuchter en hoopt volkomen op de genade die u gebracht wordt bij [de] openbaring van Jezus Christus. (1Pt 1:13)

{58} Maar heiligt Christus als Heer in uw harten, altijd bereid tot verantwoording aan ieder die u rekenschap vraagt van de hoop die in u is. (1Pt 3:15a)

{59} Zie, zij zeggen tegen mij:

Waar is het woord van de HEERE? Laat het toch uitkomen! (Jr 17:15)

{60} Weet dit eerst, dat er in [het] laatst van de dagen spotters met spotternij zullen komen, die naar hun eigen begeerten wandelen en zeggen: Waar is de belofte van Zijn komst? Want sinds de vaderen zijn ontslapen, blijft alles zo [als] van [het] begin van [de] schepping. (2Pt 3:3-4)

{61} Omdat het vonnis over een slechte daad niet snel geveld wordt, daarom blijft het hart van de mensenkinderen in hen vervuld van kwaaddoen. (Pr 8:11)

{62} En [zo] hebben wij het profetische woord des te vaster, en u doet er goed aan daarop acht te geven als op een lamp die schijnt in een duistere plaats, totdat [de] dag aanbreekt en [de] morgenster opgaat in uw harten. (2Pt 1:19)

{63} Er waren echter ook valse profeten onder het volk, zoals er ook onder u valse leraars zullen zijn, die verderfelijke sekten heimelijk zullen invoeren en de Meester Die hen gekocht heeft, zullen verloochenen en een spoedig verderf over zichzelf brengen. En velen zullen hun losbandigheden navolgen, en om hen zal de weg van de waarheid gelasterd worden. (2Pt 2:1-2)

{64} Vanwege de berg Sion, die een woestenij is,

waar vossen op lopen. (Kl 5:18)

{65} Hij zei dat Hij hen zou wegvagen.

Als Mozes, Zijn uitverkorene,

niet voor Zijn aangezicht in de bres had gestaan

om Zijn grimmigheid af te wenden,

dan zou Hij hen te gronde gericht hebben. (Ps 106:23)

{66} En u zult genoemd worden: hij die bressen dichtmaakt,

hij die paden herstelt, opdat men er [weer kan] wonen. (Js 58:12b)

{67} En allen die op de aarde wonen, zullen hem aanbidden, [ieder] wiens naam, van [de] grondlegging van [de] wereld af, niet geschreven staat in het boek van het leven van het Lam Dat geslacht is. (Op 13:8)

{68} Opdat in de Naam van Jezus elke knie zich buigt van hen die in de hemel en die op de aarde en die onder de aarde zijn. (Fp 2:10)

{69} Laat niemand, als hij verzocht wordt, zeggen: Ik word door God verzocht. Want God kan niet door het kwade verzocht worden en Hijzelf verzoekt niemand. (Jk 1:13)

{70} Bij Hem is kracht en wijsheid;

van Hem is degene die dwaalt, en degene die doet dwalen. (Jb 12:16)

{71} Want ook Christus heeft eenmaal voor [de] zonden geleden, [de] Rechtvaardige voor [de] onrechtvaardigen, opdat Hij ons tot God zou brengen. (1Pt 3:18a)

{72} Want het paste Hem, om Wie alle dingen zijn en door Wie alle dingen zijn, dat Hij, om vele zonen tot heerlijkheid te leiden, de Overste Leidsman van hun behoudenis door lijden volmaakte. (Hb 2:10)

{73} Zoals de rank geen vrucht kan dragen uit zichzelf als zij niet in de wijnstok blijft, zo ook u niet, als u niet in Mij blijft. (Jh 15:4)

{74} Niet omdat u groter was dan al de [andere] volken heeft de HEERE liefde voor u opgevat en u uitgekozen, want u was het kleinste van al de volken. Maar vanwege de liefde van de HEERE voor u, en om de eed die Hij uw vaderen gezworen had, in acht te nemen, heeft de HEERE u met sterke hand uitgeleid en heeft Hij u verlost uit het slavenhuis, uit de hand van de farao, de koning van Egypte. (Dt 7:7-8)

{75} Daar wij tot dit oordeel zijn gekomen, dat Eén voor allen gestorven is; dus zijn zij allen gestorven. En Hij is voor allen gestorven, opdat zij die leven, niet meer voor zichzelf leven, maar voor Hem Die voor hen is gestorven en opgewekt. (2Ko 5:15)

{76} Een Samaritaan echter, die op reis was, kwam bij hem en toen hij hem zag, werd hij met ontferming bewogen. (Lk 10:33)

{77} En hij zei: Wie bent u? En zij zei: Ik ben Ruth, uw dienares. Spreid uw vleugel over uw dienares uit, want u bent de losser. (Ru 3:9)

{78} Was je dan en zalf je en doe je [beste] kleren aan en ga naar de dorsvloer, [maar zorg ervoor] dat je niet door de man wordt opgemerkt, voordat hij klaar is met eten en drinken. (Ru 3:3)

{79} De koningsdochter is innerlijk één en al heerlijkheid;

haar kleding bestaat uit borduurwerk van gouddraad.

In kleurrijk geborduurde kleding wordt zij naar de Koning geleid. (Ps 45:14-15a)

{80} En het gebeurde, toen de kamelen genoeg gedronken hadden, dat de man een gouden ring pakte, waarvan het gewicht een halve sikkel was, en twee armbanden voor haar armen, waarvan het gewicht tien [sikkel] goud was. (Gn 24:22)

{81} Maar toen Jesjurun vet werd, trapte hij achteruit

– u bent vet, u bent dik, u bent vetgemest –

toen verliet hij God, Die hem gemaakt heeft,

hij versmaadde de Rots van zijn heil. (Dt 32:15)

{82} Daarom ben ik naar buiten gegaan, jou tegemoet

om je ijverig te zoeken en – [daar] vond ik je!

Ik heb mijn rustbank opgemaakt met dekens,

kleurige spreien van Egyptisch linnen.

Mijn slaapplaats heb ik besprenkeld

met mirre, aloë en kaneel. (Sp 7:15-17)

{83} Anders zal Ik haar naakt uitkleden,

haar neerzetten als op haar geboortedag. (Hs 2:2a)

{84} Meester, deze vrouw is op heterdaad betrapt op overspel. Nu heeft Mozes ons in de wet geboden zulke vrouwen te stenigen. (Jh 8:4-5a)

{85} En u, Kapernaüm, zult u soms tot de hemel verhoogd worden? Tot de hades zult u worden neergestoten! Want als in Sodom de krachten waren gebeurd die in u zijn gebeurd, het zou tot op heden zijn gebleven. Ik zeg u evenwel, dat het voor het land van Sodom draaglijker zal zijn in de dag van het oordeel dan voor u. (Mt 11:23-24)

{86} En Lot sloeg de ogen op en zag dat heel de Jordaanvlakte rijk aan water was; voordat de HEERE Sodom en Gomorra te gronde gericht had, was zij in de richting van Zoar als de hof van de HEERE, als het land Egypte. (Gn 13:10)

{87} Evenzo, zoals het gebeurde in de dagen van Lot: zij aten, zij dronken, zij kochten, zij verkochten, zij plantten, zij bouwden. (Lk 17:28)

{88} Zoals Sodom en Gomorra en de steden daaromheen, die op dezelfde wijze als dezen hoereerden en ander vlees achterna gingen, daar liggen als een voorbeeld, doordat zij een straf van eeuwig vuur ondergaan. (Jd 1:7)

{89} Zie mijn boekje ‘Verzoening’ op www.oudesporen.nl.

{90} Bovendien kwam hij in opstand tegen koning Nebukadnezar, die hem een eed had laten afleggen bij God. (2Kr 36:13a)

{91} Want er zal een Twijgje opgroeien uit de [afgehouwen] stronk van Isaï,

en een Loot uit zijn wortels zal vrucht voortbrengen. (Js 11:1)

{92} In Zijn hand is de ziel van alles wat leeft,

en de geest van al het menselijk vlees. (Jb 12:10)

{93} De vaders mogen niet ter dood gebracht worden om de kinderen, en de kinderen mogen niet ter dood gebracht worden om de vaders. Ieder zal [alleen] om zijn [eigen] zonde ter dood gebracht worden. (Dt 24:16)

{94} Met voorbijzien dan van de tijden der onwetendheid beveelt God nu aan de mensen, dat zij zich allen overal moeten bekeren. (Hd 17:30)

{95} Maar Hij is lankmoedig over u, daar Hij niet wil dat iemand verloren gaat, maar dat allen tot bekering komen. (2Pt 3:9b)

{96} Dwaalt niet, God laat Zich niet bespotten. Want wat een mens zaait, dat zal hij ook oogsten. (Gl 6:7)

{97} Want ook de Vader oordeelt niemand, maar heeft heel het oordeel aan de Zoon gegeven. (Jh 5:22)

{98} Zeg daarom tegen de Israëlieten: Ik ben de HEERE. Ik zal u uitleiden van onder de dwangarbeid van de Egyptenaren. Ik zal u redden uit hun slavernij en u verlossen door een uitgestrekte arm en door zware strafgerichten. Ik zal u tot Mijn volk aannemen en Ik zal u tot een God zijn. Dan zult u weten dat Ik de HEERE, uw God, ben, Die u uitleidt vanonder de dwangarbeid van de Egyptenaren. (Ex 6:5-6)

{99} Nu dan, vrees de HEERE, dien Hem in oprechtheid en trouw, doe de goden weg die uw vaderen gediend hebben aan de overzijde van de rivier en in Egypte, en dien de HEERE. (Jz 24:14)

{100} En God wendde Zich af en gaf hen over om de legerschaar van de hemel te dienen, zoals geschreven staat in [het] boek van de profeten: ‘Hebt u Mij soms offerdieren en slachtoffers geofferd gedurende veertig jaar in de woestijn, huis van Israël? U hebt zelfs de tent van Moloch opgenomen en de ster van <uw> god Raifan, de afbeeldingen die u hebt gemaakt om die te aanbidden. En Ik zal u brengen tot voorbij Babylon’. (Hd 7:42-43)

{101} Want de wapens van onze strijd zijn niet vleselijk, maar krachtig voor God, tot afbreking van bolwerken; daar wij [de] overleggingen en elke hoogte die zich verheft tegen de kennis van God, afbreken en elke gedachte gevangen nemen tot de gehoorzaamheid van Christus. (2Ko 10:4-5)

{102} En alle tienden van runderen en kleinvee, van alles wat [bij de telling] onder de staf doorgaat, het tiende is heilig voor de HEERE. (Lv 27:32)

{103} In de steden van het Bergland, in de steden van het Laagland, in de steden van het Zuiderland, in het land van Benjamin, in de omstreken van Jeruzalem en in de steden van Juda zullen de kudden weer onder de handen van de teller doorgaan, zegt de HEERE. (Jr 33:13)

{104} Want als men dit doet met het groene hout, wat zal er met het dorre gebeuren? (Lk 23:31)

{105} Want nadat ik bekeerd was,

heb ik berouw gekregen.

Nadat ik met mijzelf bekend ben gemaakt,

heb ik mij op de heup geslagen. (Jr 31:19a)

{106} Want ieder die zichzelf verhoogt, zal worden vernederd; en die zichzelf vernedert, zal worden verhoogd. (Lk 14:11)

{107} En Hij heeft Hem macht gegeven oordeel uit te oefenen, omdat Hij de Mensenzoon is. (Jh 5:27)

{108} Om onderscheid te kunnen maken tussen het heilige en het onheilige, tussen het onreine en het reine. (Lv 10:10)

{109} Omdat Hij zag dat er niemand was,

ontzette Hij Zich, want er was geen voorbidder. (Js 59:16a)

{110} Wij denken terug aan de vis die wij in Egypte voor niets aten, aan de komkommers, de watermeloenen, de prei, de uien en de knoflook. (Nm 11:5)

{111} En de vrouw zag dat die boom goed was om ervan te eten en dat hij een lust was voor het oog, ja, een boom die begerenswaardig was om er verstandig door te worden; en zij nam van zijn vrucht en at; en zij gaf ook [wat] aan haar man, die bij haar was, en hij at [ervan]. (Gn 3:6)

{112} Dit nu zeg en betuig ik in [de] Heer, dat u niet meer moet wandelen evenals de volken wandelen in [de] vruchteloosheid van hun denken, verduisterd in hun verstand, vreemd aan het leven van God, wegens de onwetendheid die in hen is, wegens de verharding van hun hart. Afgestompt in hun gevoelens hebben zij zich overgegeven aan de losbandigheid om alle onreinheid gretig te bedrijven. (Ef 4:17-19)

{113} En Hij zei: Wat hebt u gedaan! Er is een stem van het bloed van uw broer, dat van de aardbodem tot Mij roept. (Gn 4:10)

{114} Want zie, de HEERE gaat uit Zijn plaats

om de ongerechtigheid van de bewoners van de aarde aan hen te vergelden.

De aarde zal het bloed dat erop [vergoten is], aan het licht brengen.

Zij zal haar gedoden niet langer bedekt houden. (Js 26:21)

{115} Want zo zegt de HEERE: U mag het huis van hem die een rouwmaaltijd houdt, niet binnengaan. U mag [er] niet heen gaan om rouw te bedrijven en u mag hun geen medeleven betuigen, want Ik heb van dit volk – spreekt de HEERE – Mijn vrede, de goedertierenheid en de barmhartigheid weggenomen. (Jr 16:5)

{116} En Sara stierf in Kirjath-Arba – het [tegenwoordige] Hebron – in het land Kanaän. Abraham ging [de tent] in om rouw te bedrijven over Sara en haar te bewenen. (Gn 23:2)

{117} Is [God] alleen de God van [de] Joden? Niet ook van [de] volken? Ja, ook van de volken. (Rm 3:29)

{118} Dan zal het huis van Jakob een vuur zijn,

het huis van Jozef een vlam,

en het huis van Ezau zal tot stoppels worden;

zij zullen tegen hen ontbranden en hen verslinden,

zodat er geen ontkomene zal zijn

voor het huis van Ezau!

Ja, de HEERE heeft gesproken! (Ob 1:18)

{119} Opdat in de Naam van Jezus elke knie zich buigt van hen die in de hemel en die op de aarde en die onder de aarde zijn. (Fp 2:10)

{120} Want de geldzucht is een wortel van alle kwaad. (1Tm 6:10a)

{121} Wie zich verblijdt over [iemands] ongeluk, zal niet voor onschuldig gehouden worden. (Sp 17:5b)

{122} Beveel de rijken in de tegenwoordige eeuw niet hoogmoedig te zijn en hun hoop niet gevestigd te hebben op [de] onzekerheid van [de] rijkdom, maar op God. (1Tm 6:17a)

{123} Terwijl je [het] geloof behoudt en een goed geweten, dat sommigen van zich hebben gestoten, waardoor zij aangaande het geloof schipbreuk hebben geleden. (1Tm 1:19)

{124} Op een vastgestelde dag nu hield Herodes, na een koninklijk gewaad te hebben aangedaan en gezeten op de rechterstoel, een toespraak tot hen. En het volk riep hem toe: Een stem van God en niet van een mens! En onmiddellijk sloeg een engel van de Heer hem, omdat hij God niet de heerlijkheid gaf; en hij werd door wormen gegeten en hij stierf. (Hd 12:21-23)

{125} Maar God weet dat, op de dag dat u daarvan eet, uw ogen geopend zullen worden en [dat] u als God zult zijn, goed en kwaad kennend. En de vrouw zag dat die boom goed was om ervan te eten en dat hij een lust was voor het oog, ja, een boom die begerenswaardig was om er verstandig door te worden; en zij nam van zijn vrucht en at; en zij gaf ook [wat] aan haar man, die bij haar was, en hij at [ervan]. (Gn 3:5)

{126} Geen pasbekeerde, opdat hij niet, hoogmoedig geworden, in [hetzelfde] oordeel als de duivel valt. (1Tm 3:6)

{127} En Jezus ging vandaar weg en vertrok naar de streken van Tyrus en Sidon. (Mt 15:21)

{128} Wee u, Chorazin, wee u, Bethsaïda, want als in Tyrus en Sidon de krachten waren gebeurd die in u zijn gebeurd, allang zouden zij zich in zak en as hebben bekeerd. Ik zeg u evenwel: het zal voor Tyrus en Sidon draaglijker zijn in de dag van het oordeel dan voor u. (Mt 11:21-22)

{129} Zo zegt de HEERE:

Vervloekt is de man die vertrouwt op een mens,

En [die] een schepsel tot zijn arm stelt,

terwijl zijn hart van de HEERE afwijkt. (Jr 17:5)

{130} Zie, u vertrouwt op die geknakte rietstaf, op Egypte. Maar als iemand daarop leunt, dringt hij in zijn hand en doorboort die. Zo is de farao, de koning van Egypte, voor allen die op hem vertrouwen. (Js 36:6)

{131} Want Ik ben de HEERE, uw God,

de Heilige van Israël, uw Heiland.

Ik heb Egypte als losgeld voor u gegeven,

Cusj en Seba in uw plaats. (Js 43:3)

{132} En heeft een hoorn van behoudenis voor ons opgericht in [het] huis van Zijn knecht David. (Lk 1:69)

{133} Of wordt in een stad de bazuin geblazen

zonder dat het volk beeft? (Am 3:6a)

{134} Daarom getuig ik u op de dag van vandaag, dat ik rein ben van het bloed van allen; want ik heb niet nagelaten u de hele raad van God te verkondigen. (Hd 20:26-27)

{135} Want als ik het evangelie verkondig, strekt het mij niet tot roem, want [de] noodzaak is mij opgelegd; want wee mij, als ik het evangelie niet verkondig! (1Ko 9:16)

{136} Wij zijn dan gezanten voor Christus, terwijl God als [het ware] door ons maant. Wij bidden voor Christus: Laat u met God verzoenen. (2Ko 5:20)

{137} Zacheüs echter ging staan en zei tot de Heer: Zie, de helft van mijn bezittingen, Heer, geef ik aan de armen; en als ik iemand iets heb afgeperst, vergoed ik dat vierdubbel. (Lk 19:8)

{138} Want Ik zal jegens hun ongerechtigheden genadig zijn en hun zonden zal Ik geenszins meer gedenken. (Hb 8:12)

{139} Zo zal Mijn woord zijn dat uit Mijn mond uitgaat:

het zal niet vruchteloos tot Mij terugkeren,

maar het zal doen wat Mij behaagt,

en het zal voorspoedig zijn in hetgeen waartoe Ik het zend. (Js 55:11)

{140} Ik ben de goede Herder; de goede Herder legt Zijn leven af voor de schapen. (Jh 10:11)

{141} [De] oudsten onder u vermaan ik dus, … hoedt de kudde van God die bij u is <en houdt toezicht>, niet gedwongen maar vrijwillig, in overeenstemming met God, ook niet om schandelijke winst, maar bereidwillig; ook niet als heersers over de erfgoederen, maar als zij die voorbeelden voor de kudde worden. (1Pt 5:1-4)

{142} Ook heeft de HEERE tegen u gezegd: Ú zult Mijn volk Israël weiden en ú zult tot vorst zijn over Israël. (2Sm 5:2b)

{143} En Jakob stuurde boden voor zich uit naar zijn broer Ezau, naar het land Seïr, het gebied van Edom. (Gn 32:3)

{144} Daarom ging Ezau in het Seïrgebergte wonen. Ezau, dat is Edom. (Gn 36:8)

{145} Maar laat dit ene u niet onbekend zijn, geliefden, dat één dag bij [de] Heer is als duizend jaar en duizend jaar als één dag. (2Pt 3:8)

{146} U mag uzelf niet verontreinigen met al die dingen, want de heidenvolken die Ik vóór u uit ga verdrijven, hebben zich met al die dingen verontreinigd, zodat het land onrein geworden is. Ik zal het zijn ongerechtigheid vergelden, zodat het land zijn bewoners zal uitspuwen. (Lv 18:24-25)

{147} Laat het land u niet uitspuwen, omdat u het verontreinigt, zoals het het heidenvolk dat er vóór u was, uitgespuwd heeft. (Lv 18:28)

{148} Jezus antwoordde: Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u: tenzij iemand geboren wordt uit water en Geest, kan hij het koninkrijk van God niet binnengaan. Wat uit het vlees geboren is, is vlees; en wat uit de Geest geboren is, is geest. (Jh 3:5-6)

{149} Ik vermaan u dan, broeders, door de ontfermingen van God, dat u uw lichamen stelt tot een levende offerande, heilig, voor God welbehaaglijk, [dat is] uw redelijke eredienst. (Rm 12:1)

{150} Die de doden levend maakt en de dingen die niet zijn, roept alsof zij zijn. (Rm 4:17b)

{151} Voorwaar, voorwaar, Ik zeg u: er komt een uur, en het is nu, dat de doden de stem van de Zoon van God zullen horen en zij die deze hebben gehoord, zullen leven. (Jh 5:25)

{152} Zie, Ik doe hen komen

uit het land van het noorden,

Ik zal hen bijeenbrengen van de uithoeken van de aarde. (Jr 31:8a)

{153} De God nu van de vrede, Die uit [de] doden heeft teruggebracht de grote Herder van de schapen, onze Heer Jezus, door [het] bloed van [het] eeuwig verbond. (Hb 13:20)

{154} En wanneer de duizend jaren voleindigd zijn, zal de satan uit zijn gevangenis worden losgelaten, en hij zal uitgaan om de naties te misleiden die aan de vier hoeken van de aarde zijn, Gog en Magog, om hen tot de oorlog te verzamelen, en hun getal is als het zand van de zee. En zij kwamen op over de breedte van de aarde en omsingelden de legerplaats van de heiligen en de geliefde stad; en er daalde vuur neer <van God> uit de hemel en verteerde hen. (Op 20:7-9)

{155} Toen de Allerhoogste aan de volken het erfelijk bezit uitdeelde,

toen Hij Adams kinderen van elkaar scheidde,

heeft Hij het grondgebied van de volken vastgesteld

overeenkomstig het aantal Israëlieten. (Dt 32:8)

{156} Hij zal oordelen tussen de heidenvolken

en veel volken vonnissen.

En zij zullen hun zwaarden omsmeden tot ploegscharen

en hun speren tot snoeimessen. (Js 2:4a)

{157} En ieder die in het open veld iemand die door het zwaard gevallen is, een dode, de beenderen van een mens of een graf aanraakt, is zeven dagen onrein. (Nm 19:16)

{158} Bron: http://www.christipedia.nl/Artikelen/T/Tempel_van_Ezechiel. Op die pagina staan nog enkele afbeeldingen van de tempel van Ezechiël. Ook zijn er enkele video’s geplaatst met een vers-voor-vers-animatie in 3D van Ezechiël 40 en 41. Deze afbeeldingen en video’s helpen om een indruk te krijgen hoe de tempel er zal uitzien.

{159} De bespreking van dit laatste gedeelte van het boek Ezechiël is niet altijd eenvoudig. Uitleggers hebben op de volgende problemen voor de uitleg en de toepassing ervan gewezen:
1. De beschrijving is niet volledig.
2. Er zijn verschillen in de Hebreeuwse handschriften, waarbij soms ook onderscheid is tussen wat er staat en wat er gelezen wordt.
3. De tekst van de Septuaginta (LXX) is in een aantal gevallen duidelijker dan de Hebreeuwse tekst (en soms door vertalers stilzwijgend overgenomen).
4. De specifieke bouwkundige termen die worden gebruikt, waarvan de betekenis al in de tijd van de LXX onbekend is.

{160} Omwille van Uw tempel in Jeruzalem

zullen koningen U geschenken brengen. (Ps 68:30)

{161} Men zal van verre komen en bouwen aan de tempel van de HEERE. (Zc 6:15a)

{162} Volgens alles wat Ik u zal tonen, een ontwerp van de tabernakel en een ontwerp van al zijn voorwerpen, zó moet u [het] maken. (Ex 25:9)

{163} Dit alles is mij, [zei David,] in een geschrift te verstaan gegeven door de hand van de HEERE: alle werken van dit ontwerp. (1Kr 28:19)

{164} Zie, een Man – Zijn Naam is SPRUIT –

zal uit Zijn plaats opkomen,

en Hij zal de tempel van de HEERE bouwen. (Zc 6:12)

{165} Deze maand zal voor u het begin van de maanden zijn. Hij zal voor u de eerste zijn van de maanden van het jaar. Spreek tot heel de gemeenschap van Israël: Op de tiende [dag] van deze maand moet ieder voor zich een lam per familie nemen, een lam per gezin. (Ex 12:2-3)

{166} Want ook ons Pascha, Christus, is geslacht. (1Ko 5:7b)

{167} Ezra had immers zijn hart erop gericht om de wet van de HEERE te onderzoeken, om die te doen en om in Israël de verordeningen en bepalingen te onderwijzen. (Ea 7:10)

{168} Want het behaagde de hele Volheid in Hem te wonen. (Ko 1:19)

{169} Weet u niet, dat u Gods tempel bent en dat de Geest van God in u woont? Als iemand de tempel van God verderft, God zal hem verderven. Want de tempel van God is heilig, en dat bent u. (1Ko 3:16-17)

{170} Maar als ik uitblijf, [schrijf ik] opdat je weet hoe men zich moet gedragen in [het] huis van God, dat is [de] gemeente van [de] levende God, [de] pilaar en grondslag van de waarheid. (1Tm 3:15)

{171} Weet u niet, dat uw lichaam [de] tempel is van [de] Heilige Geest Die in u is, Die u van God hebt, en dat u niet van uzelf bent? (1Ko 6:19)

{172} De uitdrukking ‘toen bracht Hij mij’ komt zeven keer voor: Ez 40:17; 40:28; 40:32; 40:35; 41:1; 44:4; 46:19.

{173} Dan moet hij het slachten aan de noordkant van het altaar voor het aangezicht van de HEERE. (Lv 1:11a)

{174} Maar zijn ingewanden en zijn poten moet men met water wassen, en de priester moet dat alles op het altaar in rook laten opgaan. Het is een brandoffer, een vuuroffer, een aangename geur voor de HEERE. (Lv 1:9)

{175} Laten wij <dan> door Hem voortdurend een lofoffer brengen aan God, dat is [de] vrucht van [de] lippen die Zijn Naam belijden. (Hb 13:15)

{176} De Septuaginta (LXX), de Griekse vertaling van het Oude Testament, schrijft hier twaalf. Dat lijkt de juiste lezing te zijn als we kijken naar de totale lengte van het huis die honderd el bedraagt. Zie overzicht bij Ezechiël 41:13.

{177} Hij richtte de pilaren op vóór de tempel, een aan de rechter- en een aan de linkerkant. De rechter[pilaar] gaf hij de naam Jachin, en de linker Boaz. (2Kr 3:17)

{178} Daar wij dus, broeders, vrijmoedigheid hebben om in te gaan in het heiligdom door het bloed van Jezus, langs [de] nieuwe en levende weg die Hij ons heeft ingewijd door het voorhangsel heen, dat is Zijn vlees, en [wij] een grote Priester over het huis van God [hebben], laten wij naderen met een waarachtig hart, in volle zekerheid van [het] geloof. (Hb 10:19-22a)

{179} Want door Hem hebben wij beiden in één Geest de toegang tot de Vader. (Ef 2:18)

{180} Deze term komt zeven keer voor: Ez 41:12; 41:13; 41:14; 41:15; 42:1; 42:10; 42:13.

{181} De priester die het als zondoffer offert, moet het [ook] eten. Op de heilige plaats moet het gegeten worden, in de voorhof van de tent der samenkomst. (Lv 6:26)

{182} Tot lof van [de] heerlijkheid van Zijn genade, waarmee Hij ons begenadigd [of: aangenaam gemaakt] heeft in de Geliefde. (Ef 1:6)

{183} En u wordt ook zelf als levende stenen gebouwd, als een geestelijk huis tot een heilig priesterdom. (1Pt 2:5a)

{184} U echter bent een uitverkoren geslacht, een koninklijk priesterdom. (1Pt 2:9)

{185} De HEERE zal uw uitgaan en uw ingaan bewaren,

van nu aan tot in eeuwigheid. (Ps 121:8)

{186} Jaagt naar vrede met allen en naar de heiliging zonder welke niemand de Heer zal zien (Hb 12:14)

{187} De jonge stier voor het zondoffer en de bok voor het zondoffer, waarvan het bloed in het heiligdom is binnengebracht om verzoening te doen, moet men tot buiten het kamp brengen. Hun huiden, hun vlees en hun mest moeten zij met vuur verbranden. (Lv 16:27)

{188} Bij al uw offergaven moet u zout aanbieden. (Lv 2:13c)

{189} Zo verdreef Salomo Abjathar, zodat hij geen priester van de HEERE meer zou zijn, en zo liet hij het woord van de HEERE in vervulling gaan dat Hij over het huis van Eli in Silo gesproken had. (1Kn 2:27)

{190} En de koning stelde Benaja, de zoon van Jojada, in zijn plaats aan over het leger, en de priester Zadok stelde de koning aan in de plaats van Abjathar. (1Kn 2:35)

{191} Laat Uw priesters bekleed worden met gerechtigheid. (Ps 132:9a)

{192} Wijn en sterkedrank mag u niet drinken, u niet en uw zonen met u [ook] niet, als u de tent van ontmoeting binnenkomt, opdat u niet sterft – [het is] een eeuwige verordening, [al] uw generaties door. (Lv 10:9)

{193} Maar jij, wees nuchter in alles, lijd verdrukking, doe [het] werk van een evangelist, vervul je dienst ten volle. (2Tm 4:5)

{194} Bron: Commentaar ‘Hesekiel’, Roger Liebi. NB In de HSV is ‘el’ tussen haakjes gezet, wat wil zeggen dat het niet in het origineel staat. Dat geeft de mogelijkheid om ‘latten’ te lezen. Een argument om toch ‘el’ te lezen is dat ‘el’ een meeteenheid is en ‘lat’ een meetinstrument. Een ander argument om ‘el’ te lezen is dat de berekeningen met ‘el’ betere maatverhoudingen opleveren.

{195} Een efa is een korenmaat van vermoedelijk tussen de 20 en 45 liter.

{196} Een bath is vermoedelijk tussen de 20 en 45 liter en wordt gebruikt voor vloeistoffen.

{197} Een homer is een korenmaat van vermoedelijk tussen de 200 en 450 liter.

{198} Een sikkel is 10 tot 13 gram.

{199} Want het koninkrijk van God is niet eten en drinken, maar rechtvaardigheid, vrede en blijdschap in [de] Heilige Geest. Want wie Christus daarin dient, is voor God welbehaaglijk en bij de mensen beproefd. (Rm 14:17-18)

{200} Een kor is vermoedelijk tussen de 200 en 450 liter.

{201} Een hin is vermoedelijk ongeveer 6 liter.

{202} Het Feest van de ongezuurde broden nu, Pascha geheten, was nabij. (Lk 22:1)

{203} Zuivert het oude zuurdeeg uit, opdat u een nieuw deeg bent; u bent immers ongezuurd. Want ook ons Pascha, Christus, is geslacht. Laten wij daarom feestvieren, niet met oud zuurdeeg, ook niet met zuurdeeg van slechtheid en boosheid, maar met ongezuurde [broden] van oprechtheid en waarheid. (1Ko 5:7-8)

{204} Er blijft dus een sabbatsrust over voor het volk van God. Want wie in Zijn rust ingaat, komt ook zelf tot rust van zijn werken, evenals God van de Zijne. Laten wij ons dan beijveren in die rust in te gaan, opdat niemand valt volgens hetzelfde voorbeeld van ongehoorzaamheid. (Hb 4:9-11)

{205} Want én Hij Die heiligt én zij die geheiligd worden, zijn allen uit één. (Hb 2:11a)

{206} In [het] midden van [de] gemeente zal Ik U lofzingen’. (Hb 2:12b)

{207} Want ieder zal met vuur gezouten worden. (Mk 9:49)

{208} In [het] midden van haar straat en aan beide zijden van de rivier was [de] boom van [het] leven, die twaalf vruchten draagt en elke maand zijn vrucht geeft; en de bladeren van de boom zijn tot genezing van de naties. (Op 22:2)

{209} De aarde is van de HEERE en al wat zij bevat,

de wereld en wie er wonen.

Want Híj heeft haar gegrondvest op de zeeën

en haar vastgezet op de rivieren. (Ps 24:1-2)

{210} Verder mag het land niet voor altijd verkocht worden, want het land behoort Mij toe. U bent immers vreemdelingen en bijwoners bij Mij. (Lv 25:23)

{211} Bron: Commentaar ‘Hesekiel’, Roger Liebi.

{212} En ik hoorde een luide stem vanuit de troon zeggen: Zie, de tabernakel van God is bij de mensen en Hij zal bij hen wonen, en zij zullen Zijn volk zijn, en God Zelf zal bij hen zijn, <hun God>. (Op 21:3)

{213} Bron: Commentaar ‘Hesekiel’, Roger Liebi / Schlachter Bibel, die Bibel mit Parallelstellen und Studienhilfen, Version 2000, Neue Revidierte Fassung.